Uitspraak
RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
Strafrecht
Zittingsplaats Utrecht
Parketnummer: 16/707526-17 (P)
Vonnis van de meervoudige kamer van 2 oktober 2019
in de strafzaak tegen
[verdachte],
geboren op [1970] te [geboorteplaats] ,
ingeschreven in de basisregistratie personen op het adres:
[adres] , [woonplaats] .
1.ONDERZOEK TER TERECHTZITTING
Dit vonnis is op tegenspraak gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van 18 september 2019.
De rechtbank heeft kennisgenomen van de vordering en standpunten van officier van justitie mr. B. Nitrauw en van hetgeen verdachte en mr. H. van Straten, advocaat te Tiel, naar voren hebben gebracht.
2.TENLASTELEGGING
De tenlastelegging is als bijlage aan dit vonnis gehecht.
De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte:
in de periode van 4 november 2017 tot en met 20 november 2017 te Lienden en/of Elst en/of Rhenen en/of Veenendaal geprobeerd heeft om samen met anderen [aangever] af te persen voor een bedrag van 60.000 euro.
3.VOORVRAGEN
Ontvankelijkheid van de officier van justitie
Standpunt van de verdediging
De raadsman heeft ter terechtzitting overeenkomstig zijn overgelegde pleitnota betoogd dat de officier van justitie niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in de vervolging van de verdachte. De raadsman heeft hiertoe aangevoerd dat er sprake is van een drietal onherstelbare vormverzuimen, waardoor verdachte nadeel heeft ondervonden en in zijn verdediging is geschaad. De raadsman heeft – kort weergegeven – aangevoerd dat de politie in strijd met de verbaliseringsplicht heeft gehandeld door geen proces-verbaal op te maken van de operationele actie van 15 november 2017, dat de rechter-commissaris onvolledig is voorgelicht bij de aanvraag van de tap op de telefoon van aangever en dat de gesprekken tussen aangever en de politie op 11 en 12 november 2017 ten onrechte niet auditief zijn vastgelegd. Aldus heeft de politie gehandeld met grove veronachtzaming van de belangen van de verdediging en in strijd met de beginselen van een eerlijk proces, hetgeen dient te leiden tot niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie.
Standpunt van het Openbaar Ministerie
De officier van justitie heeft geconcludeerd dat van niet-ontvankelijkheid geen sprake is.
Het oordeel van de rechtbank
Het verweer van de raadsman dat de officier van justitie niet-ontvankelijk is, slaagt niet. Het dossier biedt geen aanknopingspunten om te veronderstellen dat de operationele actie op 15 november 2017 doorgang heeft gevonden. De rechtbank ziet geen vormverzuim in het niet verbaliseren van een operatie die niet is doorgegaan. Bovendien heeft de politie achteraf een proces-verbaal opgemaakt over het niet doorgaan van de operatie. Verder is niet gebleken dat de tap op de telefoon van de aangever is aangesloten ten behoeve van de voorgenomen operatie. Van een motiveringsgebrek bij de aanvraag van de tap is daarom niet gebleken, zodat ook dit geen vormverzuim oplevert. Verder behoeft, anders dan de raadsman heeft betoogd, niet ieder gesprek met de politie auditief te worden vastgelegd. Het niet auditief vastleggen van de gesprekken tussen aangever en de politie voorafgaande aan de aangifte, levert naar het oordeel van de rechtbank evenmin een vormverzuim op.
Overige voorvragen
De dagvaarding is geldig, de rechtbank is bevoegd tot kennisneming van het ten laste gelegde en er zijn geen redenen voor schorsing van de vervolging.
4.VRIJSPRAAK
4.1
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie acht het ten laste gelegde wettig en overtuigend te bewijzen, met uitzondering van het laatste gedachtestreepje. De verklaring van aangever en de verklaringen van de getuigen [getuige 1] en [getuige 2] zijn, ondanks enkele verschillen, betrouwbaar, nu deze verklaringen van een afstand bekeken hetzelfde beeld geven en het om een kennelijk hectische en imponerende situatie ging. De verklaring van aangever dat in de nacht van 4 op 5 november 2017 tegen hem door één van de mannen is gezegd dat hij 60.000 euro moest betalen of dat hij anders zou worden gedood, wordt ondersteund door de verklaring van [getuige 1] , waaruit blijkt dat zij na die nacht gesprekken heeft gevoerd met verdachte, waarin die bedreiging is herhaald. Verder sluit de opmerking van verdachte in het tapgesprek op 15 november 2017 volledig aan bij de verklaringen van aangever en [getuige 1] dat de incasso bij de mannen van No Surrender ligt, inclusief de door hen genoemde bedreigingen. Verdachte heeft erkend dat hij na de nacht van 4 op 5 november 2017 nog driemaal met [getuige 1] en eenmaal met aangever heeft gesproken. Nu verdachte uiterst vaag is over de inhoud van zijn gesprekken met [getuige 1] en over het tapgesprek zelfs helemaal niets heeft verklaard, hecht de officier van justitie aan zijn verklaringen geen waarde.
4.2
Het standpunt van de verdediging
De raadsman heeft vrijspraak bepleit van het ten laste gelegde. Zowel de verklaringen van aangever, als de verklaringen van de getuigen [getuige 1] en [getuige 2] zijn onbetrouwbaar. Bovendien is er voor de verklaring van aangever dat tegen hem in de nacht van 4 op 5 november 2017 is gezegd dat hij 60.000 euro moest betalen of dat hij anders zou worden gedood, geen objectief ondersteunend bewijs in het dossier aanwezig.
4.3
Het oordeel van de rechtbank
Verdachte wordt verweten dat hij in vereniging met anderen heeft gepoogd aangever af te persen door zelf en/of (met) zijn mededader(s) in de nacht van 4 op 5 november 2017 aangever persoonlijk te benaderen, in de daaropvolgende dagen tweemaal de partner van aangever te benaderen en door tenslotte in de vroege ochtend twee mannen naar de woning van aangever te sturen.
Met de officier van justitie en de verdediging is de rechtbank van oordeel dat voor het laatste onderdeel van dit verwijt onvoldoende wettig bewijs voorhanden is. Verdachte zal dan ook met betrekking tot dit laatste gedachtestreepje worden vrijgesproken.
Met betrekking tot het overige deel van de tenlastelegging overweegt de rechtbank als volgt.
Aangever heeft verklaard dat in de nacht van 4 op 5 november 2017 vier mannen aan zijn deur stonden, dat hij mee moest lopen met één van hen en dat deze man tegen hem zei dat hij 60.000 euro moest betalen, en dat hij anders niet meer levend thuis zou komen. Voorts heeft aangever verklaard dat één van de andere mannen hem bij zijn keel heeft gepakt en dat hij is geschopt.
De rechtbank stelt voorop dat zij de verklaring van aangever in de kern betrouwbaar acht. Op grond van het bepaalde in artikel 342, derde lid, van het Wetboek van Strafvordering is echter de enkele verklaring van één getuige (in dit geval aangever) onvoldoende om tot een bewezenverklaring te kunnen komen. In het dossier moet zich aldus ander bewijsmateriaal bevinden dat de verklaring van aangever op specifieke punten ondersteunt. Hiervoor is niet voldoende dat getuigen – de auditu ofwel ‘van horen zeggen’ – verklaren over wat zij (destijds) van aangever hebben gehoord. De bron van deze verklaringen blijft dan immers steeds aangever.
De rechtbank moet in deze zaak de vraag beantwoorden of aan het hiervoor genoemde bewijsminimum is voldaan.
De rechtbank is van oordeel dat de getuige [getuige 1] , de partner van aangever, op essentiële punten wisselend en innerlijk tegenstrijdig heeft verklaard. Zo heeft zij bijvoorbeeld ten overstaan van de politie enerzijds verklaard dat zij pas achteraf van aangever heeft gehoord dat hem in de nacht van 4 op 5 november 2017 door één van de mannen is verteld dat hij 60.000 euro moest betalen, terwijl zij anderzijds in diezelfde verklaring én later bij de rechter-commissaris heeft verklaard dat zij die nacht zelf heeft gehoord dat één van de mannen (meerdere keren) heeft geroepen dat aangever 60.000 euro moest betalen. Daarnaast heeft [getuige 1] niet consistent verklaard over het gebruikte geweld. Bij de politie heeft zij immers verklaard dat zij vanuit het raam boven heeft gezien dat de man met wie aangever naar de patatzaak was gelopen, aangever bij de keel greep, terwijl zij bij de rechter-commissaris in eerste instantie heeft verklaard dat zij niet weet of aangever bij zijn keel is gegrepen. Op deze essentiële punten verschillen haar verklaringen bovendien van de verklaringen van aangever zelf. Aangever heeft immers verklaard dat hij van man 1 hoorde dat hij 60.000 euro moest betalen toen hij met hem meeliep naar het cafetaria en dat hij daarna door een andere man, namelijk man 2, bij de keel is gegrepen. Gelet op het voorgaande acht de rechtbank de verklaringen van getuige [getuige 1] onvoldoende betrouwbaar en zal de rechtbank deze in hun geheel uitsluiten van het bewijs.
Ook de verklaring van [getuige 2] biedt onvoldoende steun aan de verklaring van aangever. Zij heeft immers niet zelf gehoord dat één van de mannen in de nacht van 4 op 5 november 2017 tegen aangever heeft gezegd dat hij 60.000 euro moest betalen, maar heeft dit achteraf van aangever vernomen. De bron van haar verklaring is dus aangever en deze ‘de auditu-verklaring’ kan niet voor het bewijs worden gebruikt.
Het tapgesprek van 15 november 2017 tussen aangever en verdachte biedt evenmin voldoende bevestiging voor de verklaring van aangever, aangezien hieruit onvoldoende expliciet en concreet blijkt dat dit gesprek ziet op de afpersing van een geldbedrag, zoals door aangever is gesteld.
Ook in de rest van het dossier bevindt zich, naar het oordeel van de rechtbank, onvoldoende onafhankelijk ondersteunend bewijs voor de verklaring van aangever dat tegen hem is gezegd dat hij 60.000 euro moest betalen of dat hij anders zou worden gedood. Verdachte zal dan ook voor dit deel van de tenlastelegging worden vrijgesproken.
Dat de rechtbank de verklaring van [getuige 1] uitsluit voor het bewijs heeft tot gevolg dat ook onvoldoende wettig bewijs voorhanden is voor de poging tot afpersing van aangever door benadering van zijn partner, voornoemde [getuige 1] . Verdachte zal ook van dit deel van de tenlastelegging worden vrijgesproken.
Het vorengaande heeft tot gevolg dat geen sprake is van voldoende wettig bewijs en dat verdachte derhalve integraal dient te worden vrijgesproken van het hem ten laste gelegde.
5.BESLISSING
De rechtbank:
Ontvankelijkheid officier van justitie
- verklaart de officier van justitie ontvankelijk in de vervolging van verdachte ten aanzien van het ten laste gelegde;
Vrijspraak
- verklaart het ten laste gelegde niet bewezen en spreekt verdachte daarvan vrij;
- heft op het geschorste bevel gevangenhouding.
Dit vonnis is gewezen door mr. H.E. Spruit, voorzitter, mrs. E.J.W. Verhaagh en M.E. Falkmann, rechters, in tegenwoordigheid van mr. E.P. Versluis, griffier, en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van 2 oktober 2019.
Bijlage: de tenlastelegging
Aan verdachte wordt ten laste gelegd dat:
hij in of omstreeks de periode van 4 november 2017 tot en met 20 november 2017 te Lienden en/of Elst en/of Rhenen en/of Veenendaal, althans in Nederland, ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld [aangever] te dwingen tot de afgifte van een geldbedrag (van circa 60.000 euro), in elk geval van enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan die [aangever] , in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s),
- naar een café in Elst is/zijn gegaan waar die [aangever] vaak kwam en/of
- ( vervolgens) naar café [café] in [woonplaats] is/zijn gegaan en/of aldaar naar die [aangever] heeft/hebben gevraagd en/of (daarbij) een jas/jassen van No Surrender heeft/hebben gedragen en/of
- ( vervolgens) naar de woning van die [aangever] is/zijn gegaan en/of tegen die [aangever] heeft/hebben gezegd dat hij nog 60.000 euro moest betalen en dat hij zelf wel wist waarvoor en/of die [aangever] bij de keel heeft/hebben gegrepen en/of geschopt en/of (daarbij) tegen die [aangever] heeft/hebben gezegd dat hij 60.000 euro moest betalen en dat hij anders niet levend thuis zou komen en/of dat hij kapot zou worden geschoten en/of (telefonisch) tegen die [aangever] heeft/hebben gezegd dat hij beter kon betalen aan No Surrender en niet zou praten met de politie anders zouden ze hem zeker dood gaan schieten en/of
- ( telefonisch) tegen de partner van die [aangever] , te weten [getuige 1] , heeft/hebben gezegd dat die [aangever] sowieso 60.000 euro moest gaan betalen, want anders ging hij eraan en/of
- naar het werk van voornoemde [getuige 1] is/zijn gegaan en/of tegen die [getuige 1] heeft/hebben gezegd dat de mannen over een week contact zouden opnemen en/of dat [aangever] sowieso moest gaan betalen en/of
- ( in de nacht) (in donkere kleding) naar de woning van die [aangever] is/zijn gegaan en/of twee personen (in donkere kleding) naar de woning van die [aangever] heeft/hebben gestuurd,
terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid.