ECLI:NL:RBNHO:2025:11129

Rechtbank Noord-Holland

Datum uitspraak
24 september 2025
Publicatiedatum
29 september 2025
Zaaknummer
25/4151
Instantie
Rechtbank Noord-Holland
Type
Uitspraak
Rechtsgebied
Bestuursrecht
Uitkomst
Toewijzend
Procedures
  • Voorlopige voorziening
Rechters
Vindplaatsen
  • Rechtspraak.nl
Aangehaalde wetgeving Pro
Art. 2 Wet openbare manifestatiesArt. 5 Wet openbare manifestaties
AI samenvatting door LexboostAutomatisch gegenereerd

Voorlopige voorziening tegen verbod op open vuur bij demonstratie voor verbranding boek

De burgemeester van Haarlemmermeer legde een voorschrift op dat open vuur bij een demonstratie niet is toegestaan, met als doel wanordelijkheden en gezondheidsrisico's te voorkomen. Verzoeker wilde tijdens de demonstratie een boek, de Koran, verbranden als uiting van meningsuiting en maakte bezwaar tegen het verbod op open vuur.

De voorzieningenrechter oordeelde dat het verbod niet gerechtvaardigd is omdat de burgemeester niet aannemelijk heeft gemaakt dat het gebruik van open vuur voor het verbranden van een boek zal leiden tot wanordelijkheden of een gevaar voor de gezondheid. De vrijheid van meningsuiting is beschermd en het verbod mag niet gebaseerd zijn op de inhoud van de uiting.

Daarom werd het verbod op open vuur geschorst voor zover het betrekking heeft op het verbranden van een boek, onder strikte voorwaarden zoals een maximale duur van een kwartier, het gebruik van een bak zand, aanwezigheid van brandblusser en branddeken, en directe blussing bij wanordelijkheden.

De burgemeester werd tevens veroordeeld tot vergoeding van het griffierecht aan verzoeker. Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep open.

Uitkomst: Het verbod op open vuur bij de demonstratie is geschorst voor zover het betrekking heeft op het verbranden van een boek onder strikte voorwaarden.

Uitspraak

RECHTBANK NOORD-HOLLAND

Zittingsplaats Haarlem
Bestuursrecht
zaaknummer: HAA 25/4151
proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van de voorzieningenrechter van 24 september 2025 op het verzoek om voorlopige voorziening in de zaak tussen

[verzoeker] , uit Hoofddorp, verzoeker

en

de burgemeester van de gemeente Haarlemmermeer,

gemachtigde: mr. J.C. Binnerts, advocaat te Haarlem.

Inleiding

1.1
In deze uitspraak beslist de voorzieningenrechter op het verzoek om een voorlopige voorziening. Dit verzoek richt verzoeker tegen het besluit van de burgemeester van 23 september 2025 om voorschriften op te leggen aan de door hem voorgenomen betoging op woensdag 24 september 2025 van 19:00 tot 20:30 uur op de openbare weg direct voor een gebouw aan de Planeetbaan 2 in Hoofddorp.
1.2
Met genoemde voorschriften heeft de burgemeester onder meer aan verzoeker opgelegd dat bij de demonstratie geen open vuur is toegestaan (verbod op open vuur).
1.3
Verzoeker heeft tegen de beslissing van 23 september 2025 bezwaar gemaakt en de voorzieningenrechter verzocht om een voorlopige voorziening te treffen.
1.4
De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 24 september 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: verzoeker, bijgestaan door [naam 1] , en de gemachtigde van de burgemeester, vergezeld door [naam 2] , ambtenaar ten stadhuize.
1.5
Na afloop van de zitting heeft de voorzieningenrechter onmiddellijk uitspraak gedaan.

Beslissing

De voorzieningenrechter:
- wijst het verzoek toe;
- schorst het in het bestreden besluit opgenomen voorschrift dat open vuur bij de demonstratie niet is toegestaan, doch uitsluitend voor zover dit voorschrift ziet op verbranding van een boek;
- bepaalt dat tijdens de demonstratie van 23 september 2025 open vuur gebruikt mag worden voor verbranding van een boek als de verbranding niet langer dan een kwartier duurt, het boek wordt verbrand in een bak zand, een brandblusser en een branddeken bij de verbranding aanwezig zijn en het vuur in geval van wanordelijkheden direct wordt gedoofd;
- bepaalt dat de burgemeester het griffierecht van € 194,- aan verzoeker moet vergoeden.

Beoordeling door de voorzieningenrechter

2. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
3. De voorzieningenrechter stelt voorop dat de burgemeester geen aanleiding heeft gezien om de demonstratie, die verzoeker richt tegen een AZC, op het gevraagde tijdstip en op de gevraagde locatie te verbieden.
4. De voorzieningenrechter stelt voorts voorop dat verzoeker met zijn verzoek om een voorlopige voorziening alleen wil bereiken dat het voorschrift dat open vuur niet is toegestaan tijdens de demonstratie niet geldt voor het verbranden van een boek. Hij stelt een Koran te willen verbranden en stelt dat dat een meningsuiting is bij de demonstratie, die niet kan worden verboden.
5. Ter zitting heeft de burgemeester toegelicht dat zij het vernielen van een boek als de Koran, als zijnde gebruik maken van de vrijheid van meningsuiting bij de demonstratie, op zichzelf niet heeft willen verbieden, omdat zij daar geen grondslag voor ziet. Het verbod op open vuur is volgens de burgemeester dus ook niet bedoeld om het vernielen van een boek als de Koran door verbranding te voorkomen, maar om gevaar voor wanordelijkheden en de gezondheid door open vuur tijdens de demonstratie te voorkomen.
6.1
Op grond van artikel 2 van Pro de Wet openbare manifestaties (Wom) kunnen overheidsorganen het recht tot vergadering en betoging alleen beperken ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding en voorkoming van wanordelijkheden.
6.2
Daarbij is bepaald in artikel 5, eerste lid, Wom, - voor zover van belang - dat de burgemeester naar aanleiding van een kennisgeving van een demonstratie voorschriften of beperkingen kan stellen. Op grond van artikel 5, tweede lid, aanhef en onder c, Wom kunnen zulke voorschriften alleen worden gegeven indien één van de in artikel 2 genoemde Pro belangen dat vordert. In het derde lid is daarbij bepaald dat een voorschrift geen betrekking kan hebben op de inhoud van de te openbaren gedachten of gevoelens.
7. Niet in geschil is dat het verbranden van een boek in open vuur in dit geval een meningsuiting is in de zin van de Wom. De burgemeester heeft gesteld, noch nader onderbouwd dat het gebruiken van open vuur voor het verbranden van een boek tijdens de demonstratie zal leiden tot wanordelijkheden of zal leiden tot een gevaar voor de gezondheid. De burgemeester heeft slechts aangegeven dat er tegendemonstraties zijn aangekondigd en dat wanordelijkheden verwacht worden, maar heeft niet aannemelijk gemaakt dat juist het gebruik van open vuur bij het verbranden van een boek zal leiden tot wanordelijkheden of gevaar voor de gezondheid als bedoeld in artikel 2 Wom Pro.
8. De voorzieningenrechter ziet daarom geen grond om te oordelen dat een gezondheidsbelang of het belang bij het voorkomen of bestrijden van wanordelijkheden vordert dat open vuur wordt verboden om tijdens de demonstratie een boek te kunnen verbranden. De voorzieningenrechter ziet gelet hierop geen andere mogelijkheid dan het treffen van de voorlopige voorziening.

Conclusie en gevolgen

9. De voorzieningenrechter wijst het verzoek toe als hiervoor aangegeven. Dat betekent dat open vuur nog steeds verboden is, maar dat op dat verbod een zeer beperkte uitzondering wordt toegestaan. Daarbij houdt de voorzieningenrechter rekening met de beperkingen die verzoeker, zoals hij ter zitting heeft aangegeven, in acht zal (willen) nemen..
10. De voorzieningenrechter ziet voorts aanleiding te bepalen dat de burgemeester het griffierecht aan verzoeker moet vergoeden. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
11. Partijen zijn erop gewezen dat tegen deze mondelinge uitspraak geen hoger beroep of verzet openstaat.
Deze uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 24 september 2025 door
mr. R.H.M. Bruin, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr. E. Degen, griffier.
griffier
voorzieningenrechter
Een afschrift van dit proces-verbaal is verzonden aan partijen op:

Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.