Uitspraak
vonnis
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Afdeling privaatrecht
Locatie Leeuwarden
zaaknummer / rolnummer: C/17/122048 / HA ZA 12-283
Vonnis van 22 mei 2013
in de zaak van
[EISER],
wonende te [plaats],
eiser,
advocaat: mr. J.F. Lorijn te Winschoten,
tegen
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
TINGA RESEARCH & DEVELOPMENT B.V.,
gevestigd te Joure,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
TRIPLE E MEUBILAIR B.V.,
gevestigd te Winsum,
gedaagden,
advocaat: mr. W.M. Sturms te Leeuwarden.
Partijen zullen hierna [eiser], Tinga en Triple E genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de conclusie van antwoord
- de conclusie van repliek
- de conclusie van dupliek.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
1.3. De wet herziening gerechtelijke kaart is op 1 januari 2013 in werking getreden. De rechtbanken Assen, Groningen en Leeuwarden vormen met ingang van die datum tezamen de nieuwe rechtbank Noord-Nederland. Het rechtsgebied van deze rechtbank beslaat de provincies [eiser]he, Fryslân en Groningen. De zaak wordt daarom verder behandeld en beslist door de rechtbank Noord-Nederland.
2. De feiten
In dit geding zal van de volgende vaststaande feiten worden uitgegaan.
2.1. [eiser] heeft in samenwerking met [B] (in of omstreeks 1988 een lichtgewicht sandwichpaneel uitgevonden en geconstrueerd voor onder meer standbouw. De wijze van totstandkoming van dit lichtgewicht sandwichpaneel is vastgelegd in een onderhandse akte die op 23 december 1987 bij notaris mr. [C] te [plaats] is gedeponeerd. In deze onderhandse akte is onder meer vermeld:
"Lichtgewicht sandwichpaneel
1. Probleemstelling
Honingraat geeft kwalitatief onvoldoende verlijming met plaatmateriaal, lijmoppervlakte te klein.
2. Idee:
Oppervlakte van de te lijmen vlakken vergroten, door:
Vezeldekens geïmpregneerd met kunsthars met als tussenlaag honingraat welke in 1 keer wordt samengeperst waardoor 1 compact plaat ontstaat.
Bekend is dat een vezeldeken geïmpregneerd met een kunststof, zowel uit de thermoplastische als de thermohardende kunststoffen door samenpersing onder druk een harde plaat levert, een zogenaamde vezelversterkte kunststof.
Voorbeelden hiervan zijn o.a. Sheet Molding Compounds (S.M.C).
Hierbij wordt als vezelmateriaal glas gebruikt en als kunststof onverzadigde polyesterharsen.
Het idee is nu deze vezelachtige deken geïmpregneerd met een kunststof te leggen op een zogenaamde honingraat-structuur, dan de deken samen te persen waardoor verrassender-wijze een harde deklaag ontstaat en tevens een zeer goede hechting wordt verkregen met de honingraatstructuur.
De verrassing bestaat hierin dat men een harde plaat kan construeren op een zeer holle honingraatstructuur, terwijl het oppervlak geheel vlak blijft.
2.2. [eiser] was destijds directeur van het bedrijf [A] B.V. (hierna te noemen: [A]).
2.3. [A] heeft met betrekking tot het lichtgewicht sandwichpaneel op 19 mei 1988 een Nederlandse octrooiaanvraag gedaan bij het Nederlands Octrooibureau. Met instemming en medeweten van [A] is de octrooiaanvraag voortgezet door [D] B.V. (hierna te noemen: [D]).
2.4. In de octrooiaanvraag is onder meer vermeld:
De aanvrage heeft betrekking op gevormde voorwerpen met een sandwich-constructie, meer in het bijzonder op lichtgewicht sandwich-constructies, bestaande uit vezels van natuurlijke of synthetische aard, honingraat-structuren en bindmiddelen op kunststofbasis. De aanvrage heeft tevens betrekking op een werkwijze voor de vervaardiging van genoemde sandwich-constructies.
(…)
Er werd nu verrassenderwijs gevonden, dat men op een eenvoudige en doeltreffende wijze lichtgewicht sandwich-constructies met een goede mechanische sterkte kan vervaardigen door uit te gaan van een honingraat-structuur en deze aan beide open zijden te bekleden met een vezeldeken van niet of nagenoeg niet gebonden vezels, die een nog niet uitgeharde, thermohardbare kunststof in uiterst fijnverdeelde toestand als bindmiddel bevat en het geheel vervolgens bij verhoogde temperatuur en druk samen te persen.
(…)
Aangezien het contact-oppervlak van de honingraat met de vezeldeken hoogstens enkele procenten van het totale oppervlak bedraagt, is het verrassend dat met de werkwijze volgens de uitvinding een uitstekende hechting tussen de samenstellende delen tot stand komt en een sandwich-constructie met een voortreffelijke mechanische sterkte wordt verkregen. De volgens de werkwijze van de uitvinding verkregen sandwich-constructie is aan weerszijden bekleed met een gladde, vlakke kunststof-plaat, waarvan de dikte afhankelijk is van de dikte van de vezeldeken en van de hoeveelheid toegepast kunststof bindmiddel.
(…)
2.5 Bij schriftelijke overeenkomst van 12 juli 1989 (hierna: de overeenkomst), gesloten tussen [A] en [D] heeft [A] haar kennis ter zake van voornoemde methode, alsmede de octrooiaanvraag en de daaruit voortvloeiende rechten aan [D] overgedragen. Bij het sluiten van de overeenkomst is [A] destijds vertegenwoordigd door haar directeur [eiser]. In deze overeenkomst is onder meer bepaald:
IN AANMERKING NEMENDE:
dat [A] een methode heeft ontwikkeld om op basis van een vezeldeken, een honingraatconstructie en een thermohardende kunsthars via een one-shot systeem een sandwichpaneel te construeren;
(…)
dat [A] haar kennis ter zake van voornoemde methode alsmede voornoemde octrooiaanvrage en de daaruit voortvloeiende rechten aan [D] wil overdragen.
VERKLAREN TE ZIJN OVEREENGEKOMEN ALS VOLGT:
1. De huidige kennis ter zake van voornoemde methode, zomede voornoemde octrooiaanvrage en de daaruit voortvloeiende rechten worden vooralsnog om niet overgedragen.
2. [D] verplicht zich de verdere ontwikkeling, noodzakelijk om tot een voor de markt aanvaardbare sandwichconstructie te komen, voort te zetten.
3. [D] verplicht zich de onderhavige octrooiaanvrage procedure voort te zetten zover als mogelijk is en zonodig buitenlandse octrooiaanvrage procedures te starten, indien in het betreffende buitenland een markt voor het sandwichpaneel aanwezig is.
4. Indien de sandwichconstructie na eventuele verdere ontwikkeling en octrooiverlening op de markt gebracht en verkocht gaat worden, dan zal aan [A] - na beëindiging van de 0-serie - een vergoeding worden voldaan bestaande uit de volgende percentages van de bruto-omzet van de sandwichconstructie:
2% tot 2 miljoen gulden
3% van 2 tot 5 miljoen gulden
4% van 5 miljoen gulden en meer,
zulks voor een periode van 10 jaar vanaf het einde der 0-serie.
5. [D] zal op eerste verzoek van [A] aan een door dezen aan te wijzen registeraccountant haar administratie/financiële stukken ter inzage geven ter controle van de hierboven sub 4 genoemde omzet.
6. [D] is verplicht en verbindt zich jegens [A], die dit voor zich aanvaardt, de ingevolge deze overeenkomst op [D] rustende verplichtingen bij overdracht van haar onderneming en/of de onderhavige octrooiaanvrage en de daaruit voortvloeiende rechten in welke en onder welke titel dan ook, aan die opvolger ten behoeve van [A] op te leggen dan wel van de overeenkomst tot overdracht genoemde verplichtingen woordelijk te doen deel uitmaken, zulks op verbeurte van een direct opvorderbare boete ad een miljoen gulden, met bevoegdheid van [A] de eventueel meer geleden schade ook te vorderen.
2.6. De octrooiaanvraag is doorgezet door [E] B.V. (hierna te noemen: [E]). De naam van deze onderneming is later veranderd in Tinga. Het octrooi is op 5 augustus 1992 verleend.
2.7. Tinga bezit het octrooi sinds 1992. Sindsdien heeft Tinga tot en met 2005 taks betaald voor dit octrooi.
2.8. Tinga is sinds 1999 enig aandeelhouder/bestuurder van Triple E. De onderneming van Triple E houdt zich onder meer bezig met de productie van inklapbare tafels en podiumdelen. Triple E heeft zelf een opklapsysteem geoctrooieerd.
2.9. [D] en [A] zijn in 1993 failliet gegaan.
2.10. Het octrooi is in december 2005 vervallen vanwege het niet betalen van de jaartaks.
3. Het geschil
3.1. [eiser] vordert - naar de rechtbank begrijpt - dat:
I. Tinga en Triple E worden veroordeeld tot het geven van inzage in de financiële gegevens en omzet van het bedrijf/de bedrijven die producten produceren conform het octrooi door een volgens de overeenkomst door [eiser] te kiezen registeraccountant, een en ander te realiseren binnen veertien dagen na de uitspraak, op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 1.000,- per dag indien gedaagden nalatig blijven voornoemde inzage te verlenen;
II. op basis van de verkregen gegevens van de registeraccountant betreffende de omzet een vergoeding zoals overeengekomen in het contract wordt vastgesteld, te vermeerderen met de daarop te baseren wettelijke rente conform artikel 6:199a BW;
III. Tinga en Triple E worden veroordeeld in de kosten van het geding;
IV. het vonnis uitvoerbaar bij voorraad wordt verklaard.
3.2. Tinga en Triple E voeren verweer, met conclusie tot afwijzing van het gevorderde en met veroordeling van [eiser] - bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad - in de kosten van het geding.
4. De beoordeling
4.1. [eiser] legt aan zijn vorderingen - samengevat - het volgende ten grondslag. Op grond van artikel 6 van Pro de overeenkomst tussen [A] en [D] zijn de in deze overeenkomst genoemde verplichtingen overgegaan naar Tinga, als rechtsopvolger van [D]. Tinga is dan ook gehouden deze verplichtingen na te komen. Overigens is [eiser] door [D] nimmer op de hoogte gebracht van vorenbedoelde overgang. [eiser] ging er in goed vertrouwen vanuit dat Triple E contact met hem zou opnemen, indien er sprake zou zijn van productie op basis van het octrooi, met gebruikmaking van de door [eiser] ontwikkelde sandwich-constructie. Dat heeft Triple E echter niet gedaan. Wél is Triple E daadwerkelijk gaan produceren op basis van de in de overeenkomst beschreven methode, die is uitgewerkt in het octrooi, aldus [eiser]. Daartoe verwijst [eiser] naar diverse publicaties met betrekking tot Triple E en informatie die van de website van Triple E afkomstig is en waarin de methode en het octrooi telkens worden genoemd. Er lijkt sprake te zijn van productie van de sandwich-constructie op groothandelsniveau, waarbij de omzet aanzienlijk moet zijn, zeker nadat Triple E in 2009 een fabriek in Joure heeft gebouwd waarin veel personeel werkzaam is. Volgens [eiser] komt Triple E haar verplichtingen op basis van de hiervoor genoemde overeenkomst niet na, nu zij weigert om [eiser] inzage in haar boekhouding te geven. Tinga en Triple E dienen daarom te worden veroordeeld om inzage te geven in de financiële gegevens van het bedrijf/de bedrijven die producten produceren conform het onderhavige octrooi. Nadien dient op basis van de aldus verkregen gegevens een vergoeding, zoals opgenomen in de overeenkomst, te worden vastgesteld voor [eiser] als rechthebbende op het octrooi. Zowel Tinga als Triple E zijn hoofdelijk aansprakelijk jegens [eiser], waarbij Tinga aansprakelijk wordt gesteld als enig aandeelhouder en bestuurder van Triple E.
4.2. Het verweer van Tinga en Triple E kan als volgt worden samengevat. [eiser] stoelt zijn vorderingen op de overeenkomst tussen [A] en [D]. Primair zijn Tinga en Triple E van mening dat [eiser] geen partij is bij deze overeenkomst. Evenmin bevat deze overeenkomst volgens hen een derdenbeding ten gunste van [eiser]. [eiser] heeft ook niet gesteld dat hij de rechten uit de overeenkomst van [A] heeft overgenomen. Ook Tinga en Triple E zijn geen partij bij de overeenkomst. De stelling van [eiser] dat hij rechthebbende op het octrooi is, is door [eiser] niet onderbouwd. Gelet op een en ander zijn Tinga en Triple E jegens [eiser] niet gehouden tot nakoming van de verplichtingen uit de overeenkomst. Voorts stellen Tinga en Triple E, subsidiair, dat er door hen geen producten op de markt zijn gebracht en verkocht die zijn gebaseerd op de geoctrooieerde vinding. Wel maakt Triple E in haar productieproces gebruik van vlas voor het maken van tafels, maar dat heeft niets met de geoctrooieerde vinding van [eiser] te maken. Derhalve kan niet worden toegekomen aan de door [eiser] verlangde omzetcontrole en het vaststellen van een vergoeding. Omdat er niets met het octrooi werd gedaan, heeft Tinga besloten om vanaf 2006 geen taks meer voor het octrooi te betalen. Meer subsidiair voeren Tinga en Triple E aan dat de vorderingen van [eiser] verjaard zijn. [D] is al vóór 1993 bezig geweest met een 0-serie voor deuren. De omzetvergoeding kent een contractuele looptijd van maximaal tien jaar vanaf het einde van de 0-serie. Pas bij brief van 29 mei 2009 heeft [eiser] aanspraak gemaakt op de contractuele vergoeding. Ten slotte voeren Tinga en Triple E bezwaar tegen het petitum zoals dat in de dagvaarding is opgenomen. Het petitum is op meerdere punten te onbepaald om te kunnen worden toegewezen, aldus Tinga en Triple E.
4.3. De rechtbank oordeelt als volgt.
4.4. De vorderingen van [eiser] jegens Tinga en Triple E - strekkende tot inzage in de financiële administratie en het vaststellen van een vergoeding voor [eiser] - zijn, zo stelt de rechtbank vast, gebaseerd op de overeenkomst van 12 juli 1989 (productie 3 bij de dagvaarding), die is gesloten tussen [A] en [D]. [eiser] heeft [A] bij het sluiten van de overeenkomst vertegenwoordigd als directeur van deze vennootschap. [eiser] is zelf - blijkens de tekst van de overeenkomst - geen partij geworden bij de overeenkomst. In de overeenkomst zijn ook geen verplichtingen opgenomen jegens derden waaraan [eiser] rechten jegens Tinga en Triple E zou kunnen ontlenen. [eiser] kan dus niet als partij bij het contract worden beschouwd. Ook is niet gebleken dat [A] haar rechten uit de overeenkomst aan [eiser] heeft overgedragen. [eiser] stelt weliswaar dat hij rechthebbende op het octrooi is, maar die stelling heeft hij niet nader onderbouwd, zodat de rechtbank daaraan voorbij zal gaan. Overigens lijkt de stelling van [eiser] dat hij rechthebbende op het octrooi is ook niet verenigbaar te zijn met de tekst van de overeenkomst, waarin [A] expliciet als rechthebbende op het octrooi (althans de aanvraag daarvan) wordt genoemd die haar rechten ter zake aan [D] wil overdragen. Vanwege het niet voldoen aan de stelplicht is nadere bewijslevering op dit punt - waarover [eiser] in de conclusie van repliek spreekt - niet aan de orde. Aldus is niet komen vast te staan dat [eiser] enig recht aan het octrooi kan ontlenen. Hij kan Tinga en Triple E reeds daarom niet aanspreken op nakoming van de in de overeenkomst genoemde verplichtingen. Overigens kunnen er ook nog vraagtekens worden geplaatst bij de jegens Triple E gevorderde nakoming van de overeenkomst, nu het onderhavige octrooi slechts bij Tinga berust(te).
4.5. De vorderingen van [eiser] liggen naar het oordeel van de rechtbank reeds op basis van het vorenstaande voor afwijzing gereed. Overigens is de gevorderde inzage in financiële gegevens en omzet, zoals deze in het petitum is genoemd, naar het oordeel van de rechtbank ook te onbepaald om te kunnen worden toegewezen. Er wordt namelijk inzage in de financiële gegevens en omzet gevorderd van het bedrijf/de bedrijven die producten produceren conform het octrooi. [eiser] geeft echter niet aan om welke bedrijven het zou gaan. Niet toegelicht is of het slechts om Tinga en Triple E gaat of ook nog om andere bedrijven van wie [eiser] inzage in de financiële stukken en de omzet wenst. Van Tinga en Triple E kan, zeker zonder nadere onderbouwing, die ontbreekt, niet worden gevergd dat zij inzage zouden moeten geven in de financiële stukken en omzet van andere bedrijven die producten conform het octrooi zouden produceren.
4.6. [eiser] zal als de in het ongelijk te stellen partij in de kosten van het geding worden veroordeeld. Deze kosten worden aan de zijde van Tinga en Triple E vastgesteld op:
- vast recht € 575,00
- salaris advocaat € 904,00 (2 punten x € 452,00, tarief II)
-------------
totaal € 1.479,00.
5. De beslissing
De rechtbank:
1. wijst de vorderingen van [eiser] af;
2. veroordeelt [eiser] in de kosten van het geding, tot op heden aan de zijde van Tinga en Triple E vastgesteld op € 1.479,00;
3. verklaart dit vonnis ten aanzien van de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. J.C.G. Leijten en in het openbaar uitgesproken op 22 mei 2013.?
fn 343