ECLI:NL:RBNNE:2023:398

• Datum uitspraak: 1 februari 2023
• Publicatiedatum: 7 februari 2023
• Zaaknummer: C/17/705/2022
• Instantie: Rechtbank Noord-Nederland
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Civiel recht
• Uitkomst: Toewijzend
• Procedures: Beschikking
• Rechters: J.E. Biesma
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Ambtshalve vernietiging van verwerpingsverklaring na beneficiaire aanvaarding nalatenschap

De rechtbank Noord-Nederland heeft op 1 februari 2023 een beschikking uitgesproken inzake de nalatenschap van een overledene met als kern het ambtshalve vernietigen van een verwerpingsverklaring die op 14 september 2022 was afgelegd. De verklaring werd door erfgenamen afgelegd, maar bleek geen rechtskracht te hebben omdat de nalatenschap reeds eerder, op 21 juli 2022, beneficiair was aanvaard.

De rechtbank heeft de betrokken erfgenamen in de gelegenheid gesteld zich schriftelijk uit te laten over het voornemen tot vernietiging. Eén van de wettelijke vertegenwoordigers reageerde, waarbij zij aangaf niet op de hoogte te zijn van de onherroepelijkheid van de gemaakte keuze en kritiek uitte op het ontbreken van toetsing door de griffier.

De rechtbank overwoog dat de griffier geen uitgebreide onderzoeksplicht heeft bij inschrijving in het boedelregister, waardoor dubbele keuzes kunnen worden geregistreerd. De keuze voor beneficiaire aanvaarding of verwerping is een onherroepelijke rechtshandeling met terugwerkende kracht, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden zoals bedreiging of bedrog, wat hier niet is vastgesteld.

Daarom verklaarde de rechtbank de verwerpingsakte van 14 september 2022 nietig en beval zij de verbetering van het boedelregister door het doorhalen van deze registratie. De beschikking werd uitvoerbaar bij voorraad verklaard.

Uitkomst: De rechtbank verklaarde de verwerpingsakte nietig en beval de verbetering van het boedelregister.

Uitspraak

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND

Afdeling privaatrecht

Locatie Leeuwarden

zaak-/rolnummer: 705/2022

BR.nr: 64863

beschikking van de rechtbank d.d. 1 februari 2023

inzake de nalatenschap van:

[erflater] , overleden in de [gemeente van overlijden] op [overlijdensdatum] ,

laatste woonplaats [plaats] ,

hierna te noemen erflater.

Motivering

De rechtbank is ambtshalve bekend geworden met de verwerping van de nalatenschap van erflater op 14 september 2022 door [erfgename 1] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] en [wettelijk vertegenwoordiger van erfgename 2] , handelend als wettelijk vertegenwoordiger van [erfgename 2] , geboren op [geboortedatum] .

De akte van verwerping opgemaakt ter griffie op 14 september 2022 heeft echter geen rechtswerking, omdat op het moment dat de verklaring werd afgelegd de nalatenschap door [erfgename 1] en [wettelijk vertegenwoordiger van erfgename 2] , in haar hoedanigheid voornoemd, al eerder, te weten op 21 juli 2022, beneficiair was aanvaard.

Bij schrijven van 6 december 2022 en 28 december 2022 zijn respectievelijk

[wettelijk vertegenwoordiger van erfgename 2] en [erfgename 1] in de gelegenheid gesteld zich schriftelijk uit te laten over het voornemen van de rechtbank de akte van verwerping nalatenschap ambtshalve te vernietigen. [wettelijk vertegenwoordiger van erfgename 2] heeft hierop per e-mail van 21 december 2022 gereageerd. [erfgename 1] heeft van die gelegenheid geen gebruik gemaakt.

[wettelijk vertegenwoordiger van erfgename 2] geeft in haar reactie aan dat zij onbekend was met het feit dat een gemaakte keuze niet ongedaan kan worden gemaakt. Het bevreemdt haar voorts dat geen toetsing heeft plaatsgevonden door de betreffende griffier, waardoor zij onnodig kosten heeft gemaakt.

De rechtbank overweegt dat bij de inschrijving in het boedelregister van de gemaakte keuze voor beneficiaire aanvaarding of verwerping op de griffier geen uitgebreide onderzoeksplicht rust. Daardoor bestaat de mogelijkheid dat ten onrechte twee verschillende keuzes worden geregistreerd, zoals in dit geval heeft plaats gevonden.

Het uitbrengen van een keuze voor (beneficiaire) aanvaarding of verwerping is echter een (eenzijdige) rechtshandeling in de zin van artikel 3:32 e.v. BW, die onherroepelijk is en terugwerkende kracht heeft. De enige uitzondering op de onherroepelijkheid die de wet noemt, is de regel van artikel 4:194 BW, wanneer na zuivere aanvaarding een uiterste wil bekend wordt of een gebeurtenis plaatsvindt die de positie van de erfgenaam verzwaart. In die gevallen kan de erfgenaam, die daardoor extra verplichtingen in zijn eigen vermogen dreigt te krijgen, machtiging aan de kantonrechter verzoeken om alsnog beneficiair te mogen aanvaarden. Deze uitzondering ziet slechts op zuivere aanvaardingen. Een vernietiging van een beneficiaire aanvaarding zal alleen mogelijk zijn wanneer zij door bedreiging, door bedrog of door misbruik van omstandigheden tot stand is gekomen. Daarvan is in dit geval niet gebleken.

De op 14 september 2022 door de griffier opgemaakte akte van verwerping nalatenschap zal daarom ambtshalve nietig worden verklaard. Daarnaast zal de verbetering van het boedelregister worden gelast.

Beslissing

De rechtbank:

verklaart nietig de akte van verwerping opgemaakt door de griffier van deze rechtbank op 14 september 2022, aktenummer 705/2022;

gelast de verbetering van het boedelregister in die zin dat de registratie
verwerping nalatenschap van 14 september 2022 wordt doorgehaald;

verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad.

Aldus gewezen door mr. J.E. Biesma, rechter, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 1 februari 2023, in tegenwoordigheid van de griffier.

c. 385/611