Uitspraak
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Zittingsplaats Groningen
Bestuursrecht
zaaknummer: LEE 24/3989
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 11 mei 2026 in de zaak tussen
[naam] , uit [woonplaats] , eiser
(gemachtigde: H. Zijlstra),
en
Instituut Mijnbouwschade Groningen, het Instituut
(gemachtigde: mrs. C.L. Kuipers en R.L. Gritter).
Samenvatting
1. Deze uitspraak over het beroep van eiser tegen de aan hem toegekende vergoeding voor immateriële schade door mijnbouwactiviteiten van eiser. Eiser is het niet eens met de hoogte van de vergoeding. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank het beroep.
1.1.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het Instituut de gestandaardiseerde methode juist heeft toegepast en ook geen maatwerk hoefde toe te passen. Van schending met het gelijkheidsbeginsel is geen sprake. Eiser heeft daarom geen recht op een hogere vergoeding. Eiser krijgt dus geen gelijk en het beroep is dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiser heeft een aanvraag ingediend voor vergoeding van immateriële schade door mijnbouwactiviteiten. Het Instituut heeft met het besluit van 5 mei 2024 de aanvraag van eiser afgewezen. Met het bestreden besluit van 10 september 2024 op het bezwaar van eiser heeft het Instituut eiser alsnog een vergoeding toegekend van € 1.500,-. Het Instituut heeft daarmee de aanvraag ruimhartig beoordeeld door een extra punt toe te kennen voor de duur van de afhandeling van de fysieke schade aan de woning. De periode dat eiser niet ingeschreven stond op het adres waar de schade op zag, heeft het Instituut toch meegerekend.
2.1.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
2.2.
Op 17 maart 2026 heeft de gemachtigde van eiser om aanhouding van de zaak verzocht vanwege een geplande schade-opname bij de woning van eiser. Dit kan volgens eiser invloed hebben op de beoordeling van de vergoeding voor immateriële schade. De rechtbank heeft dit verzoek afgewezen.
2.3.
De rechtbank heeft het beroep op 30 maart 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben de gemachtigden van het Instituut deelgenomen. Eiser en zijn gemachtigde hebben zich afgemeld voor de zitting.
Beoordeling door de rechtbank
Wat is het toetsingskader?
3. Op grond van artikel 6:106, aanhef en onder b, van het Burgerlijk Wetboek heeft een benadeelde recht op een naar billijkheid vast te stellen immateriële schadevergoeding indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast.
3.1.
Het Instituut heeft, gelet op het grote aantal aanvragen, een methode ontwikkeld waarbij de persoonsaantasting niet door de aanvrager hoeft te worden aangetoond, maar het Instituut dit op basis van objectieve gegevens en een vragenlijst vaststelt en een forfaitair bedrag toekent als een persoonsaantasting kan worden aangenomen. [1]
3.2.
Een aanvraag voor vergoeding van immateriële schade wordt door het Instituut getoetst aan vier bouwstenen, te weten (1) de locatie, (2) de veiligheid van de woning, (3) de omvang van de fysieke schade en (4) de duur van de schadeafhandeling. [2] Deze bouwstenen worden vervolgens onderverdeeld in situaties waaraan punten (ook wel ‘aanwijzingen’) zijn verbonden op een schaal van nul tot en met vier - van geen tot zeer sterke aanwijzing voor een persoonsaantasting (bij de bouwsteen locatie is het maximaal aantal punten twee). Hoe meer punten, hoe hoger de forfaitaire vergoeding. Er kan geen vergoeding, € 1.500,
€ 3.000 of maximaal € 5.000 per persoon worden toegekend. Naast deze bouwstenen kan een aanvrager ervoor kiezen de Persoonlijke Impact Analyse (PIA) in te vullen. Dit is een vragenlijst om de persoonlijke ervaring en beleving van aardbevingen mee te kunnen wegen. Profiel 1 = tot licht ervaren leed; profiel 2 = enigszins ernstig ervaren leed; profiel 3 = ernstig ervaren leed; profiel 4 = bijzonder ernstig ervaren leed. In sommige gevallen kan de uitkomst van de PIA het toe te kennen bedrag aan schadevergoeding naar boven corrigeren, met dien verstande dat het bedrag maximaal € 5.000,- blijft. Dat laat zich als volgt in een tabel vertalen.
3.3.
Het Instituut kan de aanvraag, anders dan de standaardregeling, aan de hand van de individuele omstandigheden van het geval beoordelen. [3] Dit wordt ‘maatwerk’ genoemd. In dat geval rust op de aanvrager de stelplicht en, bij gemotiveerde betwisting, de bewijslast van die individuele feiten en omstandigheden, waaruit blijkt dat eiser “op andere wijze in zijn persoon is aangetast”, en dat die omstandigheden moeten leiden tot een hogere vergoeding dan zou worden vergoed op grond van de gestandaardiseerde methode. Onder aantasting in de persoon “op andere wijze” valt in ieder geval geestelijk letsel (psychische schade).
Wat heeft het Instituut besloten?
4. In het bestreden besluit heeft het Instituut voor bouwsteen 1, de locatie van de woning van eiser, één punt toegekend. Bij bouwsteen 2 zijn geen punten toegekend omdat op de adressen van eiser geen sprake is (geweest) van versterking of een Acuut Onveilige Situatie. Bij bouwsteen 3 zijn twee punten toegekend omdat de omvang van de fysieke schade aan de woning van eiser € 21.747,50 bedraagt. Voor de bouwsteen 4 is één punt toegekend omdat de duur van de procedures over fysieke schade 42 maanden bedroeg. Aan de hand van de door eiser ingevulde PIA, heeft het Instituut eiser profiel 3 toegekend. Bij een totaal van 4 punten op de bouwstenen en een PIA profiel 3 hoort volgens de regeling een vergoeding van € 1.500.
Wat zijn de standpunten van partijen?
5. Eiser vindt dat de bouwstenen, met name die over de omvang van de schade (bouwsteen 3) en die over de doorlooptijd (bouwsteen 4) niet juist zijn beoordeeld. Hierdoor heeft hij niet de maximale vergoeding van € 5.000 ontvangen waar hij recht op zou hebben. De mijnbouwproblematiek heeft voor veel stress bij hem en zijn gezin gezorgd. Daardoor is eiser momenteel ook onder medische behandeling en heeft hij antidepressiva voorgeschreven gekregen. Ook benoemt eiser dat anderen in zijn omgeving wel de maximale vergoeding van € 5.000 hebben ontvangen. Dat vindt hij onbegrijpelijk.
6. Het Instituut stelt zich op het standpunt dat de methode juist is toegepast. Na een extra controle is gebleken dat er van de juiste gegevens is uitgegaan. Verder stelt het Instituut zich op het standpunt dat eiser niets heeft aangedragen waaruit blijkt dat er sprake is geweest van een ongelijke behandeling. Over het aanhoudingsverzoek van eiser in verband met een nieuwe schade opname merkt het Instituut ter zitting op dat eiser na afronding van die procedure een nieuwe aanvraag voor vergoeding van immateriële schade kan doen. De gegevens van de nieuw afgeronde schade worden dan meegenomen in de beoordeling. Als dit leidt tot een andere uitkomst met een hogere vergoeding, dan krijgt eiser een aanvulling op de € 1.500 die hij al heeft gekregen.
Wat oordeelt de rechtbank?
7. De rechtbank oordeelt dat het Instituut de methode juist heeft toegepast en ook geen maatwerk had hoeven toepassen. Van schending van het gelijkheidsbeginsel is geen sprake. Daartoe overweegt de rechtbank als volgt.
7.1.
Voor zover eiser heeft bedoeld gebruik te willen maken van maatwerk in verband met de psychische en lichamelijke gevolgen door de mijnbouwactiviteiten, is de rechtbank van oordeel dat dat eiser te weinig heeft aangedragen. Daarom heeft het Instituut terecht de gestandaardiseerde methode gebruikt. Eiser heeft ook geen andere concrete gegevens aangedragen waaruit blijkt dat de bouwstenen niet juist zijn beoordeeld. Uit de beoordeling van de bouwstenen in combinatie met de uitkomst van de PIA, volgt dat er een vergoeding van € 1.500 passend is. Voor zover de nieuwe schade bij bouwsteen 3 en 4 meer punten zou opleveren, staat het eiser vrij om een nieuwe aanvraag te doen.
7.2.
De rechtbank leest verder in het betoog van eiser dat hij een beroep doet op het gelijkheidsbeginsel. Hierover overweegt de rechtbank dat de enkele verwijzing naar personen in de omgeving die een hogere vergoeding zouden hebben ontvangen, onvoldoende is om een schending van het gelijkheidsbeginsel aan te nemen. Deze beroepsgrond slaagt niet.
7.3.
Het Instituut heeft dus naar het oordeel van de rechtbank terecht een vergoeding van € 1.500 aan eiser toegekend.
Conclusie en gevolgen
8. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiser geen gelijk krijgt. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. L.M. Praamstra, rechter, in aanwezigheid van
mr. H.L. Brandes-Boers, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 11 mei 2026.
griffier
rechter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.