Uitspraak
Rechtbank Overijssel
Team strafrecht
Zittingsplaats Almelo
Parketnummer: 08/700398-07
Datum beslissing: 7 juni 2018
Beslissing van de rechtbank Overijssel, rechtdoende op de vordering op grond van artikel 509o van het Wetboek van Strafvordering van de officier van justitie ten aanzien van de terbeschikkinggestelde:
[verdachte] ,
geboren op [geboortedatum] 1980 in [geboorteplaats] ,
verblijvende bij GGZ Tactus Enschede, Zonstraat 55 in Enschede.
1.De aanleiding
Bij vonnis van 6 mei 2008 van de meervoudige kamer voor strafzaken van de rechtbank Almelo is de maatregel van terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege opgelegd, na bewezenverklaring van de misdrijven:
- doodslag;
- poging tot doodslag.
De maatregel is ingegaan op 21 mei 2008 en eindigt, behoudens nadere voorziening, op
21 mei 2018. De maatregel is voor de laatste keer verlengd op 6 juli 2017 door de rechtbank Overijssel.
Bij beslissing van de rechtbank Overijssel van 6 oktober 2016 is de verpleging van overheidswege voorwaardelijk beëindigd. Bij beslissing van de rechtbank Overijssel van
6 juli 2017 zijn de aan de voorwaardelijke beëindiging van de verpleging van overheidswege verbonden voorwaarden gewijzigd.
2.De stukken
De rechtbank heeft kennisgenomen van de op grond van artikel 509o lid 3 van het Wetboek van Strafvordering (Sv) uitgebrachte adviesrapportages te weten;
- een verlengingsadvies van 19 maart 2018, opgemaakt en ondertekend door I.H.M. Huistede, reclasseringswerker en M. Wissink, manager, beiden verbonden aan Tactus verslavingszorg;
- een pro justitia rapportage van 17 februari 2018 van L.P. Heinsman, psychiater;
een voortgangsverslag toezicht van Tactus verslavingszorg van 11 december 2017;
-de beslissing van de rechtbank Overijssel van 23 mei 2018 inhoudende een voorwaardelijke rechterlijke machtiging op grond van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) betreffende de terbeschikkinggestelde.
3.De procedure
De officier van justitie heeft op 16 april 2018 een vordering tot verlenging van de
terbeschikkingstelling met een periode van een jaar ingediend.
De vordering is behandeld op de openbare terechtzitting van 24 mei 2018. De officier van justitie mr. A.C. Waterman en de terbeschikkinggestelde, bijgestaan door zijn raadsman
mr. R. Oude Breuil, advocaat in Enschede, zijn op de vordering gehoord. Als getuige-deskundige is op de zitting gehoord, I.H.M. Huistede, reclasseringswerker bij Tactus verslavingszorg.
4. De standpunten van de officier van justitie en de raadsman met de terbeschikkinggestelde
Ter zitting heeft de officier van justitie de vordering tot verlenging van de maatregel met een jaar gewijzigd, in die zin dat thans wordt gevorderd dat de vordering tot verlenging wordt afgewezen.
De raadsman en de terbeschikkinggestelde stellen zich eveneens op het standpunt dat de vordering tot verlenging van de maatregel van terbeschikkingstelling dient te worden afgewezen.
5.De beoordeling
De rechtbank neemt bij haar overwegingen de over de terbeschikkinggestelde opgemaakte adviezen van de reclassering en de psychiater en de toelichting van de getuige-deskundige ter zitting in aanmerking. Uit deze adviezen en de toelichting komt onder meer, zakelijk weergegeven, het volgende naar voren.
Het advies van de psychiater
Bij de terbeschikkinggestelde is sprake van een ziekelijke stoornis in de vorm van schizofrenie, eerste episode, momenteel gedeeltelijk in remissie. Verder is de eerder gediagnosticeerde stoornis in alcoholgebruik inmiddels langdurig in remissie in een gereguleerde omgeving. Het hebben van een goede behandelrelatie met de hulpverlening en motivatie voor medicatie/hulpverlening zijn prognostisch gunstige voorspellers. Er is besef van de risico’s van het niet innemen van antipsychotische medicatie en de risico’s van alcohol en middelen. Maar ook een besef van het nut van een goede, actieve probleemoplossende houding en positieve sociale contacten. Bij voortzetting van de maatregel van terbeschikkingstelling wordt de kans op recidive van een soortgelijk delict als het indexdelict ingeschat als laag, zowel voor de korte als langere termijn. Bij onmiddellijke beëindiging van de maatregel (met bijkomend verlies van structuur en hulpverlening) wordt de kans op recidive van een soortgelijk delict als het indexdelict ingeschat op laag voor de korte termijn, maar als matig tot hoog voor de langere termijn. Het risicomanagement is met de acceptatie van medicatie en hulpverlening teruggebracht naar ziektemanagement van de psychotische stoornis, waarbij continuering van zijn antipsychotische medicatie de belangrijkste voorwaarde is. Redelijkerwijs volstaat een rechterlijke machtiging in het kader van de Wet Bopz om toezicht te kunnen houden op een betrouwbare inname van zijn antipsychotische medicatie. Onder voorwaarde van het regelen van een rechterlijke machtiging in het kader van de Wet Bopz wordt geadviseerd tot onvoorwaardelijke beëindiging van de terbeschikkingstelling.
Het advies van de reclassering
In de afgelopen periode is de resocialisatie verder vorm gegeven. De terbeschikkinggestelde is een kwetsbare man die hulp en begeleiding nodig blijft houden, maar hij accepteert deze begeleiding ook. De randzaken zijn geregeld en deze zorgen ervoor dat hij stabiel blijft. Grootste risicofactor is dat de terbeschikkinggestelde zijn medicatie niet inneemt en daardoor psychotisch wordt. In de afgelopen periode is middels bloedcontroles gebleken dat de terbeschikkinggestelde zijn medicatie trouw inneemt. In gesprekken over medicatie lijkt hij ook overtuigd van de noodzaak van het innemen hiervan. Daarmee lijken de verschillende leefgebieden voldoende stabiel en de recidiverisico’s voldoende verlaagd om de terbeschikkingstelling te beëindigen. Om toch een vangnet te hebben voor de terbeschikkinggestelde wanneer hij afglijdt en mogelijk zijn medicatie niet meer inneemt, vindt Tactus Reclassering het van belang dat een voorwaardelijke rechterlijke machtiging geregeld wordt, voordat wordt overgegaan tot een onvoorwaardelijke beëindiging. Het recidiverisico zal namelijk onmiddellijk toenemen bij het staken van de medicatie. Deze mening wordt gedeeld door de onafhankelijk psychiater de heer Heinsman, evenals de behandelend psychiater van Transfore. Geadviseerd wordt de maatregel van terbeschikkingstelling onvoorwaardelijk te beëindigen mits er een (voorwaardelijke) rechterlijke machtiging op grond van de Wet Bopz is geregeld.
De toelichting van de getuige-deskundige ter zitting
Ter terechtzitting heeft de getuige-deskundige Huistede aanvullend opgemerkt, zakelijk weergegeven, dat de afgelopen periode goed is verlopen. De terbeschikkinggestelde houdt zich aan de voorwaarden, de randzaken zijn geregeld en op alle fronten is hij ingebed in de maatschappij. Gelet op de beschikking van de rechtbank Overijssel van 23 mei 2018 waaruit blijkt dat de voorwaardelijke machtiging wordt toegewezen, kan de terbeschikkingstelling wat Tactus Reclassering betreft beëindigd worden. Na beëindiging van de maatregel zal Tactus Reclassering niet meer bij de terbeschikkinggestelde betrokken zijn, aangezien er voldoende hulpverlening om hem heen is.
De overwegingen van de rechtbank
De terbeschikkinggestelde heeft flinke stappen gezet in het traject en daarin in de afgelopen tien jaar het nodige bereikt. De terbeschikkinggestelde functioneert al geruime tijd stabiel op verschillende leefgebieden en daarnaast zijn alle externe factoren rondom hem geregeld en bestendig voor de toekomst, waardoor de kans op ontregeling laag is. Het recidiverisico is voldoende ingedamd. De terbeschikkinggestelde is echter een kwetsbare man die hulp en begeleiding nodig blijft houden. Van belang is dat de terbeschikkinggestelde zijn medicatie blijft innemen en hulpverlening blijft accepteren. Door de psychiater en de reclassering is onvoorwaardelijke beëindiging van de maatregel geadviseerd onder voorwaarde dat een rechterlijke machtiging in het kader van de Wet Bopz door de rechtbank wordt verleend. De rechtbank stelt vast dat de rechtbank Overijssel op 23 mei 2018 een voorwaardelijke machtiging heeft verleend met betrekking tot de terbeschikkinggestelde voor de duur van zes maanden onder de opschortende voorwaarde dat de terbeschikkingstelling binnen een maand na dagtekening van die beslissing wordt opgeheven of geschorst. Daarnaast heeft de rechtbank in voornoemde beschikking bepaald dat voor de terbeschikkinggestelde de voorwaarde geldt dat hij zich onder behandeling stelt van de behandelaar overeenkomstig het opgestelde behandelingsplan. De terbeschikkinggestelde heeft zich bij de behandeling van het verzoek tot het verlenen van een voorwaardelijke machtiging bereid verklaard tot naleving van de gestelde voorwaarden.
Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat verlenging van de maatregel van terbeschikkingstelling niet langer noodzakelijk is. De verleende voorwaardelijke rechterlijke machtiging biedt voldoende waarborgen dat de terbeschikkinggestelde het gebruik van anti-psychotische medicatie zal voortzetten, waardoor ontregeling en afglijden van de terbeschikkinggestelde kan worden voorkomen. Het delictgevaar is hiermee tot een aanvaardbaar laag niveau teruggebracht. De rechtbank zal derhalve, in overeenstemming met de standpunten van zowel de officier van justitie als de terbeschikkinggestelde en de deskundigen, de vordering van de officier van justitie afwijzen.
6.De beslissing
De rechtbank:
- wijst de vordering af.
Deze beslissing is gegeven door mr. F.C. Berg, voorzitter, mr. C. Verdoold en
mr. A.M. den Dulk, rechters, in tegenwoordigheid van H.J.A. Teerlink, griffier, en is in het openbaar uitgesproken op 7 juni 2018.
Mr. F.C. Berg is buiten staat de beslissing mede te ondertekenen.