Uitspraak
RECHTBANK Overijssel
Civiel recht
Zittingsplaats Almelo
Zaaknummer: C/08/338788 / HA ZA 25-320
Vonnis van 22 april 2026
in de zaak van
ENEXIS NETBEHEER B.V.,
gevestigd te 's-Hertogenbosch,
eisende partij,
hierna te noemen: Enexis,
advocaat: mr. A.M. Takkenberg,
tegen
[gedaagde],
wonende te [woonplaats] ,
gedaagde partij,
hierna te noemen: [gedaagde] ,
advocaat: mr. T. Seker.
1.Samenvatting van de zaak
Enexis vordert betaling van illegaal afgenomen elektriciteit ten behoeve van een hennepkwekerij op grond van wanprestatie of onrechtmatige daad en vergoeding van daardoor geleden schade onder meer bestaande uit herstel van de meterkast en afhandelingskosten. Enexis heeft haar berekening van de afgenomen elektriciteit gebaseerd op 14 voorgaande oogsten. [gedaagde] betwist de vordering en voert onder meer aan dat er geen sprake is van toerekenbaarheid en dat er maar één keer is geoogst. De rechtbank wijst de vordering gedeeltelijk toe.
2.De procedure
2.1
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 18 september 2025 namens Enexis,
- de conclusie van antwoord namens [gedaagde] ,
- de conclusie van antwoord namens [gedaagde] ,
- de mondelinge behandeling van 25 februari 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.
2.2
Ten slotte is vonnis bepaald.
3.De feiten
3.1
Enexis verzorgt als netwerkbeheerder het transport van energie en zij beheert de aansluitingen en het netwerk voor elektriciteit en gas in grote delen van Noord-, Oost- en Zuid Nederland.
3.2
[gedaagde] is vanaf 14 augustus 2019 geregistreerd als contractant voor de aansluiting en het transport van elektriciteit naar het adres [adres] . [gedaagde] was ook de bewoner van het pand (hierna: de woning).
3.3
Op 25 oktober 2022 hebben een politieambtenaar en een fraude-inspecteur van Enexis een inval in de woning gedaan. Daarbij is een hennepkwekerij aangetroffen. Ook is geconstateerd dat de verzegelde meetinrichting van Enexis is gemanipuleerd. Er is na de hoofdbeveiliging een illegale aansluiting gemaakt in de hoofdaansluitkast. Ook was er een illegale elektriciteitskabel aangelegd waarmee buiten de elektriciteitsmeter om elektriciteit werd afgenomen.
3.4
[gedaagde] is op 22 oktober 2024 door de politierechter veroordeeld voor medeplichtigheid aan hennepteelt in de woning. De politierechter heeft bewezen verklaard dat dit in de periode van 16 augustus 2022 tot en met 25 oktober 2022 heeft plaatsgevonden.
4.Het geschil
4.1
Enexis vordert - samengevat - veroordeling van [gedaagde] tot betaling van € 27.370,04, vermeerderd met de wettelijke rente en kosten. Dit bedrag bestaat uit de volgende posten:
(1) afhandelingskosten € 128,65
(2) opmaken factuur € 85,78
(3) dossierverwerking en aangifte € 128,65
(4) vooronderzoek en dossieraanleg € 64,32
(5) uurtarief inspecteur (dag) € 234,00
(6) kosten netmetingen € 370,84)
(7) verbruik elektriciteit € 26.357,80
4.2
Daarnaast vordert Enexis veroordeling van [gedaagde] tot betaling van de buitengerechtelijke incassokosten van € 1.048,70, vermeerderd met de wettelijke rente.
4.3
Enexis legt aan de vordering ten grondslag dat [gedaagde] is tekortgeschoten in zijn contractuele verplichting dan wel wettelijke verplichting op grond van de Elektriciteitswet 1998 om voor de geleverde elektriciteit en netwerkkosten te betalen, waardoor Enexis schade lijdt. Daarnaast is volgens Enexis sprake van een onrechtmatige daad van [gedaagde] .
4.4
[gedaagde] concludeert tot afwijzing van de vorderingen van Enexis, met veroordeling van Enexis in de kosten van deze procedure.
4.5
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
5.De beoordeling
5.1
Niet in geschil is dat er in de woning van [gedaagde] illegaal elektriciteit is afgenomen ten behoeve van een hennepkwekerij. [gedaagde] heeft erkend dat hij zijn woning ter beschikking heeft gesteld aan anderen voor een hennepkwekerij, waarbij de elektriciteitsmeter is gemanipuleerd om illegaal elektriciteit af te nemen. Dat er illegaal elektriciteit is verbruikt staat dus vast. Partijen verschillen echter van mening over of de illegaal verbruikte elektriciteit aan netbeheerder Enexis of energieleverancier Oxxio moet worden betaald, of de gedragingen toerekenbaar zijn aan [gedaagde] en wat de hoogte van de schade is.
Enexis of Oxxio
5.2
Enexis stelt dat zij schade heeft geleden door het illegaal afnemen van elektriciteit voor de hennepkwekerij. Enexis voert daarvoor aan dat zij als netbeheerder een zogenoemd “netverlies” op het landelijk net lijdt als er buiten de elektriciteitsmeter om elektriciteit wordt afgenomen. Omdat [gedaagde] buiten de meter om elektriciteit heeft afgenomen, wordt deze afname niet in rekening gebracht door Oxxio. Volgens Enexis hebben de nota’s van energieleverancier Oxxio alleen betrekking op via de meter geregistreerde elektriciteit en is daar blijkbaar een betalingsachterstand in ontstaan. Dat staat dus los van de afgenomen elektriciteit hier in het geding.
5.3
[gedaagde] betwist de stelling van Enexis en voert aan dat hij een betalingsregeling met Oxxio heeft, die ook ziet op de illegaal afgenomen elektriciteit voor de hennepkwekerij. Ter onderbouwing legt [gedaagde] een brief van Oxxio van 7 maart 2025 over en bankafschriften. Uit de brief volgt dat [gedaagde] een schuld van € 4.878,70 bij Oxxio heeft, waarvoor hij een betalingsregeling van € 25,00 per maand heeft getroffen. Uit de bankafschriften volgt dat hij deze betalingsregeling in de periode van 25 mei 2025 tot en met 25 oktober 2025 nakomt.
5.4
Naar het oordeel van de rechtbank volgt uit de door [gedaagde] overgelegde stukken op geen enkele wijze dat de schuld bij Oxxio ziet op de (illegaal) verbruikte elektriciteit ten behoeve van de hennepkwekerij. Dat kan ook niet omdat de illegaal verbruikte elektriciteit niet via de meter is gegaan. De rechtbank is gelet op het voorgaande van oordeel dat vast is komen te staan dat Enexis als netbeheerder schade lijdt door de illegale afname van elektriciteit, zodat de illegaal verbruikte elektriciteit aan Enexis moet worden betaald.
Onrechtmatige daad
5.5
De rechtbank overweegt dat vast staat dat de verzegelde deksel van de hoofdaansluitkast is gemanipuleerd om een illegale aansluiting te maken. Daardoor werd de afgenomen elektriciteit ten behoeve van de hennepkwekerij niet correct via de elektriciteitsmeter geregistreerd.
5.6
Nog afgezien van de vraag of daarmee sprake is van een tekortkoming in de nakoming van een contractuele of wettelijke verplichting, is de rechtbank van oordeel dat [gedaagde] onrechtmatig heeft gehandeld. Als huurder en bewoner van de woning had [gedaagde] immers de feitelijke beschikking over de elektriciteitsmeter. Op grond daarvan had hij, nog los van een contractuele of wettelijke verplichting, een maatschappelijke zorgplicht tegenover Enexis om toezicht op de elektriciteitsmeter te houden. Dit om te voorkomen dat er ongeregistreerd elektriciteit zou worden verbruikt door manipulatie van de verzegelde elektriciteitsmeter. Die zorgplicht heeft [gedaagde] geschonden.
5.7
[gedaagde] voert aan dat de onrechtmatige daad hem niet kan worden toegerekend, omdat hij een kwetsbare persoonlijkheid heeft met een verstandelijke beperking en hij zijn woning vanwege schulden ter beschikking heeft gesteld aan derden voor een hennepkwekerij. Deze derden hebben misbruik gemaakt van zijn financiële benaderde positie en zijn verstandelijke beperkingen.
5.8
De rechtbank is van oordeel dat deze omstandigheden niet maken dat de onrechtmatige daad niet toerekenbaar is. Op grond van artikel 6:162 lid 3 BW Pro kan een onrechtmatige daad immers aan [gedaagde] worden toegerekend, als zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt. [gedaagde] heeft een hennepkwekerij laten opzetten in zijn woning waarbij de elektriciteitsmeter werd gemanipuleerd om illegaal elektriciteit af te nemen. Daarmee heeft hij schuld aan de onrechtmatige daad en kan de onrechtmatige daad hem worden toegerekend.
De hoogte van de schade
5.9
Enexis vordert onder meer vergoeding van schade wegens (1) afhandelingskosten, (2) opmaken factuur, (3) dossierverwerking en aangifte, (4) vooronderzoek en dossieraanleg, (5) uurtarief inspecteur (dag) en (6) kosten netmetingen. Deze kosten moeten volgens Enexis worden aangemerkt als verrichte werkzaamheden ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid. De rechtbank is van oordeel dat Enexis de onder 1 tot en met 6 gevorderde schadeposten voldoende heeft onderbouwd. [gedaagde] heeft de schadeposten niet betwist. De rechtbank zal dit deel van de vordering, te weten € 1.012,24, dan ook toewijzen.
5.1
Onder schadepost (7) vordert Enexis de verbruikte elektriciteit. Op grond van de hoofdregel van artikel 150 Wetboek Pro van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) is het aan Enexis om haar geleden schade te stellen en bij betwisting daarvan te bewijzen. In zaken als deze geldt daarbij op grond van vaste jurisprudentie [1] echter het volgende. Enexis transporteerde de elektriciteit naar de door [gedaagde] gehuurde woning onder de voorwaarde van verrekening achteraf op basis van een meter waarmee de omvang van de afgenomen elektriciteit wordt bepaald. Deze meter schept daarmee een bewijsvermoeden ten gunste van het netwerkbedrijf en de elektriciteitsleverancier. Aan het bewijs van de omvang van de elektriciteitsafname mogen in een zaak als deze geen al te zware eisen worden gesteld, omdat het controlemiddel van Enexis (de meetinrichting) onder de (mede)verantwoordelijkheid van [gedaagde] buiten werking is gesteld. Enexis kan daarom volstaan met het leveren van bewijs van feiten en omstandigheden die de afgenomen hoeveelheid elektriciteit voldoende aannemelijk maken om daar op grond van artikel 6:97 BW Pro een schatting van de schade op te baseren.
5.11
Als de aannemelijk gemaakte elektriciteitsafname wordt betwist, moeten daar concrete feiten en gegevens tegenover worden gesteld waaruit blijkt dat van een andere berekening moet worden uitgegaan. Als de meter is gemanipuleerd mag namelijk redelijkerwijs worden verlangd dat er nadere feiten en omstandigheden worden aandragen waaruit de werkelijke omvang van het elektriciteitsgebruik kan worden afgeleid. Stelt een afnemer of contractant onvoldoende concrete feiten en gegevens, dan blijft in situaties waarin de meter is gemanipuleerd de omstandigheid dat niet precies kan worden vastgesteld over welke periode hennep is geteeld, voor rekening en risico van de afnemer c.q. contractant en wordt aan het leveren van tegenbewijs niet toegekomen.
5.12
Enexis vordert een bedrag van € 26.357,80 wegens illegaal verbruikte elektriciteit. Zij baseert dit bedrag onder meer op het aantal hennepoogsten. Enexis stelt dat er, naast de aangetroffen teelt, veertien voorgaande oogsten zijn geweest. Enexis baseert zich hierbij op het volgende.
5.13
Enexis stelt dat over de periode van 1 juli 2019 tot en met 27 oktober 2022 een netmeting op het netdeel is uitgevoerd waarop de woning van [gedaagde] is aangesloten. In die meetgegevens zijn 12 uurs verbruikspatronen waarneembaar, die duiden op de aanwezigheid van een hennepkwekerij. Op 25 oktober 2022 is de hennepkwekerij in de woning van [gedaagde] opgerold en daarna zijn de 12 uurs verbruikspatronen niet meer waarneembaar. Op basis van een analyse van de 12 uurspatronen zijn er volgens Enexis elf volledige kweekperiodes en één onvolledige kweekperiode geweest. Enexis legt ter onderbouwing het rapport indicatie voorgaande kweken over, waarin de meetgegevens worden weergegeven en toegelicht.
5.14
Dat er veelvuldig is geoogst baseert Enexis verder op de in de woning aangetroffen plantenresten, de vervuiling van de koolstoffilters, de kalkaanslag op materialen, de aangetroffen lege jerrycans voor groeimiddelen en overige materialen. Gelet op de gemiddelde duur van een hennepteeltcyclus, de gebruikelijke slijtage en de vervuilingsgraad van de apparaten bij gebruik, is het volgens Enexis zeer aannemelijk dat er sprake is geweest van in totaal veertien oogsten. Enexis legt ter onderbouwing het fotoboek indicatie voorgaande kweken over, waarin foto’s van de aangetroffen apparaten en materialen zijn opgenomen inclusief een toelichting.
5.15
Enexis stelt ten slotte dat er tijdens de inval 150 nieuwe stekjes in de woning zijn aangetroffen. Enexis gaat er daarom van uit dat ook bij de vorige oogsten sprake is geweest van 150 stekjes. Enexis legt ter onderbouwing het hennepbericht van de politie van 27 oktober 2022 over.
5.16
Enexis legt ten slotte een schadeberekening over, waarin rekening is gehouden met het feit dat een volledige hennepteelt 10 weken bedraagt en waarin rekening is gehouden met 150 stekjes, veertien voorgaande oogsten en standaardwaarden voor het stroomverbruik van de benodigde apparatuur voor een hennepkwekerij. Uit die schadeberekening volgt dat de totale schade wegens illegaal afgenomen elektriciteit (129.931,00 kWh maal € 0,20286) € 26.357,80 bedraagt.
5.17
De rechtbank is van oordeel dat Enexis bewijs heeft geleverd van feiten en omstandigheden die voldoende aannemelijk maken dat de afgenomen hoeveelheid elektriciteit moet worden geschat aan de hand van elf volledige kweekperiodes en één onvolledige kweekperiode van 150 stekjes. Er zijn immers 150 nieuwe stekjes aangetroffen en de meetgegevens van de netmeting duiden op elf voorgaande oogsten. De rechtbank acht op basis van de door Enexis aangevoerde feiten en omstandigheden niet aannemelijk dat er veertien voorgaande oogsten zijn geweest, nu daarvoor uit de overgelegde stukken geen feiten en omstandigheden naar voren komen.
5.18
Wat [gedaagde] hiertegen in heeft gebracht is naar het oordeel van de rechtbank te weinig concreet. [gedaagde] stelt dat er maar één keer is geoogst, maar onderbouwt dit verder niet. [gedaagde] stelt dat er tweedehands apparatuur is gebruikt, waardoor de vervuilingsgraad van de apparatuur niets zegt over het aantal oogsten in zijn woning. [gedaagde] toont echter op geen enkele wijze aan dat de apparatuur tweedehands en al vies was. [gedaagde] stelt verder dat er meer hennepkwekerijen waren in zijn flat, zodat de meetgegevens in de netmeting ook door die andere hennepkwekerijen kunnen worden verklaard. Ook deze stelling is niet door [gedaagde] geconcretiseerd of onderbouwd. Enexis heeft ter zitting bovendien toegelicht dat haar geen andere hennepkwekerijen waarbij illegaal elektriciteit werd afgenomen in de flat bekend zijn, terwijl zij daar als netbeheerder over zou zijn geïnformeerd. Bovendien zijn de 12 uurspatronen in de netmeting opgehouden op de dag dat de hennepkwekerij in de woning van [gedaagde] werd opgerold. Ook de overige door [gedaagde] aangevoerde argumenten zijn naar het oordeel van de rechtbank te weinig relevant of concreet. [gedaagde] heeft kortom onvoldoende concrete feiten en omstandigheden gesteld waaruit volgt dat van een andere berekening moet worden uitgegaan.
5.19
Ten slotte constateert de rechtbank dat de politierechter een periode van hennepteelt van 16 augustus 2022 tot en met 25 oktober 2022 bewezen heeft verklaard en [gedaagde] heeft vrijgesproken van diefstal van stroom. De rechtbank is in een civiele procedure echter niet aan dat oordeel gebonden. In het strafrecht gelden nu eenmaal andere toetsingskaders dan in het civiele recht.
5.2
[gedaagde] heeft de overige uitgangspunten van de schadeberekening van Enexis niet weersproken, zoals het stroomverbruik van de apparatuur en het gehanteerde stroomtarief. De rechtbank zal daarom van die uitgangspunten uitgaan.
Conclusie
5.21
De rechtbank wijst de vordering als volgt toe:
aangetroffen teelt 6.016 kWh
elf voorgaande oogsten: 11 x 8.851 kWh =
97.361 kWh
97.361 kWh
totaal 103.377 kWh
5.22
De kosten voor deze verbruikte elektriciteit bedragen € 0,20286 per kWh. Het schadebedrag wegens verbruikte elektriciteit bedraagt daarmee 103.377 kWh x € 0,20286 = € 20.971,06. Vermeerderd met de schadeposten 1 tot en met 6 bedraagt het totale schadebedrag € 21.983,30. De rechtbank wijst dit bedrag toe.
Wettelijke rente en buitengerechtelijke incassokosten
5.23
Enexis maakt aanspraak op de wettelijke rente over de schade vanaf 25 oktober 2022. Hiertegen is geen verweer gevoerd, zodat de rechtbank de wettelijke rente over het toegewezen bedrag vanaf 25 oktober 2022 zal toewijzen.
5.24
Enexis vordert vergoeding van de buitengerechtelijke incassokosten van € 1.048,70. [gedaagde] betwist dat Enexis meer kosten heeft moeten maken dan wat gebruikelijk is voor het inleiden van een procedure.
5.25
De rechtbank overweegt dat de hoofdvordering is gebaseerd op een onrechtmatige daad. Dat betekent dat de aanspraak op buitengerechtelijke incassokosten moet worden beoordeeld aan de hand van artikel 6:96 lid 2 BW Pro. Het moet in dat geval gaan om kosten die redelijk zijn, in redelijkheid zijn gemaakt en het moet gaan om handelingen die niet vallen onder de gebruikelijke handelingen ter voorbereiding op een procedure. Deze laatste kosten vallen op grond van artikel 241 Rv Pro namelijk onder de proceskosten. Enexis heeft gesteld dat zij een advocaat heeft moeten inschakelen, die een brief heeft gestuurd. Ook heeft Enexis interne (administratieve) kosten gemaakt. De rechtbank constateert dat schadeposten 1 tot en met 6 van de hoofdvordering zijn toegewezen, zodat de administratiekosten niet nogmaals onder de noemer van buitengerechtelijke incassokosten kunnen worden vergoed. De rechtbank is van oordeel dat Enexis onvoldoende heeft onderbouwd dat de (overig) gemaakte kosten betrekking hebben op verrichtingen die meer omvatten dan die waarvoor de in artikel 241 Rv Pro bedoelde kostenvergoeding is bedoeld. De rechtbank wijst de vordering op dit punt dus af.
Proceskosten
5.26
[gedaagde] is grotendeels in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Enexis worden begroot op:
- kosten van de dagvaarding
€
120,21
- griffierecht
€
2.995,00
- salaris advocaat
€
1.672,00
(2 punten × € 836,00)
- nakosten
€
189,00
(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)
Totaal
€
4.976,21
5.27
De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.
6.De beslissing
De rechtbank
6.1
veroordeelt [gedaagde] om aan Enexis te betalen een bedrag van € 21.983,30, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW Pro over het toegewezen bedrag, met ingang van 25 oktober 2022, tot de dag van volledige betaling,
6.2
veroordeelt [gedaagde] in de proceskosten van € 4.976,21, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [gedaagde] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
6.3
veroordeelt [gedaagde] tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW Pro over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,
6.4
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad,
6.5
wijst het meer of anders gevorderde af.
Dit vonnis is gewezen door mr. N. Wilmink en in het openbaar uitgesproken op 22 april 2026.