Uitspraak
vonnis
RECHTBANK ROTTERDAM
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 330603 / HA ZA 09-1354
Vonnis van 3 februari 2010
in de zaak van
[executeur], handelend in zijn hoedanigheid van executeur in de nalatenschap van wijlen [overledene],
wonende te Miami, Verenigde Staten van Amerika,
eiser,
advocaat mr. R.A.W.J. van Eijck,
tegen
de maatschap
VAN DER STAP NOTARISSEN,
gevestigd te Rotterdam,
gedaagde,
advocaat mr. W.F. Hendriksen.
Partijen zullen hierna [eiser] en Van der Stap Notarissen genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 24 april 2009, met producties,
- de conclusie van antwoord van 1 juli 2009, met producties,
- het tussenvonnis van 15 juli 2009, waarbij een comparitie van partijen is gelast,
- de brief van 7 januari 2010 van de zijde van [eiser], waarbij comparitieaantekeningen en producties zijn overgelegd,
- het proces-verbaal van comparitie van 19 januari 2010.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
Tussen partijen staan onder meer de volgende feiten vast.
2.1. [overledene] (hierna: [overledene]), een Amerikaans staatsburger, is op 19 december 2005 bij een vliegongeluk om het leven gekomen.
2.2. Medio 2002 of begin 2003 is [overledene] in contact gekomen met de heren [I] en [II] (hierna: [I en II]). [I en II] zijn beiden indirect aandeelhouders van TAO Horecagroup B.V. (hierna: TAO). [I] is statutair directeur van TAO. TAO is 100% aandeelhoudster van een aantal werkmaatschappijen van waaruit horecaondernemingen worden geëxploiteerd. [I], [II] en [overledene] hebben met elkaar gesproken over participatie door [overledene] in TAO, destijds nog genaamd Lotus Group B.V.
2.3. Op 12 mei 2003 hebben [I en II] een document met de volgende inhoud ondertekend en aan [overledene] te beschikking gesteld:
"Dear [overledene]:
This document is intended to serve as a preliminary contract (receipt) for the funds you have contributed to purchase a percentage of Lotus group B.V. (which when established will serve as the holding corporation and will include the shares of NOA, JOJA and JIMMY WOO’S). You will have contributed a total of 500,000€ (200,000€ already transferred) which converts to 14.58% of all outstanding Lotus group stock. This corporation, at the present time owns and operates NOA (leidsegracht #84 Amsterdam), JOIA (Korte Leidsedwarstraat # 45) and will soon begin to develop and operate JIMMY WOO’S (Korte leidsedwarstraat #18). NOA and JOIA are already existing and operational businesses and JIMMY WOO'S will be a 520 square meter square club. A lease is about to be signed for JIMMY WOO'S and governmental permits have already been authorized for its operation as a club.
We will shortly begin to have our attorneys draw up all necessary documents for our corporation. This will include (but not limited to):
a. Revised articles of incorporation
b. Stock certificates
c. Stock holders agreement
d. Copies of all appropriate documents concerning current operation businesses and future operations.
[I] and I appreciate your vote of confidence. We feel certain that your association with our businesses, along with your experienced input on current and future operations will create an entity that will prove to be very successful. If there are any other issues that need to be addressed immediately, please advise us.
Sincerely yours:
[II] [I]"
2.4. [broer], een broer van [I], heeft per e-mail van 11 september 2004 aan mr. O.A.J.H. Smit (hierna: Smit), (kandidaat) notaris bij Van der Stap Notarissen het volgende medegedeeld :
"We like to formalize the shareholders position of [overledene] in the Tao Group. Would you be so kind to contact [A] on this subject.
His contact details are:
cell: [mobiel nummer] (spain)
email: [emailadres]"
2.5. De e-mail van 11 september 2004 is tevens verzonden aan het e-mailadres "[emailadres]", dat toebehoorde aan de financieel adviseur van [overledene], [A] (hierna: [A]), en aan het e-mailadres "[email adres 2]", dat toebehoorde aan [overledene].
2.6. Van de zijde van Van der Stap Notarissen is - door een waarnemer van Smit - bij e-mail van 13 september 2004 gereageerd op de e-mail van 11 september 2004. Deze e-mail die is gericht aan [A], maar die tevens is verzonden aan onder andere [broer] en [overledene], vermeldt onder meer het volgende:
"In order to formalize the shareholders’ position of [overledene] in the Tao Group I recommend that the parties involved determine a completion date (for example October 1, 2004).
Prior to the completion date the parties involved must have signed the necessary powers of attorney and statements. I will draft these powers and statements and forward these documents to the parties together with the draft of the deed of transfer of the shares.
The signature of [overledene] on the power of attorney to be signed by him must be legalised and apostilled. I will give specific instructions thereto when I send the power of attorney to [overledene].
On the completion date the purchase prices for the shares must be paid by [overledene] to the Sellers.
Will these payments be made to our bankaccount or directly to the bankaccounts of the Sellers?"
2.7. Bij een e-mail van 3 oktober 2004 van Smit aan [A], [overledene] en [broer] heeft Smit een aantal conceptdocumenten verzonden. De toelichting bij die documenten vermeldt onder meer het volgende:
"all,
I understand that the participation of Mr. [overledene] in the share capital of TAO Horeca Group BV will have to be formalized soon. Further to the e-mail of my colleague [B], who responded in my absence, please find attached, for your review:
- a draft deed of transfer of shares in the share capital of TAO Horeca Group B.V.
- the text of the current shareholders agreement
- a draft of the additional shareholders agreement
- a power of attorney to be signed by Mr. [overledene] (and duly legalized - see the poa)
- two powers of attorney to be signed by Mr. [I]
- a power of attorney to be signed by Mr. [II].
The documents for the third shareholder, FNI Holding BV, shall be sent directly to Mr. Frencken.
I. Deed of transfer.
By execution of the deed of transfer before a Dutch civil law notary, the shares shall be legally transferred to the purchaser. The parties may be represented by any of our employees, empowered thereto by way of a duly signed power of attorney.
I understand that the shares will have to be transferred to Mr. [overledene] in private.
I assume that he has his own financial and fiscal advisors. Tax wise, there could be essential differences between shareholders' ship in private and through a company.
A number of guarantees are mentioned in the draft. I urge the Sellers to carefully check whether every single warrant can be given. Please also let me know which balance date should be referred to, if any. A photo copy shall have to be attached to the deed.
(…)"
2.8. Per e-mail van 3 oktober 2004 van [A] aan Smit, met een kopie aan [overledene], heeft [A] Smit als volgt bericht:
"Dear Olaf,
The shares owned by Mr. [overledene] are going to be under the company name:
Highborne Cay Investment, S.L.
I have a translation of the power of attorney that if you give me the fax number I will send to you. Thanks and best regards,"
2.9. Per e-mail van 7 oktober 2004 van Smit aan [A], [overledene] en [broer], met als onderwerp: "Change of purchaser for TAO Horeca Group B.V.", heeft Smit het volgende medegedeeld:
"Dear all,
I received message from [A] that the Purchaser of the TAO Horeca Group shares will not be Mr [overledene] in private but a company named: Highborne Cay Investment, S.L.
1 will change the drafts and powers of attorneys based on this new information and send you the redrafted documents as soon as possible. The powers of attorney I sent you with my e-mail of October 3 are not to be used."
2.10. Bij een e-mail van 7 oktober 2004 van Smit aan [A], [overledene] en [broer] heeft Smit de nieuwe conceptdocumenten verzonden. De toelichting bij die documenten vermeldt het volgende:
"Please find attached the new drafts and documents.
As for [A], please be advised that the power of attorney to be granted by Highborne Cay Investment shall have to be legalized in the manner as indicated in the text at the bottom of the power of attorney, which is more extensive than indicated in the earlier text, because of the fact that the authority of the person signing on behalf of Highborne Cay Investment shall have to be verified by an independent party (according to Dutch law)."
2.11. Bij een door Smit opgemaakte notariële akte van 18 maart 2005 zijn de betreffende aandelen in TAO geleverd aan Highborne Cay Investment, S.L. (hierna: Highborne).
2.12. Een e-mail van 7 april 2005 van [II] aan [overledene] vermeldt het volgende:
"Dear [overledene],
I wanted to describe in as much detail for your information regarding my investment into the TAO group. My investment was orginally for 600,000 guilders then followed up by 190,000 guilders this needs to be divided by 2.213 which was the exchange rate at the time of my investment. I expect this to equal about 350,000 euros which at this point I hold 14% of the shares in the TAO group. I orginanally invested in NOA lounge C.V. I know that my shares changed once you and Johan invested. As far as the other investor Johan I was not included in the negotiation of his shares. I assumed that you and he were paying equal amounts for shares. I have never seen a contract between Johan and the [I] to this point.. It would be hard for me to start to ask questions about this with out raising eyebrows.. I think that this can all be brought to the table when we finally have shareholds meeting which as you know I have been trying to put together.
I have received an E-mail from [A] stating that he does not think he can make it at the end of may for obvious reasons. Would it be alright if the meeting went without him?? so we can start this process..
please let me know.
hope all else is well,"
2.13. [overledene] heeft voornoemde e-mail, voorzien van een kort commentaar in het Spaans, op dezelfde datum doorgezonden aan [A]. Het begeleidende commentaar luidt als volgt:
"Hola [A]
Aqui esta la información de David, creo que dado el cambio de dinero de guilder a euro va ser difícil determinar exactamente los costes por acción yo voy a preguntar si en estos números hay deuda específicamente los 190,000.00 Guilderes"
2.14. Op 19 april 2005 heeft [overledene] een e-mail met de volgende inhoud verzonden aan onder anderen [broer], [A] en [II]:
"dear Roeland
I am formally requesting for the shareholders meeting the following:
1.-Detail accounts of the profit and loss statements at December 2003 and 2004 (housing, etcetera, as you recall this was already ask for in November 2004)
2.-Contracts of purchase of Noa and Suzy
3.-Contracts of the purchase and/or sales by Johans company I do not know its name
4.-Amount of euros the other shareholders deposited
5.-Contracts of loans to shareholders
6.-Contracts of loans with others (Heineken, etcetera)
Please provide in a timely manner (at least 15 days before the meeting) for most of them are just photocopies of existing documents). I do not believe that the shareholders meeting can take place without these documents
Thank you very much
[overledene]"
2.15. Bij brief van 9 mei 2008 van [eiser] aan [I en II] heeft [eiser] erop gewezen dat [overledene] het overeengekomen bedrag van € 500.000 had voldaan en heeft [eiser] [I en II] verzocht om binnen 14 dagen (alsnog) zorg te dragen voor de overdracht van 15% van de aandelen in TAO. De brief werd tevens per fax en via e-mail verzonden.
2.16. Bij e-mail van 16 mei 2008 heeft [D] van VM Finance BV - een van de aandeelhouders in TAO - [eiser] als volgt bericht:
"[executeur],
I received your fax nd forwarded it to [E] and [I]. It s correct that [overledene] transferred money to the TAO Group. This was done in 2003. Since that time we tried to contact [overledene] because we needed his signature to transfer the shares to him. This was eventually done in 2005. [A] came to the Netherlands personally ith a proxy of [overledene]. He went to the notary in Rotterdam (Van der Stap Notarissen) and the shares were transferred to Highbrne Cay Investment SL a Spanish company.
For your information I attached a copy of the shareholders register, which gives all th details of the shareholders (name, number of shares etc). On page 9 you can see that the shares were transferred on March 18, 2005.
I hope that this gives an answer to your fax.
Kind regards, met vriendelijke groet,"
2.17. [eiser] heeft bij e-mail van 29 mei 2008 het volgende geantwoord:
"Please send me copy of the proxy you refer to below."
2.18. Highborne is op 7 juli 2004 opgericht door [A]. [A] en [overledene] verkregen ieder 50% van de aandelen in Highborne. [A] werd aangewezen als enig bestuurder. Bij de oprichting van Highborne trad [A] op voor zichzelf en als vertegenwoordiger van [overledene]. Dit laatste op basis van een volmacht van 6 november 2000 waarin [A] was gemachtigd om [overledene] in Spanje te vertegenwoordigen.
2.19. Op 30 december 2005, na het overlijden van [overledene] derhalve, heeft [A] voornoemde volmacht gebruikt om de 50% van het aandelenkapitaal in Highborne die door [overledene] werd gehouden over te dragen aan zijn eigen echtgenote.
3. Het geschil
3.1. [eiser] vordert - samengevat - om bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, Van der Stap Notarissen te veroordelen om aan [eiser] te betalen EUR 500,000, vermeerderd met rente en kosten.
3.2. Van der Stap Notarissen voert verweer en concludeert tot afwijzing van de vordering, met veroordeling - uitvoerbaar bij voorraad - van [eiser] in de kosten van het geding.
3.3. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
4.1. [eiser] grondt zijn vordering op onrechtmatige daad, althans op toerekenbaar tekort schieten van Van der Stap Notarissen. [eiser] stelt daartoe - kort weergegeven - het volgende. De behandelend notaris, Smit, heeft de aandelen zonder een daartoe strekkende opdracht of volmacht geleverd aan een niet bij de koopovereenkomst betrokken partij, Highborne, terwijl hij wist, althans behoorde te weten, dat [overledene] de koper was. Smit heeft verzuimd te onderzoeken of de partij die de koopprijs had betaald, [overledene], instemde met de partij aan wie zou worden geleverd. Smit had in dit verband niet mogen afgaan op mededelingen van derden zoals [A] en [broer]. Smit had bij [overledene] moeten verifiëren dat deze ermee instemde dat Highborne de aandelen verkreeg. De boedel van [overledene] lijdt door de schending van de notariële zorgplicht door Van der Stap Notarissen een schade van EUR 500.000 (het door [overledene] betaalde bedrag).
4.2. Van der Stap Notarissen voert hiertegen onder meer aan dat Smit heeft gedaan wat onder de onderhavige omstandigheden van een redelijk bekwaam en redelijk handelend notaris mocht worden verwacht en dat er geen causaal verband bestaat tussen een eventuele fout van Smit en de gestelde schade.
4.3. De rechtbank is op grond van hetgeen hierna wordt overwogen van oordeel dat deze verweren van Van der Stap Notarissen slagen.
4.3.1. Partijen zijn het er - terecht - over eens dat het handelen van Smit dient te voldoen aan de maatstaf dat is gehandeld met inachtneming van - minimaal - de zorgvuldigheid die door een redelijk handelend en redelijk bekwaam notaris onder dezelfde omstandigheden zou worden betracht. Gelet op zijn positie in het maatschappelijk verkeer en op het vertrouwen dat notarissen als zodanig genieten, rust op de notaris in het algemeen een zwaarwegende zorgplicht. Die zorgplicht gaat naar het oordeel van de rechtbank echter niet zover dat de notaris zijn opdrachtgever en andere belanghebbenden ook behoort te vrijwaren tegen risico's die ook bij een hoge mate van zorgvuldigheid van de notaris niet zijn te vermijden. Immers, indien te zware eisen aan de zorgplicht van de notaris zouden worden gesteld, zou het maatschappelijk verkeer daar naar alle waarschijnlijkheid meer hinder dan voordeel van ondervinden. Het handelen van Smit dient tegen deze achtergrond te worden beoordeeld. De rechtbank acht de volgende feiten en omstandigheden van belang.
4.3.2. Voorafgaande aan het passeren van de akte wist Smit dat de koopprijs reeds was voldaan. Uit de aan hem verstrekte informatie kon Smit opmaken dat [overledene] door verkopers werd beschouwd als de koper van - en de gerechtigde tot - de betreffende aandelen, met dien verstande dat dit door tussenkomst van Smit nog diende te worden geformaliseerd.
4.3.3. De contacten met Smit werden onderhouden door vertegenwoordigers van de verkopende partijen en door [A], de financieel adviseur van [overledene]. Dat dit een ongebruikelijke gang van zaken was, is gesteld noch gebleken. Smit had naar het oordeel van de rechtbank geen reden om aan te nemen dat [A] niet handelde in overeenstemming met de instructies en/of wensen van [overledene]. Immers, Smit constateerde dat relevante e-mails met betrekking tot de te formaliseren transactie steeds ook werden verzonden aan het door verkopers bij hem bekend gemaakte e-mailadres van [overledene]. Ook de inhoud van de instructies die Smit ontving, vormden voor hem geen aanleiding om erop bedacht te zijn dat [A] mogelijk niet op instructie van [overledene] handelde.
4.3.4. In zijn e-mail van 3 oktober 2004 aan [A], [broer] en [overledene] wees Smit er uitdrukkelijk op dat er in fiscaal opzicht essentiële verschillen zouden kunnen bestaan tussen aandeelhouderschap van [overledene] in privé en aandeelhouderschap via een rechtspersoon. Daarbij gaf Smit aan ervan uit te gaan dat [overledene] zijn eigen financiële en fiscale adviseurs had. In reactie op die e-mail deelde [A] per e-mail van diezelfde dag, welke tevens aan [overledene] werd verzonden, aan Smit mede dat niet [overledene], maar Highborne als kopende partij zou optreden.
4.3.5. Smit heeft onbetwist aangevoerd dat de introductie van Highborne als (formele) koper in plaats van [overledene] voor hem in de lijn der verwachting lag. Uit een door een fiscaal adviseur van een andere aandeelhouder van TAO opgesteld advies wist Smit reeds dat het voor [overledene] om fiscale redenen waarschijnlijk verstandig zou zijn om als contractspartij een buitenlandse entiteit vanuit een ander EG land te laten optreden. Highborne voldeed aan dit fiscaal relevante criterium en bovendien was [overledene] houder van 50% van het aandelenkapitaal in Highborne. Voor Smit bestond er geen reden voor twijfel over de vraag of de door de financieel adviseur van [overledene] gecommuniceerde instructie wel in overeenstemming was met de wensen en/of belangen van [overledene]. Dat ook [A] voor 50% in het aandelenkapitaal in Highborne participeerde, vormt in de visie van de rechtbank geen indicatie voor Smit dat [A] mogelijk niet in overeenstemming met de instructies en belangen van [overledene] handelde.
4.3.6. Smit heeft de van [A] ontvangen instructie betreffende de wijziging van de kopende partij per e-mail bevestigd aan verkopers, [A] en [overledene]. Eerst nadien heeft Smit de stukken aangepast en de aangepaste stukken wederom aan alle betrokkenen, waaronder [overledene], doen toekomen. Vijf maanden daarna is de akte waarbij de aandelen zijn overgedragen gepasseerd. Over deze termijn heeft Smit onbetwist verklaard dat deze niet ongebruikelijk lang was omdat in de praktijk vaak blijkt dat het in sommige landen de nodige tijd vergt om alle formaliteiten rondom legalisatie en verificatie te vervullen.
4.3.7. [eiser] heeft er - terecht - op gewezen dat op de notaris die een akte verlijdt, waarbij namens een partij wordt opgetreden door een vertegenwoordiger, de jegens alle belanghebbenden geldende verplichting rust om zich zo volledig en nauwkeurig mogelijk ervan te vergewissen dat die vertegenwoordiger bevoegd is tot het namens de vertegenwoordigde verrichten van de in die akte opgenomen rechtshandelingen. In dit verband is echter van belang dat bij het verlijden van de akte niet namens [overledene] werd opgetreden, maar namens de in die akte genoemde partijen, waaronder Highborne. Dat de bij de akte optredende vertegenwoordigers niet bevoegd waren tot vertegenwoordiging van de partijen bij die akte kan uit de stellingen van [eiser] niet worden afgeleid.
4.3.8. Er zijn bijzondere omstandigheden denkbaar waarin een redelijk handelend en redelijk bekwaam notaris had behoren te verifiëren dat [overledene] in persoon instemde met de wijziging van de formeel als koper - en verkrijger van de aandelen - optredende partij. Dat zou in het bijzonder het geval kunnen zijn indien er sprake was van omstandigheden die de notaris aanleiding hadden moeten geven om te twijfelen aan de goede trouw of deskundigheid van enige bij de voorbereiding van de transactie betrokken persoon of partij. Dat zich in dit geval dergelijke bijzondere omstandigheden hebben voorgedaan, is echter gesteld noch gebleken.
4.3.9. Achteraf kan worden vastgesteld dat Smit er steeds van is uitgegaan dat het aan hem bekend gemaakte e-mailadres van [overledene] functioneerde zonder dat hij enige e-mail vanaf dat e-mailadres had ontvangen of had geconstateerd dat een derde een e-mail van dat e-mailadres had ontvangen. Dit had Smit op de gedachte kunnen brengen dat het e-mailadres van [overledene] wellicht niet in gebruik was. In dat geval had het in de rede gelegen dat Smit dat zorgvuldigheidshalve zou hebben gecontroleerd. Niettemin is de rechtbank van oordeel dat dit nog niet meebrengt dat Smit erop bedacht had moeten zijn dat de financieel adviseur van [overledene] niet met instemming van [overledene] handelde. Smit handelde in de visie van de rechtbank niet onvoldoende zorgvuldig door in de gegeven omstandigheden geen rechtstreekse opdracht van [overledene] persoonlijk aan Smit, dan wel een door [overledene] in dit verband afgegeven volmacht te eisen. Daartoe bestond onvoldoende aanleiding nu door de optredende woordvoerders van de zijde van alle bij de transactie betrokken partijen werd aangegeven dat het de bedoeling was dat Highborne als (formele) koper zou optreden, terwijl de verschuldigde koopprijs volgens de mededelingen van de zijde van alle bij de transactie betrokken partijen reeds was voldaan. Er was hier derhalve sprake van een wezenlijk andere situatie dan bijvoorbeeld die waarin enige persoon aan de notaris gelden heeft toevertrouwd met een bepaalde betaalopdracht. In een dergelijke situatie zou, uiteraard slechts ingeval over de inhoud of de strekking van de opdracht redelijkerwijs twijfel kon bestaan, de zorgplicht van de notaris meebrengen dat hij nadere informatie zou inwinnen bij degene die hem aldus gelden had toevertrouwd.
4.3.10. De rechtbank is op grond van hetgeen hiervoor is overwogen van oordeel dat Smit - en daarmee Van der Stap Notarissen - niet is tekortgeschoten in de jegens [overledene] in acht te nemen zorgplicht. Indien echter wel een tekortschieten zou worden aangenomen, zou dat in de visie van de rechtbank niet leiden tot aansprakelijkheid van Van der Stap Notarissen, omdat uit de stellingen van [eiser] niet kan worden afgeleid dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen enerzijds de gestelde schending van een zorgplicht door Smit - het niet verifiëren dat [overledene] instemde met Highborne als koper - en anderzijds de schade waarvan [eiser] stelt dat die door de boedel van [overledene] is geleden, de koopprijs van de aandelen (of wellicht de waarde van de aandelen).
4.3.11. Uit de stellingen van [eiser] is in feite slechts af te leiden dat [eiser] na het overlijden van [overledene] heeft geconstateerd dat [overledene] € 500.000 in verband met de participatie in TAO had voldaan en dat de betreffende aandelen niet aan [overledene] in privé waren geleverd. De eerste actie van [eiser] was dan ook om de verkopers te verzoeken de aandelen (alsnog) over te dragen. Dat [overledene] niet heeft geweten dat Highborne als formele koper van de aandelen is opgetreden, wordt door [eiser] slechts verondersteld. De rechtbank acht op basis van de vaststaande feiten echter niet aannemelijk dat die veronderstelling juist is.
4.3.12. De relevante informatie omtrent de afwikkeling van de aandelentransactie is steeds aan het bekende e-mailadres van [overledene] verzonden. [eiser] heeft weliswaar gesteld dat [overledene] in de periode rond oktober 2004 veel reisde en bezig was met de voorbereidingen van zijn huwelijk, en dat is gebleken dat er in die periode van het
e-mailadres [email adres 2] geen mail is uitgegaan, maar die stellingen maken niet aannemelijk dat [overledene] de aan hem toegezonden e-mails niet heeft ontvangen en/of dat hij daar nimmer kennis van heeft genomen. In dit verband is van belang dat zich in het procesdossier twee e-mails bevinden (producties bij dagvaarding) die [overledene] in april 2005 vanaf hetzelfde e-mailadres heeft verzonden en dat uit de inhoud van die e-mails blijkt dat [overledene] (ook) persoonlijk aandacht heeft besteed aan de investering in TAO (zie onder 2.12, 2.13 en 2.14 hiervoor).
4.3.13. Anders dan [eiser] meent, kan naar het oordeel van de rechtbank uit de inhoud van de e-mails die [overledene] in april 2005 heeft ontvangen en verzonden niet worden opgemaakt dat [overledene] meende dat de aandelen in TAO aan hem in privé waren overgedragen of nog moesten worden overgedragen, dan wel dat deze aan een ander dan Highborne waren overgedragen.
4.3.14. Uit de e-mail van 7 april 2005 van [II] aan [overledene] blijkt dat [II] wenste dat er eind mei een aandeelhoudersvergadering van TAO zou plaatsvinden. [II] legt aan [overledene] de vraag voor of die aandeelhoudersvergadering wel kan doorgaan nu [A] inmiddels had laten weten dat hij verwachtte eind mei niet te kunnen komen. Uit deze e-mail kan naar het oordeel van de rechtbank niet worden afgeleid dat [overledene] destijds onjuist of onvolledig was geïnformeerd door zijn financieel adviseur [A].
4.3.15. In de e-mail van 19 april 2005 verzoekt [overledene] [broer] om stukken en informatie aan hem te verstrekken. Hij verzoekt daarbij een voldoende lange termijn in acht te nemen voorafgaande aan een te houden aandeelhoudersvergadering. Ook uit die e-mail kan niet worden opgemaakt dat [overledene] meende de betreffende aandelen in privé te houden. Immers, het door [overledene] gedane verzoek is ook verklaarbaar indien wordt verondersteld dat [overledene] wist dat Highborne de rechtspersoon was die de aandelen hield en dat [A] haar enig bestuurder was.
4.3.16. De rechtbank kan uit de stellingen van [eiser] derhalve niet afleiden dat schade die eventueel voor de boedel van [overledene] is ontstaan doordat [A] na het overlijden van [overledene] mogelijk onrechtmatig jegens die boedel heeft gehandeld in causaal verband staat met enig onzorgvuldig handelen of nalaten van Smit. Indien dergelijke schade is ontstaan, moet worden aangenomen dat die schade slechts in causaal verband staat met het handelen van [A]. Dat (ook) schade is ontstaan doordat [A] reeds voor het overlijden van [overledene] in strijd met de instructies en/of belangen van [overledene] heeft gehandeld, welke schade mogelijk voorkomen had kunnen worden indien Smit zorgvuldiger zou hebben gehandeld, vloeit niet uit de stellingen van [eiser] voort. [eiser] heeft in dit verband onvoldoende gesteld. Ook om die zelfstandige reden dient de vordering van [eiser] te worden afgewezen.
4.4. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen, heeft Van der Stap Notarissen geen belang bij behandeling van de overige door haar gevoerde verweren.
4.5. De slotsom is dat de vorderingen van [eiser] zullen worden afgewezen.
4.6. [eiser] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Van der Stap Notarissen worden begroot op:
- vast recht EUR 4.938,00
- salaris advocaat 5.160,00 (2,0 punten × tarief EUR 2.580,00)
Totaal EUR 10.098,00
5. De beslissing
De rechtbank
5.1. wijst de vorderingen af,
5.2. veroordeelt [eiser] in de proceskosten, aan de zijde van Van der Stap Notarissen tot op heden begroot op EUR 10.098,00,
5.3. verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. C. Bouwman en in het openbaar uitgesproken op 3 februari 2010.?
1729/2166