Uitspraak
vonnis
RECHTBANK ROTTERDAM
Team handel en haven
zaaknummer / rolnummer: C/10/555181 / KG ZA 18-822
Vonnis in kort geding van 25 september 2018
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
SAYBOLT NEDERLAND B.V.,
gevestigd te Vlaardingen,
eiseres in conventie,
verweerster in reconventie,
advocaten mr. M. Rodríguez Escudero en mr. P. van Herk te Leiden,
tegen
1.[Gedaagde 1] ,
wonende te [woonplaats] ,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
AMSPEC B.V.,
gevestigd te Rozenburg,
gedaagden in conventie,
[Gedaagde 1] tevens eiser in reconventie,
advocaat mr. J.J. Margry te Amsterdam.
Partijen zullen hierna Saybolt, [Gedaagde 1] en Amspec genoemd worden. [Gedaagde 1] en Amspec worden hierna gezamenlijk aangeduid als [gedaagden]
1.De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 24 juli 2018, met producties 1 t/m 18;
- de conclusie van antwoord, tevens houdende eis in reconventie van [Gedaagde 1] , met producties 1 t/m 23;
- de wijziging van eis van Saybolt, met aanvullende producties 19 t/m 60;
- de aanvullende producties 24 t/m 33 van [gedaagden] , met schriftelijke toelichting;
- de mondelinge behandeling op 30 augustus 2018;
- de pleitnota van Saybolt;
- de pleitnota van [gedaagden]
1.2.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2.De feiten
2.1.
Saybolt is onderdeel van de Core Laboratories-groep (hierna: de CL-groep). De CL-groep is actief op het gebied van laboratoriumanalyses en inspecties van vloeistoffen en grondstoffen in de petroleum- en biofuel gerelateerde industrie en in de markt van vloeibare oliën en vetten. De CL-groep heeft wereldwijd vestigingen en laboratoria.
De tophoudstervennootschap van de CL-groep is Core Laboratories Inc. (hierna: CoreLab).
Saybolt is gespecialiseerd in kwaliteitsanalyses van olieproducten, (bio)brandstoffen, chemicaliën en gassen en het uitvoeren van inspecties om hoeveelheden vast te stellen en de kwaliteit gedurende transport te waarborgen. Bij Saybolt zijn ongeveer 350 personen werkzaam.
2.2.
Amspec is onderdeel van de Amspec-groep. De Amspec-groep richt zich op de inspectie, analyse, meting en testing binnen de petroleum-, chemie- en gasindustrie. De Amspec-groep heeft wereldwijd vestigingen en laboratoria.
2.3.
Saybolt en Amspec zijn concurrenten van elkaar.
2.4.
[Gedaagde 1] , geboren op 17 april 1967, is op 19 november 1990 in dienst getreden bij Saybolt. Laatstelijk bekleedde hij de functie van Senior Accountmanager, tegen een salaris van € 4.810,97 bruto per maand exclusief vakantiebijslag en overige emolumenten.
2.5.
In de op 9 juni 2008 door partijen ondertekende (laatste en geactualiseerde versie van de) arbeidsovereenkomst van [Gedaagde 1] is, voor zover relevant, het volgende vermeld:
“(…)
art.4.Geheimhouding
art.4.1Werknemer erkent door ondertekening van deze arbeidsovereenkomst, dat hem door werkgevergeheimhoudingis opgelegd van alle bijzonderheden betreffende of verband houdende met het bedrijf van werkgever en diens (potentiële) klanten en andere relaties, alsmede die van de aan werkgever gelieerde ondernemingen.
art.4.2Het is de werknemer verboden, hetzij gedurende de dienstbetrekking, hetzij na beëindiging hiervan, op enigerlei wijze aan derden direct of indirect, in welke vorm dan ook en in welker voege ook, enige mededeling te doen van of aangaande enige bijzonderheden de onderneming van werkgever of de aan hem gelieerde ondernemingen betreffende of daarmede verband houdende, dan wel over de daar werkzame personen, dan wel over de (potentiële) relaties van werkgever en/of over die van de aan werkgever gelieerde ondernemingen, een en ander op straffe van verbeurte aan werkgever van een dadelijk en ineens zonder sommatie of ingebrekestelling opeisbare boete ad € 2.500,-- voor iedere overtreding en € 125,-- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat deze overtreding voortduurt, onverminderd de bevoegdheid van werkgever in plaats van deze boete volledige schadevergoeding te vorderen. Betaling van de boete ontslaat werknemer niet van de in de artikelen 4.1 en 4.2 genoemde verplichtingen. Partijen maken gebruik van de mogelijkheid van art. 7:650 lid 3 BW Pro af te wijken en komen overeen dat voornoemde boete geheel ten goede zal komen aan werkgever.
(…)
Art. 6.Concurrentiebeding/relatiebeding
Art. 6.1Werknemer verbindt zich om zowel tijdens de overeenkomst als gedurende de periode van 1 (één) jaar na beëindiging daarvan zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van werkgever binnen Nederland en de landen waarnaar of waarin werkgever en/of met werkgever gelieerde ondernemingen tijdens de arbeidsovereenkomst diensten verlenen, noch voor zichzelf noch voor anderen, in enigerlei vorm werkzaam of betrokken te zijn, direct of indirect, in of bij enige onderneming met activiteiten op een terrein, gelijk aan of anderszins concurrerend met dat van werkgever of de aan haar gelieerde ondernemingen, noch daarbij haar bemiddeling, in welke vorm dan ook, al dan niet tegen een betaling direct of indirect te verlenen.
art.6.2Het is werknemer verboden gedurende de arbeidsovereenkomst alsmede gedurende één jaar na beëindiging van de arbeidsovereenkomst, behoudens voorafgaande schriftelijke toestemming van werkgever, op enigerlei wijze, direct of indirect, zakelijke contacten in de ruimste zin des woords te onderhouden met (potentiële) relaties van werkgever of die van de aan werkgever geleerde ondernemingen, ook indien het initiatief tot dit zakelijke contact uitgaat van deze klanten en relaties.
Potentiële relaties zijn in ieder geval, maar niet uitsluitend de relaties waarmee werkgever dan wel de aan werkgever gelieerde ondernemingen en/of werknemer gedurende het laatste jaar voorafgaand aan het einde van de overeenkomst op enigerlei wijze zakelijke contact heeft gehad, hetzij door middel van een prijsopgave of offerte, hetzij door middel van ander soort contact.
art. 6.3Indien werknemer in strijd met zijn verplichtingen uit hoofde van het bepaalde in lid 1 en lid 2 van dit artikel handelt, zal hij aan werkgever zonder dat enige ingebrekestelling is vereist, voor iedere overtreding een boete verbeuren ten bedrage van € 5.000,-- alsmede een boete ten bedrage van € 250,-- voor elke dag of een gedeelte van een dag dat de overtreding na mededeling van de ontdekking daarvan door werkgever voortduurt, onverminderd de bevoegdheid van werkgever in plaats van deze boete volledige schadevergoeding te vorderen. Betaling van de boete ontslaat de werknemer niet van de in art. 6.1 en 6.2 genoemde verplichtingen. Partijen maken gebruik van de mogelijkheid van art. 7: 650 lid 3 BW af te wijken en komen overeen dat voornoemde boete geheel ten goede zal komen aan werkgever.
art. 6.4Onder “gelieerde ondernemingen” in de zin van dit artikel wordt verstaan: de ondernemingen die behoren tot dezelfde groep als werkgever en de ondernemingen
waarin werkgever een financieel of ander belang heeft, de dochter- en
moederonderneming(en) van werkgever de ander uitdrukkelijk begrepen.
(…)”
2.6.
In juni 2018 heeft [Gedaagde 1] aan Saybolt meegedeeld dat hij een functie bij Amspec heeft aanvaard. Bij brief van 25 juni 2018 heeft [Gedaagde 1] zijn arbeidsovereenkomst met Saybolt opgezegd tegen 31 augustus 2018. In die brief staat dat [Gedaagde 1] een nieuwe baan gevonden heeft zonder dat daarbij een ingangsdatum van die nieuwe baan vermeld staat.
2.7.
Saybolt heeft [Gedaagde 1] zowel mondeling als, onder meer, bij brief van 27 juni 2018, laten weten hem te zullen houden aan het concurrentiebeding en de overige bedingen in zijn arbeidsovereenkomst. Bij brief van 29 juni 2018 aan Saybolt heeft de advocaat van [Gedaagde 1] meegedeeld dat [Gedaagde 1] per 1 september 2018 in dienst wenst te treden bij Amspec en is Saybolt verzocht het non-concurrentiebeding per de beëindigingsdatum (van de arbeidsovereenkomst bij Saybolt, toevoeging voorzieningenrechter) buiten werking te stellen. Saybolt heeft dat geweigerd.
2.8.
Bij brief van 16 juli 2018 heeft Saybolt Amspec meegedeeld dat [Gedaagde 1] is gebonden aan een concurrentiebeding. Zij heeft Amspec gesommeerd om [Gedaagde 1] op geen enkele wijze te werk te stellen gedurende de duur van het concurrentiebeding en om te bevestigen dat Amspec zich per direct zal onthouden van het (direct of indirect) benaderen en/of wegkopen van werknemers bij Saybolt.
2.9.
Bij e-mail van 19 juli 2018 aan de advocaat van Saybolt heeft de advocaat van [Gedaagde 1] meegedeeld dat er voor [Gedaagde 1] niets anders opzit dan een kortgeding procedure te entameren en de rechter te vragen het concurrentiebeding te schorsen. Bij brief van 24 juli 2018 heeft Amspec aan Saybolt geschreven dat Amspec geen werknemers in dienst neemt die nog aan een concurrentiebeding gebonden zijn. Daar is aan toegevoegd dat de arbeidsovereenkomst van [Gedaagde 1] pas per 1 september 2019 ingaat.
2.10.
Nadat [Gedaagde 1] en Amspec eerder een arbeidsovereenkomst met ingang van
1 september 2018 hadden gesloten – van welke arbeidsovereenkomst in deze procedure geen afschrift is overgelegd en ook de essentialia niet bekend gemaakt zijn – hebben zij op 23 juli 2018 een nieuwe arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd gesloten. Op grond van die nieuwe overeenkomst treedt [Gedaagde 1] , met ingang van 1 september
2019,dan wel zo veel eerder als het non-concurrentiebeding van Saybolt buiten werking wordt gesteld, in dienst bij Amspec in de functie van Senior Quality Accountmanager. Het overeengekomen salaris bedraagt € 110.000,- bruto per jaar inclusief vakantiebijslag en exclusief overige emolumenten, waaronder een mogelijke bonus van maximaal 15% van het bruto jaarsalaris.
2019,dan wel zo veel eerder als het non-concurrentiebeding van Saybolt buiten werking wordt gesteld, in dienst bij Amspec in de functie van Senior Quality Accountmanager. Het overeengekomen salaris bedraagt € 110.000,- bruto per jaar inclusief vakantiebijslag en exclusief overige emolumenten, waaronder een mogelijke bonus van maximaal 15% van het bruto jaarsalaris.
Deze arbeidsovereenkomst bevat in artikel 13 een Pro non-concurrentiebeding waarvan het eerste gedeelte als volgt luidt:
“Het is de Werknemer verboden om, zowel gedurende het bestaan van de Overeenkomst alsook gedurende een periode van een jaar nadat de Overeenkomst om welke reden dan ook zal zijn geëindigd, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Werkgever, direct of indirect, voor zichzelf of voor anderen, op enigerlei wijze werkzaam of betrokken te zijn in of bij of enig aandeel te hebben in enige onderneming met activiteiten op een terrein, gelijk aan of anderszins concurrerend met dat van de Werkgever of met dat van een aan de Werkgever gelieerde onderneming, of daarbij haar bemiddeling, direct of indirect, voor zichzelf of voor anderen, op enigerlei wijze te verlenen. …”.
2.11.
[persoon 1] (hierna: [persoon 1] ) is van 1 maart 2012 tot 1 december 2017 in dienst van Saybolt geweest. In zijn arbeidsovereenkomst met Saybolt waren dezelfde bedingen opgenomen als in die tussen [Gedaagde 1] en Saybolt.
2.12.
[persoon 1] heeft een arbeidsovereenkomst gesloten met Amspec die ingaat met ingang van 1 december 2018. Omdat hij eerder in dienst wil(de) treden heeft hij op
27 november 2017 een kort geding aanhangig gemaakt tegen Saybolt. In die procedure vorderde hij volledige schorsing van het concurrentiebeding totdat in een bodemprocedure over vernietiging van dat beding is beslist. Bij vonnis in kort geding van de kantonrechter in deze rechtbank van 13 december 2017 is het concurrentiebeding van [persoon 1] geschorst per 1 mei 2018.
2.13.
[persoon 1] heeft in april 2018 op social media een link naar vacatures bij Amspec geplaatst. Naar aanleiding daarvan heeft hij, met een onbekend gebleven persoon, eveneens op social media de volgende conversatie gevoerd:
“onbekende persoon: wist niet dat jij voor 1 mei al aan de slag was joh
[persoon 1] : Ik dacht dat dit een raadsel was
onbekende persoon: [persoon 2] kwam vandaag ook al recruiten, met hoeveel man willen jullie een boot gaan doen joh
[persoon 1] : het liefst 100 en allemaal van “een bekend bedrijf in de Botlek”
…”
De voorzieningenrechter begrijpt dat de hier genoemde [persoon 2] , [persoon 2] is, voormalig werknemer van Saybolt, thans werkzaam bij Amspec.
2.14.
[persoon 1] heeft op 19 en 20 augustus 2018 vanuit zijn functie bij Amspec per e-mail contact gehad met [persoon 3] van Lukoil. Toen [persoon 1] nog bij Sabolt werkte had hij, zo blijkt uit een e-mail van 23 oktober 2017, ook contact met [persoon 3] van Lukoil.
2.15.
Op 13 juni 2018, 9 juli 2018, 10 juli 2018, 24 juli 2018, 26 juli 2018 en 31 juli 2018 heeft [persoon 1] per e-mail contact gehad met Totsa, welk bedrijf ook klant is van Saybolt.
2.16.
Bij dagvaardingen van 27 augustus 2018 heeft Saybolt een kort geding aanhangig gemaakt jegens [persoon 4] (hierna: [persoon 4] ) en Amspec. In die zaak met zaaknummer C/10/556626 / KG ZA 18-908 heeft Saybolt in conventie kort gezegd gevorderd [persoon 4] te veroordelen tot nakoming van zijn concurrentie-, relatie- en geheimhoudingsbeding en Amspec te verbieden [persoon 4] en andere (ex-)werknemers van Saybolt ertoe te bewegen in strijd te handelen met hun concurrentie-, relatie- en/of geheimhoudingsbeding.
In reconventie heeft [persoon 4] kort gezegd gevorderd zijn concurrentie- en/of relatiebeding te schorsen of te matigen. Ook in die zaak zal op 25 september 2018 vonnis worden gewezen.
3.Het geschil in conventie
3.1.
Na wijziging van eis vordert Saybolt bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:
jegens [Gedaagde 1]
I. [Gedaagde 1] te veroordelen om zich gedurende één jaar na 1 september 2018, aldus tot 1 september 2019, te onthouden van het aangaan van en/of uitvoering geven aan een arbeidsovereenkomst met Amspec en/of aan haar gelieerde ondernemingen, althans zich te onthouden van het direct of indirect verrichten van werkzaamheden in welke zin dan ook voor of in opdracht van Amspec en/of de aan haar gelieerde ondernemingen, op straffe van een dwangsom van € 25.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat [Gedaagde 1] na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
II. [Gedaagde 1] te veroordelen tot onverkorte nakoming van het concurrentiebeding zoals opgenomen in artikel 6.1 van de arbeidsovereenkomst, op straffe van een dwangsom van € 25.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat [Gedaagde 1] na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
III. [Gedaagde 1] te veroordelen tot onverkorte nakoming van het relatiebeding zoals opgenomen in artikel 6.2 van de arbeidsovereenkomst, op straffe van een dwangsom van € 25.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat [Gedaagde 1] na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
IV. [Gedaagde 1] te veroordelen tot onverkorte nakoming van het geheimhoudingsbeding zoals opgenomen in de artikelen 4.1 en 4.2 van de arbeidsovereenkomst, op straffe van een dwangsom van € 25.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat [Gedaagde 1] na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
jegens Amspec
V. Amspec te veroordelen om zich gedurende één jaar na 1 september 2018, aldus tot 1 september 2019, te onthouden van het aangaan van en/of uitvoering geven aan een arbeidsovereenkomst met [Gedaagde 1] , althans zich te onthouden van het door [Gedaagde 1] direct of indirect laten verrichten van werkzaamheden, in welke zin dan ook, voor of in opdracht van Amspec en/of aan haar gelieerde ondernemingen, op straffe van een dwangsom van € 100.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Amspec na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
VI. Amspec te verbieden gedurende één jaar na 1 september 2018, aldus tot 1 september 2019, [Gedaagde 1] namens en/of voor haar, direct of indirect, voor zichzelf of voor derden, zaken te laten doen of zakelijke contacten te laten onderhouden met klanten van Saybolt en/of van de aan haar gelieerde ondernemingen, op straffe van een dwangsom van € 100.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Amspec na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
VII. Amspec te verbieden gedurende enig moment [Gedaagde 1] , direct of indirect, voor zichzelf of voor derden, op enigerlei wijze aan Amspec en/of aan haar gelieerde ondernemingen, en/of aan derden, in welke vorm dan ook, enige mededeling te laten doen over of aangaande bijzonderheden met betrekking tot, of verband houdende met Saybolt en/of met de aan haar gelieerde ondernemingen, op straffe van een dwangsom van € 100.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Amspec na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
VIII. Amspec te verbieden om werknemers van Saybolt en/of aan haar gelieerde ondernemingen bij haar en/of een aan haar gelieerde onderneming in dienst te laten treden en/of direct dan wel indirect werkzaamheden te laten verrichten, alsmede werknemers van Saybolt en/of aan haar gelieerde ondernemingen te benaderen om bij haar of een aan haar gelieerde onderneming in dienst te laten treden en/of hen direct dan wel indirect aldaar werkzaamheden in welke zin dan ook te laten verrichten, voor of in opdracht van Amspec en/of aan haar gelieerde ondernemingen, op straffe van een dwangsom van € 100.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,-- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Amspec na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
IX. Amspec te verbieden ex-werknemers van Saybolt en/of aan haar gelieerde ondernemingen te benaderen, met hen een arbeidsovereenkomst aan te gaan en/of hen – direct of indirect – werkzaamheden te laten verrichten voor Amspec en/of voor aan haar gelieerde ondernemingen, tot zes maanden na de datum van hun uitdiensttreding bij Saybolt en/of een aan haar gelieerde onderneming, op straffe van een dwangsom van € 100.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Amspec na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
X. Amspec te verbieden [persoon 1] en/of andere ex-werknemers van Saybolt en/of aan haar gelieerde ondernemingen – direct of indirect – zakelijke contacten te laten onderhouden met klanten en/of relaties van Saybolt en/of van de aan haar gelieerde ondernemingen, voor de duur van twaalf maanden na hun uitdiensttreding bij Saybolt/CoreLab, op straffe van een dwangsom van € 100.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Amspec na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
XI. Amspec te verbieden werknemers en ex-werknemers van Saybolt en/of aan haar gelieerde ondernemingen mededelingen te laten doen aan Amspec en/of aan haar gelieerde ondernemingen aangaande bijzonderheden verband houdend met Saybolt en/of aan haar gelieerde ondernemingen, op straffe van een dwangsom van € 100.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Amspec na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
XII. Amspec te veroordelen tot afgifte aan Saybolt, binnen vier dagen na betekening van het in deze te wijzen vonnis, van een lijst van klanten en relaties van Saybolt en de aan haar gelieerde ondernemingen waarmee [persoon 1] namens Amspec zakelijke contacten, in welke zin dan ook, heeft onderhouden, ongeacht van wie dit contact is uitgegaan, onder vermelding per klant/relatie van contactpersonen en data waarop dat zakelijke contact heeft plaatsgevonden, op straffe van een dwangsom van € 100.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,-- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Amspec na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
XIII. Amspec te veroordelen te voorkomen dat werknemers van Amspec en/of aan haar gelieerde ondernemingen op enigerlei wijze schade toebrengen aan de goede naam en reputatie van Saybolt en/of aan haar gelieerde ondernemingen en/of zich negatief uitlaten jegens of over Saybolt en/of aan haar gelieerde ondernemingen, op straffe van een dwangsom van € 100.000,- voor iedere overtreding en een dwangsom van € 10.000,-- voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Amspec na de dag van betekening van het vonnis geheel of gedeeltelijk in gebreke blijft aan het vonnis te voldoen, dan wel een zodanig bedrag als de voorzieningenrechter in redelijkheid juist acht;
jegens [gedaagden]
XIV. [gedaagden] hoofdelijk te veroordelen in de kosten van dit geding, een bedrag aan salaris van de gemachtigde daaronder begrepen, te vermeerderen met de nakosten ter hoogte van € 131,-, een en ander te voldoen binnen veertien dagen na dagtekening van het te wijzen vonnis, en – voor het geval voldoening van de (na)kosten niet binnen de gestelde termijn plaatsvindt – te vermeerderen met de wettelijke rente over de (na)kosten te rekenen vanaf bedoelde termijn voor voldoening.
3.2.
[gedaagden] voert verweer.
3.3.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4.Het geschil in reconventie
4.1.
[Gedaagde 1] vordert bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:
primair
met onmiddellijke ingang het non-concurrentiebeding in artikel 6.1 en artikel 6.2 van de arbeidsovereenkomst te schorsen dan wel te matigen tot nihil, of tot zoveel maanden als de voorzieningenrechter geraden acht, totdat in de bodemprocedure op grond van artikel 7:653 lid 3 sub b BW Pro is beslist dat het non-concurrentiebeding geheel of gedeeltelijk dient te worden vernietigd, waarbij een vergoeding ex artikel 7:653 lid 5 BW Pro wordt toegekend voor de duur dat deze artikelen van toepassing blijven indien het non-concurrentiebeding in artikel 6.1 en artikel 6.2 van de arbeidsovereenkomst wordt gematigd;
subsidiair
een (de voorzieningenrechter begrijpt dat bedoeld is: “aan hem te betalen”) vergoeding ex artikel 7:653 lid 5 BW Pro (de voorzieningenrechter begrijpt dat bedoeld is: “te bepalen”) voor de duur van het non-concurrentiebeding zoals opgenomen in artikel 6.1 en artikel 6.2 van de arbeidsovereenkomst of tot het moment dat daartoe een beslissing door de bodemrechter is gegeven;
primair en subsidiair
gedaagde te veroordelen tot betaling aan [Gedaagde 1] :
(a ) de kosten van deze procedure met bepaling dat, als deze kosten niet binnen zeven dagen na de dagtekening van het in dezen te wijzen vonnis worden voldaan, daarover vanaf de achtste dag na dagtekening van het vonnis, wettelijke rente is verschuldigd;
( b) een zodanig bedrag ter zake van buitengerechtelijke kosten als de voorzieningenrechter in goede justitie geraden acht, met bepaling dat, als deze kosten niet binnen zeven dagen na de dagtekening van het in dezen te wijzen vonnis worden voldaan, daarover vanaf de achtste dag na dagtekening van het vonnis, wettelijke rente is verschuldigd; en
( c) aan nakosten als bedoeld in artikel 237 lid 4 Rv Pro een bedrag van € 246,- zonder betekening, verhoogd met een bedrag van € 82,- in geval van betekening, met bepaling dat, als deze kosten niet binnen zeven dagen na de dagtekening van het in dezen te wijzen vonnis worden voldaan, daarover vanaf de achtste dag na dagtekening van het vonnis wettelijke rente is verschuldigd.
4.2.
Saybolt voert verweer.
4.3.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
5.De beoordeling in reconventie
5.1.
De voorzieningenrechter ziet aanleiding om eerst de vorderingen in reconventie te beoordelen.
5.2.
Het spoedeisend belang van [Gedaagde 1] vloeit voort uit de aard van de zaak en is niet betwist door Saybolt.
5.3.
Primair vordert [Gedaagde 1] het concurrentie- en relatiebeding in artikel 6.1 respectievelijk 6.2 van zijn arbeidsovereenkomst met Saybolt te schorsen of te matigen tot nihil.
Naar Saybolt terecht aanvoert, verdraagt de gevorderde matiging van de bedingen zich
– vanwege het constitutieve karakter daarvan – niet met het voorlopige karakter van een kort geding, zodat dit deel van de vordering voor afwijzing gereed ligt.
Saybolt voert eveneens terecht aan dat [Gedaagde 1] zijn vordering tot schorsing van het relatiebeding niet heeft onderbouwd. Die vordering staat in het petitum, maar in het daaraan voorafgaande deel van de conclusie van eis in reconventie wordt geen woord gewijd aan het relatiebeding. Ook dit deel van de vordering ligt daarom voor afwijzing gereed.
5.4.
Ten aanzien van de gevorderde schorsing van het concurrentiebeding geldt het volgende. Vooropgesteld wordt dat de arbeidsovereenkomst tussen Saybolt en [Gedaagde 1] vóór 1 januari 2015 tot stand is gekomen. Op grond van de Overgangsbepaling XXIIc van de Wet Werk en Zekerheid is artikel 7:653 (oud) BW van toepassing zoals dat vóór
1 januari 2015 luidde. Beoordeeld moet worden of de bodemrechter het concurrentiebeding conform artikel 7:653 lid 2 BW Pro (oud) geheel of gedeeltelijk zal vernietigen op de grond dat, in verhouding tot het te beschermen belang van de werkgever, de werknemer door dat beding onbillijk wordt benadeeld. Daarom dient op basis van alle relevante omstandigheden van het geval een afweging te worden gemaakt tussen de belangen van [Gedaagde 1] bij schorsing van het beding en de belangen van Saybolt bij onverkorte handhaving daarvan.
5.5.
De voorzieningenrechter begrijpt dat bij Saybolt en Amspec sprake is van twee soorten accountmanagers, de Accountmanager (for) Quantity en de Accountmanager (for) Quality. De Accountmanagers Quantity, zoals [persoon 1] , houden zich bezig met de kwantitatieve controles bij de klant en vervullen een meer commerciële rol. De Accountmanagers Quality, zoals [Gedaagde 1] , houden zich bezig met de kwalitatieve controles bij de klant en vervullen een meer technisch-inhoudelijke rol. In de functieomschrijving van [Gedaagde 1] is vermeld dat de technische werkzaamheden van een Senior Account Manager onder meer bestaan uit het onderhouden van contacten met cliënten, het accepteren van opdrachten van cliënten, de verzorging van de communicatie met de cliënten gedurende en na afloop van de opdracht en het geven van facturatie-adviezen aan de facturist.
De werkzaamheden van [Gedaagde 1] bestaan voornamelijk uit het onderzoeken, inspecteren en testen van de kwaliteit van stookolieproducten en het informeren en adviseren van klanten over de kwaliteit en technische specificaties van stookolieproducten, waaronder het blenden van stookolieproducten. Hoewel zijn functie bij Saybolt geen zuiver commerciële functie is, neemt dat niet weg dat [Gedaagde 1] door zijn adviserende rol intensief klantencontact heeft. Saybolt heeft voldoende aannemelijk gemaakt dat, hoewel deze klanten bij die advisering hun correspondentie richten aan alle accountmanagers van Saybolt, [Gedaagde 1] degene is die voornamelijk de contacten onderhoudt. Uit de verschillende producties die Saybolt heeft overgelegd (o.a. producties 8, 49, 50 en 52) kan worden afgeleid dat dit (ook) op verzoek van de klant is. Voor zover [Gedaagde 1] dit betwist en de nadruk legt op het werken in shifts en de gezamenlijkheid van de klantbediening, is de voorzieningenrechter van oordeel dat het geheel van verklaringen de stellingen van Saybolt genoegzaam onderbouwen. Derhalve wordt ervan uitgegaan dat sprake is van een persoonlijke band tussen [Gedaagde 1] en de klanten die hij bedient. Daar komt bij dat [Gedaagde 1] , doordat hij gedurende lange(re) tijd dezelfde klanten heeft bediend, waaronder grote klanten als Totsa en Vitol, beschikt over zeer specifieke wensen en bijzonderheden van die klanten aangaande het blendproces. De kans is daarmee reëel dat deze klanten [Gedaagde 1] zullen volgen, wanneer hij overstapt naar Amspec. Dat klemt te meer nu Totsa al 2 opdrachten op het punt van kwantiteit aan Amspec heeft gegeven, nadat [persoon 1] is overgestapt naar Amspec.
Dat de werkzaamheden van [Gedaagde 1] van belang zijn voor het behoud van klantenbinding, wordt tevens ondersteund door het feit dat Amspec bereid is om bijna twee keer zoveel salaris te betalen aan [Gedaagde 1] èn dat zij bereid is om, als dat moet, een jaar te wachten om hem in dienst te nemen. De stelling van Amspec dat [Gedaagde 1] alleen maar uitvoerende werkzaamheden heeft verricht, is daarmee ongeloofwaardig althans in het licht van de klantcontacten en wensen van de klanten irrelevant.
Aan de stelling van Amspec dat werknemers – Amspec stelt overigens niet dat dit werknemers op sleutelposities betreft – voortdurend switchen tussen de 4 grote laboratorium- en inspectiebedrijven gaat de voorzieningenrechter voorbij. Amspec heeft ter onderbouwing van haar stelling een dik pak papier overgelegd zonder enige verwijzing en het behoort niet tot de taak van de rechter om daarin te gaan zoeken naar een onderbouwing van de stelling. Daar komt bij dat ten aanzien van [Gedaagde 1] en anderen waarvan in dit geding stukken zijn overgelegd, geldt dat (ten aanzien van enkelen van hen) sprake is van een (zeer) langdurig dienstverband. En voor zover Amspec ter zitting bedoeld heeft te stellen – de voorzieningenrechter heeft dat zo opgevat – dat de salarissen bij Saybolt niet (helemaal) marktconform zijn, wordt dat door die langdurige dienstverbanden ontkracht.
Duidelijk is derhalve dat Saybolt een wezenlijk belang heeft bij handhaving van het concurrentiebeding.
5.6.
Het standpunt van [Gedaagde 1] dat het concurrentiebeding, voor wat betreft de geografische- en marktreikwijdte, te ruim is geformuleerd, wordt niet gevolgd. Daarbij wordt als eerste opgemerkt dat Amspec, blijkens de arbeidsovereenkomst tussen Amspec en [Gedaagde 1] , een in grote lijnen gelijkluidend concurrentiebeding hanteert. Voorts is niet in geschil dat de laboratorium- en inspectiebedrijven binnen de petroleum-, chemie- en gasindustrie over het algemeen grote spelers zijn die wereldwijd opereren. Het aantal spelers op de markt, waaronder Saybolt en Amspec, is zeer klein. Een wereldwijd verbod is daarmee te rechtvaardigen, voor zover het de naleving van het concurrentiebeding betreft. De stelling en vrees van [Gedaagde 1] dat het concurrentiebeding zich tevens uitstrekt tot de aandeelhouders van Core Laboratories Inc. wordt niet gevolgd. Uit artikel 6.4 van de arbeidsovereenkomst kan niet worden afgeleid dat die aandeelhouders vallen onder de werking van het concurrentiebeding en dat is overigens ook bevestigd door Saybolt.
5.7.
Van belang is verder dat [Gedaagde 1] zelf zijn dienstverband met Saybolt wenst te beëindigen met het specifieke doel om aansluitend in dienst te treden bij Amspec, terwijl hij wist dat reeds meerdere werknemers van Saybolt de overstap naar Amspec hadden gemaakt en dat Saybolt die werknemers steevast hield aan hun concurrentie, relatie- en geheimhoudingsbeding. Voordat [Gedaagde 1] zijn dienstverband opzegde, had Saybolt hem al meerdere keren gewezen op de werking van die bedingen en wist hij dus wat de consequenties zouden zijn.
5.8.
Dat [Gedaagde 1] bij Amspec meer doorgroeimogelijkheden heeft, is niet onderbouwd en bovendien betwist. Bij Saybolt had hij de mogelijkheid om door te groeien naar een leidinggevende functie. Dat is hem aangeboden, maar daar lag zijn interesse niet. Verder is niet gebleken dat [Gedaagde 1] tegenover Saybolt heeft aangegeven in welke richting hij wel wilde groeien en ook niet dat hij daarin op enige wijze door Saybolt is belemmerd.
Onder de noemer “doorgroeimogelijkheden” stelt [Gedaagde 1] dat hij bij Amspec een team kan gaan opleiden en begeleiden. Daarvan kan hem worden toegegeven dat nergens uit blijkt dat hij dergelijke taken bij Saybolt had, maar dat is dan ook het enige kenbare verschil met zijn functie bij Saybolt. Aan de opleidings- en begeleidingstaken bij Amspec worden overigens geen handen en voeten gegeven, nu een functieomschrijving niet is overgelegd. Ter zitting heeft de advocaat van Amspec bovendien bevestigd dat de functie van [Gedaagde 1] bij Amspec min of meer dezelfde is. Of [Gedaagde 1] bij Amspec minder werkuren hoeft te draaien, wat blijkbaar een bij hem levende wens en mede een reden voor vertrek bij Saybolt was, is nog maar de vraag. Bij Saybolt had [Gedaagde 1] immers op papier een dienstverband van 37,5 uur per week, terwijl hij in de praktijk veel meer uren maakte juist vanwege bepaalde zeer veeleisende grote klanten. Amspec heeft geen feiten of omstandigheden aangedragen waaruit blijkt dat dit bij haar, terwijl het om (nagenoeg) dezelfde functie gaat, en de kans reëel is dat de grote klanten [Gedaagde 1] naar Amspec gaan volgen, anders zal uitpakken. Aangenomen wordt dan ook dat de positieverbetering van [Gedaagde 1] vrijwel uitsluitend is gelegen in het substantieel hogere loon dat hij bij Amspec zal verdienen. Aan het standpunt van Saybolt dat het in de arbeidsovereenkomst vermelde loon kunstmatig is opgeklopt ten behoeve van de(ze) procedure, wordt voorbijgegaan. De arbeidsovereenkomst is ondertekend door [Gedaagde 1] en Amspec, zodat wordt uitgegaan van hun gebondenheid daaraan.
5.9.
Het evidente belang van [Gedaagde 1] is niet te worden beperkt in zijn recht op vrije arbeidskeuze.
5.10.
Het substantieel hogere loon dat hem wordt aangeboden, is dusdanig dat er sprake is van een wezenlijke positieverbetering. Verder geldt dat, hoewel [Gedaagde 1] wordt verondersteld toegang te hebben tot bedrijfsgevoelige informatie – zoals prijslijsten, verkoopvoorwaarden, handleidingen, klantgegevens, afspraken met klanten, marges e.d. – hij in zijn functie niet dagelijks met die gegevens werkt(e), zodat niet aannemelijk is dat hij die gegevens uit zijn hoofd kent. Wat betreft de ‘blending tool’ van Saybolt waar [Gedaagde 1] wel regelmatig mee heeft gewerkt, geldt het volgende. De voorzieningenrechter begrijpt dat deze tool een Excel-bestand is met complexe formules voor blendberekeningen die voor elke klant verschillen. Het kan zijn dat [Gedaagde 1] , door zijn functie, een voorname rol heeft gespeeld in het (verder) uitbouwen van de blending tool, maar dat betekent nog niet dat hij daarvan parate kennis draagt. Bovendien is gesteld noch gebleken dat hij vertrouwelijke bedrijfsgegevens bij zijn vertrek zou hebben meegenomen c.q. gekopieerd of hebben gebruikt ten behoeve van Amspec. Dat Saybolt substantiële kosten heeft moeten maken voor de ontwikkeling van [Gedaagde 1] , is niet onderbouwd. Veeleer was sprake van ‘training on the job’.
5.11.
Naar verwachting is/wordt de dienstverlening aan de klanten van [Gedaagde 1] , na zijn vertrek, opgepakt door de andere accountmanagers. Deze accountmanagers zullen enige tijd nodig hebben om een vertrouwensband op te bouwen met die klanten, maar niet aannemelijk is dat dit een heel jaar zal duren. Doordat correspondentie over het algemeen naar alle accountmanagers werd gestuurd, worden de accountmanagers verondersteld al bekend te zijn bij de betreffende klanten. Tegelijkertijd dient [Gedaagde 1] zich op basis van het concurrentie- en relatiebeding te onthouden van enig contact met onder meer zijn (oude) klanten, zodat die relatie wordt geacht met de tijd te verwateren.
5.12.
Ten slotte wordt in aanmerking genomen dat Saybolt wel stelt dat Totsa en Vitol grote klanten zijn, maar dat verder niet onderbouwt. Zo is onduidelijk hoeveel deze klanten bijdragen aan haar omzet en of het gaat om exclusieve klanten. Ook wordt niets gesteld over de wijze waarop kwaliteits- en kwantiteitsopdrachten in de branche van Saybolt en Amspec in de markt worden gezet.
5.13.
De voormelde belangen van Saybolt enerzijds en [Gedaagde 1] anderzijds afwegend, acht de voorzieningenrechter het waarschijnlijk dat de bodemrechter zal oordelen dat [Gedaagde 1] na ommekomst van een periode van 8 maanden onbillijk wordt benadeeld door het concurrentiebeding (artikel 6.1 van de arbeidsovereenkomst) en het beding op die grond gedeeltelijk zal vernietigen. Dat leidt ertoe dat het concurrentiebeding van [Gedaagde 1] zal worden geschorst met ingang van 1 mei 2019, totdat in een bodemprocedure onherroepelijk wordt beslist over de vernietigbaarheid van dat beding.
5.14.
Er is geen reden om aan [Gedaagde 1] een vergoeding in de zin van artikel 7:653 lid 4 BW Pro (oud) toe te kennen. [Gedaagde 1] heeft niet aannemelijk gemaakt dat het beding hem in belangrijke mate belemmert om (al dan niet tijdelijk) anders dan in dienst van Saybolt werkzaam te zijn. Hij stelt ook niet dat hij getracht heeft elders aan het werk te komen.
5.15.
Met de gedeeltelijke toewijzing van de primaire vordering in reconventie behoeft de subsidiaire vordering geen bespreking meer.
5.16.
De gevorderde buitengerechtelijke kosten worden afgewezen. [Gedaagde 1] stelt niet dat en welke buitengerechtelijke werkzaamheden zijn verricht en waarom deze voor vergoeding in aanmerking zouden komen. Evenmin noemt hij een bedrag en hij onderbouwt zijn vordering ook niet.
5.17.
Aangezien partijen over en weer in het ongelijk zijn gesteld, worden de proceskosten in reconventie gecompenseerd, in die zin dat ieder van de partijen de eigen kosten draagt. Voor een proceskostenveroordeling van Saybolt wegens rauwelijks dagvaarden – Amspec maakt in haar verzoek daartoe geen onderscheid tussen conventie en reconventie – ziet de voorzieningenrechter geen aanleiding. Nog afgezien van het feit dat dit voor de vordering in reconventie niet opgaat, was gelet op de stellingname door partijen duidelijk dat het hoe dan ook op een door één van hen aan te spannen procedure zou uitdraaien.
6.De beoordeling in conventie
6.1.
[gedaagden] betwist dat Saybolt een spoedeisend belang heeft bij haar vorderingen. [gedaagden] heeft steeds aangegeven dat [Gedaagde 1] zich zal houden aan het concurrentie- en relatiebeding. Dit blijkt ook uit de gesloten arbeidsovereenkomst die ingaat per 1 september 2019. Dit verweer wordt niet gevolgd. Blijkens de opzegbrief van [Gedaagde 1] van 25 juni 2018 en de brief van de advocaat van [Gedaagde 1] van 29 juni 2018 was het van aanvang af de bedoeling dat [Gedaagde 1] met ingang van 1 september 2018 aan het werk zou gaan bij Amspec. Ondanks zijn mededeling dat hij de bedingen zal respecteren, is die wens er nog steeds, getuige de eis in reconventie. Dat is voldoende om een spoedeisend belang van Saybolt bij haar vorderingen aan te nemen.
Vorderingen I. t/m IV. ten aanzien van [Gedaagde 1]
6.2.
Niet in geschil is dat [Gedaagde 1] in beginsel gebonden is aan het met Saybolt overeengekomen concurrentie-, relatie- en geheimhoudingsbeding. Gelet op wat reeds in reconventie is overwogen, zal [Gedaagde 1] worden veroordeeld tot onverkorte nakoming van het relatie- en geheimhoudingsbeding (derhalve tot 1 september 2019) en nakoming van het concurrentiebeding tot 1 mei 2019. In die zin worden vorderingen II., III. en IV. toegewezen. In de nakoming van het concurrentiebeding ligt besloten dat [Gedaagde 1] geen arbeidsovereenkomst mag aangaan of anderszins werkzaamheden mag verrichten voor Amspec. Een aparte veroordeling daartoe is dan ook overbodig, zodat vordering I. wordt afgewezen.
6.3.
In de arbeidsovereenkomst tussen [Gedaagde 1] en Saybolt zijn in artikel 4.2 en 6.3 boetes gesteld op overtreding van de bedingen. De voorzieningenrechter ziet geen aanleiding om aan de veroordeling een dwangsom te verbinden die hoger is dan de overeengekomen boete. Tevens zullen de dwangsommen worden gemaximeerd.
Vorderingen V. t/m XIII. ten aanzien van Amspec
6.4.
Voor de beantwoording van de vraag of Amspec onrechtmatig jegens Saybolt handelt, geldt het volgende juridische kader. Volgens de Hoge Raad (vgl. HR 28 maart 2014, ECLI:NL:HR:2014:740 en HR 17 mei 1985, ECLI:NL:HR:1985:AG5024) is de enkele betrokkenheid van een derde bij wanprestatie in beginsel niet onrechtmatig. Voor het aannemen van onrechtmatigheid is, naast wetenschap van de wanprestatie, ook vereist dat bijzondere omstandigheden aanwezig zijn.
6.5.
Saybolt stelt dat de bijzondere omstandigheden zijn gelegen in het door Amspec stelselmatig en op grote schaal in dienst nemen van (ex-)werknemers van Saybolt die daar sleutelposities hadden en het op grote schaal profiteren van de wanprestatie gepleegd door oud-medewerkers van Saybolt die nu bij Amspec in dienst zijn, dit met het ultieme doel het duurzame bedrijfsdebiet van Saybolt aan te tasten.
6.6.
Amspec hanteert volgens Saybolt de strategie om eerst sleutelfiguren – zoals leidinggevenden, managers en directeuren – van haar concurrenten over te nemen en, zodra die zijn binnengehaald, de ondergeschikten van die sleutelfiguren over te laten stappen, vaak door de sleutelfiguren in te zetten. Die stelling vindt ten eerste steun in de door Saybolt overgelegde organogrammen van haar vestigingen in Rotterdam en Amsterdam, waaruit blijkt dat op de vestiging in Rotterdam een groot aantal werknemers over de hele breedte is overgestapt en dat op de vestiging in Amsterdam de algemeen directeur, de operations manager en de operations co-ordinator inmiddels zijn overgenomen.
Daarnaast heeft Saybolt een grote hoeveelheid producties overgelegd waaruit genoegzaam blijkt van het stelselmatig en op grote schaal benaderen van bedoelde werknemers (waarop in 6.7. en 6.8. nader wordt ingegaan).
Daarbij komt dat Amspec niet betwist dat haar strategie eruit bestaat zo snel mogelijk te groeien door werknemers van concurrenten over te nemen. Verwezen wordt naar randnummer 8 van haar pleitnota waarin zij verklaart:
“Per 1 augustus 2018 zijn er namelijk 59 werknemers werkzaam bij Amspec waarvan er slechts 17 werknemers afkomstig zijn van Saybolt. Het overgrote deel van de werknemers van Amspec zijn dus afkomstig van andere inspectiebedrijven.”Na 1 augustus 2018 hebben zeker nog 5 werknemers (nog afgezien van de Belgische tak) aangekondigd over te zullen stappen naar Amspec. Het feit dat ongeveer 1/3 deel van het werknemersbestand van Amspec afkomstig is van Saybolt, is fors te noemen. Saybolt heeft ook nog gesteld dat bijna alle belangrijke contactpersonen voor de klant Totsa zijn overgestapt naar Amspec. [gedaagden] betwist dat niet (gemotiveerd).
“Per 1 augustus 2018 zijn er namelijk 59 werknemers werkzaam bij Amspec waarvan er slechts 17 werknemers afkomstig zijn van Saybolt. Het overgrote deel van de werknemers van Amspec zijn dus afkomstig van andere inspectiebedrijven.”Na 1 augustus 2018 hebben zeker nog 5 werknemers (nog afgezien van de Belgische tak) aangekondigd over te zullen stappen naar Amspec. Het feit dat ongeveer 1/3 deel van het werknemersbestand van Amspec afkomstig is van Saybolt, is fors te noemen. Saybolt heeft ook nog gesteld dat bijna alle belangrijke contactpersonen voor de klant Totsa zijn overgestapt naar Amspec. [gedaagden] betwist dat niet (gemotiveerd).
Het standpunt van [gedaagden] dat werknemers continu switchen tussen de grote laboratorium- en inspectiebedrijven, wordt niet gevolgd. Op dit punt wordt verwezen naar wat daarover in reconventie (hiervóór in 5.5.) is overwogen.
6.7.
In lijn met de groeistrategie van Amspec blijkt uit de stukken voldoende dat de werknemers van Saybolt structureel worden benaderd door Amspec. Er zijn voldoende aanwijzingen dat o.a. [persoon 5] (hierna: [persoon 5] ) – maar ook bij voorbeeld [persoon 2] – daarbij een grote rol heeft gespeeld. Als Sr. HR Generalist bij Saybolt had [persoon 5] toegang tot de gegevens van alle Saybolt medewerkers en hield hij zich bezig met selectieprocedures, trainingen en succession planning, waarbij hij kandidaten voor de belangrijke posities moest selecteren. Thans is hij HR manager bij Amspec. Hoewel [gedaagden] heeft gesteld dat [persoon 5] bij Saybolt verantwoordelijk was voor 2700 werknemers over 55 landen wereldwijd en dat hij niet van al die werknemers hun kwaliteiten kan kennen, doet dat er niet aan af dat [persoon 5] in het kader van de succession planning verondersteld mag worden bekend te zijn met de identiteit van de sleutelfiguren in de organisatie. Gelet op de wijze waarop werknemers van Saybolt zijn weggegaan naar Amspec, namelijk te beginnen met de managementlaag, is het waarschijnlijk dat dit mede is bereikt met behulp van de kennis en de contacten van [persoon 5] . Er zijn ook genoeg aanwijzingen om aan te nemen dat [persoon 5] zelf medewerkers van Saybolt heeft benaderd.
6.8.
Saybolt heeft door haar opgestelde, en door de betreffende werknemers veelal niet ondertekende of goedgekeurde, gespreksverslagen overgelegd van eindgesprekken met werknemers die naar Amspec zijn overgestapt. Daaruit blijkt volgens haar dat die werknemers hebben aangegeven door Amspec (veelal in de persoon van [persoon 5] ) te zijn benaderd. De juistheid van die verslagen kan niet worden vastgesteld, nu [gedaagden] in reactie daarop schriftelijke verklaringen heeft overgelegd van de desbetreffende werknemers die thans bij haar in dienst zijn waarin deze betwisten dat zij door Amspec zijn benaderd. Dat laat onverlet dat er één schriftelijke verklaring resteert die niet door [gedaagden] is bestreden, namelijk de ondertekende verklaring van [persoon 6] (hierna: [persoon 6] ). In die verklaring geeft [persoon 6] aan dat hij zowel door [persoon 1] als [persoon 2] is benaderd om voor Amspec te komen werken. Daarnaast heeft Saybolt schriftelijke verklaringen van 7 werknemers overgelegd, waarin zij verklaren door Amspec (onder meer door [persoon 5] of [persoon 1] ) te zijn benaderd. Verder staat vast dat [persoon 5] middels een Whatsapp bericht van 19 april 2018 een chemisch analist van Saybolt heeft gevraagd of die dan wel een collega geïnteresseerd is om bij Amspec te komen werken.
De stelling van [gedaagden] dat de werknemers van Saybolt hebben gereageerd op vacatures van Amspec, is onvoldoende onderbouwd. Uit niets blijkt van openstaande vacatures in Nederland of vacatures die (op een specifiek moment, in de periode vanaf het vierde kwartaal van 2017) hebben open gestaan. Sterker nog, het Whatsappbericht van [persoon 5] kan niet anders worden begrepen dan dat sprake is van een rechtstreekse benadering. Het in de conclusie van antwoord opnemen van citaten die afkomstig zouden zijn uit 2 sollicitatiebrieven – één spontaan en één naar aanleiding van een vacature – en het overleggen van een aantal e-mails is, gelet op alle andere informatie die in dit kort geding is overgelegd, onvoldoende om aan te nemen dat in alle gevallen sprake is geweest van sollicitaties op daadwerkelijk bestaand hebbende en opengestelde vacatures, zonder dat daar enig (al dan niet schriftelijk en/of anderszins traceerbaar) contact vanuit Amspec aan vooraf gegaan is. Meer in het bijzonder wordt overwogen dat uit de e-mail van [persoon 7] van 3 november 2017, waarin hij zijn CV aan Amspec zendt, niet kan worden afgeleid dat hij reageert op een vacature. Ten slotte roept de wijze waarop sollicitatieprocedures verlopen, vragen op. Zo volgt uit de stukken dat [persoon 8] (voorheen Operations Manager bij Saybolt, thans Operations Manager bij Amspec) op 30 mei 2018 om 18.43 uur een open sollicitatie heeft verzonden aan Amspec. Deze is op 31 mei 2018 om 13.45 uur door Amspec doorgeleid naar [persoon 5] , terwijl [persoon 8] op 31 mei 2018 om 17.24 uur zijn arbeidsovereenkomst met Saybolt heeft opgezegd. Dat wekt, zoals Saybolt terecht stelt (en gelet op de producties in dit kort geding), de indruk van een kunstgreep.
6.9.
Uit de stukken blijkt verder genoegzaam dat Amspec heeft kunnen profiteren van de wanprestaties, gepleegd door [persoon 1] jegens Saybolt. In het bij de feiten vermelde kort geding vonnis van 13 december 2017 heeft de kantonrechter in deze rechtbank geoordeeld dat [persoon 1] in strijd met het concurrentiebeding had gehandeld, doordat hij tijdens zijn dienstverband bij Saybolt werkzaamheden had verricht ten behoeve van Amspec. Hiervóór onder 2.13. tot en met 2.15. is weergegeven welke uitlatingen [persoon 1] na 1 december 2017 heeft gedaan en welke contacten hij sindsdien heeft gehad. Of één van die e-mailcontacten slechts een administratieve handeling betrof (zoals Amspec stelt, maar Saybolt betwist) kan in het midden blijven. Het is aan te merken als een zakelijk contact, wat in strijd is met zijn relatiebeding, waar [persoon 1] tot 1 december 2018 aan gebonden is. Dat relatiebeding strekt zich immers uit tot ieder contact in de ruimste zin des woords, ook als het initiatief daartoe uitgaat van de relatie en niet van de (ex-)werknemer. Duidelijk is dat [persoon 1] ten minste
8 contacten heeft gehad die in strijd zijn met zijn nog tot 1 december 2018 lopende relatiebeding en, eveneens in strijd met dat beding, betrokken is geweest bij kwantitatieve controles voor klanten die hij bij Saybolt ook bediende. Ten slotte komt uit de, door Amspec niet betwiste, schriftelijke verklaring van [persoon 6] , naar voren dat hij regelmatig door onder andere [persoon 1] – ongeveer een maand na zijn vertrek bij Saybolt – is benaderd om voor Amspec te gaan werken.
Nu [persoon 1] deze handelingen heeft verricht tijdens en in het kader van zijn dienstverband bij Amspec, kunnen zijn gedragingen worden toegerekend aan Amspec. Aldus heeft Amspec, terwijl zij op de hoogte was (althans moet zijn geweest) van de uitkomst van het kort geding tussen Saybolt en [persoon 1] en de inhoud van de bedingen waar [persoon 1] aan gebonden was, op zijn minst toegelaten dat [persoon 1] in strijd met die bedingen heeft gehandeld en heeft Amspec daarvan geprofiteerd. Dat Amspec [persoon 1] daarop heeft aangesproken of daarin heeft afgeremd, blijkt nergens uit.
6.10.
Gezien al het voorgaande, kan de voorzieningenrechter zich niet aan de indruk onttrekken en is zij van oordeel dat hier sprake is van een patroon in de werkwijze van Amspec, dat betekenisvol verder gaat dan de door [gedaagden] gestelde marktwerking. Met het systematisch aantrekken van sleutelfiguren en vervolgens ondergeschikten heeft Amspec als het ware een raamwerk kunnen neerzetten voor haar eigen organisatie. Naar voorlopig oordeel heeft Amspec, door de wijze waarop zij – ondanks haar wetenschap van het bestaan van concurrentie- en relatiebedingen – op grote schaal werknemers van Saybolt op sleutelposities heeft overgenomen en heeft geprofiteerd van de wanprestatie gepleegd door oud-werknemers van Saybolt die inmiddels bij Amspec in dienst zijn, onrechtmatig jegens Saybolt gehandeld.
6.11.
Bij de beoordeling van de verschillende vorderingen jegens Amspec moet het volgende vooropgesteld worden.
Voor zover het Amspec zelf aangaat, zijn de vorderingen (veelal) gericht tegen Amspec en/of aan haar gelieerde ondernemingen. Wat de noodzaak en/of het belang is om aan Amspec gelieerde ondernemingen in een veroordeling te betrekken, licht Saybolt niet toe. Zij benoemt ook niet welke gelieerde ondernemingen zij op het oog heeft. Niet duidelijk is dat en waarom Saybolt iets te vrezen heeft van aan Amspec gelieerde ondernemingen. In dit verband is ook nog relevant dat geen van die gelieerde ondernemingen – welke dat ook mogen zijn – partij is in dit kort geding. Dit betekent dat voor zover vorderingen worden toegewezen, de veroordeling zich alleen zal uitstrekken tot Amspec.
Een deel van de vorderingen bevat de passage “eiseres en aan haar gelieerde ondernemingen”. Hoewel in het concurrentiebeding van [Gedaagde 1] iets is opgenomen over aan de werkgever (Saybolt) gelieerde ondernemingen, en daar een definitie van wordt gegeven, besteedt Saybolt aan dat onderdeel van haar (overige) vorderingen nauwelijks (onderbouwd) aandacht. Alleen in de toelichting op haar aanvulling van eis stelt Saybolt dat Amspec ook werknemers van aan Saybolt gelieerde ondernemingen, in het bijzonder Core Laboratories N.V., in dienst neemt. Uit de producties waar zij vervolgens naar verwijst (26, 29 en 34) blijkt echter niet van enig verband met een aan Saybolt gelieerde onderneming. Bovendien is Core Laboratories N.V. geen partij in dit kort geding. Opgemerkt moet ook worden dat in de productielijst over producties 29 en 34 staat dat het gaat om verklaringen van personen van CoreLab/Saybolt. In de verklaringen zelf wordt echter alleen verwezen naar Saybolt. Het heeft er daarom veel van dat Saybolt gemakshalve Saybolt en CoreLab op een hoop gooit. Ondanks de inhoud van het concurrentiebeding is de voorzieningenrechter van oordeel dat het op de weg van Saybolt lag om haar/het belang van de vorderingen voor zover het aan Saybolt gelieerde ondernemingen betreft te bespreken en onderbouwen. Nu zij dat heeft nagelaten, is de voorzieningenrechter van oordeel dat de veroordelingen niet zo ver kunnen strekken. Dit leidt tot de volgende beslissingen.
6.12.
De vorderingen V. t/m VII. zien concreet op de verhouding tussen Amspec en [Gedaagde 1] . Gelet op de ervaringen met [persoon 1] , is duidelijk dat het concurrentie-, relatie- en geheimhoudingsbeding van [Gedaagde 1] Saybolt onvoldoende bescherming biedt tegen de handelwijze van Amspec. Saybolt heeft er daarom een gerechtvaardigd belang bij dat niet alleen [Gedaagde 1] maar ook Amspec het concurrentie, relatie- en geheimhoudingsbeding waar [Gedaagde 1] aan is gebonden, respecteert.
6.13.
Vordering V. wordt toegewezen, met de bepaling dat Amspec zal worden veroordeeld om zich tot 1 mei 2019 te onthouden van het aangaan van en/of uitvoering geven aan een arbeidsovereenkomst met [Gedaagde 1] , dan wel zich te onthouden van het door [Gedaagde 1] direct of indirect laten verrichten van werkzaamheden, in welke zin dan ook, voor of in opdracht van Amspec.
6.14.
Vordering VI. wordt toegewezen, in die zin dat het Amspec tot 1 september 2019 zal worden verboden om [Gedaagde 1] namens en/of voor haar, direct of indirect, zaken te laten doen of zakelijke contacten te laten onderhouden met klanten en/of relaties van Saybolt, zoals bedoeld in het relatiebeding van [Gedaagde 1] . Waarom in een veroordeling ook, niet nader aangeduide, derden zouden moeten worden opgenomen, heeft Saybolt niet toegelicht. In zoverre is de vordering onvoldoende bepaalbaar en moet dat gedeelte worden afgewezen. Hier wordt nog aan toegevoegd dat in artikel 6.2. van de arbeidsovereenkomst van [Gedaagde 1] met Saybolt ook niets staat over derden.
6.15.
Vordering VII. wordt toegewezen, in die zin dat het Amspec zal worden verboden [Gedaagde 1] , direct of indirect, op enigerlei wijze aan Amspec, in welke vorm dan ook, enige mededeling te laten doen over of aangaande bijzonderheden met betrekking tot of verband houdende met Saybolt. Waarom in een veroordeling ook, niet nader aangeduide, derden zouden moeten worden opgenomen, heeft Saybolt niet toegelicht. In zoverre is de vordering onvoldoende bepaalbaar en moet dat gedeelte worden afgewezen.
6.16.
De vorderingen VIII. t/m XI. zien op bescherming tegen gedragingen van werknemers en ex-werknemers van Saybolt en van [persoon 1] in het bijzonder. Ook voor deze personen geldt dat Saybolt, gezien de handelwijze van Amspec, belang heeft bij extra bescherming. Het gevorderde verbod op het aangaan van een arbeidsovereenkomst of anderszins werkzaamheden te laten verrichten voert te ver om in kort geding toe te wijzen en wordt afgewezen. De bescherming zal worden geboden voor wat betreft het benaderen van (ex-)werknemers van Saybolt met dat doel, voor zover die (ex-)werknemers gebonden zijn aan een concurrentie, relatie- of geheimhoudingsbeding.
6.17.
Amspec zal worden verboden om werknemers van Saybolt, die gebonden zijn aan een concurrentiebeding, te benaderen om bij Amspec in dienst te treden en/of hen direct dan wel indirect aldaar werkzaamheden in welke zin dan ook te laten verrichten (vordering VIII.).
6.18.
Amspec zal worden verboden om ex-werknemers van Saybolt, die gebonden zijn aan een concurrentiebeding, te benaderen om bij Amspec in dienst te laten treden en/of hen direct dan wel indirect aldaar werkzaamheden in welke zin dan ook te laten verrichten, tot zes maanden na de datum van hun uitdiensttreding bij Saybolt (vordering IX.).
6.19.
Amspec zal worden verboden [persoon 1] en/of andere ex-werknemers van Saybolt, voor zover zij gebonden zijn aan een relatiebeding, direct of indirect zakelijke contacten te laten onderhouden met klanten en/of relaties van Saybolt gedurende de werking van het betreffende relatiebeding (vordering X.).
6.20.
Over vordering XI. stelt Saybolt dat deze is ingegeven doordat Amspec op grote schaal werknemers, waaronder [persoon 1] , hun met Saybolt overeengekomen relatiebeding en geheimhoudingsbeding laat schenden. Voor zover de vordering ziet op het relatiebeding wordt deze afgewezen omdat daarvoor al voorzieningen in de vorm van toegewezen vorderingen (vordering VI. en X.) worden getroffen. Voor zover de vordering ziet op het geheimhoudingsbeding wordt deze eveneens afgewezen. In alle processtukken gaat het (vrijwel) uitsluitend over concurrentiebedingen en relatiebedingen. Dat, door wie en in welke mate ook geheimhoudingsbedingen worden overtreden, en welk belang zij bij deze vordering heeft, stelt en onderbouwt Saybolt niet.
6.21.
De gevorderde dwangsommen worden beperkt en gemaximeerd.
6.22.
Als vordering XII. heeft Saybolt afgifte gevorderd van een lijst van relaties van Saybolt en aan haar gelieerde ondernemingen waarmee [persoon 1] namens Amspec contact heeft onderhouden, onder vermelding van contactpersonen en data. Hoewel vaststaat dat [persoon 1] ten minste 8 keer zijn relatiebeding heeft overtreden (zie 6.9.) zodat Saybolt al over bewijs beschikt en duidelijk is dat Saybolt een belang heeft bij het vaststellen van de omvang van de overtredingen door [persoon 1] , weegt dit belang vooralsnog niet op tegen het belang van Amspec om geen bedrijfsgevoelige informatie af te geven. Het voert te ver om deze vordering in kort geding toe te wijzen. Bij dat oordeel is in aanmerking genomen dat uit alle stukken en het verhandelde in deze procedure blijkt dat Saybolt weet welke klanten [persoon 1] tijdens zijn dienstverband met haar bediende. Ook lijkt uit de stukken te moeten worden afgeleid dat het aantal grote klanten beperkt is. Ten slotte wordt overwogen dat deze vordering, ook om redenen van het toepassen van het beginsel van hoor en wederhoor, thuishoort in een procedure waarin ook [persoon 1] is betrokken.
6.23.
Ook vordering XIII. wordt afgewezen. Saybolt benoemt alleen een incident waarbij haar ex-werknemer [persoon 9] (hierna: [persoon 9] ) die thans werkzaam is voor Amspec, zich op social media negatief heeft uitgelaten over Saybolt. Niet alleen staat dit incident op zichzelf, ook heeft Amspec [persoon 9] aangesproken op zijn handelwijze, zijn de uitlatingen verwijderd en heeft Amspec een algemene waarschuwing doen uitgaan naar haar werknemers om dergelijk gedrag te voorkomen. Van enig structureel handelen door werknemers van Amspec om schade toe te brengen aan de naam en reputatie van Saybolt, is niet gebleken. Gelet daarop heeft Saybolt onvoldoende belang bij toewijzing van deze vordering.
6.24.
Voor een proceskostenveroordeling van Saybolt wegens rauwelijks dagvaarden ziet de voorzieningenrechter geen aanleiding. Het was gelet op de stellingname door partijen in de periode voorafgaand aan dit kort geding duidelijk dat het hoe dan ook op een door één van hen aan te spannen procedure zou uitdraaien. [gedaagden] zal als de grotendeels in het ongelijk gestelde partij hoofdelijk in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Saybolt worden begroot op:
- dagvaarding € 81,-
- griffierecht € 626,-
- salaris advocaat
€ 980,-
€ 980,-
Totaal € 1.687,-
7.De beslissing
De voorzieningenrechter:
in conventie
7.1.
veroordeelt [Gedaagde 1] tot nakoming van het concurrentiebeding zoals opgenomen in artikel 6.1 van de arbeidsovereenkomst tot 1 mei 2019;
7.2.
veroordeelt [Gedaagde 1] tot onverkorte nakoming van het relatiebeding zoals opgenomen in artikel 6.2 van de arbeidsovereenkomst;
7.3.
veroordeelt [Gedaagde 1] om aan Saybolt een dwangsom te betalen van € 5.000,- voor iedere overtreding van de in 7.1. en/of 7.2. uitgesproken veroordeling en een dwangsom van
€ 250,- voor iedere dag of gedeelte daarvan dat [Gedaagde 1] in gebreke blijft aan iedere veroordeling te voldoen, tot een maximum van € 50.000,- (per veroordeling) is bereikt;
7.4.
veroordeelt [Gedaagde 1] tot onverkorte nakoming van het geheimhoudingsbeding zoals opgenomen in artikel 4.1 en 4.2 van de arbeidsovereenkomst;
7.5.
veroordeelt [Gedaagde 1] om aan Saybolt een dwangsom te betalen van € 2.500,- voor iedere overtreding van de in 7.4. uitgesproken veroordeling en een dwangsom van
€ 125,- voor iedere dag of gedeelte daarvan dat [Gedaagde 1] in gebreke blijft aan deze veroordeling te voldoen, tot een maximum van € 25.000,- is bereikt;
7.6.
veroordeelt Amspec om zich tot 1 mei 2019 te onthouden van het aangaan van en/of uitvoering geven aan een arbeidsovereenkomst met [Gedaagde 1] , althans zich te onthouden van het door [Gedaagde 1] direct of indirect laten verrichten van werkzaamheden, in welke zin dan ook, voor of in opdracht van Amspec;
7.7.
verbiedt Amspec, tot 1 september 2019, om [Gedaagde 1] namens en/of voor Amspec, direct of indirect, zaken te laten doen of zakelijke contacten te laten onderhouden met klanten en/of relaties van Saybolt, zoals bedoeld in het relatiebeding van [Gedaagde 1] ;
7.8.
verbiedt Amspec om [Gedaagde 1] , direct of indirect, op enigerlei wijze aan Amspec, in welke vorm dan ook, enige mededeling te laten doen over of aangaande bijzonderheden met betrekking tot of verband houdende met Saybolt;
7.9.
verbiedt Amspec om werknemers van Saybolt, die gebonden zijn aan een concurrentiebeding, te benaderen om bij Amspec in dienst te laten treden en/of hen direct dan wel indirect aldaar werkzaamheden in welke zin dan ook te laten verrichten;
7.10.
verbiedt Amspec om ex-werknemers van Saybolt, die gebonden zijn aan een concurrentiebeding, te benaderen om bij Amspec in dienst te laten treden en/of hen direct dan wel indirect aldaar werkzaamheden in welke zin dan ook te laten verrichten, tot zes maanden na de datum van hun uitdiensttreding bij Saybolt;
7.11.
verbiedt Amspec [persoon 1] en/of andere ex-werknemers van Saybolt, voor zover zij gebonden zijn aan een relatiebeding, direct of indirect zakelijke contacten te laten onderhouden met klanten en/of relaties van Saybolt gedurende de werking van het betreffende relatiebeding;
7.12.
veroordeelt Amspec om aan Saybolt een dwangsom te betalen van € 50.000,- voor iedere overtreding van één van de in 7.6. t/m 7.11. uitgesproken veroordelingen en/of verboden en een dwangsom van € 5.000,- voor iedere dag of gedeelte daarvan dat [Gedaagde 1] in gebreke blijft aan iedere veroordeling/verbod te voldoen, tot een maximum van € 1.000.000,- (per veroordeling/verbod) is bereikt;
7.13.
veroordeelt [gedaagden] hoofdelijk in de proceskosten, aan de zijde van Saybolt tot op heden begroot op € 1.687,-, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW Pro over dit bedrag met ingang van de 15e dag na betekening van dit vonnis tot de dag van volledige betaling;
7.14.
veroordeelt [gedaagden] , eveneens hoofdelijk, in de na dit vonnis ontstane kosten, begroot op 157,- aan salaris advocaat, te vermeerderen, onder de voorwaarde dat [gedaagden] niet binnen 14 dagen na aanschrijving aan het vonnis heeft voldaan en er vervolgens betekening van de uitspraak heeft plaatsgevonden, met een bedrag van € 82,- aan salaris advocaat en de explootkosten van betekening van de uitspraak, en te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW Pro over de nakosten met ingang van de 15e dag na betekening van dit vonnis tot de dag van volledige betaling;
7.15.
verklaart dit vonnis in conventie tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
7.16.
wijst het meer of anders gevorderde af;
in reconventie
7.17.
schorst het concurrentiebeding in artikel 6.1 van de arbeidsovereenkomst van [Gedaagde 1] met ingang van 1 mei 2019, totdat in een bodemprocedure onherroepelijk wordt beslist over de vernietigbaarheid van dat beding;
7.18.
verklaart dit vonnis in reconventie tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
7.19.
compenseert de kosten van deze procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt;
7.20.
wijst het meer of anders gevorderde af.
Dit vonnis is gewezen door mr. P. de Bruin en in het openbaar uitgesproken op 25 september 2018.
2091 / 2009