Uitspraak
Rechtbank Rotterdam
Team straf 2
Parketnummer: 10/031155-04
Datum uitspraak: 16 december 2024
Beslissing van de rechtbank Rotterdam, meervoudige kamer voor strafzaken, met betrekking tot de terbeschikkingstelling van:
[ter beschikking gestelde] ,
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1978,
verblijvende in [naam instelling] (de instelling),
raadsvrouw mr. A.L. Louwerse, advocaat te Haarlem.
1.Inleiding
Bij vonnis van deze rechtbank van 4 oktober 2004 is de terbeschikkingstelling van [ter beschikking gestelde] (de ter beschikking gestelde) gelast en is zijn verpleging van overheidswege (dwangverpleging) bevolen.
De terbeschikkingstelling is gelast ter zake van diefstal met geweld (meermalen gepleegd), poging tot verkrachting, verkrachting, diefstal en diefstal met braak. De termijn van de terbeschikkingstelling is aangevangen op 12 januari 2007.
Bij beslissing van deze rechtbank van 16 januari 2023 is de terbeschikkingstelling laatstelijk verlengd met twee jaar.
2.Procesverloop
De rechtbank heeft op 28 november 2024 van het openbaar ministerie een vordering ontvangen tot verlenging van de terbeschikkingstelling. De vereiste stukken zijn bijgevoegd dan wel toegezonden.
De vordering is op de openbare terechtzitting van 16 december 2024 behandeld. De officier van justitie mr. S. Bosmans, de ter beschikking gestelde (middels telehoren), bijgestaan door zijn raadsvrouw, en de deskundige [naam 1] (ook middels telehoren), als GZ-psycholoog en behandelcoördinator werkzaam bij de instelling, zijn gehoord.
3.Adviezen
Advies instelling
De instelling adviseert in het rapport, gedateerd 18 november 2024, de terbeschikkingstelling te verlengen met twee jaren.
Bij de ter beschikking gestelde is sprake van een antisociale persoonlijkheidsstoornis met narcistische trekken en van psychopathie. De ter beschikking gestelde is niet afdoende in staat zich te conformeren aan de maatschappelijke norm en zich te houden aan de wet. Tevens is er sprake van impulsiviteit, een gebrek aan intern geweten, geen empathie waardoor grenzen van anderen niet worden aangevoeld, beperkte copingvaardigheden, beperkte uitstellende vermogens, thrill seeking en een gebrekkige zelfregulering.
Sinds 13 juli 2023 verblijft de ter beschikking gestelde op doorstroomafdeling [afdeling] , een afdeling voor patiënten met complexe persoonlijkheidsproblematiek. Hij heeft een longstaystatus en staat op de wachtlijst voor plaatsing in de LFPZ. De ter beschikking gestelde functioneerde de afgelopen periode stabiel en kookt veel voor de medebewoners. Hij is goed ingesteld op clozapine en er is geen behandeldruk. Dit draagt bij aan zijn stabiele functioneren. De ter beschikking gestelde krijgt op dit moment geen behandeling aangeboden gericht op terugdringen van recidivegevaar, wel heeft hij ondersteunende gesprekken met een psycholoog. Om de kwaliteit van leven te bevorderen en zijn leefwereld iets te vergroten wordt begin 2025 begeleid verlof aangevraagd.
Het risico op recidive in delictgedrag is onverminderd hoog wanneer hij nu zou terugkeren in de maatschappij. De context waarin de ter beschikking gestelde verblijft is belangrijk om het risico op recidive laag te houden door een terugval in alcohol en drugs zoveel mogelijk te voorkomen, hem zo nodig te kunnen opvangen en om zijn functioneren, relatievorming en seksualiteit te monitoren. Ook binnen de muren van de instelling blijft de ter beschikking gestelde echter terugvallen in middelengebruik, is sprake van heimelijke seksuele contacten en agressie, en blijft het vermoeden van dealen bestaan.
Adviezen psychiater en psycholoog
Psychiater [naam 3] heeft in haar rapport van 4 oktober 2024 aangegeven dat de ter beschikking gestelde zijn medewerking heeft geweigerd aan het psychiatrisch onderzoek. De ter beschikking gestelde ziet er het nut niet van in en wil zelf naar de longstay, omdat daar geen sprake meer is van behandeling. Een overplaatsing daarnaartoe kan nog twee of drie jaar duren. Hij denkt dat de maatregel daarom toch wel verlengd zal worden. Gelet hierop is de ter beschikking gestelde onvoldoende te onderzoeken geweest om tot beantwoording van de vraagstelling te komen.
Ook bij de psycholoog [naam 2] heeft de ter beschikking gestelde geweigerd mee te werken aan het onderzoek, zoals blijkt uit het rapport van 26 september 2024. De ter beschikking gestelde gaf aan niet mee te willen werken, omdat hij is aangemeld voor de longstay en wil dat de maatregel wordt verlengd. Gelet hierop onthoudt de psycholoog zich van advisering en beantwoording van de vraagstelling.
De deskundige [naam 1] heeft het advies van de instelling op de terechtzitting toegelicht. Zij heeft onder meer – zakelijk weergegeven – verklaard dat de aanvraag voor verlof inmiddels is besproken, maar dat er nog wat vragen waren vanuit de verlofcommissie ten aanzien van risicomanagement en de behandeling. Om die reden is de aanvraag nog niet afgerond. De ter beschikking gestelde is afgewezen voor plaatsing in een longcare-voorziening, onder meer vanwege eerdere agressie-incidenten en zijn middelengebruik. Er bestaat een lange wachtlijst voor de longstay, soms oplopend tot wel vier jaar. Gedurende de tijd dat de ter beschikking gestelde bij de instelling verblijft zal steeds worden gemonitord of plaatsing in een longcare-voorziening op termijn alsnog haalbaar is.
4.Standpunt van partijen
Standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft geconcludeerd tot verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling met twee jaar.
Standpunt van de ter beschikking gestelde
De ter beschikking gestelde en de raadsvrouw hebben zich niet verzet tegen verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling.
5.Beoordeling
Op grond van het advies van de instelling en wat verder naar voren is gekomen op de terechtzitting is de rechtbank van oordeel dat:
- er nog steeds sprake is van een gebrekkige ontwikkeling en/of ziekelijke stoornis van de geestvermogens van de ter beschikking gestelde;
- de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen eist dat de termijn van de terbeschikkingstelling met twee jaar wordt verlengd.
Uit het advies van de instelling blijkt dat aan de ter beschikking gestelde inmiddels de longstaystatus is toegekend. Het recidiverisico is volgens de behandelaars nog onverminderd hoog en ook de ter beschikking gestelde zelf geeft aan dat hij het in de buitenwereld op dit moment niet zou redden. Het gaat wel beter met de ter beschikking gestelde nu de behandeldruk is verdwenen en hij is ingesteld op clozapine. Hopelijk kan binnenkort begeleid verlof worden ingezet om de kwaliteit van leven te bevorderen. De rechtbank ziet dat de ter beschikking gestelde niet stil zit in afwachting van zijn plaatsing in een LFPZ-voorziening en zo goed mogelijk probeert stabiel te blijven functioneren.
De totale duur van de terbeschikkingstelling met dwangverpleging gaat door de verlenging een periode van vier jaar te boven. Verlenging is niettemin mogelijk, omdat de terbeschikkingstelling is opgelegd voor een misdrijf dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor (de onaantastbaarheid van het lichaam van) meer personen.
6.Beslissing
De rechtbank:
verlengtde termijn van de terbeschikkingstelling met
2 (twee)jaren.
2 (twee)jaren.
Deze beslissing is genomen door mr. J.M.L. van Mulbregt, voorzitter,
en mrs. L.J.M. Janssen en B. Vaz, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. J.S. Beukema, griffier en uitgesproken op de openbare terechtzitting.
De oudste rechter, de jongster rechter en de griffier zijn buiten staat om deze beslissing mede te ondertekenen.
Tegen deze beslissing kan het openbaar ministerie binnen veertien dagen na de uitspraak en de ter beschikking gestelde binnen veertien dagen na betekening daarvan beroep instellen bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.