Uitspraak
RECHTBANK ROTTERDAM
Bestuursrecht
zaaknummer: ROT 25/2876
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 21 april 2026 in de zaak tussen
[eiser], uit Ridderkerk, eiser,
wettelijk vertegenwoordigd door [naam] (moeder),
en
Centrum Indicatiestelling Zorg, het CIZ
(gemachtigde: mr. L.M.R. Kater).
Samenvatting
1.1.
Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van eiser voor zorg op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). Eiser is het niet eens met de afwijzing van de aanvraag. Namens hem zijn daartoe een aantal beroepsgronden aangevoerd. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag.
1.2.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het CIZ terecht heeft geoordeeld dat eiser geen recht heeft op zorg op grond van de Wlz. Eiser krijgt dus geen gelijk en het beroep is dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2.
2.1.
Het CIZ heeft de aanvraag met het primaire besluit van 23 oktober 2024 afgewezen. Met het bestreden besluit van 24 maart 2025 op het bezwaar van eiser is het CIZ bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.
2.2.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Het CIZ heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
2.3.
De rechtbank heeft het beroep op 10 maart 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de wettelijk vertegenwoordiger van eiser en de gemachtigde van het CIZ.
Totstandkoming van het bestreden besluit
3. Eiser is een nu 15-jarige jongen bekend met een autismespectrumstoornis (ASS) en een ontwikkelingsachterstand. Vanwege zijn beperkingen is namens eiser een aanvraag ingediend om in aanmerking te komen voor zorg in het kader van de Wlz. Op 23 oktober 2024 heeft er een huisbezoek plaatsgevonden, waarna het CIZ de aanvraag met het primaire besluit heeft afgewezen.
4. In het kader van het door eiser ingediende bezwaar tegen het primaire besluit heeft telefonisch contact plaatsgevonden tussen het CIZ en eisers moeder, waarbij onderzoek is gedaan naar de situatie van eiser. Daarnaast heeft het CIZ telefonisch contact gehad met de docent van eiser. Het CIZ heeft vervolgens met het bestreden besluit het primaire besluit gehandhaafd. Aan het bestreden besluit heeft het CIZ ten grondslag gelegd dat er in de situatie van eiser geen sprake is van een grondslag die kan leiden tot toegang tot zorg vanuit de Wlz. Momenteel kan alleen de grondslag psychische stoornis vastgesteld worden en die grondslag kan alleen toegang tot de Wlz geven voor personen vanaf 18 jaar. Volgens het CIZ kan de grondslag verstandelijke handicap vanwege een gebrek aan recente relevante onderzoeksgegevens niet vastgesteld worden.
Wettelijk kader
5. Artikel 3.2.1, eerste lid, van de Wlz bepaalt dat een verzekerde recht heeft op zorg die op zijn behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden is afgestemd voor zover hij naar aard, inhoud en omvang en uit een oogpunt van doelmatige zorgverlening redelijkerwijs op die zorg is aangewezen omdat hij, vanwege een somatische of psychogeriatrische aandoening of beperking of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap, een blijvende behoefte heeft aan:
a. permanent toezicht ter voorkoming van escalatie of ernstig nadeel voor de verzekerde, of
b. 24 uur per dag zorg in de nabijheid, omdat hij zelf niet in staat is om op relevante momenten hulp in te roepen en hij, om ernstig nadeel voor hem zelf te voorkomen,
1°. door fysieke problemen voortdurend begeleiding, verpleging of overname van zelfzorg nodig heeft, of
2°. door zware regieproblemen voortdurend begeleiding of overname van taken nodig heeft.
6. In paragraaf 3.3.5 van de Beleidsregels indicatiestelling Wlz 2025 is onder andere het volgende vermeld:
“Een verstandelijke beperking begint gedurende de ontwikkelingsperiode, met beperkingen in zowel het verstandelijke als het adaptief functioneren in de conceptuele, sociale en praktische domeinen. Beperkingen in het intellectueel en adaptief functioneren worden vastgesteld door een ter zake kundige middels een geïndividualiseerde gestandaardiseerde, psychometrisch valide en betrouwbare intelligentietest. Beperkingen in het adaptief functioneren leiden ertoe dat de persoon zonder blijvende ondersteuning niet zelfstandig kan functioneren in het dagelijks leven.
Er is daarom sprake van een grondslag verstandelijke handicap als:
- Een persoon een normscore van 75 of lager behaalt op een algemene en voor hem valide intelligentietest, (…)
Afhankelijk van de ernst van de beperkingen in het adaptief functioneren, en de eventuele aanwezige gedragsproblemen, kan ook een IQ-score tussen de 75 en 85 tot een grondslag verstandelijke handicap leiden als voldaan wordt aan de volgende voorwaarden:
- De persoon behaalt een normscore tussen de 75 en 85 op een algemene en voor hem valide intelligentietest, en
- uit de bovengenoemde professionele beoordeling moet blijken dat de persoon als gevolg van zijn verstandelijke beperkingen ernstige of zeer ernstige beperkingen in het adaptief vermogen heeft en daardoor afhankelijk is van intensieve ondersteuning op minimaal één van de drie domeinen te weten het conceptuele, sociale en praktische domein, ter voorkoming van ernstig nadeel voor hem of haar. Daarnaast kan de intensieve ondersteuningsbehoefte samenhangen met bijkomende problematiek zoals o.a. probleemgedrag, en
- bij deze professionele beoordeling wordt ter ondersteuning van de onderzoeksbevindingen gebruik gemaakt van één van de binnen de beroepsgroep gebruikelijke testen om het adaptief functioneren in kaart te brengen. In ieder geval dient uit het professionele onderzoek een duidelijk beeld verkregen te worden van de actuele stoornissen en beperkingen en de mate van ondersteuning waarop de persoon is aangewezen (volledig diagnostisch onderzoek), en
- de beperkingen op bovengenoemde terreinen moeten gedurende de vroege ontwikkelingsleeftijd ontstaan zijn. Als de beperkingen in het cognitief en adaptief functioneren pas na het 18e levensjaar ontstaan zijn en er in de voorgeschiedenis hiervoor geen aanwijzingen waren, dan past dat niet bij een beeld van een persoon met een verstandelijke handicap.”
Beoordeling door de rechtbank
7. De rechtbank stelt allereerst vast dat de grondslag psychische stoornis, die bij eiser is vastgesteld, op grond van artikel 3.2.1, zesde lid, van de Wlz voor minderjarigen geen toegang kan geven tot zorg vanuit de Wlz. In geschil is of bij eiser sprake is van een grondslag verstandelijke handicap op grond waarvan toegang kan gegeven tot zorg vanuit de Wlz.
8. Namens eiser is aangevoerd dat hij in aanmerking dient te komen voor 24 uur per dag zorg in de nabijheid. Eiser heeft een grote zorgbehoefte, zowel op het gebied van dagelijkse activiteiten als sociaal-emotioneel functioneren. Eiser heeft structureel en levenslang ondersteuning nodig. De intensiteit en continuïteit van zorg kan niet worden gerealiseerd met Jeugdwet-voorzieningen. Daarnaast is namens eiser aangevoerd dat zijn IQ-scores en zijn adaptieve beperkingen bevestigen dat sprake is van een verstandelijke handicap. Bij het ontbreken van recente diagnostiek had het CIZ aanvullend onderzoek moeten (laten) doen of de besluitvorming moeten aanhouden in afwachting van de resultaten van een nieuwe IQ-test.
9. De rechtbank is van oordeel dat het CIZ terecht heeft geoordeeld dat op basis van de informatie die ten tijde van het bestreden besluit beschikbaar was bij eiser geen sprake was van de grondslag verstandelijke handicap. Er is namelijk geen recente IQ-test op basis waarvan die grondslag vastgesteld kan worden. De in beroep door eiser overgelegde informatie maakt dit niet anders. In het medisch advies van 27 februari 2026 heeft de medisch adviseur van het CIZ namelijk afdoende gemotiveerd dat de in 2023 bij eiser afgenomen ADIT-test niet ontworpen is voor een uitgebreide klinisch-diagnostische analyse van afzonderlijke cognitieve functies en ook niet voor het vaststellen van een onderbouwd totaalbeeld van het IQ. Volgens de medisch adviseur is in het geval van eiser actuele herdiagnostiek medisch geïndiceerd.
10. Omdat vaststaat dat op dit moment de grondslag verstandelijke handicap bij eiser niet vastgesteld kan worden, komt de rechtbank niet toe aan een verdere bespreking van de beroepsgronden over de noodzaak tot 24 uur per dag zorg in de nabijheid. Het CIZ heeft terecht geoordeeld dat eiser geen recht heeft op zorg op grond van de Wlz. Met het CIZ is de rechtbank van oordeel dat eiser, gelet op de vastgestelde grondslag psychische stoornis, aangewezen is op zorg vanuit de Jeugdwet.
Conclusie en gevolgen
11. Het beroep is ongegrond. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Zoethout, rechter, in aanwezigheid van mr. T.T. Nguyen, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 21 april 2026.
griffier
rechter
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.
Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht.
Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.