Uitspraak
Rolnummer KG 4/1150
Datum vonnis: 24 september 2004
RECHTBANK 's-GRAVENHAGE
Sector Civiel Recht - Voorzieningenrechter
VONNIS IN KORT GEDING
gewezen in de zaak rolnummer KG 04/1150
van:
1. de vennootschap naar vreemd recht STOKKE AS,
gevestigd te Skodje, Noorwegen,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
STOKKE NEDERLAND B.V.,
gevestigd te Tiburg,
3. [naam eiser sub 3 ],
wonende te Oslo, Noorwegen,
eisers,
procureur: mr. T. Cohen Jehoram,
advocaten: mrs. T. Cohen Jehoram en E.D. Huisman-van Essen te 's-Gravenhage,
tegen:
1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
INTERGAMMA B.V.,
gevestigd te Leusden,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
GAMMA NEDERLAND B.V.,
gevestigd te Leusden,
3. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BOUTS BEHEER B.V.,
gevestigd te Roermond,
4. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BOUWMARKT ZUIDERSCHANS B.V.,
gevestigd te Dokkum
5. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
JAC. COX VEENENDAAL B.V.,
gevestigd te Veenendaal,
6. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
ESSELINK ONROEREND GOED B.V.,
gevestigd te Middelharnis,
7. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
FILIPPO BOUWMARKTEN B.V.,
gevestigd te Ermelo,
8. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
GOEDHART BOUW EN DOE HET ZELF CENTRUM B.V.
gevestigd te Alphen aan den Rijn,
9. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
LAUWAARS SCHIEDAM B.V.,
gevestigd te Reeuwijk,
10. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
VAN NEERBOS GROEP B.V.,
gevestigd te Gouda,
11. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BRICORAMA B.V.,
gevestigd te Breda,
12. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
KEUR BOUWMATRON DETAILHANDEL B.V.,
gevestigd te Haarlem,
gedaagden,
procureur: mr. P.J.M. von Schmidt auf Altenstadt,
advocaat: mr. D.E. Stols te Amsterdam.
en
13. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
FIKSZO B.V.,
gevestigd te Lekkerkerk,
gevoegde partij aan de zijde van gedaagden,
procureur: mr. H.C. Grootveld,
advocaat: mr. T.F.W. Overdijk te Amsterdam.
Overwegingen ten aanzien van het verloop van het geding:
Eisers -hierna ook: gezamenlijk aan te duiden als Stokke- hebben gedaagden -hierna ook gezamenlijk te noemen: Gamma- doen dagvaarden om te verschijnen ter terechtzitting in kort geding van 23 september 2004.
Ter zitting hebben de raadslieden van Stokke de vordering toegelicht aan de hand van pleitnotities en producties. Gamma heeft verweer gevoerd bij monde van haar raadsman, die daarbij eveneens een pleitnota met producties heeft gehanteerd.
Ter zitting heeft zich gemeld Fikszo B.V. met het verzoek zich aan de zijde van gedaagden te mogen voegen. Dat verzoek, waartegen door Stokke en Gamma geen bezwaren zijn ingebracht, is toegewezen. De raadsman van de gevoegde partij heeft ter zitting het woord gevoerd.
Vervolgens hebben partijen vonnis gevraagd onder overlegging van de stukken, de pleitnota's daaronder begrepen.
Overwegingen ten aanzien van het recht:
De feiten
1. In dit kort geding kan van de volgende feiten worden uitgegaan:
a. Eiseres sub 3, [naam eiser sub 3], heeft een kinderstoel ontworpen, genaamd TRIPP TRAPP. Eiseres sub 1, Stokke Noorwegen, heeft als licentiehoudster van [naam eiser sub 3] sinds 1972 deze stoel op de markt gebracht, aanvankelijk vooral op de thuismarkt Scandinavië. De verkoop van Stokke producten in Nederland geschiedt sinds 1995 door eiseres sub 2, Stokke Nederland B.V. De TRIPP TRAPP stoel ziet er als volgt uit:
[afbeelding niet opgenomen in vonnis gepubliceerd op rechtspraak.nl]
b. Gamma biedt onder de aanprijzing SUPER STUNT een stoel aan (hierna ook te noemen: de Gamma-stoel), welke als volgt is afgebeeld in de zogenaamde
GAMMA krant voor de week van 20 tot en met 25 september 2004:
[afbeelding niet opgenomen in vonnis gepubliceerd op rechtspraak.nl]
c. Stokke heeft bij brieven van 21 en 22 september 2004 met een beroep op de auteursrechten op de TRIPP TRAPP stoel Gamma gesommeerd om (onder meer) de verkoop van de Gamma stoel onmiddellijk te staken en gestaakt te houden. Gamma heeft aan die sommatie gedeeltelijk voldaan.
De vorderingen het verweer
2. Stokke vordert (samengevat) dat Gamma zal worden verboden met onmiddellijke ingang elke inbreuk op de auteursrechten van Stokke te staken, met nevenvorderingen.
3. Gamma en de gevoegde partij hebben tegen de vordering van Stokke gemotiveerd verweer gevoerd.
Beoordeling van het geschil
4. Zowel deze rechtbank als andere rechtscolleges hier te lande hebben reeds bij herhaling beslist dat het ontwerp van de TRIPP TRAPP stoel een oorspronkelijk karakter vertoont met het persoonlijk stempel van de maker, binnen de grenzen die door de technische en functionele eisen worden bepaald. Verwezen kan worden naar (onder meer) de volgende uitspraken:
- rechtbank 's-Gravenhage d.d. 4 oktober 2000;
- rechtbank 's-Gravenhage d.d. 24 juli 2002;
- gerechtshof Leeuwarden d.d. 27 november 2002;
- rechtbank Dordrecht d.d. 8 januari 2003.
Het op de TRIPP TRAPP stoel rustende auteursrecht is in dit kort geding overigens niet betwist, zodat daarvan kan worden uitgegaan.
5. Gamma heeft ter zitting te kennen gegeven zich over de inbreukvraag niet te willen uitlaten. De gevoegde partij heeft uitdrukkelijk betwist dat de Gamma-stoel inbreuk maakt op het auteursrecht van Stokke.
6. In diverse hier te lande gevoerde procedures (onder meer die, welke hebben geleid tot de in r.o. 4 genoemde uitspraken) is beslist dat ontwerpen van derden met betrekking tot (doorgroei)kinderstoelen een ongeoorloofde verveelvoudiging uitmaakten van het ontwerp van de TRIPP TRAPP stoel. Het betrof hier (onder meer) ontwerpen die er als volgt uitzagen:
[afbeeldingen niet opgenomen in vonnis gepubliceerd op rechtspraak.nl]
7. Het ontwerp van de Gamma-stoel is, gelet op hetgeen in de vorige rechtsoverweging is weergegeven, evenzeer als een verveelvoudiging in voormelde zin aan te merken zodat met de verhandeling van de Gamma-stoel inbreuk wordt gemaakt op het auteursrecht van Stokke. Het op dat punt door de gevoegde partij gevoerde verweer wordt dan ook verworpen.
8. De discussie tussen partijen heeft zich vervolgens voornamelijk toegespitst op de vraag of, uitgaande van inbreuk, de vorderingen van Stokke alle kunnen worden toegewezen en zo ja, in welke vorm. Daaromtrent wordt het volgende overwogen.
9. De vordering van Stokke die er toe strekt dat Gamma zal worden verboden iedere inbreuk op de auteursrechten van Stokke te staken kan -in na te melden vorm- worden toegewezen, en wel op straffe van een dwangsom, nu Stokke daarbij een spoedeisend belang heeft, ook al heeft Gamma toegezegd de verkoop van de Gamma-stoel te zullen staken. Gamma heeft immers geweigerd te erkennen dat van inbreuk sprake is.
10. Bij toewijzing van de nevenvordering strekkende tot opgave van de leverancier van de stoelen heeft Stokke geen belang meer, nu die leverancier inmiddels bekend is (het is de gevoegde partij). De gevraagde opgave van verkochte stoelen heeft Stokke reeds gedeeltelijk ontvangen en er is geen aanleiding om te veronderstellen dat Gamma haar toezegging om dat ook voor de resterende (korte) periode dat de stoel is verkocht te zullen doen niet zal nakomen, zodat ook de tot het doen van die opgave strekkende vordering zal worden afgewezen.
11. Stokke vordert (samengevat) dat Gamma alle nog voorhanden inbreukmakende stoelen aan Stokke af zal geven ter vernietiging. Gamma heeft zich tegen toewijzing van die vordering verzet, doch ten onrechte, waartoe het volgende redengevend is.
12. Ter zitting is duidelijk geworden is dat ten deze sprake is van inbreuk op grote schaal, nu niet is betwist dat het gaat om een partij van 4100 stoelen waarvan er in nauwelijks twee dagen tijd reeds 1500 zijn verkocht. Die inbreuk is bovendien ernstig van aard. Het is algemeen bekend dat op de auteursrechten van het ontwerp van de TRIPP TRAPP stoel hier te lande reeds herhaaldelijk inbreuk is gemaakt en dat het aanbieden van een goed gelijkende nabootsing direkt tot grote verkopen daarvan voert, zoals ook nu weer is gebleken. Gamma heeft, door de betreffende stoel (die vrijwel geheel gelijk is aan reeds eerder inbreukmakend geachte modellen) in te kopen en op zeer grote schaal aan te bieden en daarvoor publiciteit te maken, dan ook afbreuk gedaan aan het exclusieve karakter van de TRIPP TRAPP stoel die, gelet op de onbetwist grote verkoopaantallen van dit originele model, veel bekendheid geniet onder het relevante publiek. Onder die bijzondere omstandigheden heeft Stokke er een spoedeisend belang bij dat de inbreukmakende producten op effectieve wijze van de markt zullen verdwijnen. Ter zitting is gebleken dat Gamma niet heeft willen ingaan op het voorstel van Stokke om de resterende en eventueel terug te bezorgen stoelen op een centraal punt op te slaan in afwachting van een uitspraak van de bodemrechter. Die weigering levert voldoende reden op om de op artikel 28 lid 1 van Pro de Auteurswet gegronde vordering tot afgifte ter vernietiging reeds in kort geding toe te wijzen. Aan de omstandigheid dat aldus een voorziening wordt getroffen die mogelijk een definitief karakter zal blijken te hebben komt minder gewicht toe dan aan het belang van
Stokke, waarbij bovendien geldt dat indien Stokke na afgifte al metterdaad tot vernietiging zal overgaan dit voor haar risico geschied terwijl gesteld noch gebleken is dat gevreesd moet worden dat Stokke te zijner tijd niet in staat zal zijn de eventueel daaruit voortvloeiende schade aan Gamma te vergoeden. De desbetreffende vordering zal dan ook worden toegewezen.
13. Aldus resteert ter bespreking de vordering van Stokke die er toe moet leiden dat Gamma een rectificatie plaats in (onder meer) de GAMMA krant. Naar ter zitting is gebleken is Gamma tot het plaatsen van een rectificatie bereid, doch hebben partijen geen overeenstemming kunnen bereiken over (i) de tekst van de rectificatie (ii) de uitvoering daarvan en (iii) de termijn waarbinnen die rectificatie zou moeten worden geplaatst.
14. Wat dat laatste betreft geldt, dat plaatsing in week 40, zoals door Stokke gevorderd, naar valt aan te nemen niet meer tot de mogelijkheden behoort. Gamma heeft betoogd dat zij in verband met de sluitingstermijn van de copy niet eerder dan in week 43 kan rectificeren. Dat kan evenwel niet meer worden gezien als een -gelet op de omvang en de ernst van de inbreuk- tijdige rectificatie. Nu onvoldoende is gesteld waaruit kan volgen dat een rectificatie niet reeds in week 42 zou kunnen plaatsvinden, zal aan de te gelasten rectificatie die termijn worden verbonden.
15. Wat de uitvoering betreft heeft Stokke het gelijk aan haar zijde als zij betoogt dat die niet zou behoren af te wijken van de lay-out waarin de aankondiging van de inbreukmakende stoel in de GAMMA krant van week 39 heeft plaatsgevonden. De inhoud van de rectificatie tenslotte zal door de voorzieningenrechter worden bepaald op de wijze als in het dictum van dit vonnis zal worden opgenomen.
16. Gamma zal, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de op deze procedure vallende kosten.
17. De termijn waarbinnen de vordering in de bodemzaak aanhangig dient te worden gemaakt zal worden bepaald op zes maanden na de uitspraak van dit vonnis.
BESLISSING:
De voorzieningenrechter:
BEVEELT gedaagden om met onmiddellijke ingang iedere (directe of indirecte) inbreuk op de auteursrechten van eisers te staken en gestaakt te houden, en verbiedt gedaagden in het bijzonder met onmiddellijke ingang het ontwerp van de TRIPP TRAPP stoel te verveelvoudigen en/of openbaar te maken, bijvoorbeeld door de vervaardiging of verhandeling van de ten processe bedoelde Gamma-stoel of door het verspreiden/ter beschikking stellen van folders, advertenties, afbeeldingen of ander promotioneel materiaal waarin de betreffende stoel is afgebeeld;
BEVEELT gedaagden om binnen eenentwintig dagen na betekening van dit vonnis alle inbreukmakende producten die gedaagden -waar dan ook- in voorraad hebben, alle producten onder beslag, alle producten die gedaagden retour ontvangen en alle promotiematerialen waarop of waarin de inbreukmakende producten zijn genoemd en/of afgebeeld, aan eisers af te geven ter vernietiging door deze producten franco huis af te (laten) leveren bij Stokke Nederland B.V. aan de St. Josephstraat 126 G te Tilburg;
BEVEELT gedaagden om uiterlijk in week 42 van het jaar 2004, op alle plaatsen waar zij hebben geadverteerd voor de inbreukmakende Gamma-stoel, in het bijzonder in de GAMMA Krant van eenzelfde omvang en oplage, en op de GAMMA-website (onder www.gamma.com en www.gammabouwmarkt.nl) eenzelfde advertentie (van eenzelfde grootte, op dezelfde plaats en -voor wat de website betreft- gedurende tenminste twee weken- te plaatsen in een rood kader geplaatst in lettergrootte 28, vetgedrukt, met de uitsluitend volgende inhoud, met afschrift van alle betreffende advertenties aan de advocaten van eisers:
Bij vonnis van de voorzieningenrechter in de rechtbank te 's-Gravenhage d.d. 24 september 2004 is ons bedrijf veroordeeld om langs deze weg kennis te geven van het feit dat de door ons in GAMMA-krant 39 aangeboden "Doorgroeistoelen" ongeoorloofde nabootsingen zijn van de welbekende TRIPP TRAPP stoel van de Noorse fabrikant Stokke. Iedere (verdere) verkoop van deze (kinder)stoelen vormt een inbreuk op de auteursrechten die terzake toekomen aan Stokke en [naam eiser sub 3]. Deze verkoop hebben wij dan ook onmiddellijk gestaakt. Wij verzoeken eenieder die een dergelijke stoel bij ons heeft gekocht deze te retourneren (in gemonteerde of ongemonteerde staat) waarna wij de koper het volledige aankoopbedrag en eventuele verzendkosten zullen restitueren.
(ter keuze van Gamma eventueel: Onze excuses voor het ontstane ongemak).
GAMMA Nederland
VEROORDEELT gedaagden hoofdelijk tot betaling aan eisers van een dwangsom van € 10.000 voor iedere dag of iedere keer dat één of meer gedaagden geheel of gedeeltelijk in strijd mocht handelen met één of meer van de in het vorenstaande vervatte bevelen, dan wel -ter uitsluitende keuze van eisers- een dwangsom van € 500,-- voor iedere individueel inbreukmakende stoel ten aanzien waarvan, respectievelijk waarmee, gedaagden in strijd mochten handelen met voornoemde bevelen of enig gedeelte daarvan, zulks met een maximum van € 1.000.000,--;
VEROORDEELT gedaagden in de op deze procedure vallende kosten, tot aan deze uitspraak aan de zijde van eisers begroot op € 314,10 aan verschotten en € 703,-- aan procureurssalaris;
BEPAALT dat deze voorzieningen zonder rechterlijke tussenkomst haar kracht verliezen, indien eisers niet binnen een termijn van zes maanden, te rekenen vanaf de dag van deze uitspraak, hun eis in de hoofdzaak hebben ingesteld en voorts gedaagden een daartoe strekkende verklaring bij de griffie van deze rechtbank hebben ingediend;
WIJST AF het meer of anders gevorderde;
VERKLAART dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
Aldus gewezen door mr. J.W. du Pon en uitgesproken ter openbare terechtzitting van
24 september 2004 in tegenwoordigheid van de griffier.