Uitspraak
ARECHTBANK 's-GRAVENHAGE
sector civiel recht - voorzieningenrechter
Vonnis in kort geding van 3 maart 2008,
gewezen in de zaak met rolnummer KG 08/59 van:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
Euroline Waddinxveen B.V.,
gevestigd te Waddinxveen,
eiseres,
procureur mr. P.J.M. von Schmidt auf Altenstadt,
advocaten mr. R.R.L. Reggers en mr. M.A. van Haelst te Amsterdam,
tegen:
1. [gedaagde A],
wonende te [woonplaats],
2. [gedaagde B],
wonende te [woonplaats],
gedaagden,
procureur mr. J.P. van Ginkel,
advocaat mr. M. Hille Ris Lambers te Amersfoort.
Partijen zullen worden aangeduid als 'Euro-line', '[A]' en '[B]'.
1. De feiten
Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting van 25 februari 2008 wordt in dit geding van het volgende uitgegaan.
1.1. Euro-line drijft een onderneming in het verzorgen van reclame-uitingen voor bedrijven. Zij maakt daarbij onder meer gebruik van een bedrijfsauto die aan de buitenzijde is voorzien van de slogan "pakkende gevelreclame".
1.2. [B] is op 21 januari 2002 in dienst getreden van Euro-line. De desbetreffende arbeidsovereenkomst van [B] bevatte een concurrentiebeding.
1.3. [A] is per 1 januari 2005 in dienst getreden bij Euro-line. [A] is met Euro-line geen concurrentiebeding overeengekomen.
1.4. Naast zijn dienstverband bij Euro-line had [A] een eenmanszaak, genaamd 'MindMade in holland'. [A] hield zich met zijn eenmanszaak bezig met het verzorgen van reclame-uitingen.
1.5. In 2006 hebben gesprekken plaatsgevonden over een mogelijke participatie van [A] en [B] in Euro-line.
1.6. [A] heeft zijn eenmanszaak op 19 december 2006 uitgeschreven uit het handelsregister.
1.7. In december 2006 heeft [A] op eigen kosten en eigen naam bij internetprovider Lycos de domeinnaam www.enhetisroze.nl geregistreerd voor de periode van 24 december 2006 tot 24 januari 2007. De desbetreffende factuur van Lycos is geadresseerd aan [A] voor 'MindMade in holland'.
1.8. [A] heeft op enig moment Lycos namens Euro-line per e-mail benaderd inzake voormelde website.
1.9. Euro-line heeft in december 2006 en/of januari 2007 een roze nieuwjaarskaart verzonden aan relaties. Deze kaart bevat de volgende tekst:
"Euro-line zegt 2006 gedag
2006...
Het jaar 2006 ligt alweer achter ons. Zoals de meeste jaren bracht dat jaar leuke en ook minder leuke dingen met zich mee, niks nieuws.
Maar 2007...
Dit jaar wordt wèl anders, dit jaar wordt roze....
Waarom roze?? Daarom deze uitnodiging; om U door ons mee te laten nemen op onze roze wolk en erachter te komen hoe roze 2007 kan gaan worden voor U?!
Het Euro-line team
www.enhetisroze.nl"
1.10. In april 2007 zijn de verhoudingen tussen enerzijds Euro-line en anderzijds [A] en [B] verslechterd.
1.11. Op 1 juli 2007 hebben [A] en [B] de vennootschap onder firma 'MindMade in holland' (hierna: MindMade) opgericht.
1.12. Met een op respectievelijk 6 en 18 juli 2007 door enerzijds Euro-line en anderzijds [A] en [B] ondertekende overeenkomst hebben zij hun arbeidsrelatie met wederzijds goedvinden beëindigd per 1 juli 2007 (hierna: de beëindigingsovereenkomst). Artikel 10 van Pro de beëindigingsovereenkomst bepaalt:
"Om de kansen van [B] op de arbeidsmarkt enigszins te vergroten, wordt zij ontheven van haar verplichtingen, voortvloeiend uit het in de arbeidsovereenkomst opgenomen concurrentiebeding. [B] zal binnen twee jaar na einde arbeidsovereenkomst geen klanten uw cliënte [Euro-line, toevoeging voorzieningenrechter] benaderen. Als klanten worden aangemerkt: opdrachtgevers die de afgelopen twee jaar een zakelijke relatie met uw cliënte hebben onderhouden."
1.13. [A] en [B] hebben in het najaar 2007 uitnodigingskaarten verzonden voor de opening op 29 november 2007 van het door MindMade per 1 januari 2008 gehuurde bedrijfspand op het bedrijventerrein 'Coenecoop' te Waddinxveen. Ook Euro-line houdt kantoor op dit bedrijventerrein. De uitnodigingskaart heeft aan de ene zijde een roze kleur en aan de andere zijde een groene kleur en bevat onder meer de volgende tekst:
"MindMade in holland start medio november met de ontwikkeling van reclame-uitingen.
We bedenken en leveren middelen die meer resultaat hebben dan de welbekende vluchtige blik. Die zorgen dat uw boodschap daadwerkelijk gezien wordt! Variërend van autobelettering tot huisstijlontwerp tot een pakkende gevelreclame; MindMade in holland maakt dat u gezien mag worden!"
2. De vorderingen, de gronden daarvoor en het verweer
Euro-line vordert, zakelijk weergegeven en een en ander op straffe van een dwangsom:
(a) [B] te bevelen de aan haar bij contract opgelegde verbodsbepaling ([de voorzieningenrechter begrijpt:] artikel 10 van Pro de beëindigingsovereenkomst) onverkort na te komen;
(b) [A] en [B] te bevelen zich tot 1 juli 2009, althans een door de voorzieningenrechter te bepalen termijn, te onthouden van ieder (zakelijk) contact met klanten, relaties en opdrachtgevers van Euro-line;
(c) [A] en [B] te verbieden op enigerlei wijze tot 1 juli 2009, althans een door de voorzieningenrechter te bepalen termijn, gelijksoortige of aanverwante werkzaamheden te verrichten voor klanten, relaties en opdrachtgevers van Euro-line;
(d) [A] en [B] te bevelen onmiddellijk de domeinnaam www.enhetisroze.nl op eigen kosten te (laten) overdragen aan Euro-line en volledige medewerking te verlenen aan Euro-line bij deze overdracht;
(e) [A] en [B] te verbieden om domeinnamen te registreren en/of gebruiken die de aanduiding 'enhetisroze' en/of daarmee overeenstemmende tekens bevatten;
(f) [A] en [B] te bevelen ieder onrechtmatig handelen jegens Euro-line zoals in het lichaam van de inleidende dagvaarding beschreven onmiddellijk te staken en gestaakt te houden, meer in het bijzonder [A] en [B] (de voorzieningenrechter begrijpt:) te gebieden om geen gebruik meer te maken van kenmerkende uitingen van Euro-line op welke wijze dan ook (waaronder het gebruik van de kleur roze en de slogan 'pakkende gevelreclame'), althans een door de voorzieningenrechter te bepalen maatregel.
Daartoe voert Euro-line het volgende aan.
Nog vóór het sluiten van de beëindigingsovereenkomst zijn [A] en [B] heimelijk de firma MindMade gestart waar zij precies dezelfde werkzaamheden verrichten als bij Euro-line. MindMade heeft bestaande klanten en relaties van Euro-line door middel van een uitnodigingskaart aangeschreven met gebruikmaking van het klantenbestand van Euro-line. Daarbij was de uitnodigingskaart in dezelfde kleur roze uitgevoerd die Euro-line een klein jaar daarvoor had verstuurd naar haar klanten en relaties. De kaart bevat de door Euro-line gebruikte slogan "pakkende gevelreclame". Ook zijn bestaande klanten en relaties van Euro-line daadwerkelijk afhandig gemaakt. Voorts heeft MindMade haar deuren geopend op minder dan 600 meter van de vestiging van Euro-line, waarmee de kans wordt vergroot dat klanten van Euro-line de identiteit van beide ondernemingen niet uiteenhouden en worden aangemoedigd om over te stappen naar MindMade. Daarnaast heeft [A] de in opdracht van Euro-line opgerichte website www.enhetisroze.nl ten onrechte op zijn eigen naam geregistreerd en zo veranderd dat elke bezoeker van deze website tot voor kort bij MindMade terechtkwam.
Deze omstandigheden leiden ertoe dat de door [A] bedreven concurrentie met Euro-line ondanks het ontbreken van een concurrentie- of relatiebeding onrechtmatig is. Dit geldt evenzeer voor [B], voor zover niet reeds sprake zou zijn van overtreding van het relatiebeding in de beëindigingsovereenkomst.
Gedaagden voeren gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken.
3. De beoordeling van het geschil
3.1. [A] en [B] hebben ter zitting erkend drie klanten van Euro-line te hebben benaderd, te weten [X], [Y] en [Z]. Aangenomen moet worden dat [B] daarmee het relatiebeding heeft overtreden dat voor haar in de beëindigingsovereenkomst is opgenomen. Daaraan doet naar voorlopig oordeel niet af dat deze bedrijven slechts zouden zijn benaderd om bij hén bepaalde diensten af te nemen. Immers, het relatiebeding maakt dit onderscheid niet en uit niets blijkt dat de contacten daadwerkelijk met dit doel zijn gelegd. Dit betekent dat onderdeel (a) van het gevorderde zal worden toegewezen.
3.2. Aan de orde is dan de vraag of [A], met wie geen relatie- of concurrentiebeding is overeengekomen, onrechtmatige concurrentie heeft bedreven jegens Euro-line met de eerdergenoemde klantencontacten. Bij de beantwoording van deze vraag wordt vooropgesteld dat het een ex-werknemer, die in zijn handelen niet wordt beperkt door een relatie- of concurrentiebeding, in beginsel vrijstaat met zijn voormalig werkgever te concurreren. In dat kader heeft de voormalig werkgever ook te dulden dat zijn ex-werknemer relaties van hem benadert. Van een ongeoorloofde concurrentie is volgens vaste rechtspraak eerst dan sprake wanneer de ex-werknemer met behulp van vertrouwelijke informatie van zijn voormalig werkgever duurzame relaties van die werkgever benadert op een wijze die stelselmatig en substantieel afbreuk doet aan het bedrijfsdebiet van de voormalig werkgever. Hiervan is naar voorlopig oordeel in dit geval geen sprake, nu het schrijven van een enkele brief of uitnodiging naar een beperkt aantal klanten van Euro-line niet als een stelselmatig profiteren van haar bedrijfsdebiet kan worden beschouwd. Of de relaties van Euro-line een duurzaam karakter droegen, en of [A] bij het aanschrijven van deze klanten gebruik heeft gemaakt van het klantenbestand van Euro-line, kan derhalve in het midden worden gelaten, evenals de vraag of op een substantiële wijze afbreuk is gedaan aan het debiet van Euro-line. Een en ander brengt mee dat de onderdelen (b) en (c) van het jegens [A] gevorderde zullen worden afgewezen. Dit geldt ook voor zover deze vorderingen zich richten tegen [B], nu toewijzing van onderdeel (a) van het gevorderde ook in dit verband toereikend wordt geacht.
3.3. Het voorgaande laat onverlet dat de handelwijze van [A] op grond van bijkomende omstandigheden, in onderlinge samenhang bezien, voorshands als onrechtmatig moet worden gezien. Daartoe is het volgende redengevend. Uit de stukken, waaronder de vermelding op roze nieuwjaarskaart voor 2007 van Euro-line, en het verhandelde ter zitting is gebleken dat de domeinnaam en website www.enhetisroze.nl zijn geregistreerd en ontwikkeld in het kader van een huisstijlwijziging van Euro-line. Daarmee is in voldoende mate komen vast te staan dat [A] de desbetreffende werkzaamheid in het kader van zijn taakstelling als werknemer voor Euro-line heeft verricht. Dat Euro-line daartoe mogelijk geen expliciete instructie zou hebben gegeven of dat de huisstijlwijziging verband zou houden met een toekomstige (aandelen)participatie van [A] en [B], doet daaraan niet af. Ter zitting heeft Euro-line verklaard dat de huisstijlwijziging inmiddels wordt doorgevoerd, ondanks opgelopen vertraging als gevolg van het vertrek van [A] en [B]. De weigering van [A] om de website naar Euro-line te doen overschrijven maakt daarom naar voorlopig oordeel inbreuk op de rechten die Euro-line op de website kan doen gelden. Daarnaast blijkt uit de door [A] en [B] verstuurde uitnodigingskaart dat zij zich bedienen van de door Euro-line gebruikte kleur roze en - al dan niet eenmalig - de slogan "pakkende gevelreclame". Mede gelet op het feit dat [A] en [B] hebben besloten om in de directe nabijheid van Euro-line kantoor te houden, ligt in de rede dat hierdoor de kans aanmerkelijk is vergroot dat klanten van Euro-line de identiteit van beide ondernemingen niet uiteenhouden en worden aangemoedigd om over te stappen naar MindMade. Aannemelijk is dat [A] en [B] aldus onrechtmatig jegens Euro-line hebben gehandeld. Dit moet leiden tot toewijzing van de onderdelen (d), (e) en (f) van het gevorderde, geconcretiseerd op na te melden wijze.
3.4. De op te leggen dwangsom zal worden beperkt en gemaximeerd. Voorts zal worden bepaald dat deze vatbaar is voor matiging door de rechter, voor zover handhaving daarvan naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn, zulks mede in aanmerking genomen de mate waarin aan de veroordeling is voldaan, de ernst van de overtreding en de mate van verwijtbaarheid daarvan.
3.5. In de omstandigheid dat partijen over en weer gedeeltelijk in het ongelijk zijn gesteld, wordt aanleiding gevonden te bepalen dat iedere partij de eigen proceskosten draagt.
4. De beslissing
De voorzieningenrechter:
beveelt [B] de aan haar in artikel 10 van Pro de beëindigingsovereenkomst opgelegde verbodsbepaling onverkort na te komen;
beveelt [A] en [B] binnen zeven dagen na betekening van dit vonnis de domeinnaam www.enhetisroze.nl op eigen kosten te (laten) overdragen aan Euro-line en volledige medewerking te verlenen aan Euro-line bij deze overdracht;
verbiedt [A] en [B] om domeinnamen te registreren en/of gebruiken die de aanduiding 'enhetisroze' en/of daarmee overeenstemmende tekens bevatten;
gebiedt [A] en [B] om geen gebruik meer te maken van kenmerkende uitingen van Euro-line op welke wijze dan ook (waaronder het gebruik van de kleur roze en de slogan 'pakkende gevelreclame');
veroordeelt [A] en [B] tot betaling aan Euro-line van een onmiddellijk opeisbare dwangsom van € 1.000,-- (zegge: duizend euro) voor iedere dag, of gedeelte van een dag, dat zij in strijd handelen met voormelde bevelen en voormeld verbod en gebod, met een maximum van € 100.000,--;
bepaalt dat deze dwangsom vatbaar is voor matiging op de wijze zoals onder 3.4 is vermeld;
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
bepaalt dat iedere partij de eigen kosten draagt;
wijst af het meer of anders gevorderde.
Dit vonnis is gewezen door mr. R.J. Paris en uitgesproken ter openbare zitting van 3 maart 2008 in tegenwoordigheid van de griffier.
mlh