Uitspraak
uitspraak
RECHTBANK ’s-HERTOGENBOSCH
Sector Strafrecht
Parketnummer: 01/050520-97
Uitspraakdatum: 10 juli 2012
Beslissing verlenging terbeschikkingstelling
Beslissing in de zaak van:
[verdachte],
geboren te [geboorteplaats] op [1970],
verblijvende [woonplaats], [adres],
onder verantwoordelijkheid van FPC Veldzicht te Balkbrug.
Het onderzoek van de zaak.
Bij arrest van het gerechtshof te 's-Hertogenbosch van 15 september 1998 is betrokkene ter beschikking gesteld. Deze terbeschikkingstelling is voor het laatst, bij beschikking van het gerechtshof te Arnhem van 18 oktober 2010 met twee jaar verlengd.
De vordering van de officier van justitie bij deze rechtbank van 16 mei 2012 strekt tot verlenging van de termijn van terbeschikkingstelling voor de duur van één jaar.
Deze vordering is behandeld ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 26 juni 2012. Hierbij zijn de officier van justitie, de deskundigen Ziel en Veldsema en de terbeschikkinggestelde en zijn raadsman gehoord.
In het dossier bevinden zich onder andere:
- het advies van FPC Veldzicht, ondertekend door drs. P.J.C. Bakx, Eerste Geneeskundige en drs. K.M. ten Brinck, Directeur Behandeling/plv. Hoofd van de Inrichting waar betrokkene verblijft, d.d. 23 april 2012;
- een voortgangsverslag TBS van Tactus Reclassering d.d. 8 maart 2012 en 21 mei 2012;
- de omtrent de terbeschikkinggestelde gehouden wettelijke aantekeningen;
- het persoonsdossier van terbeschikkinggestelde.
De beoordeling.
De terbeschikkingstelling is toegepast ter zake van doodslag en verkrachting, terwijl de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van die maatregel eiste. De hiervoor genoemde misdrijven betreffen misdrijven die gericht zijn tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.
In voornoemd advies van het hoofd van de inrichting is onder meer het navolgende gesteld:
“Conclusie en advies
Na het uitbrengen van ons vorig advies is er, in positieve zin, veel veranderd in het functioneren van patiënt. De bevindingen en de aanbevelingen van de Turkse psychiater hebben hier zeker toe bijgedragen en we kunnen concluderen dat patiënt na zijn laatste terugplaatsing in de kliniek de draad op een positieve wijze heeft opgepakt. Er is nu meer sprake van een samenwerkingsrelatie en patiënt heeft zijn psychotherapie serieus genomen en ervaart nu de wekelijkse contacten als steunend. Voorts is hij goed begeleidbaar door het transmurale team en biedt de controle op zijn financiën middels internetbankieren (een eigen voorstel) uiteindelijk een goed resultaat. Hoewel patiënt blijft klagen over het trage tempo van de behandeling, hield hij zich aan alle afspraken en werd de machtiging proefverlof aangevraagd en sinds 15 februari 2012 woont hij in het kader van zijn proefverlof zelfstandig in een woning, die hij momenteel van Veldzicht huurt. Deze woning kan medio 2012 op eigen naam worden gezet. De risicotaxaties bieden – evenals het klinisch beeld – geen reden tot zorg met betrekking tot zijn delictgevaarlijkheid. De delictgevaarlijkheid wordt op korte termijn als gering beoordeeld en op langere termijn als matig, indien de begeleiding zou wegvallen. Dit zou pleiten voor een verlenging van de maatregel TBS en een (mogelijk) voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging. Dit waarborgt immers de verplichte begeleiding en continueert het toezicht.
Toch is dit niet het advies van de kliniek. Op de langere termijn voorzien we dat patiënt zich in de Nederlandse samenleving moeilijk zal weten staande te houden. Het ontbreekt hem –ook na 2 jaar wonen in Zwolle- aan een sociaal netwerk, hij heeft slechts af en toe betaald werk en er dreigt –buiten professionele contacten- toch een sociaal isolement. Weliswaar onderhoudt hij contact met zijn kinderen, maar deze wonen in Noord-Brabant en gaan met het ouder worden ook steeds meer hun eigen weg. Dit geldt ook voor zijn in het buitenland wonende familie met wie hij nu een frequent emailcontact onderhoudt.
Sociale isolatie, gecombineerd met het gevoel tekort te zijn geschoten kan een opmaat worden voor nieuw gokgedrag en mogelijk nieuwe acting-out gedrag in de toekomst. Familierelaties zijn altijd erg belangrijk geweest voor patiënt en hij heeft vooral de laatste jaren de contacten met zijn familie geïntensiveerd. Ook gaf hij meermalen aan na beëindiging van de TBS terug te willen keren naar zijn familie en bij verloven ontmoette hij zijn in Duitsland wonende familieleden in Limburg. Uit het onderzoek van de Turkse psychiater werd ook gewezen op de invloed van de specifieke culturele achtergrond op de wijze van omgaan met spanningen en gebrekkige copingvaardigheden bij patiënt. Patiënt is (uiteraard) een vooral Turks denkende, voelende en handelende man.
Reden voor de kliniek om indertijd serieus met patiënt in gesprek te gaan over een mogelijk toekomstige vestiging bij zijn familie in Duitsland (Aken) en meer recent hebben we een onderzoek gedaan naar de mogelijkheid voor patiënt om te repatriëren naar zijn geboorteland Turkije.
Hiertoe is er nu een plan ontwikkeld, welke voorziet in wonen, sociale relaties, werk/inkomen en nazorg en dit plan bied patiënt (en de samenleving) de meeste garanties voor de toekomst. De hulpverlening in Turkije is geheel op de hoogte van zijn (delict)achtergronden, de psychiatrische diagnostiek en het behandelverloop.
Een voortzetting van de maatregel TBS maakt evenwel een repatriëring niet mogelijk; indien de TBS wordt verlengd zal patiënt het komende jaar niet terug kunnen keren naar Turkije.
Dit zal naar verwachting een stilstand opleveren, de kliniek zal meer en meer op afstand van patiënt komen te staan en hem waarschijnlijk in de toekomst niet opnieuw behulpzaam kunnen zijn bij zijn repatriëring.
Omdat we de toekomst van patiënt vooral zien in de Turkse samenleving en ook dan de delictrisico’s aanvaardbaar zijn, adviseren we om de TBS van patiënt niet te verlengen. De risicotaxatie biedt hiertoe ook mogelijkheden, omdat de delictgevaarlijkheid op langere termijn wordt ingeschat als gering en de risico’s matig zijn als begeleiding en toezicht zou wegvallen. Met betrekking tot de verdere nazorg is contact opgenomen met de Turkse psychiater, hoewel hierbij moet worden vermeld dat een verplichtend kader in dat geval ontbreekt en de hulpverlening op vrijwillige basis zal plaatsvinden.
Daarnaast ziet patiënts behandelend psychiater op dit moment geen directe noodzaak tot psychiatrisch inbreng in Turkije.
De officier van justitie kan op basis van dit advies besluiten om geen vordering verlenging TBS bij de rechtbank in te dienen, waarna patiënt op de einddatum van zijn TBS (20 juni 2012) onder begeleiding van een medewerker van de kliniek naar Ankara kan afreizen en zich bij zijn familie en de psychiater kan melden. (..)
Patiënt kan zich conformeren aan dit advies en zal zich bij terugkeer in Turkije voor verdere behandeling melden bij de psychiater in Ankara.
Op grond van bovenstaande adviseert de kliniek patiënts TBS niet te verlengen.”
De terbeschikkinggestelde heeft verklaard, kort en zakelijk weergegeven:
Ik wil graag terug naar Turkije. Ik zie geen toekomst voor mezelf in Nederland. In Turkije heb ik een vriendin. Zij is van alles op de hoogte. Zij is familie en kent mij goed. Ik moet eerst mijn dienstplicht vervullen als ik terug ga naar Turkije. Daarna wil ik trouwen met mijn vriendin. Ik kan werken bij mijn broer. Ik heb er alle vertrouwen in dat ik het red in Turkije. Ik heb daar de steun van mijn familie. Ik heb tot mijn 20e jaar in Turkije gewoond. Als ik psychische problemen heb zal ik mij melden bij de psychiater in Turkije. In Turkije kan ik makkelijker met tegenslagen omgaan omdat ik daar familie om me heen heb die mij steunt. Ik wacht al anderhalf jaar op deze zitting en om de mogelijkheid te krijgen naar Turkije te gaan. Ik heb geen moeite meer gedaan om mijn sociaal netwerk uit te breiden. Ik heb wel werk gezocht, maar het is moeilijk om werk te vinden vanwege mijn status. Dat versterkt de wens om hier weg te gaan en in Turkije opnieuw te beginnen. In mijn hoofd ben ik al vertrokken. Ik hoop dat ik een 2e kans krijg om mijn leven weer op te pakken in Turkije.
De deskundige R.E.J. Ziel, optredend namens voormelde inrichting, heeft bij de behandeling ter terechtzitting gepersisteerd bij voornoemd advies. Hij heeft voorts het navolgende verklaard, verkort en zakelijk weergegeven:
De kliniek heeft de balans opgemaakt aan de hand van drie factoren. De eerste factor is de delictgevaarlijkheid. We zijn nu een aantal jaren bezig met de resocialisatie en er zijn niet echt tekenen van delictgevaarlijkheid. De delictgevaarlijkheid is fors gedaald. De tweede factor is de mate van pathologie. De persoonlijkheidsstoornis is flink verbleekt. We zijn lang bezig geweest met behandeling van de gokproblematiek van de heer [verdachte]. Hij heeft nu ruim twee jaar niet gegokt. De derde factor is de ontwikkeling van de heer [verdachte] zelf. Hij gaf eerst aan in Duitsland te willen gaan wonen in de buurt van zijn familie. Daarna gaf hij aan in Turkije te willen gaan wonen, omdat hij daar een vriendin en familie heeft. Hij heeft geen sociale contacten in Nederland, er is weinig inbedding. Als hij niet naar Turkije had gewild hadden we gedacht aan een voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging. Vanuit het delictgevaar is het positief als hij een goed contact heeft met de familie om het recidiverisico beperkt te houden. Inbedding is een belangrijke factor.
De heer [verdachte] zit nu in de fase van proefverlof. Het gaat goed met hem, maar bepaalde dingen zijn nog lastig, zoals het vinden van betaald werk. Bovendien ontbreken sociale contacten. Je kunt op verschillende manieren kijken naar het indexdelict. Toentertijd was ook sprake van sociale isolatie. Dat is een punt van zorg als de TBS zou worden verlengd en eventueel de dwangverpleging voorwaardelijk zou worden beëindigd. Het probleem van de sociale isolatie is opgelost als hij naar Turkije gaat. De familiebanden zijn hecht en duidelijk. Daar heb ik geen twijfel over. Met het plan van de kliniek durf ik te adviseren de tbs te beëindigen. Wat we het komende jaar in Nederland wilden doen, is nu geregeld in Turkije.
De deskundige W. Veldsema, optredend namens voormelde inrichting, heeft bij de behandeling ter terechtzitting gepersisteerd bij voornoemd advies. Hij heeft voorts het navolgende verklaard, verkort en zakelijk weergegeven:
We zijn begonnen contact te leggen met het consulaat in verband met de militaire dienstplicht in Turkije. Daar zijn nu afspraken over gemaakt. De heer [verdachte] kan als de TBS wordt beëindigd naar Ankara vertrekken. We hebben een verklaring van zijn broer ontvangen om hem huisvesting en werk aan te bieden. Er is ook contact geweest met de Turkse psychiater. Het verloop van de behandeling en het tbs-delict is aangegeven. Een psychiatrische behandeling in Turkije is niet zo noodzakelijk. Er is afgesproken dat er in elk geval een intakegesprek zal zijn. De kosten daarvan zullen door de kliniek worden betaald. De nazorg die is geregeld zou voldoende moeten zijn. Indien de rechtbank het mogelijk maakt voor de heer [verdachte] om naar Turkije te gaan, dan is het voorstel om het vertrek binnen de appelperiode te regelen. Alles is al geregeld daarvoor. Er gaat iemand van de kliniek mee. Rond 18 juli 2012 kan hij vertrekken. Hij kan altijd contact met ons opnemen, maar er is formeel geen kader meer als de tbs is beëindigd. Het contact is dan op vrijwillige basis.
De officier van justitie heeft aangevoerd, verkort en zakelijk weergegeven:
Ik trek de conclusies van de deskundigen niet in twijfel, maar ik heb wel twijfels over het plan. Het is zorgelijk dat de terbeschikkinggestelde eerst heeft aangegeven dat hij naar Duitsland wilde en dat hij nu naar Turkije wil. Uit de stukken begrijp ik dat de doorslaggevende reden is gelegen in zijn relatie met een vrouw in Turkije. Ik vraag me af hoe stabiel die relatie is. Er is wel sprake van een risico om een bestaan op te bouwen met een vrouw die hij alleen kent van internet en telefonische contacten, gelet op het indexdelict en omdat hij zich toen gevangen voelde in een relatie waar hij te snel is ingestapt. Indien hij in Turkije in de problemen komt of in een sociaal isolement terecht komt vraag ik me af of hij wel hulp zal zoeken. Ik vind het wel een risicovolle exercitie. Ik heb echter niet de kennis die de deskundigen hebben. Het recidivegevaar is op korte termijn gering en op lange termijn matig. Als alles goed gaat is Turkije een prima optie. Ik persisteer bij de vordering. Indien de rechtbank het eens is met het advies van de kliniek zal het vertrek van de heer [verdachte] geregeld worden binnen de appeltermijn. Ik zal dan hoger beroep instellen tegen die beslissing. Deze constructie is de enige manier om te kunnen garanderen dat hij echt vertrekt. Met die constructie kan ik wel leven.
De raadsman van de terbeschikkinggestelde heeft aangevoerd, verkort en zakelijk weergegeven:
Aan de formaliteiten is voldaan. Cliënt kent zijn vriendin al veel langer, omdat zij ook familie van hem is. Cliënt is wel teruggevallen met betrekking tot zijn gokprobleem, maar hij is de afgelopen jaren niet in de buurt geweest van delictgedrag. Cliënt heeft zich goed weten te redden sinds hij buiten is en functioneert redelijk goed. Er zijn geen problemen meer. Er hebben zich geen ernstiger incidenten voorgedaan dan het gokken. Het gedrag van cliënt is anders dan we in Nederland gewend zijn. Cliënt is een Turkse man en bij Turkse mannen ligt krenking gevoeliger. De beste manier is om hem terug te laten gaan naar de Turkse samenleving. Daar valt hij niet op. Cliënt heeft zijn familie in Turkije die hem ondersteunt. Huisvesting en werk zijn geregeld. De toekomst van cliënt ligt in Turkije. De verlenging van de TBS met één jaar om een netwerk op te bouwen en werk te zoeken heeft daarom geen zin. Ik zie geen enkele toegevoegde waarde in verlenging met één jaar. De risico’s die nu aanwezig zijn, zijn ook over één jaar nog aanwezig. De relatie met zijn vriendin is dan ook niet veranderd. Verlenging werkt misschien juist wel negatief, omdat cliënt gefrustreerd wordt. Cliënt heeft zijn psychotherapie afgerond. Zijn familie zal niet aarzelen om hem naar de psychiater te sturen als het verkeerd zou gaan met hem. Zij zijn op de hoogte van alles.
Beëindiging van de TBS is een logische beslissing. Ik verzoek de vordering van de officier van justitie af te wijzen.
De constructie die de officier van justitie voorstelt is volgens mij niet nodig. De TBS loopt door totdat er onherroepelijk op is beslist. De officier van justitie kan ook afwijzing van de vordering vragen.
De rechtbank verenigt zich met het advies van voornoemde inrichting en met de (daarop) ter terechtzitting gegeven toelichting door de deskundigen.
Gelet op het vorenstaande is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de terbeschikkingstelling niet langer eist. Blijkens het advies van de kliniek, bij welk advies deskundige Ziel ter terechtzitting persisteert, wordt de toekomst van terbeschikkingestelde vooral in de Turkse samenleving gezien en zijn ook dan de delictrisico’s aanvaardbaar. Gezien ook de door de deskundige Ziel ter terechtzitting genoemde drie factoren, waarbij de sociale inbedding als een belangrijke factor wordt gezien met het oog op het beperken van het delictrisico en gezien het door deskundige Veldsema ter terechtzitting uiteengezette plan van terugkeer naar Turkije, met voorzieningen op het gebied van huisvesting en werk en het gelegde contact met een psychiater in Turkije, is de rechtbank van oordeel dat de terbeschikkingstelling kan worden beëindigd.
De rechtbank zal de vordering van de officier van justitie daarom afwijzen.
DE BESLISSING
De rechtbank:
wijst af de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de termijn van terbeschikkingstelling d.d. 16 mei 2012.
Deze beslissing is gegeven door
mr. J.W.H. Renneberg, voorzitter,
mr. M. Senden en mr. C.P.J. Scheele, leden,
in tegenwoordigheid van mr. E. De Dooij, griffier,
en is uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 10 juli 2012.
7
Parketnummer: 01/050520-97
[verdachte]