Uitspraak
uitspraak
RECHTBANK 's-HERTOGENBOSCH
Sector Strafrecht
Parketnummer: 01/ 045089-04
Uitspraakdatum: 30 november 2012
Beslissing verlenging terbeschikkingstelling
Beslissing in de zaak van:
[terbeschikkinggestelde],
geboren te [geboorteplaats] op [1975],
verblijvende te [kliniek].
Het onderzoek van de zaak.
Bij arrest van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch van 3 juni 2005 is betrokkene ter beschikking gesteld. Deze terbeschikkingstelling is voor het laatst, bij beschikking van deze rechtbank van 14 november 2011 met één jaar verlengd.
De vordering van de officier van justitie bij deze rechtbank van 26 september 2012 strekt tot verlenging van de termijn van terbeschikkingstelling voor de duur van één jaar.
Deze vordering is behandeld ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 16 november 2012.
Hierbij zijn de officier van justitie, deskundige mevrouw S. Postma en de terbeschikkinggestelde en zijn raadsvrouwe gehoord.
In het dossier bevinden zich onder andere:
- het advies van H. de Boer, psychiater en J.H.M. Nijhuis, directeur/hoofd inrichting, waar betrokkene verblijft, d.d. 30 augustus 2012;
- het rapport van P.E. Geurkink, psycholoog, d.d. 5 september 2012;
- het rapport van I.M. Brugman, psychiater, d.d. 28 augustus 2012;
- de omtrent de terbeschikkinggestelde gehouden wettelijke aantekeningen;
- het persoonsdossier van terbeschikkinggestelde.
De beoordeling.
De terbeschikkingstelling is toegepast ter zake van
-diefstal, voorafgegaan en vergezeld van bedreiging met geweld tegen personen, gepleegd met
het oogmerk om voor te bereiden en gemakkelijk te maken, gepleegd door twee of meer
verenigde personen;
-afpersing, gepleegd door twee of meer verenigde personen;
-afpersing,
-diefstal, voorafgegaan en vergezeld van bedreiging met geweld tegen personen, gepleegd met
het oogmerk om de diefstal voor te bereiden en gemakkelijk te maken;
-diefstal door twee of meer verenigde personen;
-verduistering, gepleegd door hem die het goed uit hoofde van zijn persoonlijke
dienstbetrekking onder zich heeft;
- openlijk in vereniging geweld plegen tegen goederen,
terwijl de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van die maatregel eiste.
De hiervoor genoemde misdrijven betreffen misdrijven die onder andere gericht zijn tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.
In voornoemd advies van de inrichting is onder meer het navolgende gesteld:
"Ten tijde van het plegen van het delict waarvoor de vigerende maatregel terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege is opgelegd, is patiënt door Pro Justitia onderzocht en werd bij hem een antisociale persoonlijkheidsstoornis, ADHD en afhankelijkheid van cocaïne gediagnosticeerd.
De diagnose zoals gesteld is ongewijzigd. De problematiek van patiënt is ook in zijn huidige functioneren nog deels zichtbaar. Er is bij hem sprake van drang naar onmiddellijke behoeftebevrediging. Bij tegenslagen en gevoelens van krenking heeft hij de neiging vanuit zijn emotie te reageren. Hij kan doorschieten in discussies en zaken buitenproportioneel neerzetten. Hij is dan tevens geneigd zijn hakken in het zand te zetten en impulsieve uitspraken te doen. Er is wel sprake van verbetering in de zin dat patiënt minder snel uit het lood is geslagen. Daarnaast lijkt hij beter en sneller in staat de balans tussen emotie en ratio te herstellen. Positief is ook dat patiënt over het algemeen zelf terugkomt op zijn gedrag (door in gesprek te gaan met behandelaren), waarvoor hij verantwoordelijkheid neemt voor zijn gedrag. Patiënt beschikt over een ruim scala aan vaardigheden. Deze lijken deels sociaal wenselijk, dan wel indirect gericht op bevrediging van zijn eigen behoeften. Er is sprake van inzicht in eigen problematiek en hij is gemotiveerd hieraan te werken. Hij heeft aan niet terug te willen vallen in zijn oude leven van middelengebruik en crimineel gedrag en is vastbesloten zijn leven op een maatschappelijk aanvaarde manier in te richten. Dit heeft hem er niet van weerhouden om toch eenmalig weer cocaïne te gebruiken.
Op basis van de risicotaxatie-instrumenten wordt het recidiverisico op korte termijn als matig en op lange termijn als hoog ingeschat. Patiënt is recent wederom doorgeplaatst naar resocialisatieafdeling [naam afdeling] - na zijn terugval in cocaïnegebruik is patient korte tijd teruggeplaatst naar de kliniek te Rekken. De komende periode zal in het teken staan van het verder vormgeven van het resocialisatietraject. Op [naam afdeling] kan getoetst worden hoe patiënt omgaat met meer vrijheid en verantwoordelijkheden (onder andere met betrekking tot werk en opleiding). Daarnaast blijft in de behandeling aandacht voor de risicogebieden middelengebruik, copingvaardigheden, impulsiviteit, vijandigheid, sociale en relationele vaardigheden en sociaal netwerk. Concreet betekent dit dat het van belang is dat patiënt zich verder ontwikkelt in het behouden van een goede balans tussen ratio en emotie zodat impulsief gedrag (in de vorm van schenden van afspraken, middelengebruik en vijandig reageren bij tegenslag) afneemt. Deze problematiek is meer zichtbaar bij intieme relaties waardoor relatietherapie verplicht wordt gesteld indien patiënt een relatie aangaat. Waarbij opgemerkt dat heel recent patiënt heeft aangegeven dat hij contact heeft met een vrouw. Middels gesprekken met en begeleiding van zijn zorgplanner, de maatschappelijk werker en de behandelcoördinator, zullen deze risicogebieden continu aandacht krijgen. Patiënt wordt aangemeld bij Tactus Verslavingszorg om hem weerbaarder te maken tegen de verleiding tot middelengebruik. Hiernaast zal patiënt zijn eigen toekomstperspectief moeten vormgeven door werkervaring op te doen en zijn opleiding af te ronden, waarbij hij ondersteund wordt door de individuele trajectbegeleider van [naam afdeling].
De duur van het verdere resocialisatietraject wordt grotendeels bepaald door patiënt zelf. Indien patiënt inzicht blijft geven in de behoeftes die hij heeft en activiteiten die hij onderneemt, zich blijft onthouden van middelen en zich op positieve wijze blijft inzetten op het gebied van werk en scholing, kan een doorplaatsing naar een meer autonome setting (zoals een woning van de kliniek) in het kader van aanvankelijk transmuraal, spoedig gevolgd door proefverlof, in de loop van 2013 gerealiseerd worden. Waarbij de begeleiding dan wordt overgenomen door de Reclassering en het Forensisch Psychiatrisch Toezichtteam van [instelling].
Indien op dit moment wordt besloten tot beëindiging van de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege, wat zou betekenen dat alle huidige controle en ondersteuning wegvalt, zal naar de mening van het behandelteam het recidiverisico snel oplopen. Immers het moet nog blijken of patiënt zijn huidige zinvolle dagprogramma bestaande uit werk en scholing ook voor de langere termijn kan blijven vasthouden. En ook of hij zich in de stedelijke omgeving waarin hij zich sinds kort bevindt ([pleegplaats]) kan onthouden van middelengebruik. Het behandelteam is dan ook van mening dat een gefaseerde en geleidelijke resocialisatie, middels het huidige transmuraal verlof gevolgd door een fase van proefverlof, van belang is om het recidiverisico verantwoord laag te houden.
Wij adviseren de terbeschikkingstelling van overheidswege te verlengen met één jaar waarbij opgemerkt dat de verwachting is dat het doorlopen van het gehele resocialisatietraject zeer waarschijnlijk niet binnen dit jaar gerealiseerd kan worden.
De externe deskundigen P.E. Geurkink, psycholoog, en I.M. Brugman, psychiater, hebben beiden geadviseerd de terbeschikkingstelling met één jaar te verlengen.
De terbeschikkinggestelde heeft verklaard, kort en zakelijk weergegeven:
Het gaat goed met mij. Ik heb voor mijzelf een soort van innerlijke rust. Ik heb niet de behoefte om enig vertier buiten de deur te gaan zoeken.
Ik werk als vrijwilliger voor 27 uur bij een voetbalclub wat ik heel leuk vind om te doen. Met name het werken daar met kinderen. Ik ben geopereerd aan mijn schouder en daarom kan ik nu niet werken bij het schildersbedrijf in [plaatsnaam]. Ik ga daar half maart 2013 weer beginnen.
De samenwerking met de kliniek gaat nu ook goed, zelfs beter. Ik sta er zelf rustiger in en daardoor word ik door hen ook beter bejegend.
Ik heb ook een opleiding gevolgd aan het ROC maar daar ben ik nu mee klaar.
Inmiddels heb ik op 1 oktober 2012 een intake gehad bij Tactus en het wachten is nu op het advies.
Het rapport dat is opgemaakt door de inrichting zelf, heb ik niet gelezen. Ik vind het niet prettig om iets te lezen wat anderen, waar ik veel kontakt mee heb, over mij op papier hebben gezet. Al die nare woorden, ik geloof het wel. Ik heb wel de rapporten van de onafhankelijke rapporteurs gelezen. Dat is voor mij makkelijker om te doen omdat zij verder van mij afstaan. Met hen heb ik niet echt te maken.
Inmiddels sta ik open voor iets anders na al 8 jaar in een bepaald systeem te zitten. Ik denk dat ik toe ben om weer een stap te maken. Ik heb weliswaar in januari 2012 een terugval in cocaïnegebruik gehad maar dat was tot nu toe de enige keer. Dat was in een café in [pleegplaats]. Ik kwam ineens in een nieuwe omgeving met andere prikkels. Het was toen de eerste keer dat ik langer uitging.
Ik wilde toen ook terug naar de kliniek. Dat moest ook maar dat vond ik niet meer dan normaal. Ik sta inmiddels meer stil bij hetgeen ik wil en hoe ik daar dan in sta. Ik sluit een terugval voor de toekomst niet uit. Ik sluit niets uit, want volgens mij blijft een verslaving altijd sluimeren hoe ik daar ook mee omga. Eens verslaafd altijd verslaafd.
Het contact met de sociotherapeute is nu ook weer goed, toentertijd niet. Door de kliniek wordt gezegd dat ik niet gevraagd heb om transmuraal verlof en dat het daarom ook niet is aangevraagd. Ik heb daar echter wel degelijk om gevraagd. Tot nu toe heb ik nog niet bij familie en vrienden kunnen blijven slapen. Dat zou ik best wel willen. Het contact met mijn vader is nu ook vrij goed. Komt ook omdat ik volwassener ben geworden. Wat ik nog wel moeilijk vind is, om soms de autoriteit van de medewerkers te voelen. Ik vind hen soms wat pietluttig doen en zich druk maken om in mijn beleving futiliteiten. Daardoor kan ik geïrriteerd raken. Er wordt gezegd dat er eerst bekeken moet worden hoe ik ga reageren bij een toename van meer vrijheden, op prikkels van buitenaf. Ik heb nu al heel veel vrijheden. Ik krijg echter geen prikkels van de grote stad en van de mensen van buiten de kliniek. Het zijn juist de prikkels van binnenuit waar ik het soms moeilijk mee heb. Ik wil de stap naar een zelfstandige woning samen met twee medepatiënten overslaan. Ik werk overal aan mee als de dwangverpleging er maar af is. Een beëindiging van de terbeschikkingstelling wil ik nu nog niet. Dat is nog te vroeg, te snel. Ik zou al wel een voorwaardelijke beëindiging willen. Structuur kan ik mijzelf wel opleggen.
De deskundige S. Postma, optredend namens voormelde inrichting, heeft bij de behandeling ter terechtzitting gepersisteerd bij voornoemd advies. Zij heeft voorts het navolgende verklaard, verkort en zakelijk weergegeven:
"Betrokkene is inderdaad in juli 2012 verhuisd. Het behandelplan van betrokkene is in september 2012 besproken. In het eerste kwartaal van 2013 zal betrokkene naar een woning van de kliniek gaan aan de [straatnaam] in [pleegplaats]. Hij zal daar met twee medepatiënten gaan wonen. Er zal daar geen 24-uurs begeleiding zijn. Er zullen met betrokkene wel gesprekken worden gevoerd over de gang van zaken in het huis. Dit moet gezien worden als een proefstap. Gekeken kan er worden hoe het met betrokkene gaat als er minder fysieke ondersteuning aanwezig is.
Sinds de terugplaatsing heeft betrokkene de behandeldraad weer goed opgepakt. Hij is zeer zelfstandig, heeft een goed dagritme, gaat naar zijn werk.
Een punt van aandacht blijft het feit dat hij zo nu en dan ongehoorzaam is en dan regels overtreedt. Dat is de reden geweest dat het verlof dat hem was toegekend toen ook is ingetrokken.
Ik blijf bij mijn advies tot verlenging van de terbeschikkingstelling. Betrokkene heeft tijd nodig om te wennen aan zijn nieuwe woonomgeving. Een voorwaardelijke beëindiging is nu nog te prematuur. Elk half jaar is er een bespreking ten aanzien van het behandelplan waar ook de reclassering bijzit. Als het zo goed blijft gaan als nu het geval is kan er een maatregelenrapport gevraagd worden. In december 2012 gaat er een wijziging ten aanzien van het verlofplan de deur uit en gaat er gesproken worden over overnachtingen buiten de kliniek. Het recidiverisico op de korte termijn wordt als matig gezien, op de langere termijn hoog."
De officier van justitie heeft aangevoerd, verkort en zakelijk weergegeven:
De ongehoorzaamheid van betrokkene kan het resocialisatietraject ernstig belemmeren. Dit soort zaken zijn nu juist de oorzaken die risico's teweeg brengen.
Hij kan weer in de verleiding komen om drugs te gaan gebruiken. Drugs kost geld en zo kan betrokkene in een glijdende schaal naar beneden komen.
De adviezen zijn wat mij betreft duidelijk. Ik kan mij wel voorstellen dat betrokkene hulpverleningsmoe is. Echter, als ik kijk naar de rapportages die zijn opgemaakt is dat niet voor niets. Als de teugels los gelaten worden, is de kans op recidive groot. Het is nu te vroeg om een maatregelenrapport te laten opmaken zoals betrokkene vraagt te doen. Ik schaar mij achter het advies van de kliniek. Er is kennelijk wel voldoende voortgang nu er elke 6 maanden een behandelplanbespreking zal plaatsvinden waar ook de Reclassering al bij aanwezig is. Gelet hierop dient de terbeschikkingstelling met één jaar te worden verlengd.
De raadsvrouwe van de terbeschikkinggestelde heeft haar pleitnota overgelegd en pleit vervolgens conform deze pleitnota.
(Deze pleitnota zal aan deze uitspraak worden gehecht).
Zij voert voorts nog aan:
Ik ben van mening dat de huidige situatie voldoende aanleiding geeft om de behandeling van deze zaak voor een termijn van 3 maanden aan te houden voor het opstellen van een maatregelenrapport door de reclassering. Indien de rechtbank zich hierin niet kan vinden dan verzoek ik om op een nadere terechtzitting de deskundige P.E. Geurkink, psycholoog, te horen. Ik verwijs hiervoor naar de door hem opgemaakte rapportage, met name pagina 21 en 22, waarin hij schrijft - kort gezegd- dat stappen in de resocialisatie door anderen zullen moeten worden gemaakt. Dit komt er op neer dat de rechtbank er voor dient te zorgen dat het traject dat betrokkene moet doorlopen snel blijft gaan. Ik verzoek de rechtbank dan ook om te onderzoeken of een voorwaardelijke beëindiging van de tbs een reële optie kan zijn.
Mijn cliënt wil overal aan meewerken, hij zal niet meer ongehoorzaam zijn. Er is ook geen wezenlijk gevaar voor indexwaardige delicten".
De officier van justitie verklaart:
Ik vind het een vreemd moment in de behandeling ter zitting om aanhouding te vragen voor het horen van een getuige. Ik stel mij op het standpunt dat dit verzoek te laat is gedaan. Het meest belangrijke punt is of een voorwaardelijke beëindiging van de terbeschikkingstelling in de rede kan liggen of niet. Ik blijf bij mijn standpunt dat dit thans nog niet aan de orde is.
Gelet op het vorenstaande, het thans nog aanwezige delictgevaar, gezien artikel 38d van het Wetboek van Strafrecht, is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de terbeschikkingstelling eist.
De rechtbank verenigt zich met het advies van voornoemde inrichting, met de daarop ter terechtzitting gegeven toelichting door de deskundige en met de adviezen van de beide externe deskundigen en zal de terbeschikkingstelling met één jaar verlengen.
Een voorwaardelijke beëindiging van de terbeschikkingstelling acht de rechtbank nog niet aan de orde. Terbeschikkinggestelde gaat de komende periode de nodige veranderingen doormaken, waaronder een verhuizing naar een woning in [pleegplaats] waar hij meer zelfstandigheid zal hebben. Thans valt niet te zeggen hoe hij daarmee zal omgaan. Komend jaar zal er elk half jaar een behandelplanbespreking zijn, zoals ook door de deskundige is aangegeven. Daarbij is ook de reclassering betrokken. Het mogelijk opmaken van een maatregelenrapport door de reclassering in het kader van een voorwaardelijke beëindiging kan dan daarbij, indien de voortgang van de behandeling daartoe mogelijkheden lijkt te bieden, aan de orde komen. Het komende jaar kunnen er derhalve al de nodige stappen worden gezet in het kader van het resocialisatietraject. Dit jaar kan benut worden om de positieve ontwikkelingen van de terbeschikkinggestelde verder vorm te geven. De rechtbank is van oordeel dat ook thans al de nodige voortvarendheid wordt betracht om toe te werken naar een voorwaardelijke beëindiging van de terbeschikkingstelling.
Het door de raadsvrouwe gedane verzoek om de zaak aan te houden voor het opmaken van een maatregelenrapport wijst de rechtbank derhalve af.
De rechtbank acht het niet noodzakelijk om de door de raadsvrouwe verzochte deskundige te doen horen. Mede gelet op het vorenstaande acht zij zich op basis van de voorliggende rapportages en hetgeen verder ter zitting naar voren is gekomen voldoende voorgelicht. Omtrent het standpunt van de raadsvrouwe inhoudende dat de stappen in de resocialisatie door anderen zullen moeten worden gemaakt en dit erop neer komt dat de rechtbank ervoor dient te zorgen dat het traject dat terbeschikkinggestelde moet doorlopen snel blijft gaan, is de rechtbank van oordeel dat de raadsvrouwe hierbij uitgaat van een verkeerde lezing van dit rapport. Haar verzoek mist derhalve feitelijke grondslag.
DE BESLISSING
De rechtbank:
verlengt de termijn gedurende welke [terbeschikkinggestelde] ter beschikking is gesteld met één jaar.
Deze beslissing is gegeven door
mr. P.A. Buijs, voorzitter,
mr. W.A.F. Damen en mr. E.J.M. Raeijmaekers, leden,
in tegenwoordigheid van Y.A.M. Janssen, griffier,
en is uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank van 30 november 2012.
8
Parketnummer 01/045089-04
[terbeschikkinggestelde]