Uitspraak
vonnis
RECHTBANK UTRECHT
Sector handels- en familierecht
zaaknummer / rolnummer: 254879 / KG ZA 08-902
Vonnis in kort geding van 5 november 2008
in de zaak van
[Eiser],
wonende te [woonplaats],
eiser,
advocaat mr. D.J. Gutter,
tegen
1. [gedaagde 1],
wonende te [woonplaats],
2. [gedaagde 2],
wonende te [woonplaats],
3. [gedaagde 3],
wonende te [woonplaats],
gedaagden,
advocaat mr. F.M.W. van Tol.
Partijen zullen hierna [eiser] en [gedaagden] genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding met producties 1 tot en met 5;
- de brief van [gedaagden] van 15 oktober 2008, waarbij de producties 1 tot en met 5 worden overgelegd;
- de brief van [eiser] van 16 oktober 2008, waarbij een tweetal producties wordt overgelegd;
- de brief van [eiser] van 20 oktober 2008, waarbij een drietal producties wordt overgelegd;
- de mondelinge behandeling;
- de pleitnota van [eiser];
- de pleitnota van [gedaagden].
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. De voorzieningenrechter van de rechtbank Utrecht heeft op 30 juli 2008 tussen partijen een vonnis in kort geding (hierna: het vonnis) gewezen, waarin - onder meer - het volgende is overwogen en beslist.
2. De feiten
(…)
2.2. [eiser] heeft op 1 juni 2008 op de website www.allesoverutrecht.nl en op 8 juni 2008 op zijn website [website eiser]onder de titel “Boeventuig” – voor zover thans van belang – de navolgend tekst gepubliceerd:
"(…) Wij worden bestuurd door boeventuig en gewetenloze sukkels.”
2.3. Op 22 februari 2008 heeft [eiser] op zijn website [website eiser]en in het huis aan huis blad “Ons Utrecht” onder de titel “[gedaagde 1], luchtcoordinator van de gemeente Utrecht” en de subtitel “Portret van een witteboordencrimineel” – voor zover thans van belang – de navolgende tekst gepubliceerd:
“(…) Dat kunst- en vliegwerk bestaat uit frauduleus rekenwerk mbt achtergrondconcentraties en verkeersintensiteiten. En dat gebeurt onder het coördinerende toezicht van luchtcoördinator [gedaagde 1]. (…)
Dat het VRU model dus absurde uitkomsten geeft, ligt niet aan dat model maar aan de leugenachtige input. (…)”
(…)
2.5. Op 19 maart 2008 heeft [eiser] op zijn website [website eiser]onder de titel “De gemeenteraad en de Euthanasielaan” en de subtitel “Bejaarden die langs de Euthanasielaan (M.L. Kinglaan) wonen worden door het autoverkeer vergast. Het raakt onze gemeenteraadsleden allemaal niet.” – voor zover thans van belang – de navolgende tekst gepubliceerd:
“(…)”
(…)
4. De beoordeling
(…)
4.4. (…) Op grond van het bovenstaande komt de voorzieningenrechter tot het oordeel dat, alle omstandigheden in aanmerking genomen, de uitlatingen van [eiser] op de websites www.allesoverutrecht.nl en www.keesvanoosten.nl, zoals hiervoor onder 2.2. tot en met 2.5. weergegeven, als onrechtmatig jegens [gedaagden] moeten worden aangemerkt.
(…)
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. beveelt [eiser] om binnen twee dagen na betekening van dit vonnis de hiervoor onder 2.2. tot en met 2.5. geciteerde teksten te (doen) verwijderen en verwijderd te houden van (a) zijn website [website eiser]en (b) de website www.allesoverutrecht.nl;
(…)
5.4. veroordeelt [eiser] tot betaling van een dwangsom aan [eiser 1], [eiser 2] en [eiser 3] van € 100,-- voor elke dag dat hij de onder 5.1., 5.2. of 5.3. bedoelde bevelen niet nakomt, met een maximum van € 10.000,-- per eiser;
(…)
5.6. verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
(…)
2.2. Op 5 augustus 2008 heeft de deurwaarder het vonnis aan [eiser] betekend.
2.3. Bij brief van 27 augustus 2008 heeft de raadsvrouw van [gedaagden] [eiser] erop gewezen dat hij een aantal teksten niet van de websites [website eiser]en www.allesoverutrecht.nl heeft verwijderd en dat inmiddels een bedrag van EUR 6.600,-- aan boetes is verbeurd.
2.4. Op 8 september 2008 heeft de deurwaarder [eiser] aangezegd dat hij in gebreke is gebleven om aan de inhoud van het vonnis te voldoen en heeft hij [eiser] bevel gedaan om binnen twee dagen de over de periode 7 augustus 2008 tot en met 31 augustus 2008 verbeurde dwangsommen van EUR 7.200,-- en de explootkosten te betalen. [eiser] heeft dit bedrag niet voldaan.
3. Het geschil
3.1. [eiser] vordert bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad,
a. primair en subsidiair te bevelen de executie van het vonnis in kort geding gedaan d.d. 30 juli 2008 te staken en gestaakt te houden zolang zich geen nieuwe feiten of omstandigheden voordoen op grond waarvan [eiser] dwangsommen verschuldigd zou zijn;
b. meer subsidiair de verbeurde dwangsommen te matigen tot een door de voorzieningenrechter in goede justitie vast te stellen bedrag;
c. [gedaagden] te veroordelen in de kosten van dit geding.
3.2. [gedaagden] voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
4.1. De spoedeisendheid van de zaak is uit het gestelde en gevorderde voldoende aannemelijk gemaakt.
4.2. Tussen partijen is in geschil of [eiser] heeft voldaan aan het vonnis van 30 juli 2008. Het gaat daarbij om de volgende teksten, waarvan [gedaagden] stelt dat [eiser] deze niet (tijdig) van de websites heeft verwijderd.
a. de titel “Boeventuig”;
b. de subtitel “Wij worden bestuurd door boeventuig en gewetenloze sukkels”;
c. de subtitel “Portret van een witteboordencrimineel”;
d. de zinsnede “Dat kunst en vliegwerk bestaat uit frauduleus rekenwerk met betrekking tot achtergrondconcentraties en verkeersintensiteiten en dat gebeurt onder het coördinerend toezicht van luchtcoördinator [gedaagde 1]”;
e. de zin “Dat het VRU-model dus absurde uitkomsten geeft, ligt niet aan het model maar aan de leugenachtige input”;
f. de titel “De gemeenteraad en de Euthanasielaan” en de subtitel “Bejaarden die langs de Euthanasielaan (M.L. Kinglaan) wonen worden door het autoverkeer vergast. Het raakt onze gemeenteraadsleden allemaal niet”.
ad a, b, c en f
4.3. [eiser] stelt dat de tekstgedeeltes die hij van de websites diende te verwijderen in het vonnis zijn afgedrukt in kleinere letters en in inspringende tekst. Hiermee is typografisch een duidelijk herkenbaar verschil gemaakt tussen (a) de te verwijderen tekst zelf en (b) een aanhef waarin staat in welke van de vier columns de te verwijderen tekst staat. De column wordt daarbij met naam, subtitel en datum aangegeven. [eiser] stelt dat hij terecht uit het vonnis heeft begrepen dat hij alleen de tekst die volgt op “de navolgende tekst gepubliceerd”, diende te verwijderen. De onder a, b, c en f genoemde titels en subtitels die volgens [gedaagden] verwijderd hadden moeten worden, gaan hier echter aan vooraf. [eiser] betwist de stelling van [gedaagden] dat deze teksten op grond van het vonnis verwijderd hadden moeten worden, omdat zij tussen aanhalingstekens staan. Hij wijst er daarbij op dat in het vonnis verschillende andere zinsneden tussen aanhalingstekens staan die door [gedaagden] niet worden aangeduid als te verwijderen passage, bijvoorbeeld de tekst “Ons Utrecht”. [eiser] stelt dat [gedaagden] in de dagvaarding die tot het vonnis heeft geleid niet heeft gevorderd dat de betreffende teksten verwijderd dienden te worden en dat hij daartoe door de voorzieningenrechter dan ook niet is veroordeeld. Gelet hierop stelt [eiser] zich op het standpunt dat hij geen dwangsommen heeft verbeurd door deze titels en subtitels na 7 augustus 2008 nog op de websites te laten staan.
4.4. [gedaagden] wijst erop dat de voorzieningenrechter in het vonnis heeft overwogen dat de uitlatingen van [eiser] op de websites www.allesoverutrecht.nl en [website eiser]zoals in de overwegingen 2.2. tot en met 2.5. weergegeven als onrechtmatig jegens [gedaagden] moeten worden aangemerkt en hem heeft bevolen om de in die overwegingen geciteerde teksten te verwijderen en verwijderd te houden.
[gedaagden] stelt dat de titel “Boeventuig” in overweging 2.2. van het vonnis tussen aanhalingstekens is geplaats. Dat maakt het een geciteerde tekst, die ingevolge het vonnis diende te worden verwijderd. Deze titel was echter op 15 oktober 2008 nog op de website www.allesoverutrecht.nl te lezen.
De verwijdering van de subtitel “Wij worden bestuurd door boeventuig en gewetenloze sukkels” was wel degelijk gevorderd in de dagvaardig die leidde tot het vonnis. Nu op grond van dit vonnis de zinsnede “Wij worden bestuurd door boeventuig en gewetenloze sukkels” aan het eind van overweging 2.2. diende te worden verwijderd, gold dit ook voor de gelijkluidende subtitel elders in de tekst.
Ten aanzien van de subtitel “Portret van een witteboordencrimineel” geldt dat deze in overweging 2.3. van het vonnis tussen aanhalingstekens is geplaatst en derhalve behoort tot de geciteerde tekst die door [eiser] verwijderd diende te worden. [eiser] heeft, door de subtitel niet meteen te verwijderen maar eerst te vervangen door “Portret van een sjoemelaar”, niet aan het vonnis voldaan.
De titel “De gemeenteraad en de Euthanasielaan” en de subtitel “Bejaarden die langs de Euthanasielaan (M.L. Kinglaan) wonen worden door het autoverkeer vergast. Het raakt onze gemeenteraadsleden allemaal niet” worden in overweging 2.5. van het vonnis geciteerd en dienen derhalve ook te worden verwijderd.
Gelet op het voorgaande stelt [gedaagden] zich op het standpunt dat [eiser] niet aan het vonnis heeft voldaan en dwangsommen heeft verbeurd.
4.5. De voorzieningenrechter is van oordeel dat het bevel in het vonnis om binnen twee dagen na betekening van het vonnis de hiervoor onder 2.2. tot en met 2.5. geciteerde teksten te (doen) verwijderen en verwijderd te houden van de websites www.allesoverutrecht.nl en [website eiser]niet alleen betrekking heeft op de tekstgedeeltes die in het vonnis zijn afgedrukt in kleinere letters en in inspringende tekst, maar ook op de tekst die in de aanhef van deze overwegingen tussen aanhalingstekens staat vermeld, zoals de titels en subtitels “Boeventuig”, “Portret van een witteboordencrimineel”, “De gemeenteraad en de Euthanasielaan” en “Bejaarden die langs de Euthanasielaan (M.L. Kinglaan) wonen worden door het autoverkeer vergast. Het raakt onze gemeenteraadsleden allemaal niet”. De omstandigheid dat in de overwegingen 2.2. tot en met 2.5. ook nog andere teksten tussen aanhalingstekens vermeld staan die niet diffamerend zijn, maakt dit niet anders. De voorzieningenrechter is van oordeel dat [eiser] onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat hierdoor bij hem verwarring is ontstaan over de reikwijdte van de veroordeling in het vonnis en dat het hem niet duidelijk was dat hij voornoemde titels en subtitels van de websites diende te verwijderen. De voorzieningenrechter acht dit te meer onaannemelijk, nu in het vonnis in overweging 4.4. is geoordeeld dat de uitlatingen van [eiser] op de website www.allesoverutrecht.nl en www.keesvanoosten.nl, zoals hiervoor onder 2.2. tot en met 2.5. weergegeven, als onrechtmatig jegens [gedaagden] moeten worden aangemerkt. Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen de zogenaamde aanhef van deze overwegingen en de daaronder afgedrukte tekst.
4.6. De voorzieningenrechter deelt het standpunt van [gedaagden] dat [eiser] ook de subtitel “Wij worden bestuurd door boeventuig en gewetenloze sukkels” van de websites diende te verwijderen. Deze zinsnede is in het vonnis aan het eind van overweging 2.2. geciteerd en diende op grond van het vonnis te worden verwijderd. [eiser] had naar het oordeel van de voorzieningenrechter dienen te begrijpen dat dit eveneens gold voor de gelijkluidende subtitel elders in de tekst.
4.7. Gezien het voorgaande is de voorzieningenrechter van oordeel dat [eiser] ten aanzien van deze teksten niet aan het vonnis heeft voldaan, door deze niet binnen twee dagen na betekening van het vonnis van de websites te verwijderen. [eiser] heeft door het wijzigen van de subtitel “Portret van een wittenboordencrimineel” in “Portret van een sjoemelaar”, evenmin aan het vonnis voldaan, nu de term “sjoemelaar” eveneens als een diffamerende term dient te worden aangemerkt.
ad d
4.8. [eiser] stelt dat hij de zinsnede “Dat kunst en vliegwerk bestaat uit frauduleus rekenwerk met betrekking tot achtergrondconcentraties en verkeersintensiteiten en dat gebeurt onder het coördinerend toezicht van luchtcoördinator [gedaagde 1]” van zijn website [website eiser]heeft verwijderd en daarvoor in de plaats de volgende zin heeft geplaatst: “Dat kunst en vliegwerk bestaat uit geknoei met de berekening van de luchtkwaliteit. En dat gebeurt onder coördinerend toezicht van luchtcoördinator [gedaagde 1]”. Volgens [eiser] valt de term “geknoei” binnen de marges van hetgeen is toegestaan. “Geknoei” kan de betekenis hebben van “creatief” rekenwerk, maar kan ook aangeven dat van veel vergissingen sprake is. Deze term komt in de column meerdere keren voor zonder dat [gedaagden] daar een probleem over heeft gemaakt. Hij mocht daarom aannemen dat hij met het vervangen van “frauduleus” door “geknoei met de berekeningen” aan de eis tot rectificatie heeft voldaan. Hij heeft deze zin op 27 augustus 2008 onverplicht geschrapt.
4.9. [gedaagden] stelt zich op het standpunt dat [gedaagden] deze tekst op grond van het vonnis diende te verwijderen en verwijderd te houden en dat verwijderen niet betekent aanpassen. Uit de context “Kunst en vliegwerk” blijkt duidelijk dat [eiser] met “geknoei” niet bedoeld heeft dat van veel vergissingen sprake was, maar van opzet.
4.10. De voorzieningenrechter is van oordeel dat [eiser] met het vervangen van de term “frauduleus” door “geknoei” onvoldoende afstand heeft genomen van de oorspronkelijke tekst. De voorzieningenrechter deelt het standpunt van [gedaagden] dat uit de context “Kunst en vliegwerk” blijkt dat [eiser] met “geknoei” doelt op opzettelijke handelingen. Ook ten aanzien van deze zinsnede heeft [eiser] niet aan het vonnis voldaan door deze niet binnen twee dagen na betekening van het vonnis van zijn website te verwijderen.
ad e
4.11. [eiser] stelt dat hij de zin “Dat het VRU-model dus absurde uitkomsten geeft, ligt niet aan het model maar aan de leugenachtige input” heeft verwijderd en dat daarvoor in de plaats de volgende zin is geplaatst: “Dat het VRU-model dus absurde uitkomsten geeft, ligt niet aan het model maar aan de onwaarachtige input”. Volgens [eiser] is de term “onwaarachtig” een neutrale term die volgens de Van Dale als eerste betekenis heeft: “niet in overeenstemming met de werkelijke toestand of toedracht”. Deze zin is nadien vervangen door de zin: “Dat het VRU-rekenmodel dus onverwachte uitkomsten geeft, ligt niet aan dat model, maar aan de input waar je vragen bij kunt stellen”.
4.12. [gedaagden] stelt dat [eiser] deze zin op grond van het vonnis diende te verwijderen en niet gedeeltelijk diende te wijzigen. De eerste doorgevoerde wijziging is net zo diffamerend als de oorspronkelijke tekst, omdat “leugenachtige” en “onwaarachtige” op hetzelfde neerkomt. [gedaagden] stelt dat [eiser] met de zin die thans op de website [website eiser]staat nog steeds niet heeft voldaan aan het vonnis van 30 juli 2008 door deze zin niet te verwijderen.
4.13. De voorzieningenrechter deelt het standpunt van [gedaagden] dat [eiser] met het vervangen van de term “leugenachtige” door “onwaarachtige” te weinig afstand heeft genomen van de oorspronkelijke tekst, omdat gelet op de context de betekenis van deze termen vrijwel hetzelfde is. De voorzieningenrechter is van oordeel dat deze zin thans wel voldoende van de website is verwijderd en dat de huidige zin “Dat het VRU-rekenmodel dus onverwachte uitkomsten geeft, ligt niet aan dat model, maar aan de input waar je vragen bij kunt stellen” niet als onrechtmatig jegens [gedaagden] kan worden aangemerkt.
De verbeurde dwangsommen
4.14. Ten aanzien van de titel “Boeventuig” stelt [eiser] dat hij deze op 27 augustus 2007 onverplicht heeft vervangen door “Integere ambtenaren”. [gedaagden] heeft gesteld dat deze titel op 15 oktober 2008 nog op de website www.allesoverutrecht.nl te lezen was, maar [eiser] heeft daar tegenovergesteld dat dat ligt aan het feit dat [gedaagden] via Google op de zoekterm “boeventuig” heeft gezocht. Aangezien Google publicaties geheel of gedeeltelijk in haar eigen geheugen opslaat en daaruit het eerst put, komt de oude versie van de tekst tevoorschijn. De gewijzigde tekst is verkrijgbaar door direct naar de website van www.allesoverutrecht.nl te gaan, aldus [eiser].
De voorzieningenrechter stelt op grond van het voorgaande vast dat [eiser] met betrekking tot de term “Boeventuig” over de periode van 8 augustus 2008 tot en met 27 augustus 2008 dwangsommen heeft verbeurd. Ten aanzien van de periode na 27 augustus 2008 is dit onvoldoende komen vast te staan.
4.15. Tussen partijen is niet in geschil dat [eiser] de subtitel “Wij worden bestuurd door boeventuig en gewetenloze sukkels”, de subtitel “Portret van een sjoemelaar”, de zinsnede “Dat kunst en vliegwerk bestaat uit geknoei met de berekening van de luchtkwaliteit. En dat gebeurt onder coördinerend toezicht van luchtcoördinator [gedaagde 1]” en de zin “Dat het VRU-model dus absurde uitkomsten geeft, ligt niet aan het model maar aan de onwaarachtige input” op of kort na 27 augustus 2008 heeft verwijderd. Gelet hierop heeft [eiser] ten aanzien van deze teksten over de periode van 8 augustus 2008 tot en met 27 augustus 2008 dwangsommen verbeurd. Voor de titel “De gemeenteraad en de Euthanasielaan” en de subtitel “Bejaarden die langs de Euthanasielaan (M.L. Kinglaan) wonen worden door het autoverkeer vergast. Het raakt onze gemeenteraadsleden allemaal niet” geldt dat deze nog niet van de website [website eiser]zijn verwijderd. [eiser] verbeurt daarom nog steeds dwangsommen tot het moment waarop hij ook ten aanzien van deze teksten aan het vonnis heeft voldaan.
4.16. Gezien het voorgaande wijst de voorzieningenrechter de primaire en subsidiaire vordering van [eiser] om - kort gezegd - de executie van het vonnis van 30 juli 2008 te staken, af. Voor matiging van de verbeurde dwangsommen bestaat geen grond. De voorzieningenrechter wijst de meer subsidiaire vordering daarom eveneens af.
4.17. [eiser] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van [gedaagden] worden begroot op:
- vast recht EUR 254,--
- salaris advocaat 816,--
Totaal EUR 1.070,--
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. wijst de vorderingen af,
5.2. veroordeelt [eiser] in de proceskosten, aan de zijde van [gedaagden] tot op heden begroot op EUR 1.070,--,
5.3. verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. H.J. Schepen en in het openbaar uitgesproken op 5 november 2008.?
w.g. griffier w.g. rechter