Uitspraak
vonnis
RECHTBANK UTRECHT
Sector handels- en familierecht
zaaknummer / rolnummer: 234263 / HA ZA 07-1390
Vonnis van 22 oktober 2008
in de zaak van
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
DE VALCK LASERVISION B.V.,
gevestigd te Gorssel,
eiseres in conventie,
verweerster in reconventie,
advocaat mr. J.J.W. Remme,
tegen
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BAM TECHNIEK B.V.,
gevestigd te Bunnik,
gedaagde in conventie,
eiseres in reconventie,
advocaat mr. P.J. Soede.
Partijen zullen hierna Laservision en Bam Techniek genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het tussenvonnis van 19 september 2007,
- het proces-verbaal van comparitie van 18 december 2007.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. Laservision is een onderneming die zich onder meer bezighoudt met het aanbieden van refractieve chirurgie, zoals laserbehandelingen en staaroperaties waarbij in dagbehandeling oogoperaties worden verricht.
2.2. Bam Techniek is een technisch installatiebedrijf dat zich onder meer bezighoudt met de fabricage van en de handel in luchttechnische- en andere apparatuur ten behoeve van ziekenhuizen, laboratoria, de farmaceutische en bio-industrie, en de installatie daarvan.
2.3. Vanaf mei 2006 hebben Laservision en Bam Techniek met elkaar onderhandeld over de inrichting van de nieuwe kliniek van Laservision aan de Hoofdstraat 67 te Gorssel. Het ging daarbij om een operatieafdeling met twee operatiekamers en een consultatieafdeling, zulks inclusief de totale technische installatie.
2.4. Na een bespreking op 6 juni 2006 tussen enerzijds de heren [medewerker 1] en [medewerker 2] van Bam Techniek en anderzijds de heren [medewerker 3] en [medewerker 4] van Laservision heeft Bam Techniek op 19 juni 2006 een schriftelijk voorstel voor de inrichting van de ruimten van Laservision opgesteld. Bij dit voorstel heeft Bam Techniek de Algemene Leveringsvoorwaarden Uneto VNI Installerende Bedrijven (ALIB ’92) overhandigd.
2.5. Op 30 juni 2006 heeft tussen partijen een nader overleg plaatsgevonden. Gesproken is in ieder geval over de leveringsomvang, de prijs en een vijfjarige onderhoudsperiode. Afgesproken is dat Bam Techniek met de voorbereidingen zou beginnen.
2.6. Bij brief van 4 juli 2006 heeft Bam Techniek de opdracht voor het inrichten van de kliniek, waaronder twee operatiekamers en de totale installatie zoals eerder aangeboden, schriftelijk aan Laservision bevestigd.
2.7. Op 6 juli 2006 heeft Laservision bij faxbericht aan Bam Techniek het volgende laten weten:
“Conform uw mondelinge mededeling afgelopen vrijdag 30 juni 2006 bevestig ik aan u hierbij de aan Interflow (Bam Techniek) gegunde opdracht van de Valck Laservision bv voor de levering van inrichting van de OK afdeling en consultatie afdeling van de kliniek in Gorssel voor de prijs van 430.000,00 euro ex BTW plus een 5 jarig onderhoudscontract.
Dit onder voorwaarde dat binnen 1 week na nu overeenstemming wordt bereikt over de leveringsomvang en een bijbehorend contract.
Mocht onverhoopt op deze punten geen overeenstemming worden verkregen dat worden de door Interflow (Bam Techniek) gemaakte uren na 30 juni 2006 door ons vergoedt.”
2.8. Bij brief van 11 juli 2006 heeft Bam Techniek de ontvangst van de opdracht van Laservision van 6 juli 2006 bevestigd. Voorts heeft Bam Techniek aangegeven, dat is overeengekomen een prijs van EUR 430.000,00 excl. BTW en dat opdracht is gegeven voor een onderhoudscontract van vijf jaar.
2.9. Op 12 juli 2006 heeft een vervolggesprek plaatsgevonden tussen [medewerker 2] en [medewerker 1] enerzijds, en [medewerker 3] anderzijds.
2.10. Op 13 juli 2006, in de loop van de ochtend, heeft [medewerker 1] [medewerker 3] laten weten dat Bam Techniek van het contract wilde afzien wegens een gebrek in vertrouwen van Laservision in Bam Techniek. Aansluitend zijn in een telefonisch onderhoud tussen [medewerker 3] en de heer [regiodirecteur], regiodirecteur van Bam Techniek nadere afspraken gemaakt. Bam Techniek wilde haar beslissing om de opdracht niet te accepteren heroverwegen. Voor Laservision was de opleverdatum bespreekbaar. Laservision heeft daarop toegezegd een concept-overeenkomst van opdracht te zullen toezenden.
2.11. Laservision heeft in de middag van 13 juli 2006 om 14.00 uur een concept-opdrachtbrief aan Bam Techniek gemaild.
2.12. Om 14.45 uur van 13 juli 2006 laat Bam Techniek per e-mail het volgende weten.
“Na ontvangst van uw concept overeenkomst moet ik helaas vaststellen dat de eerder deze morgen door mij gedane vaststelling de juiste is. In uw concept heeft u, in tegenstelling tot wat er vanmorgen met u is besproken, de levertijd onveranderd gelaten met vervolgens een daar aan verbonden boeteclausule die, gezien de projectomvang, buitenproportioneel is. Tevens is uw uitsluiting van de ALIB voorwaarden op een zo groot aantal artikelen in onze voorwaarden voor mij niet acceptabel. Rest mij niets anders dan uw opdracht niet te aanvaarden binnen het voorbehoud zoals u dit in uw fax van 6 juli jongstleden hebt gemaakt. De gemaakte uitvoeringskosten die voor de werkelijke uitvoering tot op dit moment zijn gemaakt zullen wij u conform de afspraakin genoemde fax in rekening brengen. Ik wens u verder alle succes toe bij de realisatie van dit project.”
2.13. Op 18 juli 2006 heeft Laservision een brief gedateerd 13 juli 2006 aan Bam Techniek gezonden, waarin zij haar visie op het verloop van de onderhandelingen weergeeft. Laservision besluit haar brief met de melding dat zij gezien de opstelling van Bam Techniek genoodzaakt is de kwestie voor juridisch advies aan haar advocaat door te leiden. Bam Techniek heeft hier nog diezelfde dag op gereageerd. Zij heeft aangekondigd dat zij de kosten die tot en met 13 juli gemaakt zijn bij Laservision in rekening zal brengen.
2.14. Laservision heeft blijkens opdrachtbevestiging van 24 augustus 2006 aan Unica Climatech B.V. te Hoevelaken (hierna Unica) de opdracht tot levering en installatie van de behandelruimtes van de kliniek in Gorssel verstrekt. Op 28 augustus 2006 heeft Unica een aanvang gemaakt met haar werkzaamheden.
2.15. Op 28 augustus 2006 heeft Bam Techniek Laservision een factuur doen toekomen groot EUR 4.583,88 (incl. BTW). Op deze factuur staat vermeld dat het betreft verrichte werkzaamheden in verband met de werkvoorbereiding door projectleider [projectleider], de engineer [engineer] en de verkoopadviseur [medewerker 1]. Laservision heeft deze factuur onbetaald gelaten.
3. Het geschil
in conventie
3.1. Laservision vordert bij uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis,
a. een verklaring voor recht dat Bam Techniek onrechtmatig jegens Laservision heeft gehandeld,
b. veroordeling van Bam Techniek tot vergoeding van de door Laservision geleden schade, een en ander op te maken bij staat,
vermeerderd met rente en kosten.
3.2. Bam Techniek voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
in reconventie
3.3. Bam Techniek vordert bij uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis,
a. primair veroordeling van Laservision tot betaling aan Bam Techniek van
EUR 30.100,00 (excl. BTW) vermeerderd met wettelijke rente,
b. subsidiair veroordeling van Laservision tot betaling aan Bam Techniek van
EUR 15.480,00 (excl. BTW), vermeerderd met wettelijke rente,
c. meer subsidiair veroordeling van Laservision tot betaling van EUR 3.852,00 (excl.
BTW) vermeerderd met de wettelijke handelsrente,
vermeerderd met de kosten van het het geding.
3.4. Laservision voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
in conventie
4.1. Laservision stelt zich op het standpunt dat Bam Techniek onrechtmatig jegens haar heeft gehandeld door op het laatste moment de onderhandelingen over de inrichting van de kliniek en de technische installatie te Gorssel af te breken terwijl bij haar door de handelwijze van Bam Techniek het gerechtvaardigd vertrouwen was ontstaan dat de overeenkomst definitief tot stand zou komen. Volgens Laservision is Bam Techniek gehouden de schade die zij hierdoor heeft geleden, te vergoeden.
4.2. Bam Techniek heeft betwist dat zij onrechtmatig heeft gehandeld, alsmede dat - als zij al ten onrechte de onderhandelingen afgebroken zou hebben - zij schadeplichtig zou zijn jegens Laservision. Bam Techniek heeft aangevoerd dat zij heeft moeten constateren, dat Laservision er geen of onvoldoende vertrouwen in had dat Bam Techniek onderhavig project tot een succes zou gaan maken. Nadat Laservision onverwacht en onterecht de contractuele voorwaarden had verzwaard, zodanig dat een en ander onaanvaardbaar was geworden voor Bam Techniek, was Bam Techniek er toe gedwongen om de onder voorbehoud aan haar gegeven opdracht te annuleren.
4.3. In dit geschil dient de vraag te worden beantwoord of - rekening houdend met de maatstaf zoals neergelegd in het arrest van de Hoge Raad van 12 augustus 2005, NJ 2005, 467 - de onderhandelingen tussen Laservision en Bam Techniek over de inrichting van de kliniek en de technische installatie te Gorssel in zodanig vergevorderd stadium waren dat het afbreken van de onderhandelingen door Bam Techniek in dit stadium naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar was. De rechtbank beantwoordt deze vraag ontkennend. Zij overweegt daartoe als volgt.
4.4. Als uitgangspunt heeft te gelden dat partijen verplicht waren hun gedrag mede te doen bepalen door elkaars gerechtvaardigde belangen en dat het elk van hen te allen tijde vrijstond de onderhandelingen af te breken, tenzij dit op grond van het gerechtvaardigde vertrouwen van de ander in het tot stand komen van de overeenkomst of in verband met de andere omstandigheden van het geval niet gerechtvaardigd zou zijn. Gebleken is dat partijen verschillende keren met elkaar gesproken hebben over het verstrekken van een opdracht. Zij hebben de gesprekken over een weer schriftelijk bevestigd. Bam Techniek heeft voorts een schriftelijk voorstel opgesteld over de inrichting, welk voorstel vergezeld werd door algemene leveringsvoorwaarden. Vastgesteld kan worden dat partijen overeenstemming bereikt hebben over de prijs en een garantieregeling voor de duur van vijf jaren. Bovendien heeft Bam Techniek een begin gemaakt met uitvoering van werkzaamheden. Naar het oordeel van de rechtbank betekenen deze omstandigheden - in het licht van de hiervoor vermelde maatstaf - echter nog niet, dat partijen elkaar betreffende de essentialia van de overeenkomst die zij beoogden te sluiten zo ver genaderd waren dat zij daarover op korte termijn een akkoord zouden bereiken.
4.5. Laservision meldt in haar brief van 6 juli 2006 nadrukkelijk dat zij de opdracht verstrekt onder het voorbehoud dat binnen 1 week overeenstemming bereikt wordt over de leveringsomvang en een bijbehorend contract. Hieruit volgt reeds dat partijen rekening hielden met de omstandigheid dat tussen hen geen overeenstemming bereikt zou worden. Voor de situatie dat geen overeenkomst tot stand zou komen is bovendien een regeling getroffen. De werkzaamheden waarmee Bam Techniek alvast zou beginnen, zouden in dat geval worden vergoed door Laservision.
Partijen hebben tijdens de bespreking op 12 juli 2006 afspraken gemaakt over de leveringsomvang. Over de te sluiten overeenkomst (het “bijbehorend contract”) bereikten zij geen overeenstemming. Het onderwerp dat hen verdeeld hield was onder meer de opleverdatum, en in het bijzonder de gevolgen van overschrijding daarvan.
4.6. Laservision heeft aangevoerd dat tijdens de bespreking op 30 juni 2006 overeenstemming bestond over de opleverdatum, te weten 15 september 2006 voor de consultatieafdeling en een maand later voor de operatieafdeling. Bam Techniek heeft gemotiveerd betwist dat tijdens die bespreking een definitieve afspraak is gemaakt over de data van oplevering. Dat partijen op 30 juni 2006 overeenstemming hebben bereikt over de data van oplevering vindt geen steun in de brieven van 19 juni en 6 juli 2006 en de brief van 13 juli 2006 van Laservision aan Bam Techniek. In dit verband acht de rechtbank van belang dat Laservision in haar brief van 13 juli 2006 niet verwijst naar de door haar gestelde afspraak op 30 juni 2006.
4.7. De vraag of partijen op 30 juni 2006 overeenstemming hebben bereikt over de opleverdata kan naar het oordeel van de rechtbank in het midden worden gelaten omdat hun verschil van mening niet zozeer betrekking heeft op de vraag of, en zo ja welke, leverdata overeengekomen zijn, maar wat het karakter van de leverdata is en, daarmee verbandhoudend, de gevolgen van het overschrijden daarvan voor de aansprakelijkheid van Bam Techniek. De tegenstelling van partijen op dat punt komt reeds tot uitdrukking in de verwijzing door Bam Techniek in haar brief van 19 juni 2006 aan Laservision naar de toepassing van de Algemene Leveringsvoorwaarden Installerende Bedrijven (ALIB ’92), (waarvan in artikel 38 is Pro bepaald dat levertijden nimmer als fatale termijnen gelden) en de brief van 13 juli 2006 van Laservision aan Bam Techniek waaruit blijkt dat Laservision uitgaat van fatale termijnen waarvan de overschrijding tot gevolg heeft dat Bam Techniek een boete van EUR 10.000,00 per week verbeurt.
4.8. Tijdens de gesprekken op 12 en 13 juli 2006 hebben partijen evenmin overeenstemming bereikt over de datum van oplevering en de gevolgen van overschrijding daarvan. De rechtbank acht in dit kader de verklaringen die partijen ter comparitie hebben afgelegd relevant.
Namens Laservision is verklaard:
-“Tijdens de kick off meeting van 12 juli 2006 kwam deze opleveringsdatum door Interflow weer ter discussie te staan. Men wilde een verlenging met minimaal een maand. Tijdens die bespreking is geen overeenstemming bereikt over de opleveringsdatum, en evenmin over de gevolgen indien die datum overschreden zou worden.”
-“Naar aanleiding van een telefoongesprek met de heer [medewerker 1] op 13 juli 2006, heeft de heer [medewerker 3] telefonisch contact opgenomen met de heer [regiodirecteur] van BAM. In dat telefoongesprek heeft de heer [medewerker 3] laten weten dat een verlenging van de opleverdatum bespreekbaar was, maar over de termijn van verlenging is geen overeenstemming bereikt. Evenmin is tijdens dat telefoongesprek overeenstemming bereikt over een nieuwe opleveringsdatum en de gevolgen van de overschrijding daarvan.”
Namens Bam Techniek is verklaard:
-“Wij hebben op 11 juli 2006 een brief gestuurd aan [medewerker 3]. Daarover is onderhandeld op 12 juli 2006. BAM vond dit een moeilijk gesprek omdat [medewerker 3] geen vertrouwen in BAM had. De prijs lag vast maar over de levering kon geen overeenstemming worden bereikt.”
-“De heer [regiodirecteur] heeft in een telefoongesprek op 13 juli 2006 met [medewerker 3] aangegeven dat er voor de oplevering minimaal een maand uitstel moest komen. Dit was bespreekbaar met [medewerker 3], maar over een opleveringsdatum is geen afspraak gemaakt tijdens dat telefoongesprek.
4.9. Uit deze verklaringen blijkt dat tijdens de besprekingen van 12 en 13 juli 2006 geen afspraak is gemaakt over de leverdata en de gevolgen van de overschrijding daarvan. Tevens blijkt uit de verklaringen van partijen dat duidelijkheid over deze punten van groot belang was.
Namens Laservision is verklaard:
-“Zowel de opleveringsdatum als duidelijkheid over de gevolgen van het overschrijden daarvan (boete) waren voor ons van groot belang.”
Bam Techniek heeft verklaard:
-“Aan deze offerte waren onze leveringsvoorwaarden gekoppeld. Deze voorwaarden waren essentieel voor de prijsbepaling, met andere woorden bij de vaststelling van de prijs zijn wij van de toepasselijkheid van de voorwaarden uitgegaan.”
-“Over de gevolgen van het overschrijden van de opleverdatum is tijdens het telefoongesprek niet gesproken, maar ook dat was voor ons gelet op onze algemene voorwaarden wel een belangrijk punt.”
4.10. Gegeven het feit dat partijen op 13 juli 2006 geen overeenstemming hadden bereikt over de leverdata en de gevolgen van overschrijding daarvan door Bam Techniek, terwijl hun standpunten op dat punt lijnrecht tegenover elkaar stonden en zij dit onderwerp van groot belang achtten, stond het Bam Techniek vrij om op 13 juli 2006 de onderhandelingen te staken nadat zij van Laservision een voorstel ontving dat voor haar onaanvaardbaar was. Dat Laservision er op mocht vertrouwen dat Bam Techniek dat voorstel zou aanvaarden is niet gesteld en evenmin uit de stukken af te leiden.
4.11. Gelet op het voorgaande zal de rechtbank de vorderingen van Laservision afwijzen.
4.12. Laservision zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Bam Techniek worden begroot op:
- vast recht EUR 251,00
- salaris advocaat 904,00 (2,0 punt × tarief EUR 452,00)
Totaal EUR 1155,00
in reconventie
4.13. Volgens Bam Techniek heeft Laservision - willens en wetens -, door het stellen van aanvullende verzwaarde contractuele voorwaarden, de onderhandelingen met Bam Techniek gefrustreerd, zodat Laservision materieel de onderhandelingen beëindigd heeft. Bam Techniek heeft voorts gesteld dat Laservision, nadat Bam Techniek haar uitvoerige projectomschrijving en aanpassingen en het definitieve ontwerp opgesteld heeft, de gewijzigde indeling aan Unica ter hand gesteld. Aldus Bam Techniek heeft Laservision te kwader trouw onderhandeld en daarmee onrechtmatig jegens haar gehandeld.
4.14. Bam Techniek vordert primair haar positief contractsbelang ad EUR 30.100,00 (excl. BTW) en subsidiair haar kosten ad EUR 15.480,00 (excl. BTW), zowel op basis van onrechtmatige daad als op basis van ongerechtvaardigde verrijking. Meer subsidiair vordert Bam Techniek het volgens haar overeengekomen bedrag voor de werkzaamheden na 30 juni 2006 ad EUR 3.852,00 (excl. BTW). Bam Techniek heeft deze vordering gegrond op de afspraak dat zij de uren voor alle werkzaamheden na 30 juni 2006 bij Laservision in rekening kon brengen.
4.15. Uit hetgeen hiervoor in conventie is overwogen volgt reeds dat de rechtbank van oordeel is dat de onderhandelingen op 13 juli 2006 niet al in een zo ver gevorderd stadium verkeerden dat deze onderhandelingen niet afgebroken mochten worden. Voor zover Bam Techniek met haar stelling dat Laservision de onderhandelingen materieel heeft afgebroken heeft willen betogen dat Laservision reeds om die reden aansprakelijk is voor de gestelde schade gaat dat betoog niet op.
4.16. Naar het oordeel van de rechtbank kan uit hetgeen Bam Techniek heeft aangevoerd niet worden afgeleid dat sprake is van onrechtmatig handelen door Laservision. Voorts is geen redelijke grond gesteld of gebleken voor de ongerechtvaardigde verrijking van Laservision. Dat Unica op 19 mei en 12 juni 2006 Laservision aanbiedingen heeft gedaan, sluit namelijk volledig aan bij hetgeen Laservision heeft aangevoerd over het voortraject van de onderhandelingen, te weten dat zij met vier of vijf bedrijven, waarvan Unica er een was, gesproken heeft en daarvan offertes ontvangen heeft voor de inrichting van de kliniek. Zeker nu het aanvragen van offertes in een situatie als onderhavige als een gebruikelijke gang van zaken kan worden aangemerkt, had het naar het oordeel van de rechtbank op de weg van Bam Techniek gelegen andere feiten dan enkel de data van de aanbiedingen van Unica aan te voeren om aannemelijk te maken dat Laservision bewust ten nadele van Bam Techniek gehandeld heeft. De rechtbank betrekt bij haar oordeel voorts dat gesteld noch gebleken is dat Bam Techniek pogingen heeft ondernomen om de onderhandelingen vlot te trekken, terwijl dat bij de door Bam Techniek gestelde situatie naar het oordeel van de rechtbank toch voor de hand had gelegen.
4.17. De stelling dat Laservision de stukken van Bam Techniek met betrekking tot de projectomschrijving, aanpassingen en definitieve ontwerp tijdens het onderhandelingstraject met Bam Techniek aan Unica ter hand heeft gesteld, wordt niet met feiten onderbouwd en evenmin met bewijsmiddelen gestaafd. Dat de uiteindelijke aanneemsom van Unica lager ligt dan de aanneemsom zoals Laservision en Bam Techniek aanvankelijk waren overeengekomen is onvoldoende om aan te nemen dat sprake is van onrechtmatig handelen door Laservision. Verschillende omstandigheden kunnen immers een rol spelen bij de prijsbepaling. De omstandigheid dat de overeenkomst zoals tot stand gekomen tussen Laservision en Unica vrijwel gelijkluidend is aan de concept-opdrachtbevestiging van Bam Techniek en de verwijzing naar in de branche gebruikelijke algemene voorwaarden, maakt de stelling van Bam Techniek evenmin voldoende aannemelijk. Hetgeen in de kliniek geleverd en geïnstalleerd diende te worden, verandert nu eenmaal niet als de opdracht aan een andere opdrachtgever wordt gegund.
4.18. Gelet op het voorgaande liggen de primaire en subsidiaire vordering voor dadelijke afwijzing gereed.
4.19. Laservision dient wel de uren voor de verrichte werkzaamheden na 30 juni 2006 aan Bam Techniek te vergoeden. Partijen hebben dit immers afgesproken. In de brief van 6 juli 2006 staat dat in de situatie dat tussen partijen geen overeenstemming wordt bereikt, alle uren van Bam Techniek na 30 juni 2006 door Laservision vergoed zullen worden. Laservision heeft aangevoerd dat de eventueel door Laservision aan Bam Techniek te vergoeden uren alleen zagen op na 30 juni 2006 door Bam Techniek aan engineering bestede uren en niet op uren van werkvoorbereiding en andere activiteiten van Bam Techniek. Volgens Laservision is dat in de diverse besprekingen aan de orde is geweest. Laservision heeft haar stelling op dit punt evenwel niet geconcretiseerd. Zij heeft niet gesteld welk deel van de factuur van EUR 3.852,00 (excl. BTW) gebaseerd is op de engineeringuren, en welke uren terzake andere werkzaamheden door Bam Techniek in rekening zijn gebracht. Nu onweersproken is dat Bam Techniek wel de volledige technische engineering uitgevoerd heeft, is de rechtbank van oordeel dat Laservision nagelaten heeft voldoende gemotiveerd verweer te voeren ten aanzien van de omvang van de vordering. De rechtbank acht het gevorderde bedrag van EUR 3.852,00 (excl. BTW) toewijsbaar. Nu dit niet is betwist zal de gevorderde wettelijke handelsrente over dit bedrag worden toegewezen vanaf 27 september 2006.
4.20. Aangezien elk van partijen als op enig punt in het ongelijk gesteld is te beschouwen, zullen de proceskosten worden gecompenseerd op de hierna te vermelden wijze.
5. De beslissing
De rechtbank
in conventie
5.1. wijst de vorderingen af,
5.2. veroordeelt Laservision in de proceskosten, aan de zijde van Bam Techniek tot op heden begroot op
EUR 1155,00,
5.3. verklaart dit vonnis in conventie wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad,
in reconventie
5.4. veroordeelt Laservision om aan Bam Techniek te betalen een bedrag van EUR 3.852,00 (drieduizendachthonderdtweeënvijftig euro), excl. BTW vermeerderd met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6: 119a BW over het toegewezen bedrag vanaf 27 september 2006 tot de dag van volledige betaling,
5.5. verklaart dit vonnis in reconventie tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
5.6. compenseert de kosten van deze procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,
5.7. wijst het meer of anders gevorderde af.
Dit vonnis is gewezen door mr. H.M.M. Steenberghe en in het openbaar uitgesproken op 22 oktober 2008.