Uitspraak
RECHTBANK UTRECHT
Parketnummer: 16/070088-97
Beslissing verlenging terbeschikkingstelling d.d. 3 oktober 2011
In de zaak van de officier van justitie onder het hierboven genoemde parketnummer tegen
[terbeschikkinggestelde],
geboren op [1970] te [geboorteplaats],
thans verblijvende in de FPA te Den Dolder,
heeft de officier van justitie de verlenging met twee jaar van de terbeschikkingstelling met dwangverpleging van overheidswege gevorderd. Op deze vordering heeft de rechtbank de volgende beslissing gegeven.
1 De stukken
De rechtbank heeft acht geslagen op de zich in het dossier bevindende stukken waaronder:
- een afschrift van het arrest van het hof Amsterdam van 6 juli 1999, waarbij [terbeschikkinggestelde] ter beschikking is gesteld, met bevel tot verpleging van overheidswege, welke terbeschikkingstelling is ingegaan op
23 september 1999;
- de beslissing van deze rechtbank d.d. 25 september 2009, waarbij de termijn van terbeschikkingstelling met dwangverpleging van overheidswege laatstelijk is verlengd voor de duur van twee jaar;
- de vordering van de officier van justitie d.d. 10 augustus 2011, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling met dwangverpleging met twee jaar;
- het rapport van de aan de FPC Oostvaarderskliniek te Almere d.d. 20 juli 2011, opgemaakt door drs. H.J. van der Lugt, hoofd van de inrichting, drs. Y.M. van den Berg-Lotz, hoofd behandeling, drs. E.A.M. Schouten, psychiater en drs. L.M. Krieckaert, hoofd behandelzaken, waarin wordt geadviseerd tot verlenging van de terbeschikkingstelling met twee jaar.
- de wettelijke aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van [terbeschikkinggestelde] vanaf het derde kwartaal van 2009 tot en met het eerste kwartaal van 2011;
- het rapport van dr. E.D.M. Masthoff, LBB psychiater, d.d. 11 juli 2011, waarin wordt geadviseerd tot verlenging van de terbeschikkingstelling met twee jaar;
- het rapport van drs. A.J. de Groot, psycholoog, d.d. 22 juli 2011, waarin wordt geadviseerd tot verlenging van de terbeschikkingstelling met twee jaar;
2 De procesgang
Tijdens het onderzoek ter terechtzitting op 19 september 2011 is de officier van justitie gehoord. Tevens is de terbeschikkinggestelde gehoord, bijgestaan door zijn raadsman,
mr. D.C. Dorrestein, advocaat te Utrecht. Voorts is als deskundige gehoord mevrouw
A.G. Posthuma, als psycholoog verbonden aan de FPC De Oostvaarderskliniek te Almere .
3 Het standpunt van de twee onafhankelijke deskundigen
De psycholoog
De rechtbank heeft kennis genomen van het rapport van de psycholoog drs. A.J. de Groot. Het rapport houdt -zakelijk weergegeven- het volgende in.
De terbeschikkinggestelde maakt een schizofrene ontwikkeling door, die niet alleen bijdroeg aan het al dan niet seksuele geweld binnen zijn intieme relaties en het tbs-delict, maar ook bijdroeg aan een moeizaam verlopende behandeling. Vanaf 2009 is er echter sprake van stabiel functioneren van de terbeschikkinggestelde en een goede samenwerkingsrelatie met hem, al blijft de terbeschikkinggestelde vooral extern gemotiveerd. De terbeschikkinggestelde neemt medicatie omdat het moet. Nu de terbeschikkinggestelde pas sinds enkele maanden binnen de FPA te Den Dolder verblijft, ligt het in de rede om de terbeschikkingstelling te verlengen voor de duur van twee jaar. Bezien moet worden in hoeverre de terbeschikkinggestelde psychisch stabiel blijft bij toenemende verantwoordelijkheid en vrijheid. Ingeschat wordt dat een verblijf binnen een RIBW hierbij het hoogst haalbare zou zijn.
De psychiater
De rechtbank heeft kennis genomen van het rapport van dr. E.D.M. Masthoff, LBB, psychiater. Het rapport houdt -zakelijk weergegeven- het volgende in.
De psychiater acht het noodzakelijk dat de behandeling van de terbeschikkinggestelde binnen het huidige terbeschikkingstellingskader gecontinueerd wordt. Van belang daarbij is blijvend toezicht op medicatiegebruik, stimulering van gewenst gedrag en correctie van ongewenst gedrag. Toegewerkt kan worden naar een verblijf in een beschermde woonvorm, daginvulling buiten de kliniek en uitbreiding van het pro-sociale netwerk. Genoemde stappen vergen nog een dusdanig tijdsbestek dat geadviseerd wordt om de terbeschikkingstelling met twee jaar te verlengen. De psychiater geeft reeds nu in overweging om, indien te zijner tijd beëindiging van de terbeschikkingstellingsmaatregel van de terbeschikkinggestelde verantwoord geacht wordt, aansluitend een BOPZ kader (civiele RM) te realiseren met name gelet op de (momenteel) afwezige intrinsieke motivatie bij de terbeschikkinggestelde voor medicatie-inname.
4 Het standpunt van de aan de Oostvaarderskliniek verbonden deskundigen
De rechtbank heeft kennis genomen van het adviesrapport van de Oostvaarderskliniek d.d. 20 juli 2011 en de toelichting daarop van A.G. Posthuma, als psycholoog verbonden aan de FPC De Oostvaarderskliniek in Almere Buiten.
De terbeschikkinggestelde lijdt aan een schizoaffectieve stoornis van het bipolaire type. Het meest opvallend is het grote verschil in twee mogelijke condities. Indien de terbeschikkinggestelde stabiel is, functioneert hij de laatste tijd als een zeer coöperatieve aimabele man die open staat voor vragen en gesprekken. Als de terbeschikkinggestelde destabiliseert en afglijdt richting een psychose, is de terbeschikkinggestelde toenemend geagiteerd, dreigend en ontremd. Hij maakt ongepaste seksueel getinte opmerkingen bijvoorbeeld over bezoek van een medepatiënt en haalt zich door zijn gedrag ook het ongenoegen van zijn medepatiënten op zijn hals.
De terbeschikkinggestelde erkent zijn psychose niet, ook niet achteraf. De ervaring leert dat als de terbeschikkinggestelde met de Zyprexa stopt, hij na verloop van tijd afglijdt richting een psychose. Hoewel de terbeschikkinggestelde medicatietrouw is, is er geen sprake van intrinsieke motivatie voor het gebruik van medicatie. Het ontbreekt hem aan probleembesef, laat staan probleeminzicht.
Het recidiverisico op lange termijn is nog altijd in te schatten als hoog. De inschatting is dat betrokkene in de toekomst niet zal kunnen functioneren zonder een duidelijke mate van structuur en toezicht, waarin hij gemotiveerd wordt tot het gebruik van antipsychotische medicatie.
Gezien het feit dat de terbeschikkinggestelde net uit de Oostvaarderskliniek vertrokken is en nog maar kort in Den Dolder verblijft in het kader van een transmuraal verlof, komt de kliniek tot een advies de maatregel met twee jaar te verlengen.
Ter zitting heeft de deskundige aangevoerd dat het goed gaat met de terbeschikkinggestelde, indien hij niet teveel (verplichte) activiteiten op een dag heeft. De onbegeleide verloven gaan goed. Daarnaast komt de terbeschikkinggestelde in aanmerking voor een beschermd wonen project op het terrein van de FPA te Den Dolder. Volgens de deskundige moet over een jaar gekeken worden of er mogelijkheden zijn voor een proefverlof of een voorwaardelijke beëindiging. Dit biedt de terbeschikkinggestelde perspectief, hetgeen zijn behandeling ten goede zou komen. De deskundige heeft zich derhalve, in afwijking van het rapport, op het standpunt gesteld dat de terbeschikkingstelling met één jaar moet worden verlengd.
5 Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft naar aanleiding van het verhandelde ter terechtzitting, in het bijzonder gelet op de toelichting die de deskundige Postuma ter terechtzitting heeft gegeven, haar vordering gewijzigd. Niet gesteld kan worden dat de algemene veiligheid van personen of goederen eist dat de termijn met twee jaar moet worden verlengd en derhalve stelt zij zich op het standpunt dat de terbeschikkingstelling met een termijn van één jaar moet worden verlengd.
6 Het standpunt van de terbeschikkinggestelde en zijn raadsman
De terbeschikkinggestelde heeft ter terechtzitting aangegeven dat hij het eens is met een verlenging van de terbeschikkingstelling voor de duur van één jaar.
De raadsman heeft aangegeven dat het erg goed gaat met de terbeschikkinggestelde en heeft zich op het standpunt gesteld dat indien de rechtbank overgaat tot een verlenging, dit voor de duur van maximaal één jaar zou moeten.
7 De beoordeling
De rechtbank heeft acht geslagen op voornoemd arrest van het hof waaruit volgt dat de terbeschikkinggestelde onder meer is veroordeeld omdat hij opzettelijk twee politieagenten van hun vrijheid heeft beroofd, hij zich met geweld heeft verzet tegen zijn aanhouding terwijl dit misdrijf enig lichamelijk letsel ten gevolge heeft gehad, hij heeft geprobeerd deze twee politieagenten van het leven te beroven en hen heeft bedreigd met zware mishandeling. Dit betreft misdrijven die gericht zijn tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.
De rechtbank overweegt dat uit het verhandelde ter terechtzitting is gebleken dat de terbeschikkinggestelde zich positief ontwikkelt. Uit de toelichting van de deskundige ter zitting blijkt de terbeschikkinggestelde goed functioneert indien de terbeschikkinggestelde medicatietrouw is en niet teveel (verplichte) activiteiten heeft. Uit de rapportages en de verklaring van de deskundige ter zitting volgt echter ook dat er nog wel aandachtspunten zijn. Zo heeft de terbeschikkinggestelde geen ziekte-inzicht en heeft hij geen intrinsieke motivatie voor medicijngebruik. Daarnaast zal hij begeleid moeten worden bij de uitbreidende vrijheden richting het beschermd wonen. Het adequaat begeleiden van deze stappen lijkt noodzakelijk om psychoses te voorkomen, omdat dit afglijden in de hand zou werken en het recidivegevaar zou vergroten.
Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen is de rechtbank met de officier van justitie en de raadsman van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen, eist dat de termijn van de terbeschikkingstelling met dwangverpleging wordt verlengd. De rechtbank sluit aan bij hetgeen door de deskundige ter terechtzitting naar voren is gebracht en zal derhalve de terbeschikkingstelling verlengen met één jaar.
8 Toepasselijke wetsartikelen
De rechtbank heeft gelet op de artikelen 38d en 38e van het Wetboek van Strafrecht.
9 De beslissing
De rechtbank wijst de vordering van de officier van justitie toe en verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met dwangverpleging van overheidswege van [terbeschikkinggestelde] met één jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. N. van der Velden, voorzitter, mrs. J.R. Krol en
I. Bruna, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. M. van der Meulen en is uitgesproken ter openbare terechtzitting op 3 oktober 2011.
Mrs. N. van der Velden en I. Bruna zijn buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen.