Uitspraak
RECHTBANK ZWOLLE – LELYSTAD
sector kanton – locatie Zwolle
Zaaknr. : 365599 HA VERZ 07-286
Datum : 22 oktober 2007
Vonnis in de zaak van:
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
KONINKLIJKE TNT POST B.V.,
verzoekende partij,
verder te noemen TNT,
gemachtigde mr. M.F.H.M. van Haastert, advocaat te Zwolle,
tegen
[WERKNEMER],
wonende te [woonplaats],
verwerende partij,
verder te noemen [werknemer],
gemachtigde mr. G.J. van der Veer, advocaat te Meppel.
De procedure
De kantonrechter heeft kennisgenomen van het verzoekschrift, het verweerschrift en de produc-ties.
De zaak is behandeld op de terechtzitting van 8 oktober 2007. Partijen, TNT behoorlijk vertegenwoordigd, en hun gemachtigden zijn verschenen.
Partijen hebben hun standpunten doen bepleiten en nadere toelichtingen verstrekt.
Daarna is de uitspraak op heden bepaald.
Het geschil
TNT verzoekt de ontbinding van de arbeidsovereenkomst met [werknemer], primair wegens een (uitgestelde) dringende reden, subsidiair wegens een verandering in de omstandigheden, met veroordeling van [werknemer] in de proceskosten.
[werknemer] heeft verzocht het ontbindingsverzoek af te wijzen en bij toewijzing aan hem een vergoeding gelijk aan 70 maandsalarissen, vermeerderd met € 5.000 immateriële schadevergoe-ding, toe te kennen, met veroordeling van TNT in de proceskosten.
De beoordeling
1.
Tussen partijen staat vast dat [werknemer], geboren [datum], op [datum] in dienst van (de rechtsvoorgangster) van TNT is getreden. Zijn functie is postbode. Het salaris bedraagt thans € 1.983,99 bruto per maand. De CAO TNT is van toepassing.
Naar aanleiding van onjuiste declaraties, ingediend door een (directe) collega van [werknemer] heeft (ook) [werknemer] een brief, gedateerd 9 maart 2007, van TNT ontvangen waarin onder meer staat:
‘Langs deze weg willen wij jullie nogmaals erop wijzen, dat het declareren conform de regelgeving, procedures en naar waarheid dient te gebeuren…Willens en wetens on-juist declareren wordt aangemerkt als fraude en zal leiden tot zware disciplinaire maat-regelen waarbij ook ontslag aan de orde kan komen.’
Deze collega had (in elk geval) lunches gedeclareerd op dagen die hij niet had gewerkt en is in verband daarmee op non-actief gesteld en vervolgens vijf dagen geschorst.
Op 6 juli 2007 is [werknemer] door de bedrijfsrecherche van TNT gehoord naar aanleiding van het vermoeden dat [werknemer] onjuiste declaraties had ingediend. [werknemer] lunchte gedu-rende de laatste één à twee jaren voorafgaand aan zijn schorsing, op vier werkdagen per week telkens bij hetzelfde restaurant.
Aanvankelijk behoefde [werknemer] geen kassabonnen over te leggen; TNT nam genoegen met een handgeschreven bonnetje dat hij voor € 9,00 had geluncht. Ingaande de maand maart 2007 diende [werknemer] wel bewijsstukken bij de declaratie te voegen. De restauranthouder ver-strekte hem in verband daarmee een kassabon waarop een bedrag van (telkens) € 9,00 stond afgedrukt, maar [werknemer] betaalde slechts € 5,00 per lunch. [werknemer] gebruikte deze kassabonnen om € 9,00 bij TNT te declareren. [werknemer] declareerde elke dag exact € 9,00 ongeacht het door [werknemer] genuttigde gerecht. Dat bleek uit de door [werknemer] bij de declaraties gevoegde kassabonnen.
Bij brief van 6 juli 2007 is [werknemer] naar aanleiding van zijn verhoor op non-actief gesteld. Hem is onder meer geschreven dat TNT de ontbinding van de arbeidsovereenkomst wenst. De onderhavige procedure is daarop het vervolg.
2.
De kantonrechter is van oordeel dat de arbeidsovereenkomst moet worden ontbonden, welk oordeel op de volgende overwegingen berust.
[werknemer] heeft onmiskenbaar gefraudeerd. Hij heeft immers gedurende een periode van één à twee jaren voor elke lunch € 9,00 bij TNT gedeclareerd, terwijl de werkelijke kosten € 5,00 per lunch bedroegen. Anders dan [werknemer] beweert gaat het niet om de vraag voor welk bedrag [werknemer] heeft gegeten, maar welk bedrag [werknemer] terzake van het eten heeft betaald. Het is ook niet van belang dat de restauranthouder bij wie [werknemer] op werkdagen de lunch gebruikte aan hem een kassabon voor een bedrag van € 9,00 meegaf. Het gaat om het bedrag dat [werknemer] aan hem betaalde.
De door [werknemer] ondertekende declaratieformulieren vermelden als verklaring van [werk-nemer] onder meer dat terzake van de gedeclareerde bedragen geen vergoeding van andere zijde wordt/werd ontvangen en dat de declaratie naar de werkelijke situatie is opgemaakt. Die verkla-ring klopt niet met de werkelijkheid. De restauranthouder verleende [werknemer] immers een korting van € 4,00 per lunch. In de termen van deze verklaring ontving [werknemer] een gedeel-telijke vergoeding van de restauranthouder.
De kantonrechter heeft [werknemer] over de vraag of hij in zijn visie nu wel of niet heeft ge-fraudeerd nadrukkelijk bevraagd. [werknemer] bleef volhouden dat dat niet het geval was en voegde eraan toe dat zijn verklaringen op dit punt bij de bedrijfsrecherche hem in de mond wa-ren gelegd. [werknemer] had volgens het verslag van het verhoor door de bedrijfsrecherche verklaard dat ‘Het mag duidelijk zijn, dat dit niet goed gegaan is met de declaraties. Ik had ge-woon die € 5,-- moeten declareren’ en ‘Op dat moment (dat is het moment waarop hij de brief van 9 maart 2007 had ontvangen, kantonrechter) ging er natuurlijk best wel een belletje bij mij rinkelen. Maar toch ben ik doorgegaan met het declareren van die € 9,-- per lunch’.
Tijdens de mondelinge behandeling heeft [werknemer] verklaard dat hij, als de fraude niet was ontdekt, ermee zou zijn doorgegaan, ondanks de brief van TNT van 9 maart 2007 waarin is benadrukt dat bewust onjuist declareren als fraude wordt aangemerkt en tot zware maatregelen, waaronder ontslag, kan leiden. Het voorval naar aanleiding waarvan deze brief is verzonden betrof een directe collega van [werknemer], zodat de impact ervan op [werknemer] des te groter zou moeten zijn geweest.
Bezien in het licht van deze omstandigheden is de ontbinding van de arbeidsovereenkomst on-vermijdelijk. TNT heeft terecht aangevoerd dat zij haar postbodes volledig moet kunnen ver-trouwen. De functie van postbode is een vertrouwensfunctie omdat aan een postbode dagelijks een behoorlijke hoeveelheid, soms belangrijke, post wordt toevertrouwd en hij de bezorging van die post zelfstandig, zonder direct toezicht van derden, verricht.
Het noodzakelijke vertrouwen dat TNT in een postbode moet kunnen stellen is ondermijnd, indien een postbode (langdurig) fraudeert, daarmee doorgaat nadat een (directe) collega op ver-gelijkbare declaratiefraude is betrapt, hij in verband daarmee een waarschuwende brief ont-vangt, en niet inziet dat zijn eigen handelwijze evenmin door de beugel kan. Onder die omstan-digheden is het zinloos van TNT te eisen [werknemer] eerst persoonlijk te waarschuwen alvo-rens het dienstverband te (willen) beëindigen. [werknemer] was door de brief van 9 maart ge-waarschuwd, heeft zich van die waarschuwing niets aangetrokken en houdt vol dat hem niets kan worden verweten.
3.
De ontbinding van de arbeidsovereenkomst heeft verstrekkende gevolgen. Gelet op de leeftijd van [werknemer] (59 jaar) zijn zijn kansen op de arbeidsmarkt vrijwel verwaarloosbaar. Door de voortijdige beëindiging van het dienstverband kan hij over twee jaren geen gebruik maken van de VUT-regeling. Hoewel die consequenties ernstig zijn, heeft [werknemer] zich door zijn gedrag en door zijn houding en opstelling in een zodanige positie gemanoeuvreerd, dat conti-nuering van zijn dienstverband in redelijkheid niet van TNT kan worden gevergd.
De ontbinding zal per 1 november 2007 worden uitgesproken, tenzij TNT het verzoek intrekt.
4.
De ontbinding zal op grond van een verandering in omstandigheden --ontbrekend vertrouwen-- worden uitgesproken en niet op grond van een (uitgestelde) dringende reden vanwege het lang-durige, tot voor kort vlekkeloze, dienstverband van [werknemer] en de relatief geringe omvang van de fraude zelf (€ 16,00 per werkweek gedurende één à twee jaren).
5.
Vanwege die lange duur van het dienstverband, de leeftijd van [werknemer] en de gevolgen die de ontbinding voor hem heeft, zal de kantonrechter aan [werknemer] een aan de omstandighe-den van het geval aangepaste vergoeding toekennen. De kantonrechter berekent die vergoeding aldus:
€ 1.983,99 vermeerderd met 8% vakantiebijslag is € 2.142,71 per maand. Uitgaande van de indiensttreding per 3 mei 1971 en de ontbinding per 1 november 2007 bedraagt het aantal ge-wogen dienstjaren 50. Toepassing van factor C=1 leidt tot een bedrag van € 107.135,46. Nu de ontbinding van de arbeidsovereenkomst aan [werknemer] is te wijten, zal de correctiefactor op 0,2 worden vastgesteld. Dat levert een bedrag op van afgerond € 21.500,00 bruto.
6.
De kantonrechter heeft zich ervan vergewist dat het verzoek geen verband houdt met een op-zegverbod.
De proceskosten zullen worden gecompenseerd op de hierna genoemde manier, tenzij TNT het verzoek intrekt.
De beslissing
De kantonrechter:
- ontbindt, tenzij TNT het verzoek tijdig intrekt, de tussen partijen bestaande arbeidsovereenkomst ingaande 1 november 2007 onder toekenning aan [werknemer] van een vergoeding van € 21.500,00 bruto en veroordeelt TNT tot betaling van dit bedrag aan [werknemer];
- stelt TNT in de gelegenheid het verzoek in te trekken en wel uiterlijk 31 oktober 2007 door middel van een daartoe strekkende brief gericht aan de griffier van de sector kanton en de wederpartij;
- compenseert de proceskosten zo, dat elke partij de eigen kosten draagt;
- veroordeelt TNT in de proceskosten van [werknemer], tot op heden begroot op € 400,00 voor salaris gemachtigde, in het geval TNT haar verzoek intrekt.
- wijst het meer of anders verzochte af.
Aldus gewezen door mr. C.H. de Haan, kantonrechter, en uitgesproken in de openbare terechtzitting van 22 oktober 2007, in het bijzijn van de griffier.