Uitspraak
RECHTBANK ZUTPHEN
Meervoudige kamer voor strafzaken
Uitspraak d.d.: 11 juni 2003
Tegenspraak - dip
VERKORT VONNIS
In de zaak tegen
[verdachte D],
geboren op [geboortedatum] te [plaats],
wonende te [plaats], [adres],
thans verblijvende in het Huis van Bewaring te Doetinchem.
Onderzoek van de zaak
Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting
van 14 januari 2003, 9 april 2003, 27 mei 2003 en 28 mei 2003.
Ter terechtzitting gegeven beslissing
De rechtbank heeft het verzoek om opheffing van de voorlopige hechtenis en onmiddellijke invrijheidstelling van verdachte afgewezen.
De tenlastelegging
Aan verdachte is ten laste gelegd dat:
hij op of omstreeks 24 oktober 1985 in de gemeente Warnsveld tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk een vrouw genaamd [slachtoffer] van het leven heeft beroofd,
immers heeft/hebben verdachte en/of (een of meer van) zijn mededader(s) toen en daar met dat opzet met (een) mes(sen), althans (een) steekvoorwerp(en), meermalen, althans eenmaal, in/op/tegen de/een arm(en) en/of de hals(streek) en/of de borst en/of het hart en/of elders in/op/tegen het lichaam van die [slachtoffer] gestoken en/of geprikt en/of gesneden, tengevolge van welke handeling(en) van verdachte en/of zijn mededader(s) en/of tengevolge de gevolgen van een of meer van die handeling(en) van verdachte en/of zijn mededader(s) voornoemde [slachtoffer] is overleden,
welke doodslag werd gevolgd en/of vergezeld en/of voorafgegaan van na te noemen strafba(a)r(e) feit(en), in elk geval van enig(e) strafba(a)r(e) feit(en), en welke doodslag werd gepleegd met het oogmerk om de uitvoering van die/dat na te noemen feit(en) voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om, bij betrapping op heterdaad, aan zichzelf en/of aan de andere deelnemer(s) aan die/dat feit(en) straffeloosheid en/of het bezit van het wederrechtelijk verkregene te verzekeren,
immers
heeft/hebben verdachte en/of zijn mededader(s) op of omstreeks 24 oktober 1985 in de gemeente Warnsveld ter uitvoering van de/het door verdachte en/of zijn mededader(s) voorgenomen misdrijven/misdrijf
om tezamen en in vereniging met een ander of anderen en/of alleen met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening in/uit een pand (winkel, behorend bij het Shell-tankstion aan de Rijksstraatweg) weg te nemen een of meer (kluis)sleutel(s) en/of een kluis en/of een hoeveelheid geld, althans enig(e) goed(eren), geheel of ten dele toebehorende aan Shell en/of het Shell-tankstation en/of [persoon] en/of die [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s), en daarbij die voorgenomen diefstal te doen voorafgaan en/of te doen vergezellen en/of te doen volgen van geweld en/of bedreiging met geweld tegen [slachtoffer] (medewerkster van het Shell-tankstation), te plegen met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf de vlucht mogelijk te maken, en/of het bezit van het gestolene te verzekeren
en/of
om tezamen en in vereniging met een ander of anderen en/of alleen met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld [slachtoffer] (medewerkster van het Shell- tankstation) te dwingen tot de afgifte van een of meer (kluis)sleutel(s) en/of een kluis en/of een hoeveelheid geld, althans enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan Shell en/of het Shell-tankstation en/of [persoon] en/of die [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s),
(telkens) opzettelijk
- zich naar het Shell-tankstation (gelegen aan de Rijksstraatweg) begeven en/of in en/of bij de winkel van dat tankstation rondgekeken en/of
- de medewerkster van dat tankstation ([slachtoffer]) in de gaten gehouden en/of aangesproken en/of
- (telkens) dreigend tegen die [slachtoffer] gezegd: "Geef de sleutels van de kluis" en/of "Kom op met die kankersleutels" en/of "Ik moet die sleutels hebben, want ik wil geld zien" en/of "geef de sleutels, anders gebeurt er wat met jou" en/of "Godverdomme kutwijf, geef nou die sleutels" en/of "Geef die sleutels, anders overleef je het niet", althans (telkens) woorden van gelijke (dreigende) aard en/of strekking, en/of
- (daarbij) die [slachtoffer] bij/aan haar kleding vastgepakt en/of aan de kleding en/of het lichaam van die [slachtoffer] gerukt en/of getrokken en/of getracht die [slachtoffer] uit de auto (waarin zij zich bevond) te trekken en/of
- (daarbij) (telkens) dreigend een mes(sen), althans (een) daarop gelijkend(e) voorwerp(en), aan die [slachtoffer] getoond en/of op die [slachtoffer] gericht en/of gericht gehouden en/of tegen het lichaam van die [slachtoffer] gezet en/of
- met een mes(sen), althans (een) daarop gelijkend(e) voorwerp(en), een of meer stekende en/of prikkende en/of snijdende beweging(en) naar die [slachtoffer] gemaakt,
zijnde de uitvoering van die/dat voorgenomen misdrijven/misdrijf niet voltooid;
ALTHANS, dat
[mede-verdachte A] en/of [mede-verdachte B] en/of [mede-verdachte C] en/of een of meer andere perso(o)n(en) op of omstreeks 24 oktober 1985 in de gemeente Warnsveld opzettelijk een vrouw genaamd [slachtoffer] van het leven hebben/heeft beroofd, immers hebben/heeft die [mede-verdachte A] en/of die [mede-verdachte B] en/of die [mede-verdachte C] en/of die andere perso(o)n(en) toen en daar met dat opzet met (een) mes(sen), althans (een) steekvoorwerp(en), meermalen, althans eenmaal, in/op/tegen de/een arm(en) en/of de hals(streek) en/of de borst en/of het hart en/of elders in/op/tegen het lichaam van die [slachtoffer] gestoken en/of geprikt en/of gesneden, tengevolge van welke
handeling(en) van die [mede-verdachte A] en/of die [mede-verdachte B] en/of die [mede-verdachte C] en/of die andere perso(o)n(en) en/of tengevolge van de gevolgen van een of meer van die handeling(en) van die [mede-verdachte A] en/of die [mede-verdachte B] en/of die [mede-verdachte C] en/of die andere perso(o)n(en) voornoemde [slachtoffer] is overleden,
welke doodslag werd gevolgd en/of vergezeld en/of voorafgegaan van na te noemen strafba(a)r(e) feit(en), in elk geval van enig(e) strafba(a)r(e) feit(en), en welke doodslag werd gepleegd met het oogmerk om de uitvoering van die/dat na te noemen feit(en) voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om, bij betrapping op heterdaad, aan zichzelf en/of aan de andere deelnemer(s) aan die/dat feit(en) straffeloosheid en/of het bezit van het wederrechtelijk verkregene te verzekeren,
immers
heeft/hebben die [mede-verdachte A] en/of die [mede-verdachte B] en/of die [mede-verdachte C] en/of die andere perso(o)n(en) op of omstreeks 24 oktober 1985 in de gemeente Warnsveld ter uitvoering van de/het door die [mede-verdachte A] en/of die [mede-verdachte B] en/of die [mede-verdachte C] en/of die andere perso(o)n(en) voorgenomen misdrijven/misdrijf
om tezamen en in vereniging met een ander of anderen en/of alleen met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening in/uit een pand (winkel, behorend bij het Shell-tankstion aan de Rijksstraatweg) weg te nemen een of meer (kluis)sleutel(s) en/of een kluis en/of een hoeveelheid geld, althans enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan Shell en/of het Shell-tankstation en/of [persoon] en/of die [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan die [mede-verdachte A] en/of die [mede-verdachte B] en/of die [mede-verdachte C] en/of die andere perso(o)n(en) en/of verdachte, en daarbij die voorgenomen diefstal te doen voorafgaan en/of te doen vergezellen en/of te doen volgen van geweld en/of bedreiging met geweld tegen [slachtoffer] (medewerkster van het Shell-tankstation), te plegen met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf de vlucht mogelijk te maken, en/of het bezit van het gestolene te verzekeren
en/of
om tezamen en in vereniging met een ander of anderen en/of alleen met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld [slachtoffer] (medewerkster van het Shell-tankstation) te dwingen tot de afgifte van een of meer (kluis)sleutel(s) en/of een kluis en/of een hoeveelheid geld, althans enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan Shell en/of het Shell-tankstation en/of [persoon] en/of die [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan die [mede-verdachte A] en/of die [mede-verdachte B] en/of die [mede-verdachte C] en/of die andere perso(o)n(en) en/of verdachte,
(telkens) opzettelijk
- zich naar het Shell-tankstation (gelegen aan de Rijksstraatweg) begeven en/of in en/of bij de winkel van dat tankstation rondgekeken en/of
- de medewerkster van dat tankstation ([slachtoffer]) in de gaten gehouden en/of aangesproken en/of
- (telkens) dreigend tegen die [slachtoffer] gezegd: "Geef de sleutels van de kluis" en/of "Kom op met die kankersleutels" en/of "Ik moet die sleutels hebben, want ik wil geld zien" en/of "geef de sleutels, anders gebeurt er wat met jou" en/of "Godverdomme kutwijf, geef nou die sleutels" en/of "Geef die sleutels, anders overleef je het niet", althans (telkens) woorden van gelijke (dreigende) aard en/of strekking, en/of
- (daarbij) die [slachtoffer] bij/aan haar kleding vastgepakt en/of aan de kleding en/of het lichaam van die [slachtoffer] gerukt en/of getrokken en/of getracht die [slachtoffer] uit de auto (waarin zij zich bevond) te trekken en/of
- (daarbij) (telkens) dreigend een mes(sen), althans (een) daarop gelijkend(e) voorwerp(en), aan die [slachtoffer] getoond en/of op die [slachtoffer] gericht en/of gericht gehouden en/of tegen het lichaam van die [slachtoffer] gezet en/of
- (telkens) dreigend met een mes(sen), althans (een) daarop gelijkend(e) voorwerp(en), een of meer stekende en/of prikkende en/of snijdende beweging(en) naar die [slachtoffer] gemaakt,
zijnde de uitvoering van die/dat voorgenomen misdrijven/misdrijf niet voltooid,
tot en/of bij het plegen van welk misdrijf verdachte op of omstreeks 24 oktober 1985 in de gemeente Warnsveld opzettelijk gelegenheid, middelen en/of inlichtingen heeft verschaft en/of opzettelijk behulpzaam is geweest door toen en daar
- de winkel van het tankstation aan de Rijksstraatweg in te gaan en/of in die winkel rond te kijken en/of (aldus) aan een zogenaamde "voorverkenning" te doen en/of die [mede-verdachte A] en/of die [mede-verdachte B] en/of die [mede-verdachte C] en/of die andere perso(o)n(en) in te lichten over het aantal mensen dat zich in die/de winkel van het Shell-tankstation (gelegen aan de Rijksstraatweg) bevond en/of
- op de uitkijk te staan.
Ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie
Namens verdachte is aangevoerd dat de officier van justitie in zijn vervolging niet-ontvankelijk dient te worden verklaard, nu hij kennelijk uitsluitend in verband met het verjaringsaspect zijn vervolgingsbevoegdheid heeft geconstrueerd door ten laste legging van niet met het dossier strokende delicten.
De rechtbank verwerpt dit verweer op grond van haar oordeel dat het aan de officier van justitie gemaakte verwijt zich geenszins verdraagt met de uit het strafdossier naar vorenkomende verdenking(en).
Bewijsuitsluiting
Namens verdachte is aangevoerd, dat de rechtbank wegens hun onrechtmatige totstandkoming geen acht kan slaan op de belastende verklaringen die in het kader van het voorbereidend onderzoek zijn afgelegd door de verdachte en de medeverdachte [mede-verdachte C].
Zakelijk samengevat is daartoe aangevoerd dat de cruciale omslag in de verklaringen van deze personen is bereikt onder relatief te zware psychische druk in combinatie met een informatie aanreikende verhoortechniek, die bij een persoon als de betrokkene gemakkelijk valse herinneringen dan wel het verhoor bekortende, maar niet met de herinnering strokende, antwoorden kan oproepen en heeft opgeroepen.
De rechtbank verwerpt dit verweer. Zij overweegt daartoe dat noch uit de processtukken - waaronder de door de procesdeelnemers op en/of buiten de terechtzitting bekeken videobanden - noch uit het onderzoek ter terechtzitting aannemelijk is geworden, dat bedoelde verklaringen zijn tot stand gekomen onder invloed van rechtens ontoelaatbare druk alsmede dat de op de verhoortechniek van de politie uitgeoefende kritiek geen betrekking heeft op de rechtmatigheid, maar op de betrouwbaarheid van de aldus verkregen verklaringen.
Daarnaast overweegt zij ten overvloede dat verdachte in beginsel niet op dezelfde voet als een medeverdachte vermag te klagen over beweerdelijke jegens deze laatste begane onrechtmatigheden.
Vrijspraak
Na uitvoerige beraadslaging is de rechtbank tot het oordeel gekomen dat uit de inhoud van de aanwezige wettige bewijsmiddelen voor haar niet de overtuiging valt te putten, dat verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan het primair of subsidiair ten laste gelegde, zodat hij van de gehele tenlastelegging dient te worden vrijgesproken.
Ter toelichting op deze beslissing wordt het volgende overwogen:
- De onderhavige strafzaak heeft - evenals de strafzaken tegen de drie medeverdachten - betrekking op een afschuwelijk misdrijf, dat ruim 17 jaar geleden heeft plaatsgevonden en waarin het vastgelopen onderzoek na ontvangen CID-informatie in 2002 werd heropend.
- Nu ondersteunend technisch bewijs geheel ontbreekt, past alleen reeds vanwege het lange tijdsverloop extra behoedzaamheid bij de beoordeling van het uitsluitend uit verklaringen van getuigen en verdachten bestaande bewijsmateriaal.
- Daarnaast past bij die beoordeling extra behoedzaamheid vanwege de omstandigheid dat in de landelijke media destijds en ook nu weer - onder vermelding van feitelijke detailpunten - aan de zaak veel publicaties zijn gewijd. Aldus dient rekening te worden gehouden met de mogelijkheid dat de inhoud van de verklaringen door de publicaties is beïnvloed op een voor de waarheidsvinding ongunstige wijze.
- Uit de door getuigen afgelegde verklaringen kan de betrokkenheid van verdachte en de medeverdachten niet rechtstreeks blijken. Voorts zijn er nogal wat punten waarop deze verklaringen met elkaar of met verklaringen van (mede)verdachte(n) niet of moeilijk vallen te rijmen.
- Dat laatste geldt evenzeer voor de verklaringen die binnen de groep van verdachte en zijn medeverdachten in verschillende stadia zijn afgelegd.
- Uit het strafdossier komt naar voren dat er binnen deze groep nogal wat animositeiten bestonden en/of bestaan, die op de verklaringen van invloed kunnen zijn geweest.
- Van de drie medeverdachten hebben er twee hun betrokkenheid vanaf de aanvang ontkend. De betrokkenheid van verdachte en de overblijvende medeverdachte kan slechts rechtstreeks blijken uit belastende verklaringen die zij in het voorbereidend onderzoek uiteindelijk hebben afgelegd, maar waarop zij inmiddels beide zijn teruggekomen onder ontkenning van elke betrokkenheid of wetenschap.
- De hiervoor bedoelde belastende verklaringen zijn niet onder ede afgelegd of bevestigd in het kader van het ter terechtzitting in de vier zaken gehouden onderzoek, waarbij in elke zaak ook is overgegaan tot het verhoor van de medeverdachten als getuigen.
- Bedoelde verklaringen zijn niet eensluidend en deels onverenigbaar. De bromfiets en het fietswrak waarover de [medeverdachte C] verklaart zijn destijds ter plaatse door de politie niet aangetroffen.
- In het licht van het vorenoverwogene en van de ontegenzeggelijk moeizame wordingsgeschiedenis van bedoelde verklaringen, kan de rechtbank - ondanks de haars inziens integere en zorgvuldige verhoorwijze van de politie - niet genoegzaam uitsluiten, dat beide betrokkenen ook bij de eindversie - al dan niet bewust - anders hebben verklaard dan met de werkelijkheid overeenstemt.
Beslissing
De rechtbank beslist als volgt.
Verklaart niet bewezen, dat verdachte het primair dan wel het subsidiair ten laste gelegde heeft begaan en spreekt verdachte daarvan vrij.
Heft op het bevel tot voorlopige hechtenis.
Aldus gewezen door mr. Van Harreveld, voorzitter, mrs. De Geer en Collenteur, rechters,
in tegenwoordigheid van Wiering, griffier, en uitgesproken op de openbare terechtzitting
van 11 juni 2003.
Mr. De Geer is buiten staat het vonnis mede te ondertekenen.