Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummer: 02/327439-21
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 22 december 2022
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedag] 1984 te [geboorteplaats] ,
verblijvende in Forensisch Psychiatrische Kliniek De Woenselse Poort, Dr. Poletlaan 86, 5626 ND Eindhoven.
[betrokkene] wordt hierna aangeduid als betrokkene.
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- het certificaat WETS waaruit blijkt dat t.a.v. betrokkene door de raadkamer van de rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, locatie Brugge (België) op 21 februari 2006 de tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel van internering voor onbepaalde duur is gelast;
- het oordeel van de raadkamer van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 23 juli 2021 waaruit blijkt dat de interneringsmaatregel dient te worden gewijzigd in de maatregel van terbeschikkingstelling (hierna: tbs) met verpleging van overheidswege;
- de vordering van de officier van justitie om de tbs met twee jaar te verlengen van
25 oktober 2022;
- het verlengingsadvies van Forensisch Psychiatrische Kliniek De Woenselse Poort (hierna: de tbs-instelling) van 4 oktober 2022;
- de wettelijke aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid over de periode juni tot en met september 2022;
- het rapport van [psychiater] van 31 augustus 2022;
- het rapport van [psycholoog] van 30 augustus 2022.
2.De procesgang
Bij voornoemd vonnis is betrokkene veroordeeld voor gekwalificeerde doodslag. Betrokkene heeft een interneringsmaatregel opgelegd gekregen voor onbepaalde duur. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op grond van artikel 2:11, vijfde lid, van de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en voorwaardelijke sancties (WETVVS) de aan betrokkene opgelegde straf aangepast naar een tbs met verpleging van overheidswege. Het gerechtshof heeft geoordeeld dat de eerste termijn van de tbs één jaar betreft en dat voor de volgende verlenging een multidisciplinaire rapportage diende te worden opgemaakt als bedoeld in artikel 6:6:12, derde lid van het Wetboek van Strafvordering.
De rechtbank constateert dat het gaat om een misdrijf als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs is aangevangen op 16 december 2021. Behoudens verlenging eindigt de tbs op 16 december 2022.
De vordering tot verlenging van de officier van justitie is door deze rechtbank behandeld ter zitting van 8 december 2022. Ter zitting is de officier van justitie, mr. P.W.P. Emmen, gehoord. Tevens is betrokkene gehoord bijgestaan door zijn raadsman mr. J.C.W.L. Grootjans, advocaat te Middelburg.
Voorts is ter zitting als deskundige gehoord [deskundige] , regiebehandelaar bij de tbs-instelling.
3.Het advies van de tbs-instelling
De tbs-instelling heeft geadviseerd de tbs te verlengen met twee jaar en heeft het volgende – samengevat en zakelijk weergegeven – gesteld in haar advies.
Betrokkene is een 38-jarige man, die is gediagnosticeerd met schizofrenie en een stoornis in het gebruik van cannabis (momenteel in gedwongen remissie). Op 10 juni 2022 is betrokkene vanuit PI Haaglanden opgenomen binnen de tbs-instelling, De Woenselse Poort. Bij opname was betrokkene ernstig psychotisch ontregeld. Hij was verward, had auditieve en visuele hallucinaties en was niet in de realiteit. Betrokkene oogde slecht verzorgd, vervuilde zijn kamer en had weinig ziektebesef. Hij liet veel psychotische symptomen zien, zowel in zijn gedrag als in zijn uitspraken. Omdat betrokkene niet stabiliseerde is besloten om over te stappen naar een andere vorm van antipsychotische medicatie. In overleg met betrokkene is gestart met Clozapine. Na veranderingen in de medicatie is betrokkene rustiger geworden in zijn gedrag. Ook zijn de hallucinaties verminderd. Betrokkene is op 30 augustus 2022 overgeplaatst naar de behandelafdeling Volte 2a. Hier verblijven personen met een psychotische stoornis en/of autisme en/of een licht verstandelijke beperking, al dan niet in combinatie met een verslaving. Het milieu binnen deze afdeling is individueel gericht met therapieën, trainingen en daginvulling in de groep. Vrijheden buiten de kliniek zijn bij betrokkene nog niet aan de orde geweest. Afhankelijk van het verdere verloop binnen de behandelafdeling, zal een begin worden gemaakt met het resocialisatietraject. In geval van een (voorwaardelijke) beëindiging van de tbs met verpleging van overheidswege wordt het recidiverisico ingeschat als hoog. Gelet op de nog te realiseren doelen en het nog aanwezig geachte recidiverisico, wordt geadviseerd om de tbs met verpleging van overheidswege te verlengen met een termijn van twee jaar.
Ter zitting heeft de [deskundige] aan het rapport nog het volgende – samengevat en zakelijk weergegeven – toegevoegd. Drie weken geleden heeft er een psychotische decompensatie plaatsgevonden. Dit heeft ongeveer anderhalve week geduurd. De dosering van de Clozapine is toen verhoogd. Momenteel vindt er onderzoek plaats naar de aanleiding van deze psychotische decompensatie. Betrokkene zelf denkt dat het komt door het stoppen met roken, maar meerdere factoren kunnen hierbij een rol hebben gespeeld. De urinecontroles waren goed dus het kan niet aan het gebruik van cannabis hebben gelegen. Momenteel bevindt betrokkene zich nog in de stabilisatiefase. Betrokkene heeft weliswaar positieve ontwikkelingen doorgemaakt, maar er moet nog veel gebeuren. Betrokkene neemt medicijnen, maar moet er nog wel aan herinnerd worden om deze in te nemen. Betrokkene is op dit moment nog niet intrinsiek gemotiveerd om zijn medicatie in te nemen. Komende periode zal er aan de slag worden gegaan met de copingvaardigheden van betrokkene en zal er ook gefocust worden op de delictanalyse. Er zal ook een IQ-test worden afgenomen. Daarnaast blijven ook de algemene dagelijkse verzorging en de uitbreiding van het netwerk een aandachtspunt. Betrokkene werkt momenteel nog niet mee aan therapeutische modules. Eerst is het belangrijk dat betrokkene stabiliseert en dan zal de therapie worden opgestart. Indien alles goed verloopt zal op termijn worden gekeken of betrokkene op verlof kan.
4.Het advies van de externe gedragsdeskundige
Uit het rapport van [psychiater] komt het volgende – samengevat en zakelijk weergegeven – naar voren. Er is bij betrokkene sprake van schizofrenie met manifeste psychose, recidiverend. Er is een stoornis in cannabisgebruik; de mate waarin is niet bekend. De kans op herhaling van geweldpleging als de tbs met verpleging van overheidswege beëindigd zou worden, wordt als hoog ingeschat vanwege de schizofrenie en paranoïde wanen en betrekkingswanen. Betrokkene pleegde het indexdelict vanuit een psychose. Hij heeft beveiligingsniveau 3 nodig en daarbij ook intensieve zorg. Betrokkene is nog niet zo lang opgenomen en is nog in de observatie-/behandelfase. Hij wordt ingesteld op antipsychotische medicatie en uit het verleden blijkt dat hij daarmee beduidend minder psychotisch kan worden. Hij heeft ook een dagprogramma nodig met activiteiten. Begeleide verloven kunnen worden ingezet als zijn psychiatrische toestandsbeeld is gestabiliseerd. Op grond van het psychiatrische onderzoek, acht de deskundige voortzetting van de tbs met verpleging van overheidswege aangewezen. Een verlenging van twee jaar is noodzakelijk om betrokkene een langdurige behandeling en beveiliging te kunnen bieden.
Uit het rapport van de [psycholoog] komt het volgende – samengevat en zakelijk weergegeven – naar voren. Bij betrokkene is sprake van schizofrenie en een stoornis in het gebruik van cannabis. Wanneer de tbs met verpleging van overheidswege zou worden beëindigd loopt het recidiverisico op korte termijn op tot hoog. Betrokkene zal in dat geval stoppen met zijn medicatie, cannabis gaan gebruiken en toenemend psychotisch ontregelen van waaruit hij weer agressief zal worden. Op dit moment is het toestandsbeeld nog niet stabiel genoeg om uitspraken te kunnen doen over het resocialisatietraject. Geadviseerd wordt de tbs met verpleging van overheidswege te verlengen met een termijn van twee jaar.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs met twee jaar te verlengen gebleven. Aan de formele vereisten voor een verlenging is voldaan.
6.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft ter zitting verklaard dat het goed met hem gaat. Door de medicijnen ervaart hij bijna geen hallucinaties meer. Wel heeft hij veel moeite met het feit dat er niet meer gerookt mag worden op het terrein van de tbs-instelling. Dit levert hem veel stress op.
De raadsman heeft zich ten aanzien van de vraag of de tbs met verpleging van overheidswege dient te worden verlengd, gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank. Door de raadsman is verzocht om de termijn van de verlenging te beperken tot één jaar. Betrokkene heeft afgelopen jaar veel stappen gezet en het wordt wenselijk geacht dat over één jaar wordt bezien hoe de stand van zaken op dat moment is.
7.Het oordeel van de rechtbank
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens.
Uit het verlengingsadvies van de tbs-instelling en uit de rapporten van de psychiater en psycholoog blijkt dat bij betrokkene nog steeds sprake is van een ziekelijke stoornis. Tevens wordt het recidiverisico bij een beëindiging van de tbs-maatregel op dit moment ingeschat als hoog. Er is dus nog altijd sprake van gevaar voor de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen, waardoor verlenging van de tbs-maatregel is vereist.
De rechtbank overweegt dat betrokkene in het afgelopen jaar een positieve ontwikkeling heeft doorgemaakt en vooruitgang heeft geboekt. Hoewel betrokkene zeker stappen in de goede richting heeft gezet, staat hij nog aan het begin van zijn behandeling. Betrokkene bevindt zich nog in de stabilisatiefase en is nog niet begonnen met therapieën of verloven. De deskundige heeft ter zitting helder uiteen gezet waar de komende periode aan gewerkt zal worden. De deskundigen hebben voorts eensluidend geconcludeerd dat de behandeling van betrokkene nog minimaal twee jaar in beslag zal nemen. Hoewel de rechtbank de wens van betrokkene begrijpt om de verlengingstermijn te beperken tot één jaar, zal dit hem uiteindelijk dus alleen maar valse hoop opleveren. Bovendien geldt ten aanzien van de duur van de verlenging als uitgangspunt dat, wanneer aannemelijk is geworden dat de behandeling van de terbeschikkinggestelde meer tijd in beslag zal nemen dan de tijd die resteert bij een verlenging van de maatregel met één jaar, de termijn dient te worden verlengd met twee jaar.
De rechtbank ziet gezien haar overwegingen, geen reden om van laatstgenoemd uitgangspunt af te wijken en zal de tbs met twee jaar verlengen.
8.De beslissing.
De rechtbank verlengt de termijn van de tbs met verpleging van overheidswege van betrokkene met twee jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. D.L.J. Martens, voorzitter, mr. P. Kooijman en
mr. K. Verschueren, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. J.C.M. de Haas en is uitgesproken ter openbare zitting op 22 december 2022.