Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Middelburg
Parketnummer: 02-700191-16
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 29 juni 2023
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene01] ,
geboren te [geboorteplaats01] op [geboortedatum01] 1987,
thans verblijvende in Trajectum Noord FPK De Beuken te Boschoord.
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie van 2 mei 2023, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna: TBS) met twee jaar;
- de aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van betrokkene betreffende de periode van juni 2021 tot en met 9 mei 2023;
- het rapport van Trajectum van 20 april 2023, waarin het advies van de TBS-instelling is vermeld.
2.De procesgang
Bij vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, locatie Middelburg, van 1 juni 2017 is betrokkene, wegens poging tot doodslag, veroordeeld tot TBS met verpleging van overheidswege. De rechtbank constateert dat het hier gaat om een misdrijf als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht. De TBS is op 16 juni 2017 aangevangen en laatstelijk bij beslissing van 27 augustus 2021 van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, locatie Middelburg, verlengd voor een termijn van twee jaar.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 15 juni 2023 is de officier van justitie, mr. M. van Leeuwen, gehoord. Tevens is betrokkene via een videoverbinding gehoord, bijgestaan door zijn raadsman mr. H. Goedegebure, advocaat te Middelburg. Voorts is mevrouw [GZ-psycholoog01] , als deskundige gehoord.
3.Het advies van de TBS-instelling
Uit het verlengingsadvies van de TBS-instelling volgt, kort samengevat, dat betrokkene functioneert op licht verstandelijk beperkt niveau en dat sprake is van een laag sociaal-emotioneel ontwikkelingsniveau. Er is bij hem sprake van ernstige multicomplexe psychiatrische problematiek. Daarnaast is betrokkene gediagnosticeerd met schizofrenie en een autismespectrumstoornis. Hij is gepreoccupeerd met het aanraken van anderen, dit kan zowel vanuit een dringende gedachte de ander even (seksueel getint) aan te raken of vanuit een opwelling de ander te stompen, te slaan of te steken. De context, begeleidingsstijl en nabijheid van begeleiding maakt dat het aantal incidenten is afgenomen in ernst en frequentie. Ondanks deze factoren zijn er nog altijd incidenten en lijkt het risicovolle gedrag van betrokkene onvoldoende behandelbaar. Afgelopen jaren zijn er diverse interventies gepleegd, zonder dusdanig resultaat dat betrokkene stappen kon maken in zijn behandeling. Elke kleine stap vooruit zorgde voor ontregeling waarbij de risico’s direct toenamen. Momenteel wordt gezocht naar een woonplek voor betrokkene waar hij, zonder behandeldruk, langdurig kan verblijven en waar de kwaliteit van leven en een passend
risicomanagement op de voorgrond staan.
Bij het wegvallen van het kader voor behandeling, begeleiding en toezicht wordt het recidiverisico als hoog ingeschat.
Betrokkene is vanwege zijn licht verstandelijk beperkt niveau blijvend aangewezen op
professionele begeleiding in de zorg voor verstandelijk gehandicapten. Het einddoel van de
behandeling is de stapsgewijze terugkeer in de samenleving hetgeen voor betrokkene betekent toeleiding naar een vorm van intensieve woonzorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking en psychiatrische problematiek.
Duidelijk is dat betrokkene blijvend afhankelijk is van de ondersteuning, aanwezigheid en
begrenzíng van professionele begeleiders. Momenteel richt de behandeling zich op het behouden van de relatieve stabiliteit die is ontstaan. Het vergroten van zijn draagkracht en het verminderen van het recidivegevaar blijven aandachtspunten, maar de verwachting is niet dat hier nog veel ontwikkeling in te behalen valt. De behandel- (of in de toekomst: woon-) context is een van de belangrijkste factoren in het recidivemanagement. Echter, er zijn zeer beperkte mogelijkheden voor een passende woonsetting voor betrokkene, wat het uitstroomdoel en resocialisatieproces bemoeilijkt.
Ter zitting heeft de deskundige het verlengingsadvies bevestigd en heeft daaraan nog het volgende toegevoegd. Gezocht wordt naar een plek waar betrokkene voor langere tijd kan verblijven. Er is echter een schaarste aan woonplekken waar betrokkene kan verblijven zonder behandeldruk, maar wel met de stabiliteit die er nu is. Een woonplek bij een andere TBS kliniek is lastig, omdat voor een plaatsing daar uitgegaan wordt van een behandelvraag en behandelperspectief en die zijn er eigenlijk niet. De kliniek bekijkt nu om die reden of bij een dergelijke andere plek alsnog een tweede behandelpoging kan worden gedaan. Uiteindelijk is de kliniek van mening dat betrokkene naar een woonsetting zou moeten gaan. Deze woonsetting zou bij een TBS- of een forensische kliniek kunnen zijn. Dit zal wel een traject zijn dat nog lang gaat duren.
4.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie blijft bij zijn vordering om de TBS met twee jaar te verlengen. Hij heeft daarbij gelet op het advies en rapport van de kliniek en wat ter zitting besproken is.
5.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene verklaart ter zitting dat hij vindt dat het steeds beter gaat met hem. Hij vindt het wel lastig dat zijn familie zo ver weg woont. Het zou fijn zijn als hij dichter bij zijn familie zou zitten. Hij geeft te kennen dat er het afgelopen half jaar wat incidenten zijn geweest.
De verdediging stemt in met een verlenging van de TBS met twee jaar, maar vindt het wel spijtig dat er geen plek voor betrokkene is die wat dichter bij zijn familie is.
6.Het oordeel van de rechtbank
De rechtbank is bevoegd om van de vordering kennis te nemen, omdat zij in eerste aanleg kennis heeft genomen van de misdrijven ter zake waarvan de TBS is gelast.
De vordering is tijdig, dat wil zeggen niet eerder dan twee maanden en niet later dan één maand voor het tijdstip waarop de TBS door tijdsverloop zou eindigen, ingediend. De officier van justitie is ontvankelijk in de vordering.
De TBS kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de TBS eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. Gelet op het advies van de TBS-instelling wordt nog steeds voldaan aan dit wettelijke criterium.
Een andere, minder ingrijpende setting is op dit moment niet aan de orde. Er wordt gezocht naar een woonplek voor betrokkene met het juiste beveiligingsniveau, maar de verwachting is dat dit nog enige tijd zal duren. Tot die plek is gevonden, is er geen alternatief en zal betrokkene in de kliniek moeten verblijven waar hij nu zit.
Gelet op hetgeen hierboven is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen, eist dat de TBS van betrokkene wordt verlengd met twee jaar.
7.De beslissing
De rechtbank verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege van betrokkene met twee jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. J. Bergen, voorzitter, mr. A.B. Scheltema Beduin en mr. T. Kemper, rechters, in tegenwoordigheid van mr. M.R. Tafazzul, griffier, en is uitgesproken ter openbare zitting op 29 juni 2023.
De jongste rechter en de griffier zijn niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.