Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummer: 02-800112-18
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 21 juli 2023
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van
[betrokkene]
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1993
verblijvende in FPC [naam] te [plaats]
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie van 5 juni 2023, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna tbs) met voorwaarden met twee jaar;
- de voortgangsverslagen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van [betrokkene] ;
- het verlengingsadvies van GGZ, Novadic-Kentron van 22 mei 2023;
- het pro justitia rapport van [psychiater] , van 15 mei 2023.
2.De procesgang
Bij vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 15 juli 2019 is [betrokkene] (hierna: betrokkene), wegens belaging, bedreigingen en belediging (overtreding van de artikelen 285b, 285 en 266/267 van het Wetboek van Strafrecht) veroordeeld tot een gevangenisstraf van 516 dagen met aftrek van voorarrest en tbs met voorwaarden voor de duur van twee jaar, met een groot aantal bijzondere voorwaarden.
De rechtbank constateert dat het hier deels gaat om misdrijven als bedoeld in artikel 38e,
eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs met voorwaarden is op 15 juli 2019 aangevangen.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 7 juli 2023 is de officier van justitie mr. I.M. Peeters gehoord.
Tevens is betrokkene gehoord, bijgestaan door zijn raadsman mr. M. Broere, advocaat te Roosendaal.
Voorts is de deskundige van Novadic-Kentron, mevrouw [deskundige] , reclasseringswerker, gehoord.
3.Het advies van de reclassering
De reclasseringsinstelling Novadic-Kentron heeft in het rapport van 22 mei 2023 geadviseerd de maatregel onder de huidige voorwaarden met twee jaar te verlengen. In de huidige situatie functioneert betrokkene stabiel. Zonder externe steun, structuur en een kader is de verwachting dat betrokkene niet lang deze stabiliteit kan vasthouden. Om ervoor te zorgen dat er tijdig ingegrepen kan worden, is een verlenging van tbs-maatregel noodzakelijk. Ditzelfde geldt voor het voorkomen van risicofactoren zoals het wegvallen van zinvolle dagbesteding en het aangaan van een instabiele partnerrelatie. Betrokkene zal op termijn uitstromen naar een zelfstandige woning. De inschatting is dat hier nog geruime tijd voor nodig is. De reclassering acht het noodzakelijk dat betrokkene zorg blijft ontvangen zowel gericht op het behoud van zijn abstinentie van middelen, het voortzetten van (medicamenteuze) behandeling en een stabiele leefomgeving. Komend jaar wil men proberen de weerstand tegen medicatie te verkleinen en de komende periode zal onderzocht worden in hoeverre betrokkene middels psycho-educatie tot meer ziekte inzicht kan komen. Om de motivatie van betrokkene te vergroten zal na een jaar getoetst kunnen worden of de psycho-edcucatie heeft geleid tot meer ziekte inzicht. De huidige voorwaarden maken nog steeds een goede uitvoering van het toezicht mogelijk. Novadic-Kentron acht het derhalve niet nodig om de voorwaarden aan te passen.
Ter zitting heeft de deskundige hieraan toegevoegd dat betrokkene opnieuw psychotisch is geworden toen hij met zijn medicatie mocht stoppen. Betrokkene heeft dit ontkend. Wel houdt betrokkene zich zo goed als kan aan de afspraken en heeft hij de afgelopen jaren zijn uiterste best gedaan. Er blijft een psychotische kwetsbaarheid waarvoor behandeling noodzakelijk is. In overleg met de psychiater is een switch gemaakt naar andere medicatie. Over de duur van de verlenging van tbs geeft de deskundige aan dat er tijd nodig is om betrokkene voor te bereiden op doorstroming naar een zelfstandige woonruimte. Hier is nog geen zicht op en er is alle rust en ruimte nodig om betrokkene te begeleiden. Een zorgmachtiging zou nu nog te weinig risicomanagement en te weinig veiligheidsborging met zich meebrengen. Bovendien is het verkennen van de mogelijkheid tot het verlenen van een zorgmachtiging pas aan de orde aan het einde van de tbs.
4.Het advies van de externe gedragsdeskundige
Uit het rapport van [psychiater] d.d. 15 mei 2023 blijkt dat bij betrokkene sprake is van een persoonlijkheidsstoornis met antisociale en borderline trekken, als ook ernstige verslavingsproblematiek die goeddeels in remissie is. Indien de maatregel zou wegvallen is er sprake van een matig recidiverisico in engere zin. Betrokkene lijkt aan autonomie te hebben gewonnen, maar blijft kwetsbaar. Er kon echter nog niet in de huidige relatief vrije situatie worden getoetst of betrokkene nog steeds streeft naar symbiose en in hoeverre frustraties in deze behoefte (verlaten worden) hem aanzetten tot psychotisch gekleurd belagingsgedrag. Gebruik van antipsychotische medicatie werkt zeker beschermend tegen recidivering, maar betrokkene is hiervoor (nog) niet intrinsiek gemotiveerd. Hier ligt de grootste risicofactor mocht de tbs-maatregel van betrokkene onvoorwaardelijk worden beëindigd. Overigens lijkt ook nog een rest risico te bestaan jegens het slachtoffer bij het indexdelict. Immers, bij toenemende psychoticering blijkt zij tijdens de tbs-behandeling nog steeds op een waanachtige manier in zijn denken vertegenwoordigd. Zo lang er nog sprake is van professionele ondersteuning en toezicht in een gedwongen kader met verblijf in een RIBW, wordt ingeschat dat het recidiverisico laag is. Toewerken naar meer zelfstandig wonen is aangewezen, waarbij ondersteunende antipsychotische medicatie, alsook abstinentie van middelen van groot belang blijven binnen het risicomanagement. Betrokkene dient aanhoudend gemotiveerd te blijven worden voor het gebruik van medicatie, bij voorkeur middels expliciete psycho-educatie vanuit het forensisch begeleidend team. Beëindiging thans van de maatregel biedt te weinig veiligheidsborging. Te verwachten is dat betrokkene dan al snel zijn medicatie zal staken.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs met voorwaarden met twee jaar te verlengen gebleven. Betrokkene moet een traject doorlopen, uitstromen naar zelfstandig wonen en stabiliteit bereiken. Daarbij is minder weerstand ten aanzien van medicatie noodzakelijk. Het traject neemt meer dan een jaar in beslag. Een zorgmachtiging kan misschien uiteindelijk een alternatief bieden, maar voorlopig nog niet.
6.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft ter zitting verklaard dat het zijn doel is om zonder medicatie door het leven te gaan. De medicatie heeft vervelende bijwerkingen en hij ervaart het als vernederend dat hij geen baas is over zijn eigen lichaam. Betrokkene heeft verklaard inderdaad weerstand te hebben tegen de medicatie en ook tegen de psycho-educatie over medicatie, maar zegt zijn medicijnen wel te slikken. Wel is hij van mening dat er minder zware medicatie kan worden gevonden die hetzelfde effect heeft als de antipsychotica die hij nu moet slikken. Verder heeft betrokkene verklaard dat het goed gaat, hij kleur in zijn leven heeft en bijna zijn kappersopleiding heeft afgerond.
De verdediging heeft betoogd dat de tbs maatregel met een jaar moet worden verlengd in plaats van met twee jaar. De wens om geen antipsychotica te slikken is diep genesteld bij betrokkene en daar komt hij niet vanaf. De wens van een drugsvrij leven moet worden ondersteund. Het hoeft niet zo te zijn dat iemand moet ontsporen voordat een zorgmachtiging wordt uitgesproken. Er zijn doorstroommogelijkheden vanuit de tbs die moeten worden onderzocht en daarvoor is verlenging met een jaar voldoende. Dat extra jaar verlengen zou puur zijn om de controle over betrokkene te houden. Hij heeft laten zien dat hij stappen kan maken en zijn leven een positieve draai heeft weten te geven met onder andere de kappersopleiding. De verdediging heeft verzocht de maatregel te verlengen met een jaar, om dan te kijken naar de mogelijkheden van een zorgmachtiging.
7.Het oordeel van de rechtbank
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs met voorwaarden eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. Gelet op de adviezen van NovadicKentron en de externe gedragsdeskundige wordt nog steeds voldaan aan dit wettelijke criterium.
De rechtbank ziet geen reden om af te wijken van de adviezen en maakt de conclusies uit deze adviezen de hare.Betrokkene zal op termijn uitstromen naar een zelfstandige woning. De inschatting is dat hier nog geruime tijd voor nodig is. De reclassering acht het noodzakelijk dat betrokkene zorg blijft ontvangen zowel gericht op het behoud van zijn abstinentie van middelen, het voortzetten van (medicamenteuze) behandeling en een stabiele leefomgeving. Komend jaar wil men proberen de weerstand tegen medicatie te verkleinen en de komende periode zal onderzocht worden in hoeverre betrokkene middels psycho-educatie tot meer ziekte inzicht kan komen.
De rechtbank kan op dit moment niet beoordelen of een zorgmachtiging over een jaar een alternatief is voor de tbs-maatregel. Gelet op de rapportages is een zorgmachtiging op dit moment in ieder geval een te los kader. Mogelijk zou bij een volgende verlengingsrapportage aandacht kunnen worden besteed aan de mogelijkheid van het verlenen van een zorgmachtiging.
Verder ziet de rechtbank dat uit de verlengingsrapportages volgt dat het goed gaat met betrokkene, dat hij in beginsel meewerkt en zich zo goed mogelijk aan afspraken houdt. Ook doet hij zijn uiterste best en heeft hij zijn opleiding bijna voltooid. Dat verdient een compliment. De medicatiebereidheid van betrokkene lijkt echter de belangrijkste belemmerende factor te zijn in doorstroom naar een minder ingrijpend kader.
De rechtbank is van oordeel dat, in samenspraak met betrokkene, moet worden gekeken naar optimalisering van de medicatie die hij krijgt. Er moet (nogmaals) goed worden beoordeeld welke medicatie psychoses kan voorkomen aan de ene kant, terwijl deze medicatie aan de andere kant minimale bijwerkingen voor betrokkene tot gevolg heeft. Hierbij moeten beide doelen zo optimaal mogelijk worden benut.
Gelet op hetgeen hierboven is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat de tbs met voorwaarden van betrokkene moet worden verlengd met twee jaar.
8.De beslissing.
De rechtbank
verlengtde termijn van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van
[betrokkene]met
twee jaar.
verlengtde termijn van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van
[betrokkene]met
twee jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. W.A.H.A. Schnitzler-Strijbos, voorzitter, mr. R.J.H. de Brouwer en mr. C. Hofman, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. R.M. Heitzman en is uitgesproken ter openbare zitting op 21 juli 2023.
De griffier is niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.