Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummer: 02/800134-09
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 14 februari 2023
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene]
geboren op [geboortedag] 1969 te [geboorteplaats]
thans verblijvende in Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) Pompestichting
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- het adviesrapport van FPC Pompestichting (hierna: de tbs-kliniek) van 8 december 2022;
- de wettelijke aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van 1 oktober 2020 tot en met 1 juli 2022;
- de vordering van de officier van justitie, ter griffie ontvangen op 22 december 2022, strekkende tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna: tbs) met twee jaar.
2.De procesgang
Bij arrest van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 23 maart 2010 is betrokkene in hoger beroep veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes jaar, met aftrek van het voorarrest, en tbs met verpleging van overheidswege wegens kindermisbruik en kinderporno.
De rechtbank constateert dat het hier gaat om een misdrijf als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs is op 6 februari 2013 aangevangen en laatstelijk bij beslissing van de rechtbank van 16 februari 2021 verlengd met een termijn van twee jaar. Deze beslissing is op 12 augustus 2021 door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bevestigd.
Ter terechtzitting van 31 januari 2023 is de officier van justitie, mr. E.M.H.B.C. van Aalst, gehoord. Ook is betrokkene gehoord, bijgestaan door zijn raadsvrouw mr. A.L. Louwerse, advocaat te Haarlem. Verder is de heer [naam] , behandelcoördinator/GZ-psycholoog bij de tbs-kliniek, als deskundige gehoord.
3.Het advies van de tbs-kliniek
Volgens het rapport van de tbs-kliniek is betrokkene gediagnosticeerd met een pedofiele stoornis van het niet-exclusieve type en een gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis met afhankelijke, antisociale, narcistische, histrionische en borderline trekken. Betrokkene heeft een voorkeur voor jongens in de leeftijd van 12 tot 14 jaar oud. Dit is een blijvende seksuele preferentie en daarom risicovol.
Er worden maar kleine stapjes gemaakt, die niet zozeer te maken hebben met het verkrijgen van meer inzicht, maar vooral met extern risicomanagement en stabiliteit. Behandelmodules worden niet meer gevolgd, omdat het behandelplafond lijkt te zijn bereikt. De inschatting is dat bij betrokkene externe controle en toezicht blijvend nodig zullen zijn. Binnen de huidige setting is sprake van een hoog beveiligingsniveau en een hoge mate van zorg, waardoor het recidiverisico wordt ingeschat als laag. Indien het huidige tbs-kader nu zou wegvallen wordt het recidiverisico ingeschat als hoog.
Vanwege de hardnekkigheid van zijn problematiek en de daarbij gepaarde risico’s heeft een intake plaatsgevonden voor de Longcare bij [instelling] . Die kliniek zag af van een plaatsing. Zij meent dat betrokkene groei liet zien in de huidige tbs-kliniek. Na een multidisciplinair overleg is besloten om toch eerst verdere groei van de verlofbeweging van betrokkene goed te monitoren. Daarom is in de afgelopen periode onderzocht onder welke voorwaarden onbegeleid verlof haalbaar zou zijn. Beoordeeld moest worden of hierbij de inzet van libidoremmende medicatie nodig was, met name in welke vorm. Nu betrokkene het niet eens was met de verlofvoorwaarden heeft er op zijn verzoek een second opinion plaatsgevonden bij [instelling] . Vanuit die kliniek is geadviseerd om een antipsychoticum te combineren met een hormonaal libidoremmend medicijn. Dit advies is overgenomen, maar met de instelling op deze medicatie is slechts beperkt onbegeleid werk- verlof bij een beschermende werkplaats nabij de kliniek toegekend. Het doel hiervan is te onderzoeken in hoeverre betrokkene zich open en betrouwbaar blijft opstellen als hij meer vrijheden krijgt. Niet kan worden uitgesloten dat de huidige verlofvorm het hoogst haalbare blijkt te zijn voor betrokkene. Het uiteindelijke resocialisatiedoel zal ook afhangen van zijn gedrag en ontwikkeling. Als stagnatie mocht optreden in het traject, zal opnieuw een intake voor de Longcare worden overwogen. Gezien de grote hoeveelheid stappen die nog moet worden gezet, heeft de tbs-kliniek een verlenging voor de termijn van twee jaar geadviseerd.
Ter zitting heeft de deskundige daaraan toegevoegd dat betrokkene kleine stapjes maakt. De verlofbeweging van betrokkene is klein, kort en goed ingekaderd en betrokkene zal moeten laten zien dat hij open en betrouwbaar is en blijft en dat hij doet wat hij zegt. Er is continu extern toezicht en controle nodig en dan gaat het heel goed. Het volgende stapje zal zijn dat wordt beoordeeld of zijn verlofbeweging kan worden uitgebreid. Maar de uitbreiding van vrijheden betekent mogelijk ook dat de medicatie van betrokkene moet worden aangepast. De inzet van de juiste medicatie is een zoektocht, nu het ook wenselijk is dat hij seksuele omgang kan behouden met zijn partner, wat de kliniek als beschermende factor ziet. [instelling] vindt weliswaar dat bij gebruik van de huidige medicatie alle verlofsoorten kunnen worden toegekend, maar de tbs-kliniek is het daar niet mee eens, omdat zij daarin wel risico’s ziet. Nu niet de verwachting bestaat dat betrokkene over één jaar al hele grote stappen heeft gemaakt heeft de deskundige het advies namens de tbs-kliniek gehandhaafd.
4.Het standpunt van de officier van justitie
Onder verwijzing naar het rapport van de tbs-kliniek en de daarop ter zitting gegeven toe- lichting van de deskundige, heeft de officier van justitie de vordering tot verlenging van de tbs-maatregel met twee jaar gehandhaafd.
5.Het standpunt van de verdediging
Hoewel de verdediging begrijpt dat het nog te doorlopen traject niet binnen een jaar zal zijn afgerond vanwege de stappen die nog moeten worden gezet, heeft de verdediging bepleit de verlenging van de termijn te beperken tot een jaar om betrokkene enig uitzicht te geven en een vinger aan de pols te houden. Over een jaar kan dan worden bekeken hoe het staat met het verlof en de medicatie van betrokkene. Betrokkene is betrouwbaar en zet zich in. Hij wil graag laten zien wat hij heeft bereikt over een jaar.
6.Het oordeel van de rechtbank
Vooropgesteld wordt dat een tbs-maatregel kan worden verlengd indien de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van deze maatregel eist. Dit houdt concreet in dat het recidivegevaar nog aanwezig moet zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geest- vermogens.
De rechtbank leidt uit het rapport van tbs-kliniek af dat betrokkene nog altijd lijdt aan een pedofiele stoornis van het niet-exclusieve type en een gespecificeerde persoonlijkheids- stoornis met afhankelijke, antisociale, narcistische, histrionische en borderline trekken.
De rechtbank stelt op grond hiervan vast dat er bij betrokkene dus nog altijd sprake is van een ziekelijke stoornis van de geestvermogens.
Bij betrokkene is sprake van een blijvende seksuele preferentie voor jongens in de leeftijd van 12 tot 14 jaar oud, wat als risicovol wordt gezien. Een behandelplafond lijkt te zijn bereikt en vanwege zijn delictgeschiedenis en het verloop van de behandeling, wordt ingeschat dat externe controle en toezicht blijvend nodig zullen zijn. Daarom wordt door de tbs-kliniek en de deskundige het recidiverisico ingeschat als hoog indien de tbs-maatregel op dit moment zou worden beëindigd. De rechtbank onderschrijft het herhalingsgevaar en neemt de conclusies en adviezen van de tbs-kliniek over.
Het voorgaande betekent dat is voldaan aan het wettelijk criterium voor verlenging van de maatregel en dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs-maatregel eist. Dit staat overigens ook niet ter discussie.
Als uitgangspunt geldt dat de tbs moet worden verlengd met een termijn van twee jaar als aannemelijk is dat de behandeling en resocialisatie van de terbeschikkinggestelde in het bestaande juridische kader meer tijd in beslag zal nemen dan de tijd die resteert bij een verlenging van de tbs met een termijn van één jaar.
De rechtbank is van oordeel dat door de tbs-kliniek duidelijk onderbouwd is beschreven en door de deskundige ter zitting onderbouwd is toegelicht, dat het tbs-traject van betrokkene nog een geruime tijd in beslag zal nemen. Hoewel de rechtbank begrijpt dat betrokkene enig perspectief wenst, vormt dit geen gegronde reden om af te wijken van voornoemd uitgangs- punt. Voorts is het een gegeven dat er slechts kleine stapjes worden gezet die met name gericht zijn op extern risicomanagement en het behouden van stabiliteit. Betrokkene heeft alleen nog maar onbegeleid werkverlof toegekend gekregen en de verloven kunnen slechts in kleine stapjes worden uitgebreid, omdat steeds weer moet worden beoordeeld in hoeverre hij daarmee kan omgaan, waarbij ook steeds weer moet worden onderzocht of zijn medicatie daarbij aansluit. Het blijft zoeken naar de juiste balans tussen vrijheden die aan betrokkene kunnen worden toegekend en de juiste hoogte van zijn medicatie. Gelet op alle stappen die nog moeten worden gezet, acht de rechtbank het niet aannemelijk dat het nog te doorlopen traject in een jaar zal zijn afgerond.
Gelet op het voorgaande zal de rechtbank de vordering van de officier van justitie toewijzen en de tbs met verpleging van overheidswege van betrokkene verlengen met twee jaar.
7.De beslissing
De rechtbank:
- verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege van betrokkene met twee jaar.
De beslissing is gegeven door mr. D. van Kralingen, voorzitter, mr. M. Breeman en mr. F.L. Donders, rechters, in tegenwoordigheid van M.C.C. Joosen, griffier, en is uitgesproken ter openbare zitting op 14 februari 2023.