Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Middelburg
Parketnummer: 12/010927-97
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 25 september 2024
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene]
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1978
thans verblijvende in Forensisch Psychiatrisch Centrum [de kliniek] (hierna: de kliniek)
[adres]
[betrokkene] wordt hierna aangeduid als betrokkene.
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie om de terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege (hierna: tbs met verpleging van overheidswege) met twee jaar te verlengen van 15 augustus 2024;
- de wettelijke aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van 11 juni 2022 tot en met 11 juni 2024;
- het verlengingsadvies van de kliniek van 29 juli 2024;
- een Pro Justitia rapportage van 21 mei 2024 door psychiater [naam 1] en van 17 juni 2024 door GZ-psycholoog [naam 2] .
2.De procesgang
Bij vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 3 juni 1998 is betrokkene ter zake van poging tot afpersing, diefstal en diefstal door twee of meer verenigde personen, veroordeeld tot een gevangenisstraf van 7 maanden en tbs met verpleging van overheidswege.
De tbs is 9 oktober 1998 aangevangen. De tbs is laatstelijk bij beslissing van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 5 oktober 2022 met een termijn van twee jaar verlengd.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 25 september 2024 is de officier van justitie, mr. M. van Leeuwen, gehoord. Tevens is betrokkene via een videoverbinding gehoord, bijgestaan door zijn raadsman mr. J.M. Walther, advocaat te Utrecht. Ook is de deskundige [naam 3] , behandelcoördinator, via een videoverbinding gehoord.
3.Het advies van de kliniek
De kliniek heeft geadviseerd de tbs met verpleging van overheidswege te verlengen met twee jaar en heeft daartoe het volgende, kort samengevat, gesteld in haar advies.
In diagnostische termen is er sprake van schizofrenie, autismespectrumstoornis, ongespecificeerde stoornis gerelateerd aan een ander (of onbekend) middel (in langdurige remissie in een gereguleerde omgeving), stoornis in cannabisgebruik en enuresis.
Betrokkene verblijft sinds 2003 op de afdeling Langdurige Forensische Psychiatrische Zorg
(LFPZ) van de kliniek waarbij het behandelteam zich richt op stabilisatie en kwaliteit van leven. Sinds enkele jaren breidt betrokkene zijn veilige haven in kleine stappen uit. Jaren terug begaf hij zich enkel op zijn kamer met de deur op slot, omdat hij zich daarbuiten onveilig voelde. Hij hield anderen letterlijk op afstand door te urineren tegen de muren en deur. Vandaag de dag slaagt hij er in om van zijn kamer af te komen en om zich onbegeleid op de afdeling te begeven, waar hij in toenemende mate behoefte heeft aan sociaal contact en regelmatig in het zitje van de afdeling zit voor een praatje of spelletje. In het verleden is met hem de afspraak gemaakt dat hij zich op eigen verzoek kan laten afzonderen in de prikkelarme kamer (PAK) wanneer hij spanningen of bijwerkingen van zijn (dwang)medicatie ervaart. Waar betrokkene jaren terug met grotere regelmaat verzocht om een PAK-plaatsing, vindt dit in de beschreven periode iets minder frequent plaats.
Concluderend kan worden gesteld dat betrokkene op de best passende plek verblijft. Er worden geen mogelijkheden gezien voor behandeling en uitstroom. De ernst van de problematiek en de daarmee gepaard gaande risico’s maken dat het hoge beveiligingsniveau van een FPC nog altijd nodig is en waarschijnlijk ook langdurig - al dan niet altijd - nodig blijft. Betrokkene is voor een adequaat risicomanagement volledig afhankelijk van externe structuur, (pro-)actieve begeleiding en ondersteuning. Derhalve wordt een verlenging van de tbs-maatregel voor de duur van twee jaren geadviseerd.
Ter zitting heeft de deskundige [naam 3] het verlengingsadvies bevestigd en daaraan nog het volgende toegevoegd. De kliniek is trots op hoe het gaat met betrokkene. Hij zat eerder alleen op zijn kamer met de deur dicht. Nu komt hij op de afdeling, lijkt hij minder angstig en maakt hij contact met anderen. Zijn kwaliteit van leven is de afgelopen periode verbeterd.
4.Het advies van de externe gedragsdeskundigen
De psychiater en de psycholoog hebben in het rapport van 21 mei 2024 gemeld dat de vragen niet konden worden beantwoord, omdat betrokkene zijn medewerking aan het onderzoek heeft geweigerd.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs-maatregel met verpleging van overheidswege met twee jaar te verlengen gebleven. Aan de formele criteria voor verlenging van de tbs wordt nog voldaan. Hij constateert dat betrokkene in de kliniek goede stappen zet dat hij goed op zijn plek lijkt te zitten. Tegelijkertijd wordt door de deskundige gerapporteerd dat bij het wegvallen van het kader de risico’s hoog zijn.
De verwachting is dat langdurige zorg en begeleiding nodig is om ervoor te zorgen dat betrokkene niet opnieuw de fout in gaat. Gelet hierop dient de tbs-maatregel te worden verlengd met twee jaar.
6.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft ter zitting verklaard dat het naar omstandigheden goed met hem gaat, maar dat hij last heeft van bijwerkingen door zijn medicatie. Hij rookt geen hasj meer en besteedt meer tijd buiten zijn kamer.
De verdediging heeft bepleit om de tbs-maatregel met twee jaar te verlengen. Betrokkene zegt dat hij in de huidige setting op zijn plek is. Hij heeft goed contact met zijn begeleiders, zijn medebewoners en alle medewerkers van de kliniek. Hij zet stappen in de goede richting door ook vaker op de afdeling te komen. Betrokkene is al op jonge leeftijd in de tbs terecht gekomen. De proportionaliteit en de subsidiariteit beginnen zwaarder te wegen, maar er is geen passend alternatief. De verdediging kan niet anders dan zich verenigen met de vordering van de officier van justitie.
7.Het oordeel van de rechtbank
De rechtbank is bevoegd om van de vordering kennis te nemen, omdat zij in eerste aanleg kennis heeft genomen van de misdrijven ter zake waarvan de tbs-maatregel is gelast. De vordering is tijdig ingediend, zodat de officier van justitie ontvankelijk is in zijn vordering.
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. Gelet op het advies van de kliniek en de daarop ter zitting gegeven toelichting stelt de rechtbank vast dat de stoornissen van de geestvermogens die destijds hebben geleid tot oplegging van de tbs-maatregel, te weten schizofrenie, autismespectrumstoornis, ongespecificeerde stoornis gerelateerd aan een ander (of onbekend) middel, stoornis in cannabisgebruik en enuresis, nog steeds aanwezig zijn. Daarnaast is de rechtbank op basis van de stukken en het verhandelde ter zitting van oordeel dat sprake is van een hoog recidiverisico wanneer de tbs op dit moment wordt beëindigd en het veiligheids- en begeleidingskader wegvalt.
De rechtbank stelt dan ook vast dat wordt voldaan aan het hiervoor genoemde wettelijke criterium.
Betrokkene heeft goede stappen gezet en de rechtbank is blij te horen dat betrokkene zich op zijn plaats voelt en dat hij gelukkig is.
Gelet op hetgeen hierboven is overwogen, is de rechtbank met de officier van justitie en de verdediging van oordeel dat de tbs met verpleging van overheidswege wordt verlengd met twee jaar.
8.De beslissing
De rechtbank verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege met twee jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. J.P.E. Mullers, voorzitter, mr. J. Bergen en mr. A.B. Scheltema Beduin, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. S.B.H. van Overveld en is uitgesproken ter openbare zitting op 25 september 2024.
De griffier is niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.