Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummers: 02-055344-22, 02-271938-21, 02-024207-22 en 02-041366-22
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 4 april 2025
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van
[betrokkene] (hierna: betrokkene)
geboren op [geboortedag] 1976 te [geboorteplaats]
thans verblijvende bij [kliniek 1] , [afdeling] , te [plaats 1]
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de voortgangsverslagen van de reclassering van 22 juni 2023, 29 september 2023, 22 december 2023, 27 maart 2024, 8 juli 2024 en 30 september 2024;
- het rapport van psychiater drs. [psychiater] van 11 december 2024;
- het rapport van de reclassering van 2 januari 2024
- de vordering van de officier van justitie van 12 februari 2025, strekkende tot een verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna: tbs) met voorwaarden met twee jaar.
2.De procesgang
Bij vonnis van deze rechtbank van 20 maart 2023 is betrokkene veroordeeld tot een gevangenisstraf van 12 maanden, met aftrek van het voorarrest, en tbs met voorwaarden wegens meerdere bedreigingen, vernieling, belediging, diefstal en diefstal met geweld, waarbij de volgende voorwaarden zijn opgelegd:
betrokkene maakt zich niet schuldig aan het plegen van een strafbaar feit;
betrokkene werkt mee aan het reclasseringstoezicht. Deze medewerking houdt onder andere in:
- betrokkene meldt zich op afspraken bij de reclassering. De reclassering bepaalt hoe vaak dat nodig is;
- betrokkene laat een of meer vingerafdrukken nemen en laat een geldig
identiteitsbewijs zien. Dit is nodig om de identiteit van betrokkene vast te stellen;
- betrokkene houdt zich aan de aanwijzingen van de reclassering. De reclassering kan aanwijzingen geven die nodig zijn voor de uitvoering van het toezicht of om betrokkene te helpen bij het naleven van de voorwaarden;
- betrokkene helpt de reclassering aan een actuele foto waarop zijn gezicht
herkenbaar is. Deze foto is nodig voor opsporing bij ongeoorloofde afwezigheid;
- betrokkene werkt mee aan huisbezoeken;
- betrokkene geeft de reclassering inzicht in de voortgang van begeleiding en/of behandeling door andere instellingen of hulpverleners;
- betrokkene vestigt zich niet op een ander adres zonder toestemming van de
reclassering;
- betrokkene werkt mee aan het uitwisselen van informatie met personen en instanties die contact hebben met betrokkene, als dat van belang is voor het toezicht;
3. betrokkene gaat niet naar het buitenland of het Caribisch deel van het Koninkrijk
der Nederlanden, zonder toestemming van de reclassering;
4. betrokkene laat zich opnemen en behandelen bij de [instelling] of een soortgelijke instelling, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing. De opname start bij aanvang tbs en duurt zolang de reclassering dat nodig vindt, in overleg met de zorginstelling. Betrokkene houdt zich aan de huis- regels en de aanwijzingen die de zorginstelling geeft voor de behandeling. Gelet
op de problematiek kan hieronder ook het innemen van medicijnen vallen, als de zorginstelling dat nodig vindt. Als de reclassering een overgang naar ambulante zorg, begeleid wonen of maatschappelijke opvang gewenst vindt, werkt betrokkene mee aan de indicatiestelling en plaatsing;
5. betrokkene verblijft aansluitend op de klinische behandeling in een nader te bepalen instelling voor beschermd wonen of maatschappelijke opvang, te bepalen door de reclassering. Het verblijf duurt zolang de reclassering dat nodig vindt. Betrokkene houdt zich aan de huisregels en het dagprogramma dat de instelling in overleg met de reclassering voor hem heeft opgesteld;
6. als de reclassering dat nodig vindt en verdachte daarmee instemt, kan hij voor een
time-out worden opgenomen in een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC), een
Forensisch Psychiatrische Kliniek (FPK), een Forensisch Psychiatrische Afdeling
(FPA) of een andere instelling. Deze time-out duurt maximaal 7 weken, met de
mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal 7 weken, tot maximaal
14 weken per jaar;
7. betrokkene houdt zich wat betreft drugsgebruik aan de richtlijnen van de reclassering, ook als dat inhoudt volledige abstinentie en werkt mee aan controle op dit verbod. De controle gebeurt met urineonderzoek. De reclassering bepaalt hoe vaak betrokkene wordt gecontroleerd;
8. betrokkene houdt zich wat betreft alcoholgebruik aan de richtlijnen van de reclassering, ook als dat inhoudt volledige abstinentie en werkt mee aan urine- onderzoek en ademonderzoek (blaastest) om dit alcoholverbod te controleren. De reclassering bepaalt met welke controlemiddelen en hoe vaak betrokkene wordt gecontroleerd.
De rechtbank constateert dat het hier gaat om meerdere misdrijven als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs met voorwaarden is op 27 maart 2023 aangevangen.
Tijdens het onderzoek ter zitting op 21 maart 2025 is de officier van justitie, mr. I. Peters, gehoord. Ook is betrokkene gehoord, bijgestaan door raadsman mr. Z. Yeral, advocaat te Roosendaal. Verder is mevrouw [reclasseringswerker] , reclasseringswerker, gehoord als deskundige.
3.Het advies van de externe gedragsdeskundige
Uit het rapport van de psychiater blijkt onder meer dat betrokkene lijdt aan schizofrenie (met als differentiaal diagnose een andere gespecificeerde schizofreniespectrumstoornis
of andere psychotische stoornis) en ernstige verslavingsproblematiek (een stoornis in het gebruik van middelen als alcohol, cannabis, speed, cocaïne en heroïne, alle in gedwongen remissie onder gestructureerde omstandigheden). Daarnaast is er bij betrokkene sprake van zwakbegaafdheid.
Binnen het tbs-kader wordt het recidiverisico ingeschat als laag zonder verlof en matig tot hoog binnen een verloftraject. Naarmate betrokkene meer vrijheden krijgt wordt dat risico hoger ingeschat. Indien de tbs-maatregel nu zou worden beëindigd wordt de kans op zowel een nieuw geweldsdelict als op diefstal (met geweld) op korte en (middel)lange termijn ingeschat als hoog. Naar verwachting zal betrokkene niet in staat zijn om zichzelf te handhaven. Betrokkene zal terugvallen in overmatig middelengebruik en zijn medicatie staken, waardoor hij vervolgens zal terugvallen in delictgedrag.
De vraag is in welke mate betrokkene toegankelijk is voor behandeling. Hij zal psychose- en verslavingsgevoelig blijven en zijn beperkte intellectuele capaciteiten zijn niet veranderbaar.
Van belang is dat hij antipsychoticum blijft slikken, leert zijn psychotische kwetsbaarheid te accepteren en herkennen én leert ernaar te handelen. Ook is van belang dat hij leert omgaan met zijn verslavingsgevoeligheid en de triggers voor middelengebruik leert herkennen. Voor wat betreft het risicomanagement is het van belang dat hij verblijft op een afdeling met een hoog zorg- en beveiligingsniveau en intensief en langdurig wordt gemonitord. Gelet op zijn complexe psychiatrische problematiek, het tot nu toe beperkte behandelresultaat en het hoge recidiverisico, is voortzetting van de maatregel onontkoombaar. De psychiater heeft daarom geadviseerd de termijn van de tbs te verlengen met twee jaar.
4.Het advies van de reclassering
Uit het rapport van de reclassering leidt de rechtbank onder meer af dat betrokkene zich tijdens de eerste behandelpoging bij de verslavingskliniek in [plaats 1] twee keer heeft onttrokken van verlof en cocaïne en heroïne heeft gebruikt. In overleg met de reclassering heeft betrokkene een tweede behandelpoging gekregen bij verslavingskliniek [kliniek 2] in [plaats 2] . Vanaf augustus 2023 tot aan augustus 2024 lijkt hij abstinent van middelen. Bij beide opnames heeft betrokkene echter een inactief beeld laten zien. Op 14 augustus 2024 is betrokkene geplaatst bij [kliniek 1] te [plaats 1] en kort hierna heeft hij weer cocaïne gebruikt. Ook hier laat hij weer een inactief beeld zien. De behandeling is reeds van kracht, maar modules en een enkele therapie zijn pas recent gestart. Betrokkene ligt veel op bed en doet niet zoveel. Hierdoor is de behandeling vooral gericht op het motiveren en activeren van betrokkene. In december 2024 is hij al wel gestart met één uur begeleid wandelen in de omgeving van de kliniek, maar zijn dagprogramma moet nog meer invulling krijgen. Zowel de kliniek als de reclassering en betrokkene zullen zicht moeten krijgen op de draagkracht, leerbaarheid en risico’s van betrokkene. Op dit moment staat hij opnieuw aan het begin van zijn behandeling en zal het resocialisatietraject nog geheel vorm moeten krijgen. Zonder de maatregel wordt het recidiverisico nog ingeschat als hoog. De reclassering heeft derhalve geadviseerd de termijn van de tbs te verlengen met twee jaar.
De deskundige heeft ter zitting toegelicht dat betrokkene vrijwel direct na zijn plaatsing bij [kliniek 1] één terugval in drugsgebruik heeft gehad. Het werd betrokkene aangeboden en de deskundige heeft niet het idee dat hij zucht ervaart of zelf op zoek zal gaan naar drugs. Betrokkene ligt het liefst op bed, maar onduidelijk is nog of er bij betrokkene sprake is van niet kunnen of niet willen. Het is de vraag of er nog een behandelmogelijkheid is of dat er gekeken moet worden naar het creëren van stabiliteit op de leefgebieden. Inmiddels gaat betrokkene anderhalf uur begeleid naar buiten en is hij verder in zijn therapie. Ook wordt
er meer met hem ondernomen en is er geen sprake meer geweest van middelengebruik. De deskundige vindt dat er sprake is van een lichte verbetering ten opzichte van de datum van het opstellen van het rapport, maar onderschrijft nog wel het hoge recidiverisico indien de tbs-maatregel nu zou worden beëindigd. De deskundige blijft derhalve bij haar advies tot verlenging van de termijn van de tbs met twee jaar.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft op grond van de rapportages de vordering tot verlenging van de termijn van de tbs met twee jaar gehandhaafd.
6.Het standpunt van de verdediging
De verdediging heeft bepleit de verlenging van de termijn van de tbs met voorwaarden te beperken tot één jaar om over een jaar te bezien of tbs met verpleging van overheidswege mogelijk een beter kader voor betrokkene zou kunnen zijn dan tbs met voorwaarden.
7.Het oordeel van de rechtbank
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs eist. Dit houdt concreet in dat het recidivegevaar nog aanwezig moet zijn en dat dit recidivegevaar moet voortvloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens.
Gelet op de rapporten van de psychiater en de reclassering wordt nog altijd voldaan aan de wettelijke eisen voor verlenging van de tbs-maatregel.
Als uitgangspunt geldt dat de tbs moet worden verlengd met een termijn van twee jaar als aannemelijk is dat de behandeling en resocialisatie van de betrokkene in het bestaande juridische kader meer tijd in beslag zal nemen dan de tijd die nog resteert bij een verlenging van de tbs met een termijn van één jaar.
De rechtbank is van oordeel dat in de rapporten onderbouwd is beschreven en door de deskundige ter zitting is toegelicht dat betrokkene weer aan het begin staat van zijn behandeling en dat het resocialisatietraject nog vorm moet krijgen. Het nog te doorlopen traject zal daarom niet binnen een jaar zijn afgerond. De rechtbank vindt het op dit moment te vroeg om te kunnen beoordelen of de tbs met voorwaarden al dan niet het juiste tbs-kader voor betrokkene is en verwacht dat dit ook het geval zal zijn over een jaar. Nog steeds wordt geprobeerd om betrokkene te motiveren en activeren en om hem te behandelen. Bovendien lijkt er volgens de deskundige op dit moment sprake van een lichte verbetering ten opzichte van enkele maanden geleden. De rechtbank zal de termijn van de tbs met voorwaarden daarom verlengen met twee jaar.
8.De beslissing.
De rechtbank:
- verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van betrokkene met twee jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. R. Combee, voorzitter, mr. W.A.H.A. Schnitzler-Strijbos en mr. P.L. Cheung, rechters, in tegenwoordigheid van M.C.C. Joosen, griffier, en is uitgesproken ter openbare zitting op 4 april 2025.
Mr. P.L. Cheung is niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.