Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummer: 02/800367-18
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 4 april 2025
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van
[betrokkene] (hierna: betrokkene)
geboren op [geboortedag 1] 1989 te [geboorteplaats 1]
wonende te [woonadres]
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de voortgangsverslagen van de reclassering van 21 mei 2024 en 10 september 2024;
- het rapport van psychiater drs. [psychiater] van 27 december 2024;
- het rapport van de reclassering van 29 januari 2025;
- de vordering van de officier van justitie van 10 februari 2025, strekkende tot een verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna: tbs) met voorwaarden met één jaar.
2.De procesgang
Bij arrest van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 23 maart 2021 is betrokkene in hoger beroep schuldig bevonden aan mishandeling met zwaar lichamelijk letsel ten gevolge. Hij is ontslagen van alle rechtsvervolging en heeft een tbs met voorwaarden opgelegd gekregen, waarbij de volgende voorwaarden zijn opgelegd:
betrokkene maakt zich niet schuldig aan het plegen van een strafbaar feit;
betrokkene werkt mee aan het reclasseringstoezicht. Deze medewerking houdt onder andere in:
- betrokkene meldt zich op afspraken bij de reclassering. De reclassering bepaalt hoe vaak dat nodig is;
- betrokkene laat een of meer vingerafdrukken nemen en laat een geldig
identiteitsbewijs zien. Dit is nodig om de identiteit van betrokkene vast te stellen;
- betrokkene houdt zich aan de aanwijzingen van de reclassering. De reclassering kan aanwijzingen geven die nodig zijn voor de uitvoering van het toezicht of om betrokkene te helpen bij het naleven van de voorwaarden;
- betrokkene helpt de reclassering aan een actuele foto waarop zijn gezicht
herkenbaar is. Deze foto is nodig voor opsporing bij ongeoorloofde afwezigheid;
- betrokkene werkt mee aan huisbezoeken;
- betrokkene geeft de reclassering inzicht in de voortgang van begeleiding en/of behandeling door andere instellingen of hulpverleners;
- betrokkene vestigt zich niet op een ander adres zonder toestemming van de
reclassering;
- betrokkene werkt mee aan het uitwisselen van informatie met personen en instanties die contact hebben met betrokkene, als dat van belang is voor het toezicht;
3. betrokkene werkt mee aan een time-out in een Forensisch Psychiatrisch Centrum
(FPC) of andere instelling, als de reclassering dat nodig vindt. Deze time-out duurt
maximaal 7 weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal 7
weken, tot maximaal 14 weken per jaar;
4. betrokkene gaat niet naar het buitenland of naar de Nederlandse Antillen, zonder
toestemming van het Openbaar Ministerie;
5. betrokkene laat zich opnemen op de Forensisch Psychiatrische Afdeling (FPA) in
5. betrokkene laat zich opnemen op de Forensisch Psychiatrische Afdeling (FPA) in
[plaats] dan wel in een nader aan te wijzen soortgelijke intramurale zorginstelling, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing, en, in het geval plaatsing met ingang van heden niet mogelijk mocht blijken te zijn, tot het moment waarop plaatsing op de FPA [plaats] of die andere aan te wijzen soortgelijke intramurale zorginstelling wel mogelijk is, ter overbrugging in een soortgelijke door de reclassering te bepalen klinische instelling voor forensisch psychiatrische zorg. De opname duurt zolang de reclassering dat nodig vindt. Betrokkene houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorginstelling geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling. Als de reclassering een overgang naar ambulante zorg, begeleid wonen of maatschappelijke opvang gewenst vindt, werkt betrokkene mee aan de indicatiestelling en plaatsing;
6. betrokkene laat zich behandelen door een nader te bepalen instelling, te bepalen
door de reclassering. De behandeling start na de klinische behandeling. De behandeling duurt zolang de reclassering dat nodig vindt. Betrokkene houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorgverlener geeft voor de behandeling. Het innemen van medicijnen kan onderdeel zijn van de behandeling;
7. betrokkene verblijft in een nader te bepalen instelling voor beschermd wonen of
maatschappelijke opvang, te bepalen door de reclassering. Het verblijf start op een nader door de reclassering te bepalen startmoment. Het verblijf duurt zolang de reclassering dat nodig vindt. Betrokkene houdt zich aan de huisregels en het dagprogramma dat de instelling in overleg met de reclassering voor hem heeft opgesteld;
8. betrokkene heeft of zoekt op geen enkele wijze - direct of indirect - contact met
[slachtoffer] , geboren op [geboortedag 2] 1972 te [geboorteplaats 2] , zolang het Openbaar Ministerie dit verbod nodig vindt. De politie ziet toe op handhaving van dit contactverbod;
9. betrokkene werkt mee aan het aflossen van zijn schulden en het treffen van
afbetalingsregelingen, ook als dit inhoudt meewerken aan schuldhulpverlening in het kader van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen. Betrokkene geeft de reclassering inzicht in zijn financiën en schulden.
De rechtbank constateert dat het hier gaat om een misdrijf als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs met voorwaarden is op 26 maart 2021 aangevangen, waarvan de termijn laatstelijk bij beslissing van deze rechtbank van 4 april 2023 is verlengd met twee jaar en waarbij de bij arrest van 23 maart 2021 opgelegde voorwaarde onder 3 als volgt is gewijzigd:
3. als de reclassering dat nodig vindt en betrokkene daarmee instemt, kan betrokkene voor een time-out worden opgenomen in een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) of andere instelling. Deze time-out duurt totdat de reclassering of betrokkene deze beëindigt, maar maximaal zeven weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal zeven weken, tot maximaal veertien weken per jaar.
Tijdens het onderzoek ter zitting op 21 maart 2025 is de officier van justitie, mr. I. Peters, gehoord. Ook is betrokkene gehoord, bijgestaan door raadsvrouw [naam] , advocaat te Barneveld. Verder is de heer [reclasseringswerker] , reclasseringswerker, als deskundige gehoord via een videoverbinding.
3.Het advies van de externe gedragsdeskundige
Uit het rapport van de psychiater leidt de rechtbank af dat betrokkene lijdt aan schizofrenie, zonder dat er op dit moment sprake is van wanen en/of hallucinaties.
De kans op herhaling van gewelddadige delicten is onder de huidige omstandigheden laag. Als het tbs-kader wegvalt en betrokkene op zichzelf is aangewezen, kan dit in de loop van maanden oplopen tot matig. Enerzijds omdat hij dan niet meer laagdrempelig zijn (paranoïde) interpretaties kan toetsen en anderzijds omdat hij voornemens is om op termijn te stoppen met zijn anti-psychotische medicatie. Bij betrokkene is nog steeds sprake van een zeer beperkt ziektebesef en een ontbrekend ziekte-inzicht. Als hij zijn medicatie niet inneemt, kan hij sociale situaties paranoïde interpreteren of paranoïde wanen ontwikkelen. Hij kan dan gebeurtenissen op zichzelf betrekken en opnieuw in conflict met anderen raken.
Het risicomanagement bestaat uit continuering van zijn anti-psychotische medicatie en het steeds weer met betrokkene bespreken van voorvallen, waarbij hij zich onheus bejegend of geprovoceerd voelt. Hiermee wordt geprobeerd om betrokkene meer grip te laten krijgen op zijn neiging tot paranoïde interpretaties en zijn ziektebesef en -inzicht te vergroten.
Betrokkene is toe aan de volgende stap in zijn resocialisatie, namelijk de overgang naar een zelfstandige woonruimte, die hij na twee jaar op zijn eigen naam kan huren als hij zich aan de daaraan verbonden voorwaarden houdt. Eén daarvan is het voortzetten van de begeleiding door het forensische FACT-team van [instelling] . De verwachting is dat betrokkene binnen enkele maanden kan verhuizen. De overgang daarnaartoe kan mogelijk een stressvolle tijd voor hem zijn, waardoor hij gevoeliger kan zijn voor paranoïde interpretaties. Zorgvuldige monitoring van zijn functioneren is daarom van belang, ook in de maanden daarna, zodat kan worden beoordeeld of betrokkene psychisch stabiel blijft functioneren en er ingegrepen kan worden als daartoe een noodzaak bestaat. Daarom heeft de psychiater geadviseerd om de termijn van de tbs te verlengen met één jaar. Indien hij ook na zijn verhuizing langdurig stabiel blijft functioneren en zich aan de voorwaarden blijft houden, kan aan het einde van dat jaar worden beoordeeld of het nog nodig is om de tbs-maatregel te verlengen.
4.Het advies van de reclassering
De reclassering heeft ook geadviseerd om de termijn van de tbs te verlengen met één jaar. Betrokkene zet zich in voor zijn behandeling en resocialisatie, ondanks dat betrokkene het niet eens is met de diagnose schizofrenie en zijn psychosegevoeligheid. Hij is meewerkend en heeft positieve levensdoelen. Gedurende de tbs-maatregel is er geen sprake geweest van incidenten en/of schending van voorwaarden.
Zijn onveranderbare zienswijze op het gepleegde index-delict en zijn ontkenning van zijn kwetsbaarheid voor een psychose, blijft echter een zorgelijk gegeven. Ten aanzien van de medicatie acht de reclassering het van belang dat het dwingende kader van de tbs-maatregel van kracht blijft, omdat het aannemelijk is dat betrokkene anders een verzoek zal indienen om de medicatie af te bouwen. Hoewel hij zelf zegt de medicatie ook zonder tbs-maatregel nog enige tijd te willen continueren schat de reclassering dat voornemen als onzeker in. Als hij geen anti-psychotische medicatie meer gebruikt is de inschatting dat de symptomen van de schizofrenie zullen toenemen, wat zich zal uiten in paranoïde- of betrekkingswanen en hallucinaties. In dat geval zal het risico op een nieuw geweldsdelict toenemen. Onder de huidige omstandigheden is de inschatting dat het risico op een nieuw geweldsdelict laag is.
Betrokkene dient nog de overstap te maken naar zelfstandig wonen en het is nog onzeker met welke (sociale) prikkels hij geconfronteerd zal worden en wat daarvan het effect is op zijn (psychiatrisch) functioneren. De reclassering acht het van belang om deze verandering een periode binnen het huidige tbs-kader te volgen. Praktisch punt is nog dat betrokkene afhankelijk is van de tbs-maatregel om zijn verblijf in de huidige woning van [instelling] te kunnen continueren, zolang hij nog geen woning heeft toegewezen gekregen.
De deskundige heeft ter zitting kort toegelicht dat hij niet verwacht dat de zienswijze van betrokkene op het indexdelict en gestelde de diagnose gaat veranderen. Wel kan tijdens de behandelingen aandacht worden besteed aan hoe hij de zaken interpreteert. De deskundige blijft daarom bij zijn advies tot verlenging van de termijn van de tbs met één jaar.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft op grond van de rapportages de vordering tot verlenging van de termijn van de tbs met één jaar gehandhaafd.
6.Het standpunt van de verdediging
De verdediging heeft bepleit de tbs met voorwaarden te beëindigen.
7.Het oordeel van de rechtbank
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs eist. Dit houdt concreet in dat het recidivegevaar nog aanwezig moet zijn en dat dit recidivegevaar moet voortvloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens.
Gelet op de rapporten van de psychiater en de reclassering wordt nog altijd voldaan aan de wettelijke eisen voor verlenging van de tbs met voorwaarden.
Uitgangspunt is dat de tbs-maatregel moet worden verlengd met een termijn van twee jaar als aannemelijk is dat de behandeling en resocialisatie van de betrokkene in het bestaande juridische kader meer tijd in beslag zal nemen dan de tijd die nog resteert bij een verlenging van de tbs met een termijn van één jaar.
Zowel de psychiater als de reclassering heeft geadviseerd de termijn van de tbs-maatregel te verlengen met één jaar. Betrokkene zal binnen enkele maanden de overstap maken naar een zelfstandige woning, wat de laatste stap is in zijn resocialisatietraject. De verdediging heeft weliswaar bepleit de tbs-maatregel nu te beëindigen, maar de rechtbank is van oordeel dat in de rapportages onderbouwd is beschreven dat een verlenging van een jaar nog noodzakelijk wordt geacht. De psychiater en de reclassering achten het beiden van belang dat tijdens en na de verhuizing van betrokkene wordt getoetst of hij stabiel blijft functioneren en zich aan de voorwaarden houdt. Als dat het geval blijkt te zijn, kan aan het einde van het jaar worden beoordeeld of de maatregel mogelijk kan worden beëindigd. Hoewel betrokkene zegt dat hij ook zonder de tbs-maatregel zijn medicatie voorlopig zal blijven gebruiken en de rechtbank het positief vindt dat hij zich steeds heeft ingezet voor het traject, onderschrijft de rechtbank ook het standpunt van de psychiater en reclassering dat onzeker blijft dat betrokkene dat ook daadwerkelijk zal doen wanneer het dwingende kader komt te vervallen. Dit in combinatie met het feit dat hij nauwelijks tot geen ziektebesef en -inzicht heeft, maakt dat de rechtbank die onzekere factor onderschrijft.
De tbs met voorwaarden betreft bovendien een traject waarin alle stappen van dat traject moeten worden doorlopen. De rechtbank ziet geen reden om de laatste stap daarvan te laten vervallen. Uit het reclasseringsrapport leidt de rechtbank daarnaast af dat één van de voorwaarden van de overstap naar een zelfstandige woning is, dat de begeleiding door het FACT-team van [instelling] wordt voortgezet. Als de maatregel nu wordt beëindigd vervalt mogelijk ook de toegang tot een zelfstandige woning. Ook kan hij zonder de tbs-maatregel niet in zijn huidige woning blijven wonen tot aan de overstap naar een zelfstandige woning.
In overeenstemming met de adviezen, zal de rechtbank daarom de termijn van de tbs met voorwaarden verlengen met één jaar.
8.De beslissing.
De rechtbank:
- verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met voorwaarden van betrokkene met één jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. P.L. Cheung, voorzitter, mr. W.A.H.A. Schnitzler-Strijbos en mr. R. Combee, rechters, in tegenwoordigheid van M.C.C. Joosen, griffier, en is uitgesproken ter openbare zitting op 4 april 2025.
Mr. P.L. Cheung is niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.