Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Middelburg
Parketnummer: 02-096247-19
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 30 april 2025
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene],
geboren op [geboortedag] 1987 te [geboorteplaats],
thans verblijvende in [tbs-instelling] te [plaats].
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie van 10 maart 2025, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna tbs) met één jaar;
- de aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid tot en met januari 2025;
- het rapport van 28 februari 2025, waarin het advies van de tbs-instelling is vermeld;
- een advies van 28 maart 2025 van de reclassering.
2.De procesgang
Bij vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 12 mei 2020 is betrokkene
veroordeeld voor twee bedreigingen en een vernieling. Betrokkene is veroordeeld tot een
gevangenisstraf van twee maanden met aftrek van het voorarrest en tbs met verpleging van
overheidswege. De rechtbank heeft daarbij overwogen dat het ten aanzien van de
bedreigingen, gelet op de wijze waarop deze zijn uitgevoerd, gaat om misdrijven als bedoeld
in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs is aangevangen op 27 mei 2020 en bij beslissing van deze rechtbank van 17 mei 2024 voor het laatst verlengd voor een termijn van één jaar.
De rechtbank heeft de vordering tot verlenging van de tbs behandeld op de zitting van 16 april 2025. Ter zitting is de officier van justitie mr. M. van Leeuwen gehoord. Tevens is
betrokkene gehoord, bijgestaan door mr. N. Wouters, advocaat in Middelburg. Ook zijn ter
zitting als deskundige gehoord [naam 1], GZ-psycholoog bij de tbs-instelling, en [naam 2] van de reclassering.
3.Het advies van de tbs-instelling
De tbs-instelling heeft geadviseerd de tbs te verlengen met één jaar, waarbij de verpleging voorwaardelijk zou kunnen worden beëindigd. Bij betrokkene is sprake van een borderline persoonlijkheidsstoornis met narcistische trekken en een stoornis in cannabisgebruik (in langdurige remissie in een gereguleerde omgeving). Vanwege de persoonlijkheidsproblematiek en de aanwezigheid van verslavingsproblematiek wordt het risico op recidive op het gebied van geweld bij het wegvallen van de tbs op de lange termijn als matig tot hoog ingeschat. De termijn van een jaar is nodig om de zorg op een geleidelijke en verantwoorde manier af te schalen, om tot volledige resocialisatie te komen en om te zoeken naar een passende vervolgplek. In die periode kan gemonitord worden of betrokkene tijdig risicosignalen onderkent, daar open over is en daar op een adequate manier naar kan handelen. Voorwaardelijke beëindiging van de tbs kan op een verantwoorde manier gerealiseerd worden, gelet op de ondersteuning die wordt geboden en de afgenomen risico’s.
Ter zitting heeft de deskundige daaraan nog het volgende toegevoegd. Betrokkene heeft grote stappen gezet en ook de nodige uitdagingen gehad. Die heeft hij goed doorstaan. Op het gebied van werk, relatie en vrijetijdsbesteding zijn goede dingen opgebouwd en de algemene dagelijkse zaken lopen prima. De grootste risico’s zitten in het boven het hoofd groeien van financiële of praktische zaken en relaties, als er op meerdere vlakken dingen stroef lopen. Die risico’s zijn herleidbaar naar de stoornis van betrokkene. Het is voor betrokkene van belang om nog een vangnet te hebben om op terug te vallen. Op het gebied van behandeling zijn er al veel stappen gezet. De bedoeling is dat betrokkene naar een eigen woning toe gaat, met eventueel ambulante begeleiding. Verlenging van de tbs voor de duur van een jaar met voorwaardelijke beëindiging is reëel.
4.Het advies van de reclassering
In overleg met de tbs-instelling heeft de reclassering een maatregelenrapport opgesteld. Hieruit blijkt dat er sprake is van een goede samenwerking met de hulpverlening. Betrokkene heeft met name de laatste twee jaar een positieve ontwikkeling doorgemaakt ten aanzien van het opbouwen van beschermende factoren. Betrokkene heeft middels schematherapie meer zicht gekregen op zijn vijandigheid en onderliggende patronen en heeft zich ontwikkeld op het gebied van het uiten van frustraties. Van belang is het resocialisatietraject duidelijk en voorspelbaar te houden. De huidige structuur en bejegening is passend. Het risico op recidive wordt in de huidige setting ingeschat als laag. Betrokkene functioneert al een lange periode stabiel, is medicatietrouw en zet zich in voor zijn resocialisatie. Hij is coöperatief in het contact met de reclassering. De risicofactoren zijn gelegen in zijn psychosociaal functioneren en het gebruik van cannabis (langdurig in remissie). Het risicomanagement moet vooral zijn gericht op het monitoren van zijn psychosociaal functioneren bij eventueel oplopende spanningen. Zijn copingvaardigheden schieten nog tekort bij verandering of tegenslagen. Een terugval in het gebruik van cannabis zal het risico op recidive verhogen. De reclassering ziet in de samenwerking met de Woningen en de ambulante [polikliniek] voldoende mogelijkheden om op een verantwoorde manier zijn resocialisatietraject in het kader van en voorwaardelijke beëindiging van de verpleging voort te zetten. Het komende jaar zal er door [tbs-instelling] toegewerkt worden naar verdere afschaling van zorg en het optuigen van een passend vervolgtraject, waarbij het risicomanagement indien nodig kan worden bijgesteld.
Onder de volgende voorwaarden (kort samengevat) zou de tbs voorwaardelijk beëindigd kunnen worden:
- Meewerken aan reclasseringstoezicht
- Meewerken aan time-out
- Niet naar het buitenland
- Ambulante behandeling
- Begeleid wonen of maatschappelijke opvang
- Drugsverbod
- Alcoholverbod.
Ter zitting heeft de deskundige daaraan nog het volgende toegevoegd. Ten aanzien van het alcohol- en drugsverbod is belangrijk dat de verwachtingen reëel zijn. De abstinentie ziet met name op het gebruik van cannabis en niet zozeer op het incidenteel en beperkt gebruik van alcohol. De termijn van een jaar zou genoeg kunnen zijn, maar er zijn woningen tekort. Verder is de vraag in hoeverre betrokkene zich staande gaat houden als er dingen weg vallen. Ten aanzien van het verbod om naar het buitenland te gaan, wordt opgemerkt dat betrokkene toestemming heeft om via België naar Zeeuws-Vlaanderen te reizen. Daarnaast is het akkoord om ten aanzien van de voorwaarde die ziet op het begeleid wonen toe te voegen dat dit geldt zolang de reclassering het nodig vindt.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs met een jaar te verlengen gebleven. Daarnaast kan de officier van justitie zich vinden in het advies de verpleging van overheidswege van de tbs voorwaardelijk te beëindigen onder de voorwaarden zoals die in het maatregelenrapport zijn genoemd, rekening houdend met de opmerkingen van de verdediging. Er is sprake van een borderline stoornis met narcistische trekken en van recidivegevaar als de teugels worden losgelaten. Betrokkene heeft aangetoond dat hij probleembesef en -inzicht heeft, dat hij meewerkt aan behandelingen en abstinent is van drugs. Het is noodzakelijk dat betrokkene verder resocialiseert en dat is mogelijk door hem mee te laten werken aan de voorwaarden. In dat kader kan worden ingezet op de risicofactoren. Als betrokkene verder gaat zoals hij de afgelopen periode heeft gedaan, dan bestaat er vertrouwen dat de tbs over een jaar definitief beëindigd zal kunnen worden.
6.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft ter zitting verklaard zich te kunnen vinden in het advies van de tbs-instelling en de reclassering. De belangrijkste verandering van de afgelopen periode is dat hij naar een begeleide woonvorm is gegaan. In het algemeen gaat het goed, al zijn er de laatste maanden wel wat obstakels geweest in de vorm van bijvoorbeeld wisselingen van begeleiders en behandelaars. Dat zorgde voor onduidelijkheid. Betrokkene heeft dat met vallen en opstaan doorstaan en heeft nu vertrouwen in het traject. Hij vindt het fijn dat de reclassering betrokken blijft, zodat hij hulp kan vragen en een vangnet heeft.
De verdediging kan zich vinden in de rapportages en de vordering. De verlenging van de tbs kan beperkt blijven tot één jaar. Betrokkene is goed in staat om zich uit te spreken over zijn gevoelens en om te gaan met tegenslagen. Hij heeft daar nu copingvaardigheden voor. Verzocht wordt twee voorwaarden aan te passen, in die zin dat het betrokkene, ondanks het verbod om naar het buitenland te gaan, wel wordt toegestaan via België naar zijn ouders in Zeeuws-Vlaanderen te reizen en dat aan de voorwaarde omtrent het begeleid wonen wordt toegevoegd dat dit slechts duurt zolang de reclassering dat nodig vindt. Ten aanzien van het verbod op het gebruik van cannabis kan overwogen worden om het komende jaar te gebruiken als proefperiode en beperkt gebruik toe te staan, waarbij de invulling van eventueel gebruik aan de reclassering wordt gelaten. In dat geval kan er aandacht aan worden besteed als het niet goed gaat.
7.Het oordeel van de rechtbank
Verlenging van de tbs
De tbs kan slechts worden verlengd als de veiligheid van anderen, dan wel de algemene
veiligheid van personen de verlenging van de tbs eist. Het recidivegevaar moet nog
aanwezig zijn en moet voortvloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige
ontwikkeling van de geestvermogens van betrokkene.
Gelet op de adviezen van de tbs-instelling en de reclassering wordt nog steeds voldaan aan dit wettelijke criterium. Uit deze adviezen blijkt dat bij betrokkene nog
steeds sprake is van een ziekelijke stoornis die wordt geclassificeerd als een persoonlijkheidsstoornis met narcistische trekken. Gezien de persoonlijkheidsproblematiek en de aanwezigheid van verslavingsproblematiek (momenteel in remissie), wordt het risico op gewelddadige recidive bij wegvallen van de tbs op de lange termijn als matig tot hoog ingeschat.
Gelet op dat wat hierboven is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen, eist dat de tbs wordt verlengd met één jaar. Daarmee wordt tevens voldaan aan de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit.
Voorwaardelijke beëindiging van de verpleging van overheidswege
Gebleken is dat betrokkene de afgelopen periode een positieve ontwikkeling heeft doorgemaakt. Hij heeft zich coöperatief opgesteld en uitdagingen binnen zijn traject goed doorstaan. Betrokkene heeft zich ontwikkeld op het gebied van het uiten van frustraties en zet zich in voor resocialisatie. Het risicomanagement moet met name zien op het monitoren van zijn psychosociaal functioneren als spanningen oplopen. Hoewel er op dit moment sprake is van langdurige remissie, blijft zijn verslavingsproblematiek ten aanzien van cannabis een punt van aandacht omdat een terugval het risico op recidive zal verhogen. Van belang is dat de zorg de komende periode op een geleidelijke en verantwoorde manier wordt afgebouwd. Op die manier blijft betrokkene een vangnet hebben en kan worden gezien of hij op een adequate manier kan handelen als bijvoorbeeld spanningen toenemen.
Alles afwegend is de rechtbank van oordeel dat het gevaar voor de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen tot een zodanig aanvaardbaar niveau is teruggebracht dat beëindiging van de verpleging van overheidswege onder de door de reclassering geadviseerde voorwaarden kan plaatsvinden.
Ten aanzien van de voorwaarde ‘Begeleid wonen of maatschappelijke opvang’ zal de rechtbank toevoegen dat deze voorwaarde geldt voor zolang de reclassering dit nodig acht, zoals door de verdediging is verzocht.
Ten aanzien van de voorwaarde ‘Niet naar het buitenland’ geldt dat de rechtbank de voorwaarde zo begrijpt dat betrokkene nu al door België naar Zeeuws-Vlaanderen mag reizen, omdat de reclassering hier reeds toestemming voor heeft gegeven. De voorwaarde hoeft in die zin dus niet te worden aangepast, zoals door de verdediging is verzocht.
8.De toepasselijke wetsartikelen
De beslissing berust op de artikelen 38, 38a en 38d van het Wetboek van Strafrecht.
9.De beslissing.
De rechtbank:
- verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling van betrokkene met één jaar;
- beëindigt de verpleging van overheidswege voorwaardelijk;
- verbindt daaraan de volgende voorwaarden:
Meewerken aan reclasseringstoezichtBetrokkene werkt mee aan het reclasseringstoezicht. Deze medewerking houdt onder andere in:
- Betrokkene meldt zich op afspraken bij de reclassering. De reclassering bepaalt hoe vaak dat nodig is.
- Betrokkene laat een of meer vingerafdrukken nemen en laat een geldig identiteitsbewijs zien. Dit is nodig om de identiteit van betrokkene vast te stellen.
- Betrokkene houdt zich aan de aanwijzingen van de reclassering. De reclassering kan
- Betrokkene helpt de reclassering aan een actuele foto waarop zijn gezicht herkenbaar is. Deze foto is nodig voor opsporing bij ongeoorloofde afwezigheid.
- Betrokkene werkt mee aan huisbezoeken.
- Betrokkene geeft de reclassering inzicht in de voortgang van begeleiding en/of behandeling door andere instellingen of hulpverleners.
- Betrokkene vestigt zich niet op een ander adres zonder toestemming van de reclassering.
- Betrokkene werkt mee aan het uitwisselen van informatie met personen en instanties die contact hebben met betrokkene, als dat van belang is voor het toezicht;
Meewerken aan time-outAls de reclassering dat nodig vindt en betrokkene daarmee instemt, kan betrokkene voor een time-out worden opgenomen in een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) of andere instelling. Deze time-out duurt totdat de reclassering of betrokkene deze beëindigt, maar maximaal zeven weken, met de mogelijkheid van verlenging met nog eens maximaal zeven weken, tot maximaal veertien weken per jaar;
Niet naar het buitenlandBetrokkene gaat niet naar het buitenland of het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, zonder toestemming van de reclassering;
Ambulante behandelingBetrokkene laat zich behandelen door [polikliniek] te [plaats] of een soortgelijke zorgverlener, te bepalen door de reclassering. Betrokkene houdt zich aan de huisregels en de aanwijzingen die de zorgverlener geeft voor de behandeling. Betrokkene zal zich houden aan de aanwijzingen die hem in het kader van die behandeling door of namens de (geneesheer-)directeur van die instelling zullen worden gegeven. Ook als dit inhoudt het correct gebruiken van de hem voorgeschreven medicatie;
Begeleid wonen of maatschappelijke opvangBetrokkene verblijft in de Woningen (behorende bij [tbs-instelling]) of andere instelling voor beschermd wonen of maatschappelijke opvang, te bepalen door de reclassering, voor zolang de reclassering dit nodig acht. Betrokkene houdt zich aan de huisregels en het dagprogramma dat de instelling in overleg met de reclassering voor hem heeft opgesteld;
DrugsverbodBetrokkene houdt zich met betrekking tot drugsgebruik aan de richtlijnen van de reclassering, ook als dat inhoudt volledige abstinentie, en werkt mee aan controle op dit verbod. De controle gebeurt met urineonderzoek. De reclassering bepaalt hoe vaak betrokkene wordt gecontroleerd;
AlcoholverbodBetrokkene houdt zich met betrekking tot alcoholgebruik aan de richtlijnen van de reclassering, ook als dat inhoudt volledige abstinentie. De reclassering bepaalt met welke controlemiddelen en hoe vaak betrokkene wordt gecontroleerd;
- draagt de reclassering op hulp en steun te verlenen bij naleving van de voorwaarden.
Deze beslissing is gegeven door mr. L.W. Boogert, voorzitter, mr. N. van der Ploeg-Hogervorst en mr. J. Bergen, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier
mr. J.E. Lorello- Willeboordse en is uitgesproken ter openbare zitting op 30 april 2025.
De oudste rechter is niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.