Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Breda
Parketnummer: 02-800168-12
beslissing van de meervoudige kamer d.d. 25 juni 2025
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene]
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1985
thans verblijvende in de [tbs-kliniek] te [plaats]
hierna aangeduid als betrokkene
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie d.d. 9 mei 2025, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling (hierna tbs) met 2 jaar;
- de aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van betrokkene over de periode 13 april 2023 tot en met 22 mei 2025;
- het rapport van de [tbs-kliniek] d.d. 1 mei 2025, waarin het advies van de inrichting is vermeld;
- het psychologisch rapport d.d. 15 april 2025 van [naam 1] ;
- het psychiatrisch rapport d.d. 27 april 2025 van [naam 2] ;
- de stukken ten aanzien van de veroordeling tot tbs en de verlenging van de tbs.
2.De procesgang
Bij beslissing van deze rechtbank van 10 juni 2013 is betrokkene, wegens overtreding van artikelen 240b, 244, 246 en 282 van het Wetboek van Strafrecht, veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf en tbs met verpleging van overheidswege.
De rechtbank constateert dat het hier gaat om een misdrijf als bedoeld in artikel 38e, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
De tbs is op 16 juni 2013 aangevangen. De tbs is bij beslissing van 28 juni 2023 laatstelijk verlengd voor een termijn van twee jaren.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 11 juni 2025 is de officier van justitie mr. L. den Braber gehoord. Tevens is betrokkene gehoord, bijgestaan door zijn raadsman mr. J.A.W. Knoester, advocaat te ‘s-Gravenhage. Voorts is de deskundige mevrouw [naam 3] , psycholoog, gehoord.
3.Het advies van de tbs-instelling
Uit het advies van de [tbs-kliniek] komt onder meer naar voren dat er bij betrokkene sprake is van een persoonlijkheidsstoornis met vermijdende en narcistische trekken, een pedofiele stoornis en een stoornis in alcoholgebruik. In de onderhavige periode continueert betrokkene zijn verblijf in een reguliere leefgroep binnen de [tbs-kliniek] in het kader van een tweede behandelpoging. In eerste instantie is een positieve trend zichtbaar, maar vanaf augustus 2023 is er sprake van een meer turbulent verloop en vervalt betrokkene in een patroon van liegen. Een dag nadat de machtiging voor onbegeleid verlof is afgegeven, volgt het bericht dat de partner van betrokkene, die ook zwanger was, plotseling is overleden. Betrokkene belandt daardoor in een periode van rouw. Eind april 2024 blijkt uit onderzoek van de telefoon van betrokkene dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan onbetrouwbaar gedrag doordat hij tijdens onbegeleide verloven meermaals heimelijk pornografisch (niet strafbaar) materiaal heeft gekeken. De eerdere hypothese dat betrokkene zijn problematiek niet langer zou maskeren gezien zijn toegenomen openheid over en acceptatie van zijn (afwijkende) seksuele voorkeur, wordt verworpen. Betrokkene lijkt namelijk opnieuw seksualiteit te gebruiken voor het reguleren van spanningen en heeft hierover geen openheid verschaft. Het behandelingsteam acht het zorgelijk dat betrokkene hiermee terugvalt in oude delictpatronen en dat er een totaal gebrek aan openheid over dit gedrag bestond.
Volgens de [tbs-kliniek] zal behandeling nog geruime tijd in beslag nemen, gelet op het feit dat betrokkene zijn seksuele problematiek in de afgelopen periode heeft gemaskeerd door bewust onbetrouwbaar/heimelijk gedrag te vertonen. Daarnaast dienen er nog meer stappen te worden gezet in zijn resocialisatietraject, met aanvankelijk de hervatting van onbegeleide verloven en de toetsing van het verloop hiervan. Indien het kader van de tbs op dit moment weg zou vallen, wordt verwacht dat betrokkene onvoldoende in staat zal zijn om problemen en stress het hoofd te bieden, als gevolg waarvan hij snel zal terugvallen in seks als coping. De inschatting is dat het via deze weg dempen van negatieve gevoelens zijn gerichtheid op seks zal doen toenemen en blijven bekrachtigen door middel van het obsessief kijken naar (toenemend ook deviant en strafbaar) seksueel beeldmateriaal. Het risico dat deze vicieuze cirkel, verder aangespoord door zijn deviante seksuele voorkeur voor minderjarige meisjes, op langere termijn ook zal leiden tot hands-on seksuele recidive wordt hoog geacht. Gelet hierop adviseert de tbs-instelling een verlenging van de tbs met twee jaar.
Ter zitting heeft de deskundige [naam 3] het verlengingsadvies bevestigd en daaraan nog het volgende toegevoegd. Naar aanleiding van de terugval en de uitgebreide gesprekken hierover volgt betrokkene diverse therapieën. Van belang is dat betrokkene over een langere periode betrouwbaarheid laat zien. Dit wordt gecontroleerd door afspraken en extern risicomanagement. Er is nog veel nodig voor betrokkene om stressvolle perioden het hoofd te bieden. De behandeling die daarop gericht is zal langere tijd nodig hebben. Op dit moment is de samenwerking met betrokkene goed, waarbij hij goede inzet toont. Het uiteindelijke doel is zelfstandige terugkeer in de maatschappij, maar daar zit nog de transmurale fase tussen. De komende twee jaar zijn nodig om onbegeleid verlof op te starten en het verloop ervan te toetsen. Vanuit daar kan de betrouwbaarheid van betrokkene verder worden getoetst.
4.Het advies van de externe gedragsdeskundigen
In de rapporten van psychiater [naam 2] en psycholoog [naam 1] is, samengevat, het volgende naar voren gebracht. Bij betrokkene is sprake van een ziekelijke stoornis van de geestvermogens in de zin van een pedofiele stoornis van het niet-exclusieve type en een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens in de zin van een andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis met vooral narcistische en vermijdende, maar ook antisociale trekken.
Zij achten het lastig te beoordelen in hoeverre betrokkene daadwerkelijk geprofiteerd heeft van de lopende behandeling. Tijdens de huidige tweede behandelpoging heeft betrokkene immers langere tijd gezwegen over het bekijken van porno tijdens onbegeleid verlof. Daarnaast is het de vraag in hoeverre er daadwerkelijk zicht is op zowel de pedoseksuele gevoelens bij betrokkene als op zijn binnenwereld (in het bijzonder zijn onzekerheid, gevoelens van schaamte, gevoeligheid voor kwetsing, krenking en angst voor afwijzing). Van belang is om therapieën hierop te richten en om de behandeling niet te snel te laten verlopen of wel niet te snel toe te werken naar transmuraal verlof. Het recidiverisico zonder tbs-maatregel en zonder professionele behandeling wordt op korte termijn als matig en op (middel)lange termijn als matig tot hoog ingeschat, en hoger naarmate de tijd vordert. Hierbij is de verwachting dat betrokkene eerst zal terugvallen in hands-off delicten en later bij verder oplopende spanning in hands-on delicten. Op basis hiervan wordt verlenging van de tbs met twee jaar geadviseerd.
5.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs met twee jaar te verlengen gebleven. Betrokkene heeft een bewogen periode achter de rug. Het overlijden van zijn partner heeft geleid tot incidenten, die ook problemen hebben blootgelegd. Dit betekent dat er nog de nodige stappen gezet moeten worden. Het is van belang dat betrokkene inziet dat hij open en eerlijk dient te zijn. Er is bij betrokkene sprake van diep ingesleten patronen die niet snel veranderen. Door zorgvuldige stappen te zetten dient een terugval voorkomen te worden.
Er wordt voldaan aan de wettelijke criteria. De ziekelijke stoornis is er nog en indien de structuur van de tbs-maatregel zou wegvallen bestaat het risico op hands-off delicten en uiteindelijk op hands-on delicten. De veiligheid van anderen en de algemene veiligheid van personen en goederen vereisen dan ook verlenging van de tbs-maatregel.
6.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft ter zitting verklaard dat hij zich kan vinden in een verlenging van de tbs voor de duur van twee jaar. De behandeling gaat met vallen en opstaan en de verwachting is dat hij nog een paar jaar nodig heeft om voldoende handvaten te hebben om zonder risico terug in de maatschappij te keren. Door het overlijden van zijn partner heeft hij in de afgelopen periode een terugval gehad en daarover gelogen. Inmiddels gaat hij weer vooruit. Hij heeft zijn ouders en vrienden op de hoogte gebracht van zijn pedoseksuele gevoelens en het incident, waardoor er een last van zijn schouders is gevallen en hij ook bij hen aan kan kloppen. Betrokkene wil open en eerlijk blijven over zijn belevingswereld en seksualiteit.
De verdediging heeft zich aangesloten bij hetgeen de officier van justitie heeft aangedragen en verzet zich niet tegen haar vordering.
7.Het oordeel van de rechtbank
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen de verlenging van de tbs eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens.
Gelet op de adviezen van de [tbs-kliniek] en de externe gedragsdeskundigen wordt nog steeds voldaan aan dit wettelijke criterium. Zo is naar voren gekomen dat er sprake is van een ziekelijke stoornis van de geestvermogens in de zin van een pedofiele stoornis van het niet-exclusieve type en een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens in de zin van een andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis met vooral narcistische en vermijdende maar ook antisociale trekken. Het hieruit voortvloeiende recidiverisico bij het wegvallen van de tbs-maatregel wordt op de langere termijn ingeschat als hoog. Verlenging van de tbs-maatregel ligt dan ook in de rede.
Voor wat betreft de duur van de verlenging is naar voren gekomen dat de behandeling middels diverse therapieën, die zijn gericht op openheid over de gevoelens die ten grondslag liggen aan de problematiek van betrokkene in samenhang met pedofiele seksuele fantasieën, nog niet zijn afgerond. Daarnaast is een zorgvuldige en stapsgewijze voortzetting van het resocialisatietraject van belang om goed te kunnen monitoren of betrokkene hierin betrouwbaarheid blijft laten zien. Gelet op het traject dat nog moet worden doorlopen en de tijd die daarvoor nodig zal zijn, zal de behandeling dan ook langer duren dan één jaar. Om die reden is de rechtbank van oordeel dat de tbs met verpleging van overheidswege moet worden verlengd met twee jaar.
8.De beslissing
De rechtbank verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege van betrokkene met twee jaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. J.P.E. Mullers, voorzitter, mr. G.M.J. Kok en mr. C.H.M. Pastoors, rechters, in tegenwoordigheid van de griffiers mr. A. van Krevel en mr. S.E. van Wijk en is uitgesproken ter openbare zitting op 25 juni 2025.
Mr. Mullers en mr.Van Krevel zijn niet in de gelegenheid om deze beslissing mede te ondertekenen.