Uitspraak
RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT
Strafrecht
Zittingsplaats: Middelburg
Parketnummer: 02-007408-20
beslissing van de meervoudige kamer van 3 juli 2025
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de terbeschikkingstelling van
[betrokkene] ,
geboren te [geboorteland] op [geboortedag] 1970,
verblijvende te [adres] ,
hierna: betrokkene.
1.De stukken
Het dossier bevat onder meer de volgende stukken:
- de vordering van de officier van justitie van 2 mei 2025, die strekt tot verlenging van de terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege (hierna ook: tbs) met 2 jaar;
- de aantekeningen omtrent de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van betrokkene van 9 april 2024 tot en met 4 februari 2025;
- het rapport van Forensisch Psychiatrisch Centrum [kliniek] (hierna: de kliniek) van 22 april 2025, waarin het advies van de kliniek is vermeld.
2.De procesgang
Bij arrest van het gerechtshof 's-Hertogenbosch van 23 september 2022 is betrokkene veroordeeld tot de maatregel tbs met bevel tot verpleging van overheidswege, wegens bedreiging met enig misdrijf tegen het leven gericht, meermalen gepleegd. De tbs is op 4 juli 2023 aangevangen. De tbs is gemaximeerd, wat betekent dat de totale duur van de maatregel een periode van vier jaar niet te boven gaat.
Tijdens het onderzoek ter openbare terechtzitting van de rechtbank van 19 juni 2025 zijn de officier van justitie, G.W. van der Burg, betrokkene en zijn raadsman mr. H.M. Dunsbergen gehoord. Ook is [persoon] , regiebehandelaar en GZ-psycholoog, gehoord.
3.Het advies van de kliniek
Bij betrokkene is sprake van schizofrenie en stoornissen in het gebruik van alcohol, cannabis en stimulantium (in langdurige remissie binnen een gereguleerde omgeving). Daarnaast is sprake van een licht verstandelijke beperking. Betrokkene functioneert sinds de bijstelling van de anti-psychotische medicatie stabieler en laat zich goed begeleiden. Op de huidige afdeling is bij betrokkene geen sprake van agressie, of dreiging daarvan, is betrokkene abstinent van middelen, werkt hij mee aan urinecontroles en werkt hij mee aan de geïndiceerde medicamenteuze behandeling en bijbehorend bloedonderzoek.
Psychotische symptomen staan niet op de voorgrond. Betrokkene blijft een kwetsbare man die snel het overzicht verliest en overvraagd raakt. Hij ontbeert de vaardigheden om zijn eigen emoties adequaat te reguleren. Dit leidt onder de huidige omstandigheden waarin veel structuur en ondersteuning geboden wordt niet meer tot ernstige ontregelingen of (dreigende) incidenten. De behandeling richt zich op het verder inzichtelijk krijgen van triggers, vroegsignalen en patronen van ontregeling en de daarbij behorende werkende interventies en begeleidingsstijl om zo het delictrisico te verlagen. Begin dit jaar is betrokkene opgenomen in het ziekenhuis met het vermoeden van een epileptische aanval. Na neurologisch onderzoek kon epilepsie niet aangetoond worden. Een hypothese is dat desbetreffende aanvallen kunnen ontstaan vanuit overvraging.
Betrokkene beschikt sinds 13 februari 2025 over een begeleide verlofmachtiging. Het belangrijkste doel is om met verlof gecontroleerd te toetsen hoe betrokkene omgaat met een uitbreiding van prikkels. Tijdens de verloven kan er op gedragsmatige wijze (training ‘on the spot’) gewerkt worden aan de delictgerelateerde factoren, wat goed aansluit bij de beperkingen van betrokkene. Tijdens het opstarten van de verloven is er aandacht besteed om alert te zijn op overvraging. De verloven verlopen naar wens.
Betrokkene blijft een beperkte en kwetsbare man. De verwachting is dat betrokkene levenslang een omgeving nodig heeft waarbij intensief ingezet wordt op het aansluiten bij het verstandelijk en emotioneel functioneren waardoor betrokkene niet overvraagd wordt. Dit is, net als (anti-psychotische) medicatie blijvend nodig om stress en spanning, en vandaaruit ontregeling, te voorkomen. Gezien de beperkte leerbaarheid, zal het risicomanagement deels extern vorm gegeven moeten worden en de behandeling enige tijd in beslag nemen. Gelet op de fase van de behandeling en het feit dat het huidige kader nog noodzakelijk geacht wordt om de delict risico’s te minimaliseren wordt geadviseerd de tbs met twee jaren te verlengen.
Ter zitting heeft de deskundige daaraan nog het volgende toegevoegd. Het rapport is actueel. Een aantal weken geleden heeft betrokkene opnieuw een aanval gehad, die vermoedelijk verband houdt met overvraging. Er zijn spanningen in de kliniek met andere patiënten en ook de zitting zorgt voor stress. Betrokkene is goed hersteld en zijn medicatie is aangepast. Op dit moment gaat betrokkene met begeleid verlof. Het gaat goed, maar betrokkene heeft veel ondersteuning nodig. Voor betrokkene is een woonprofiel opgesteld en er heeft een trajectoverleg plaatsgevonden met een zorgaanbieder in Zeeland om te bespreken wat er nodig is voor hem. De woonvoorziening is nog niet concreet, omdat dit ook afhankelijk is van de verloven. Het kost veel tijd om een passende voorziening te vinden, omdat betrokkene een kwetsbare man is en veel ondersteuning nodig heeft. Daarom is de kliniek nu al bezig met de vervolgvoorziening. Betrokkene neemt zijn medicatie trouw en ontregelt niet. Door de hoge mate van ondersteuning en begeleiding blijft betrokkene stabiel.
Op vragen van de raadsman antwoordt de deskundige als volgt. Als het verloop van de behandeling op deze wijze doorzet en er sprake is van stabiliteit zal de evaluatie van de verloven rond november 2025 plaatsvinden en daarna zal onbegeleid verlof worden aangevraagd. Dan kan vanaf januari 2026 een stap worden gezet richting de uitstroom. Gelet op de gemaximeerde tbs moet er voortvarend gehandeld worden. Een verlenging van de tbs met één jaar wordt niet passend geacht. In januari 2026 kan pas over worden gegaan naar de onbegeleide fase die minimaal 6 maanden duurt. Deze fase moet daarna worden getoetst en pas dan kan worden overgegaan naar transmuraal verlof. Er is tijd nodig om het verlof en de behandeling op een verantwoorde wijze te laten verlopen.. De conflicten met de medepatiënten zijn kenmerkend voor de problematiek van betrokkene. Hij is kwetsbaar en gevoelig voor beïnvloeding van buitenaf. Dat zou op iedere plek waar hij verblijft een punt van aandacht zijn.
4.Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie is ter zitting bij de vordering de tbs met bevel tot verpleging van overheidswege met twee jaar te verlengen gebleven.
5.Het standpunt van de verdediging
Betrokkene heeft ter zitting verklaard te werken aan zijn toekomst en zijn best te doen om zijn vrijheden te krijgen en uit te breiden. De behandelingen gaan goed en hij slikt zijn medicatie. Betrokkene zegt aan alles mee te werken zodat hij terug kan naar zijn (klein)kinderen.
De verdediging heeft betoogd dat betrokkene het goed doet in de kliniek. Hij is abstinent van drugs en heeft verschillende diploma’s gehaald. Betrokkene zit op de goede weg en de vraag is of een verlenging van twee jaar noodzakelijk is of dat kan worden volstaan met een verlenging van één jaar. Betrokkene gaat met verlof en wil graag verder met zijn traject, voornamelijk vanwege zijn dochter en kleinkinderen. De afstand tussen de kliniek en de woonplaats van zijn (klein)kinderen is enorm en betrokkene hoopt dat de tbs korter dan twee jaar zal duren en hij mogelijk sneller kan uitstromen. Indien de tbs met één jaar zou worden verlengd, is er nog voldoende tijd om te kijken hoe het verloftraject zich ontwikkelt en te bezien welke vervolgstappen er noodzakelijk zijn.
6.Het oordeel van de rechtbank
De rechtbank is bevoegd om van de vordering kennis te nemen, omdat zij in eerste aanleg
kennis heeft genomen van de misdrijven ter zake waarvan de tbs is gelast.
De vordering is tijdig, dat wil zeggen niet eerder dan twee maanden en niet later dan één
maand voor het tijdstip waarop de tbs door tijdsverloop zou eindigen, ingediend. De officier
van justitie is ontvankelijk in de vordering.
De tbs kan slechts worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen de verlenging van de tbs eist. Het recidivegevaar moet nog aanwezig zijn en dient voort te vloeien uit een ziekelijke stoornis en/of een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens. Gelet op de rapportage van de kliniek van 22 april 2025 wordt nog steeds voldaan aan dit wettelijke criterium.
De tbs van betrokkene is gemaximeerd tot vier jaar en zijn traject wordt daarom voortvarend doorlopen, wat een enkele keer tot overvraging lijkt te hebben geleid. Op dit moment heeft betrokkene een machtiging voor begeleid verlof en zal eind dit jaar worden getoetst of kan worden overgegaan naar onbegeleid verlof. Indien deze machtiging wordt afgegeven zal vermoedelijk vanaf januari 2026 onbegeleid verlof mogelijk zijn. Na enkele maanden, naar verwachting minimaal zes, zal worden bezien of kan worden overgegaan tot transmuraal verlof. Hoewel betrokkene het goed doet in de kliniek is uit de toelichting van de deskundige ter zitting gebleken dat het behandeltraject van betrokkene, het uitbreiden van de verloven en het vinden van een passende woonvoorziening, meer dan een jaar in beslag zal nemen. Bovendien is het voor betrokkene belangrijk om in hoge mate te worden ondersteund, ook gelet op zijn kwetsbaarheid.
Het uitgangspunt van de rechtbank is dat, wanneer aannemelijk is geworden dat de behandeling meer tijd in beslag zal nemen dan een jaar, de terbeschikkingstelling - behoudens bijzondere omstandigheden - verlengd dient te worden met een termijn van twee
jaar. De rechtbank ziet gelet op hetgeen hierboven is overwogen geen aanleiding om van dat uitgangspunt af te wijken en zal de tbs met verpleging van overheidswege van betrokkene met twee jaar verlengen.
7.De beslissing.
De rechtbank:
verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege van
betrokkenemet
tweejaar.
betrokkenemet
tweejaar.
Deze beslissing is gegeven door mr. G.H. Nomes, voorzitter, mr. J. Bergen en mr. J.B. Polak, rechters, in tegenwoordigheid van de griffier mr. C.A. Lequin en is uitgesproken ter openbare zitting op 3 juli 2025.
De griffier is niet in de gelegenheid deze beslissing mede te ondertekenen.