Uitspraak
RECHTBANKZEELAND-WEST-BRABANT
Civiel recht
Kantonrechter
Zittingsplaats Bergen op Zoom
Zaaknummer: 11429826 \ CV EXPL 24-4085
Vonnis van 15 oktober 2025
in de zaak van
IT ACADEMIE BV,
te Made,
eisende partij,
hierna te noemen: IT Academie,
gemachtigde: mr. H.G.J. Jacobs,
tegen
[gedaagde],
te [plaats] ,
gedaagde partij,
hierna te noemen: [gedaagde] ,
gemachtigde: mr. C.G.A. Mattheussens.
1.De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het tussenvonnis van 15 januari 2025
- de brief met productie van [gedaagde] ten behoeve van de mondelinge behandeling
- de brief met productie van IT Academie ten behoeve van de mondelinge behandeling.
1.2.
Op 8 juli 2025 heeft de mondelinge behandeling plaatsgevonden. De gemachtigde van IT Academie heeft spreekaantekeningen overgelegd en voorgedragen. Door de griffier zijn aantekeningen gemaakt.
1.3.
Na het sluiten van de mondelinge behandeling is vonnis bepaald.
2.De feiten
2.1.
IT Academie verzorgt onder andere opleidingen en inzet van personeel op IT gebied.
2.2.
[gedaagde] ontvangt een uitkering via het UWV en heeft via het UWV een brochure ontvangen van IT Academie. Op 28 september 2022 heeft een kennismakingsgesprek tussen partijen plaatsgevonden en op 14 november 2022 is [gedaagde] aan de opleiding begonnen.
2.3.
Op 6 december 2022 heeft [gedaagde] een opleidingsovereenkomst gesloten met IT Academie. Aan de opleiding, indien deze met succes wordt afgerond door het behalen van bepaalde certificaten, is een baangarantie gekoppeld.
2.4.
In de opleidingsovereenkomst is onder andere het volgende overeengekomen:
“
Arbeidsduur tijdens leerwerkperiode
Arbeidsduur tijdens leerwerkperiode
De arbeidsduur per week is gelijk aan de arbeidsduur waar de UWV uitkering op is gebaseerd. Wijziging van de arbeidsduur is mogelijk na het beëindigen van de totale periode en het aangaan van een arbeidscontract.
(…)
Totale periode
De opleiding wordt gecombineerd met een leer/werkervaring die in totaal 20 weken duurt. Deze overeenkomst eindigt per 1 april 2023.
Vergoeding
De cursist behoud in deze periode zijn uitkering. Vanuit het UWV worden de reiskosten vergoed. De cursist ontvangt vanuit de IT Academie een onbelaste leer/werkvergoeding.
(…)
Arbeidscontract
Nadat de opleiding en de leer/werkperiode zijn afgesloten met de te behalen certificaten volgt er een contract van 1 jaar. Aanvullende certificaten die behoren tot de functie, in combinatie met een goede beoordeling zorgen ervoor dat het contract na 1 jaar wordt omgezet in een vast dienstverband.”
(…)
Afbreken traject
De IT Academie investeert in de cursist, hier staat geen vergoeding tegenover. De IT-Academie garandeert alle geslaagde cursisten op een baan in de ICT. Daar tegenover staat dat de cursist minimaal 1 jaar aangesloten zich verbindt aan IT Zaken of IT Academie. Mocht de cursist binnen 1 jaar op eigen initiatief opstappen, dan volgt een boetebeding van € 5.000,-.
De IT Academie heeft het recht om de overeenkomst te beëindigen indien verwijtbaar of door nalatigheid ontslag op staande voet volgt. De cursist is verplicht tot het betalen van een boete van € 5.000,-.”
2.5.
Op 16 januari 2023 heeft met [gedaagde] een voortgangsgesprek plaatsgevonden.
2.6.
[gedaagde] heeft op 31 januari 2023 aan IT Academie medegedeeld dat hij de opleiding wegens persoonlijke problemen wilde beëindigen.
2.7.
Bij brief van 4 april 2023 heeft IT Academie aanspraak gemaakt op betaling van € 5.000,00 wegens afkoop studiekosten.
3.Het geschil
3.1.
IT Academie vordert - samengevat - veroordeling van [gedaagde] tot betaling van € 5.705,00, vermeerderd met rente (over € 5.000,00) en kosten.
3.2.
IT Academie legt – samengevat – het volgende aan de vordering ten grondslag. Gedurende de eerste 20 weken van de cursus wordt de cursist opgeleid en doet hij/zij werkervaring op. Tijdens de eerste 20 weken is er sprake van een lesovereenkomst, een wederkerige overeenkomst. Gedurende deze periode investeert IT Academie in de cursist en hier staat geen vergoeding tegenover. IT Academie maakt gedurende deze 20 weken kosten voor bijvoorbeeld de inzet van docenten en het afnemen van examens. De kosten die IT Academie maakt zijn ruim € 5.000,00 per cursist. IT Academie heeft deze kosten op de mondelinge behandeling gespecificeerd. Na het behalen van de vereiste certificaten volgt een arbeidsovereenkomst. Het daadwerkelijk gedurende bepaalde tijd in dienst nemen van of uitlenen van een cursist, vormt voor IT Academie de basis van haar verdienmodel bij een dergelijke opleiding. Om die reden is in de overeenkomst opgenomen dat de cursist zich minimaal een jaar aangesloten verbindt aan IT Zaken of IT Academie. Hieraan is een boetebeding gekoppeld. IT Academie wil hiermee voorkomen dat zij met opleidingskosten van de cursist wordt opgezadeld, indien de overeenkomst door toedoen van de cursist binnen een jaar wordt beëindigd. Aangezien [gedaagde] binnen een jaar de opleidingsovereenkomst op eigen initiatief heeft beëindigd, heeft IT Academie op 4 april 2023 een factuur naar [gedaagde] verzonden voor een bedrag van € 5.000,00. [gedaagde] heeft deze factuur niet betaald. Aangezien [gedaagde] de factuur niet heeft betaald, maakt IT Academie ook aanspraak op € 80,00 wegens wettelijke rente en op € 625,00 wegens buitengerechtelijke incassokosten.
3.3.
[gedaagde] voert - samengevat - het volgende verweer. De overeenkomst tussen partijen betreft een overeenkomst van opdracht conform artikel 7:400 BW Pro. [gedaagde] is een consument. Het boetebeding opgenomen in de opleidingsovereenkomst is onredelijk bezwarend, omdat het niet mogelijk is de opleidingsovereenkomst tussentijds op te zeggen. Dit is in strijd met artikel 7:408 lid 3 BW Pro en de Richtlijn 93/13 EEG. [gedaagde] roept, voor zover dit nog niet is gedaan, de vernietiging van het boetebeding in. IT Academie heeft [gedaagde] bij aanvang van de cursus niet gewezen op het boetebeding. Indien [gedaagde] de boete is verschuldigd, dan dient op grond van de redelijkheid deze gematigd te worden tot nihil.
4.De beoordeling
4.1.
De kantonrechter is van oordeel dat de vordering niet toewijsbaar is, omdat het boetebeding in de opleidingsovereenkomst moet worden gekwalificeerd als een studiekostenbeding. De kantonrechter legt hierna uit hoe zij tot dit oordeel is gekomen.
4.2.
IT Academie heeft in de opleidingsovereenkomst de voorwaarde gesteld dat de cursist minimaal een jaar verbonden blijft aan IT Academie en dat – na goed verloop – na 20 weken een arbeidsovereenkomst zou worden gesloten. De eerste 20 weken betreffen een precontractuele periode. Gelet hierop zou de opleidingsovereenkomst deel uit gaan maken van de arbeidsovereenkomst. Het boetebeding is bedoeld als vergoeding voor de gemaakte studiekosten, maar gelet op de samenhang met de arbeidsovereenkomst betreft dit in principe een terugbetalingsregeling die voor een jaar geldt. Om die reden is het boetebeding gelijk aan een studiekostenbeding. Aan een terugbetalingsregeling voor opleidingen tijdens een dienstverband, wordt in het algemeen de eis gesteld dat de consequenties daarvan duidelijk aan de werknemer moeten zijn uiteengezet.
Het staat IT Academie in beginsel vrij om een studiekostenbeding te sluiten met haar cursisten, echter dient zij hierin (als aanstaande goed werkgever) duidelijkheid te verschaffen met betrekking tot de financiële consequenties daarvan (zie daarvoor het arrest van de Hoge Raad van 10 juni 1983, NJ 1983/796). Daaraan heeft IT Academie niet voldaan. De studiekosten zijn namelijk niet gespecificeerd in de opleidingsovereenkomst. Ook had IT Academie [gedaagde] vooraf duidelijk moeten maken welk financieel risico hij loopt, indien [gedaagde] de afspraken in de studieovereenkomst niet nakomt. IT Academie heeft hieraan niet voldaan aangezien [gedaagde] al aan de opleiding was begonnen en pas drie weken later op de hoogte werd gesteld van het boetebeding.
4.3.
De conclusie is dat [gedaagde] de vordering niet hoeft te betalen, omdat IT Academie [gedaagde] onvoldoende heeft geïnformeerd over de opleidingskosten c.q. het boetebeding.
4.4.
IT Academie is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [gedaagde] worden begroot op:
- salaris gemachtigde
€
678,00
(2 punten × € 339,00)
- nakosten
€
135,00
(plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing)
Totaal
€
813,00
5.De beslissing
De kantonrechter
5.1.
wijst de vordering af,
5.2.
veroordeelt IT Academie in de proceskosten van € 813,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als IT Academie hieraan niet tijdig voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,
5.3.
verklaart de veroordeling uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. Van Dam en in het openbaar uitgesproken op 15 oktober 2025.