ECLI:NL:RBZWB:2026:4999

• Datum uitspraak: 8 mei 2026
• Publicatiedatum: 8 juni 2026
• Zaaknummer: C/02/447571 / FA RK 26-2169
• Instantie: Rechtbank Zeeland-West-Brabant
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Civiel recht; Personen- en familierecht
• Uitkomst: Toewijzend
• Procedures: Beschikking
• Rechters: Van Eck
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Toekenning zorgmachtiging voor verplichte psychiatrische zorg bij weigering medicatie

De rechtbank Zeeland-West-Brabant behandelde op 8 mei 2026 het verzoek van de officier van justitie tot het verlenen van een zorgmachtiging voor betrokkene, geboren in 1962, die verblijft in een instelling. Betrokkene weigerde medicatie en was niet bereid zich te laten horen tijdens de zitting, hoewel hij op de hoogte was van de procedure.

De advocaat van betrokkene voerde aan dat er geen sprake was van ernstig nadeel en verzocht primair afwijzing van het verzoek, subsidiair beperking van de verplichte zorg. De behandelaar en mentor stelden dat sinds het stoppen van medicatie sprake is van psychiatrische achteruitgang met psychotische symptomen en agressief gedrag, waardoor opname en medicatie noodzakelijk zijn.

De rechtbank stelde vast dat betrokkene lijdt aan schizofrenie met een voorgeschiedenis van polymiddelengebruik en geen ziekte-inzicht heeft. Het ernstig nadeel omvat lichamelijk letsel, psychische schade, verwaarlozing, maatschappelijke teloorgang en gevaar voor veiligheid. Vrijwillige zorg is niet mogelijk omdat betrokkene medicatie weigert en niet in staat is de gevolgen van zijn keuzes te overzien.

De rechtbank verleende de zorgmachtiging voor zes maanden, waarbij verplichte zorg bestaat uit medicatietoediening, medische controles, bewegingsbeperking, toezicht en opname. Andere vormen van verplichte zorg werden niet noodzakelijk geacht. De toegewezen zorg is evenredig en gericht op stabilisatie en veiligheid.

De beschikking is op 8 mei 2026 mondeling gegeven en op 22 mei 2026 schriftelijk vastgelegd. Tegen deze beschikking staat cassatie open.

Uitkomst: De rechtbank verleent een zorgmachtiging voor zes maanden met verplichte medicatie, opname, bewegingsbeperking, toezicht en medische controles.

Uitspraak

RECHTBANK ZEELAND-WEST-BRABANT

Familie- en Jeugdrecht

Locatie Middelburg

Zaaknummer: C/02/447571 / FA RK 26-2169

Datum uitspraak: 8 mei 2026

Beschikking zorgmachtiging

op het verzoek van de officier van justitie voor

[betrokkene] ,

geboren op [geboortedag] 1962 in [geboorteplaats] ,

hierna te noemen betrokkene,

thans verblijvende in [accommodatie] te [plaats] ,

advocaat mr. B.I. van Vugt uit Roosendaal.

1. Het verloop van de procedure

1.1.

De rechtbank neemt de volgende stukken mee in de beoordeling:

- het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 24 april 2026.

1.2.

De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 8 mei 2026. Daarbij waren aanwezig:

- de advocaat van betrokkene;

• de heer [persoon 1] , psychiater, behandelaar;
• mevrouw [persoon 2] , de mentor van betrokkene;
• [persoon 3] , begeleiding;
• [persoon 4] , stagiair .

1.3.

Uit artikel 6:1 Wvggz volgt dat de rechter betrokkene hoort na ontvangst van het verzoekschrift voor het verlenen van een zorgmachtiging, tenzij de rechter vaststelt dat betrokkene niet in staat is of niet bereid is zich te doen horen. Voorafgaand aan de zitting bleek dat betrokkene naar buiten was gegaan en dat hij aan het personeel van de instelling heeft aangegeven dat hij het niet eens is met het verzoek. Het personeel van de instelling is vervolgens nog op zoek gegaan naar betrokkene maar hij is niet gevonden op het terrein. Betrokkene heeft eerder aangegeven zich niet te herkennen in de zorgen die worden geschetst. De rechtbank stelt vast dat betrokkene op de hoogte is van de zitting en dat betrokkene niet bereid is om verder in gesprek te gaan met de rechtbank over het voorliggend verzoek. Gelet hierop heeft de rechtbank – met instemming van de advocaat, de behandelaar en de mentor – de zitting verder voortgezet terwijl betrokkene buiten op het terrein van de instelling aanwezig was.

2. Het verzoek

2.1.

De officier van justitie verzoekt de rechtbank een zorgmachtiging te verlenen voor de duur van zes maanden.

3. De standpunten

3.1.

De advocaat geeft tijdens de zitting aan dat betrokkene geen medicatie wil gebruiken omdat hij vindt dat dit niet nodig is en dat hij daar zelf over wil beslissen. Primair verzoekt de advocaat daarom het verzoek af te wijzen omdat er volgens betrokkene geen sprake is van ernstig nadeel. Subsidiair verzoekt de advocaat de zorgmachtiging met verplichte zorg te beperken tot de opname, beperking van de bewegingsvrijheid, medicatie en medische controles. Voor de overige vormen van verplichte zorg ontbreekt volgens de advocaat een voldoende concrete onderbouwing.

3.2.

De behandelaar merkt tijdens de zitting op dat er sinds het stoppen van de depotmedicatie bij betrokkene sprake is van een geleidelijke psychiatrische achteruitgang met toenemende agitatie, psychotische verschijnselen en agressief gedrag. Betrokkene maakt medepatiënten angstig, houdt zich niet aan afspraken en is door zijn gedrag niet meer plaatsbaar binnen de huidige beschermd wonen-woonvorm van betrokkene. Volgens de behandelaar is een klinische opname noodzakelijk om betrokkene opnieuw in te stellen op medicatie waarna terugkeer naar de huidige woonvorm weer mogelijk wordt. Met medicatie is betrokkene volgens de behandelaar beter begeleidbaar en nemen de psychotische symptomen af.

3.3.

De mentor geeft aan dat er lange tijd is geprobeerd betrokkene zonder dwang zorg te bieden en hem ruimte te geven om vrijwillig medicatie te accepteren. Sinds het stoppen van de medicatie is echter zichtbaar geworden dat hij geleidelijk achteruitgaat in functioneren en gedrag. Volgens de mentor is het huidige toestandsbeeld herkenbaar en maakt dit verplichte zorg noodzakelijk.

4. De beoordeling

4.1.

De rechtbank verleent de gevraagde machtiging voor de duur van zes maanden. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.

4.2.

De rechtbank is van oordeel dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis. Bij betrokkene is namelijk sprake van schizofrenie. Ook heeft betrokkene een voorgeschiedenis van polymiddelengebruik. Betrokkene heeft geen ziekte-inzicht.

4.3.

Deze stoornis veroorzaakt ernstig nadeel. Dit nadeel bestaat uit:

- ernstig lichamelijk letsel;

- ernstige psychische schade;

- ernstige verwaarlozing;

- maatschappelijke teloorgang;

- gevaar voor de algemene veiligheid van personen en goederen.

4.4.

De rechtbank neemt hierbij in overweging dat betrokkene een voorgeschiedenis heeft van polymiddelengebruik en dat hij jarenlang vrijwillig depotmedicatie heeft geaccepteerd. Sinds betrokkene in 2026 de medicatie is gaan weigeren, is er sprake van een geleidelijke psychiatrische achteruitgang met toenemende paranoïde en psychotische symptomen waaronder hallucinaties. Daarnaast raakt betrokkene snel geïrriteerd en reageert hij explosief en intimiderend waardoor medepatiënten zich angstig voelen. Bij aandringen door zorgverleners vertoont betrokkene verbaal agressief gedrag, weigert hij somatische controles en screening op middelengebruik en houdt hij zich herhaaldelijk niet aan de afdelingsregels.

4.5.

Om het ernstig nadeel af te wenden of de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen heeft betrokkene zorg nodig.

4.6.

Er zijn geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis. Betrokkene is niet in staat om relevante informatie over zijn zorg en behandeling te begrijpen en de gevolgen van zijn keuzes in te zien. Daarbij weigert hij medicatie in te nemen c.q. te accepteren. Daarom is verplichte zorg nodig.

4.7.

De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, het advies van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de zitting van oordeel dat de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn:

- het toedienen van medicatie;

- het verrichten van medische controles;

- het beperken van de bewegingsvrijheid;

- uitoefenen van toezicht op betrokkene;

- opnemen in een accommodatie.

4.8.

De overige door de officier verzochte vormen van verplichte zorg worden door de rechtbank niet noodzakelijk geacht, omdat de noodzakelijkheid daarvan niet (afdoende) is gemotiveerd en de behandelaar tijdens de zitting gemotiveerd heeft verklaard dat deze niet nodig zijn om het ernstig nadeel af te wenden.

4.9.

Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst zijn evenredig en naar verwachting effectief. Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en zijn omgeving.

5. De beslissing

De rechtbank:

5.1.

verleent een zorgmachtiging voor
[betrokkene] , geboren op [geboortedag] 1962 in [geboorteplaats] , wat inhoudt dat de maatregelen die in 4.7. staan kunnen worden toegepast;

5.2.

bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met
8 november 2026 ;

5.3.

wijst af het meer of anders verzochte.

Deze beschikking is mondeling gegeven en in het openbaar uitgesproken op 8 mei 2026 door mr. Van Eck, rechter, in aanwezigheid van Van Dijke, griffier en op schrift gesteld op 22 mei 2026.

Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.