Uitspraak
201601550/2/R6.
Datum uitspraak: 25 april 2016
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op de verzoeken om het treffen van een voorlopige voorziening (artikel 8:81 van Pro de Algemene wet bestuursrecht) in het geding tussen:
1. [verzoeker sub 1], wonend te Ede,
2. de stichting Stichting Milieuwerkgroepen Ede (hierna: SME), gevestigd te Bennekom, gemeente Ede,
3. de vereniging Vereniging Gelderse Natuur en Milieufederatie, gevestigd te Arnhem, en anderen (hierna: GNMF en anderen),
verzoekers,
en
de raad van de gemeente Ede,
verweerder.
Procesverloop
Bij besluit van 28 januari 2016 heeft de raad het bestemmingsplan "Ede, Parklaan" vastgesteld.
Tegen dit besluit hebben [verzoeker sub 1], SNE, en GNMF en anderen beroep ingesteld. Verzoekers hebben de voorzieningenrechter verzocht een voorlopige voorziening te treffen.
SNE, en GNMF en anderen hebben nadere stukken ingediend.
De raad heeft een verweerschrift ingediend.
De voorzieningenrechter heeft de verzoeken ter zitting behandeld op 12 april 2016, waar [verzoeker sub 1], SNE, vertegenwoordigd door mr. J. Rutteman, advocaat te Amsterdam, drs. E. van Maanen en P.A. Slim, GNMF en anderen, vertegenwoordigd door ir. B.H.J.D. Oosting, en de raad, vertegenwoordigd mr. T.E.P.A. Lam, advocaat te Nijmegen en S. van de Koppel MSc, zijn verschenen.
Overwegingen
1. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en is niet bindend in de bodemprocedure.
2. Het plan maakt de realisatie van de Parklaan mogelijk. Dit is een nieuwe ontsluitingsweg in Ede-Oost, tussen de A12 en de N224. Het plan voorziet verder in een aantal samenhangende verkeerskundige ontwikkelingen. Het zuidelijke deel van de Parklaan wordt uitgevoerd als een 2x2-baansweg. De Parklaan maakt deel uit van een meer omvangrijk project, genaamd "Veluwse Poort". Andere ontwikkelingen binnen dit project zijn de bestemmingsplannen voor de gebieden "Kazerneterreinen" en "ENKA-terrein".
3. De raad heeft eerder een bestemmingsplan vastgesteld voor een nieuwe ontsluitingsweg in Ede-Oost. Dit betreft het besluit van 27 september 2012 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Parklaan". Dit besluit is vernietigd door de Afdeling bij uitspraak van 23 april 2014 in zaak nr. 201211728/1/R2.
4. Wat betreft het betoog van de raad dat [verzoeker sub 1], gelet op de afstand tussen zijn perceel en het plangebied, niet kan worden aangemerkt als belanghebbende bij het bestreden besluit, oordeelt de voorzieningenrechter als volgt. Niet in geschil is dat [verzoeker sub 1] ten tijde van het vaststellen van het plan woonde op het perceel Peteweg 59, op een afstand van meer dan 4 km tot het plangebied. [verzoeker sub 1] heeft ter zitting toegelicht dat hij eigenaar is van het perceel [locatie], op een afstand van ongeveer 600 m tot het tracé van de Parklaan. De raad heeft dit niet weerspoken. Gelet op deze toelichting van [verzoeker sub 1] en de aard van de in het plan voorziene ontwikkelingen, ziet de voorzieningenrechter geen aanleiding voor het oordeel dat [verzoeker sub 1] op voorhand niet kan worden aangemerkt als belanghebbende bij het bestreden besluit. In de bodemprocedure zal de vraag naar de belanghebbendheid van [verzoeker sub 1] zo nodig nader aan de orde worden gesteld.
5. Verzoekers betogen dat het plan leidt tot een wezenlijke aantasting van de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied "Veluwe" vanwege een aanmerkelijke toename van de verkeersintensiteit in Ede-Oost. De gevolgen van de stikstofemissie voor de voor stikstof gevoelige habitattypen in het Natura 2000-gebied "Veluwe" zijn ten onrechte niet passend beoordeeld. De raad kan in dit verband niet volstaan met een verwijzing naar het "Programma Aanpak Stikstof 2015-2021 (hierna: PAS)", dat op 1 juli 2015 in werking is getreden. De gestelde omstandigheid dat het project dat het plan mogelijk maakt is opgenomen op de prioritaire projectenlijst in de bijlage bij de "Regeling programmatische aanpak stikstof" maakt dit niet anders. SNE en GNMF en anderen voeren hiertoe aan dat de toestemmingsbesluiten waarop het PAS van toepassing is, zijn vastgelegd in artikel 19km, eerste lid, van de Natuurbeschermingswet 1998 (hierna: Nbw 1998). Het PAS is niet van toepassing op een besluit als bedoeld in artikel 19j van de Nbw 1998.
SNE en GNMF en anderen betogen subsidiair dat de passende beoordeling die is verricht in het kader van het PAS gebrekkig is. Het staat volgens SNE niet vast dat de daarin opgenomen maatregelen, waarmee een afname van de depositie wordt nagestreefd, effectief zullen zijn. Daarnaast zijn volgens SNE en GNMF en anderen in de passende beoordeling bij het berekenen van de stikstofemissie van dieselvoertuigen onjuiste gegevens gehanteerd. Ook is volgens SNE ten onrechte geen rekening gehouden met de uitbreiding van de veestapel als gevolg van het vervallen van het melkquotum.
5.1. Niet in geschil is dat de ruimtelijke ontwikkelingen waarin het plan voorziet leiden tot een toename van de stikstofdepositie op reeds overbelaste stikstofgevoelige habitattypen in het Natura 2000-gebied "Veluwe". Volgens vaste rechtspraak van de Afdeling dient een ontwikkeling die een dergelijke toename tot gevolg heeft passend beoordeeld te worden. De raad heeft het plan niet passend beoordeeld. Hij verwijst hiertoe naar de passende beoordeling die voor het aspect stikstof is gemaakt voor het betrokken Natura 2000-gebied in het kader van het PAS. Daarbij is volgens de raad van belang dat de voorziene nieuwe ontsluitingsweg in Ede-Oost is aangewezen als een prioritair project als bedoeld in artikel 19kn, eerste lid, van de Nbw 1998. Dat betekent volgens de raad dat op voorhand vaststaat dat binnen het programma ontwikkelingsruimte aanwezig is om het door het plan voorziene project toe te staan. De toename van de stikstofdepositie zal gelet op het gegeven dat aan het programma, inclusief de daarin beschikbaar gestelde ontwikkelingsruimte, een passende beoordeling ten grondslag ligt, de natuurlijke kenmerken van het betrokken Natura 2000-gebied niet aantasten, aldus de raad.
5.2. De vragen of en in hoeverre de raad de passende beoordeling die voor het aspect stikstof is gemaakt voor het Natura 2000-gebied "Veluwe" in het PAS ten grondslag kon leggen aan het bestemmingsplan en of de raad de verwachting mocht hebben dat de in het programma gereserveerde ontwikkelingsruimte aan het project zal worden toebedeeld omdat het project "Parklaan (NSL)" is opgenomen in de bijlage bij de "Regeling programmatische aanpak stikstof", lenen zich, mede gelet op de inhoudelijke bezwaren die SNE en GNMF en anderen tegen die passende beoordeling naar voren hebben gebracht, niet voor beantwoording in een voorlopige voorzieningenprocedure. De voorzieningenrechter gaat er vanuit dat de zitting in de bodemprocedure gehouden zal worden in november of december 2016, mogelijk gelijktijdig met andere zaken waarin principiële rechtsvragen inzake het PAS aan de orde zijn.
5.3. Het voorgaande leidt ertoe dat de vraag of vooruitlopend op de beoordeling van de beroepen van [verzoeker sub 1], SNE, en GNMF en anderen door de Afdeling, het thans voorliggend plan moet worden geschorst, zal worden beantwoord aan de hand van een belangenafweging.
5.4. De belangen van SNE en GNMF en anderen zijn gelegen in de gevreesde aantasting van het betrokken Natura 2000-gebied door de stikstofemissie waartoe het plan leidt, en in het geval van [verzoeker sub 1] de gevolgen hiervan voor zijn woon- en leefklimaat. Het voornaamste belang van de raad is gelegen in het zo spoedig mogelijk kunnen beginnen met de realisatie van de nieuwe ontsluitingsweg, gelet ook op de geprognosticeerde toename van de verkeersintensiteit in Ede-Oost vanwege de overige ontwikkelingen in het kader van het project "Veluwse Poort".
De voorzieningenrechter is van oordeel dat de belangen van [verzoeker sub 1], SNE, en GNMF en anderen bij het schorsen van het bestreden besluit ter voorkoming van onomkeerbare gevolgen voor het betrokken Natura 2000-gebied zwaarder wegen dan het belang van de raad bij het voorkomen dat de realisatie van de Parklaan vertraging oploopt. De voorzieningenrechter betrekt hierbij de omstandigheid dat de raad niet aannemelijk heeft gemaakt dat de bestaande en in de nabije toekomst te verwachten verkeersintensiteit in Ede-Oost dermate groot is, dat gevreesd dient te worden voor een ernstige ontregeling van de verkeersafwikkeling ter plaatse.
6. Hetgeen [verzoeker sub 1], SNE, en GNMF en anderen voor het overige aan hun verzoeken ten grondslag hebben gelegd behoeft thans geen bespreking en zal zo nodig aan de orde komen in de bodemprocedure.
7. Gelet op het vorenstaande ziet de voorzieningenrechter aanleiding de hierna te melden voorlopige voorziening te treffen.
8. De raad dient op na te melden wijze tot vergoeding van de proceskosten te worden veroordeeld.
SNE heeft met het oog op de bodemprocedure het rapport "Contra-expertise onderzoek natuurbescherming aanleg Parklaan in Ede" van het bureau EcoNatura van 29 maart 2016 ingebracht. De voorzieningenrechter ziet geen aanleiding tot het toewijzen van de kosten hiervan in het kader van de uitspraak op haar verzoek om voorlopige voorziening.
Beslissing
De voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. schorst bij wijze van voorlopige voorziening het besluit van de raad van de gemeente Ede van 28 januari 2016 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Ede, Parklaan";
II. veroordeelt de raad van de gemeente Ede tot vergoeding van in verband met de behandeling van de verzoeken opgekomen proceskosten ten aanzien van:
a. de stichting Stichting Milieuwerkgroepen Ede tot een bedrag van € 1.031,30 (zegge: duizendeenendertig euro en dertig cent), waarvan € 992,00 is toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand;
b. [verzoeker sub 1] tot een bedrag van € 40,00 (zegge: veertig euro);
III. gelast dat de raad van de gemeente Ede aan de hierna vermelde verzoekers het door hen voor de behandeling van hun verzoeken betaalde griffierecht vergoedt:
a. € 168,00 (zegge: honderdachtenzestig euro) voor [verzoeker sub 1];
b. € 334,00 (zegge: driehonderdvierendertig) voor de stichting Stichting Milieuwerkgroepen Ede;
c. € 334,00 (zegge: driehonderdvierendertig euro) voor de vereniging Vereniging Gelderse Natuur en Milieufederatie en anderen, met dien verstande dat betaling aan een van hen bevrijdend werkt ten opzichte van de anderen.
Aldus vastgesteld door mr. M.G.J. Parkins-de Vin, als voorzieningenrechter, in tegenwoordigheid van mr. D. Milosavljević, griffier.
w.g. Parkins-de Vin w.g. Milosavljević
voorzieningenrechter griffier
Uitgesproken in het openbaar op 25 april 2016
739.