ECLI:NL:RVS:2023:2049

• Datum uitspraak: 31 mei 2023
• Publicatiedatum: 30 mei 2023
• Zaaknummer: 202300984/1/V1
• Instantie: Raad van State
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
• Uitkomst: Afwijzend
• Procedures: Hoger beroep
• Rechters: N. Verheij
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Bevestiging vernietiging besluiten niet in behandeling nemen asielaanvragen wegens onrechtmatigheid overdracht aan Italië

De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid nam op 4 januari 2023 besluiten om asielaanvragen van meerdere vreemdelingen niet in behandeling te nemen, omdat Italië volgens hem verantwoordelijk was op grond van de Dublinverordening. De vreemdelingen stelden beroep in tegen deze besluiten en de rechtbank verklaarde deze beroepen gegrond, vernietigde de besluiten en beval nieuwe besluitvorming.

De staatssecretaris ging in hoger beroep en voerde aan dat de Italiaanse 'circular letter' van 5 december 2022 slechts een tijdelijk overdrachtsbeletsel vormde en dat Italië nog steeds de verantwoordelijke lidstaat was. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde echter dat uit eerdere uitspraken bleek dat er in Italië geen opvangfaciliteiten beschikbaar zijn voor Dublinclaimanten, wat leidt tot een reëel risico op ernstige materiële deprivatie zoals gebrek aan onderdak, voedsel en water.

De staatssecretaris slaagde er niet in dit vermoeden te weerleggen en mocht daarom niet van het interstatelijk vertrouwensbeginsel uitgaan. De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond, bevestigde de uitspraak van de rechtbank en veroordeelde de staatssecretaris tot vergoeding van proceskosten. Hiermee werd de onrechtmatigheid van de niet-in-behandeling-name van de asielaanvragen bevestigd.

Uitkomst: De Raad van State verklaart het hoger beroep van de staatssecretaris ongegrond en bevestigt de vernietiging van de niet-in-behandeling-name van de asielaanvragen.

Uitspraak

202300984/1/V1.

Datum uitspraak: 31 mei 2023

AFDELING

BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak met toepassing van artikel 8:54, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht op het hoger beroep van:

de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,

appellant,

tegen de mondelinge uitspraak van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond, van 9 februari 2023 in zaken nrs. NL23.427, NL23.429 en NL23.431 in het geding tussen:

[vreemdeling 1], [vreemdeling 2], [vreemdeling 3], [vreemdeling 4], [vreemdeling 5] en [vreemdeling 6]

en

de staatssecretaris.

Procesverloop

Bij besluiten van 4 januari 2023 heeft de staatssecretaris aanvragen van de vreemdelingen om hun een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen, niet in behandeling genomen.

Bij mondelinge uitspraak van 9 februari 2023 heeft de rechtbank de daartegen door de vreemdelingen ingestelde beroepen gegrond verklaard, die besluiten vernietigd en bepaald dat de staatssecretaris nieuwe besluiten op de aanvragen neemt met inachtneming van de uitspraak.

Tegen deze uitspraak heeft de staatssecretaris hoger beroep ingesteld.

De vreemdelingen, vertegenwoordigd door mr. E. Maalsen, advocaat te Nijmegen, hebben een schriftelijke uiteenzetting gegeven en een nader stuk ingediend.

Overwegingen

1.       De staatssecretaris heeft de asielaanvragen van de vreemdelingen niet in behandeling genomen, omdat volgens hem Italië ingevolge de Dublinverordening verantwoordelijk is voor de behandeling daarvan. Daarbij heeft hij zich op het standpunt gesteld dat de 'circular letter' van de Italiaanse autoriteiten van 5 december 2022 geen aanleiding geeft om Italië niet verantwoordelijk te houden. In zijn grief betoogt hij dat de rechtbank niet heeft onderkend dat de ‘circular letter’ slechts een tijdelijk, feitelijk overdrachtsbeletsel vormt om Dublinclaimanten over te dragen aan Italië en dat dit niet maakt dat de besluiten van 4 januari 2023 onrechtmatig zijn, dan wel dat Italië niet meer de verantwoordelijke lidstaat is.

2.       In de uitspraken van 26 april 2023, ECLI:NL:RVS:2023:1654, onder 4.3.2 en 4.3.3, en ECLI:NL:RVS:2023:1655, onder 3.3.2 en 3.3.3, heeft de Afdeling uit de berichtgeving van de Italiaanse autoriteiten afgeleid dat er voor Dublinclaimanten in Italië geen opvangfaciliteiten beschikbaar zijn. Hoewel uit de berichtgeving volgens de Afdeling niet zonder meer volgt dat de Italiaanse autoriteiten onverschillig staan tegenover de situatie van vreemdelingen, bestaat er daarmee een reëel risico dat vreemdelingen buiten hun eigen wil en keuzes om bij overdracht aan Italië terechtkomen in een toestand van zeer verregaande materiële deprivatie, als bedoeld in punt 92 van het arrest van het Hof van Justitie van 19 maart 2019, Jawo, ECLI:EU:C:2019:218, waardoor zij niet kunnen voorzien in de belangrijkste basisbehoeften, zoals onderdak, eten en stromend water. De staatssecretaris is er vooralsnog niet in geslaagd om in weerwil van de berichtgeving deugdelijk te motiveren dat hij nog altijd van het vermoeden mag uitgaan dat Italië zal voldoen aan zijn internationale verplichtingen. De Afdeling concludeert daarom dat de staatssecretaris voor Italië onder deze omstandigheden niet van het interstatelijk vertrouwensbeginsel mag uitgaan en dat de overdrachtsbesluiten die de staatssecretaris voor de vreemdelingen heeft genomen, onrechtmatig zijn.

3.       De grief faalt.

4.       Het hoger beroep is ongegrond. De uitspraak van de rechtbank wordt bevestigd. De staatssecretaris moet de proceskosten vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I.        bevestigt de aangevallen uitspraak;

II.       veroordeelt de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid tot vergoeding van bij de vreemdelingen in verband met de behandeling van het hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 837,00, geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand.

Aldus vastgesteld door mr. N. Verheij, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. J. Verbeek, griffier.

w.g. Verheij

lid van de enkelvoudige kamer

w.g. Verbeek

griffier

Uitgesproken in het openbaar op 31 mei 2023

574