Uitspraak
11/3740 AOW
Centrale Raad van Beroep
Enkelvoudige kamer
Uitspraak op het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 10 mei 2011, 10/3924 (aangevallen uitspraak)
Partijen:
[A. te B.] (appellant)
de Raad van bestuur van de Sociale verzekeringsbank (Svb)
Datum uitspraak: 5 oktober 2012
PROCESVERLOOP
Appellant heeft hoger beroep ingesteld tegen de aangevallen uitspraak.
De Svb heeft geen verweerschrift ingediend.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 24 augustus 2012. Appellant is niet verschenen. De Svb heeft zich laten vertegenwoordigen door A.P. van de Berg.
OVERWEGINGEN
1.1. In juni 2008 heeft appellant, geboren op [geboortedatum], een aanvraag om toekenning van een ouderdomspensioen ingevolge de Algemene Ouderdomswet (AOW) ingediend. Des-gevraagd heeft appellant, onder inzending van medische stukken, verklaard vanwege medische redenen de aanvraag niet eerder te hebben kunnen indienen.
1.2. Bij besluit van 24 december 2008 heeft de Svb aan appellant met ingang van november 2006 een pensioen ingevolge de AOW toegekend ter hoogte van 2% van het volledige pensioen. De Svb heeft zich op het standpunt gesteld dat geen sprake is van een bijzonder geval op grond waarvan sprake kan zijn van een langere terugwerkende kracht dan een jaar.
2.1. In bezwaar heeft appellant verzocht om toekenning van een ouderdomspensioen vanaf juni 1999, toen hij 65 jaar werd. Hij heeft wederom medische stukken overgelegd ter onderbouwing van zijn standpunt dat hij om medische redenen niet in staat was de aanvraag eerder in te dienen.
2.2. Bij besluit van 12 april 2010 (bestreden besluit) is het bezwaar van appellant tegen de ingangsdatum ongegrond verklaard.
3.1. In beroep heeft appellant zich op het standpunt gesteld dat sprake is van een bijzonder geval, omdat hij door onwetendheid de aanvraag te laat heeft ingediend en daarnaast omdat hij ziek was. Opgemerkt wordt dat appellant geen verstand heeft van pensioenrechten, analfabeet is en oud is. Verder heeft appellant gesteld dat in 1992 zijn zoon is overleden en dat hij vanaf toen langzamerhand depressief en hopeloos is geworden. Om die redenen heeft hij niet aan de wettelijke aanvraagtermijn voldaan.
3.2. De rechtbank heeft als volgt geoordeeld, waarbij voor eiser moet worden gelezen appellant en voor verweerder moet worden gelezen Svb:
" Volgens vaste rechtspraak van de Raad levert onbekendheid met de wettelijke regelingen geen bijzonder geval op. Voor zover eiser stelt dat zijn situatie als een bijzonder geval moet worden aangemerkt omdat hij niet bekend was met de regelgeving over de aanvraagdatum van de AOW, kan dat beroep dan ook niet slagen.
Uit de gedingstukken blijkt dat eiser in het ziekenhuis verbleef van 26 november 2002 tot en met 17 december 2002 en van 30 september 2004 tot en met 25 oktober 2004. Zonder af te willen doen aan de ernst van de gezondheidsklachten van eiser, staat op grond hiervan vast dat eiser twee keer gedurende slechts een korte periode van niet meer dan een maand is opgenomen in het ziekenhuis. Hieruit blijkt dat de ernst van de medische beperkingen van eiser hem niet in staat stelden eerder dan hij heeft gedaan een aanvraag om AOW-pensioen in te dienen. Evenmin is gebleken dat het voor eiser onmogelijk is geweest een of meer derden bereid te vinden hem bij te staan bij het indienen van een aanvraag of deze namens hem in te dienen. De rechtbank volgt eiser dan ook niet in zijn stelling dat hij door zijn gezondheidsproblemen, ouderdom, analfabetisme en gebrek aan opleiding niet in staat zou zijn geweest eerder een aanvraag in te (laten) dienen.
Gelet op het bovenstaande is de rechtbank van oordeel dat verweerder aan de ingangsdatum van het AOW-pensioen van eiser terecht geen verdergaande terugwerkende kracht heeft toegekend dan een jaar vóór de datum van aanvraag."
4.1. In hoger beroep heeft appellant zijn in de eerdere fasen van de procedure aangevoerde gronden in essentie herhaald. Voorts heeft hij om een medisch onderzoek gevraagd. Ook heeft hij er op gewezen dat van 1992 tot en met 1995 in Bosnië-Herzegovina een oorlog heeft gewoed en dat toen geen adequate medische zorg voorhanden was. Dat verklaart waarom hij niet opgenomen is geweest in een ziekenhuis. Appellant heeft er tot slot op gewezen dat hij een zwaar herseninfarct heeft gehad waardoor hij 3,5 jaar geen stem had en niet mobiel was. Appellant heeft in hoger beroep een verklaring van de huisarts overgelegd, waarin deze stelt dat appellant door medische oorzaak niet in staat was op tijd pensioen aan te vragen.
4.2. De Raad stelt voorop dat het onderhavige geding is beperkt tot de beantwoording van de vraag of de Svb met recht de terugwerkende kracht van de toekenning van het pensioen ingevolge de AOW heeft beperkt tot één jaar. De Raad beantwoordt die vraag, met de rechtbank, bevestigend.
4.3. Ingevolge artikel 16, tweede lid, van de AOW kan het ouderdomspensioen niet vroeger ingaan dan een jaar voor de eerste dag der maand, waarin de aanvraag werd ingediend. In bijzondere gevallen kan de Svb hiervan afwijken. Volgens de in de rechtspraak aanvaarde uitleg van de Svb is sprake van een bijzonder geval:
- indien de belanghebbende door een niet aan hem toe te rekenen oorzaak niet in staat was tijdig een aanvraag in te dienen of te laten indienen;
- indien de belanghebbende onbekend was met zijn mogelijke recht op uitkering en deze onbekendheid verschoonbaar was.
4.4. De Raad wil niet afdoen aan de medische toestand van appellant en aan de bijzondere situatie als gevolg van de oorlog. Voor de beoordeling of sprake is van een bijzonder geval zijn echter ook andere omstandigheden van belang. Uit de gedingstukken blijkt dat appellant een echtgenote en een dochter heeft en dat appellants dochter hem heeft bijgestaan bij de bezoeken aan artsen. Er van uitgaande dat appellant bij zijn belangenbehartiging inzake zijn recht op ouderdomspensioen belemmeringen ondervond, kon hij in elk geval, zo blijkt uit de gedingstukken, een beroep doen op derden. Appellant moet dus in staat worden geacht destijds tijdig een aanvraag te hebben kunnen laten indienen door een derde.
4.5. Volgens vaste rechtspraak levert onbekendheid met de wettelijke regelingen in de regel geen bijzonder geval op als bedoeld in artikel 16, tweede lid, van de AOW. Op deze regel wordt een uitzondering gemaakt indien de onbekendheid van de belanghebbende met zijn mogelijke recht op pensioen verschoonbaar was maar daarvan was in het onderhavige geval geen sprake.
4.6. Uit 4.1 tot en met 4.5 volgt dat de aangevallen uitspraak dient te worden bevestigd.
4.7. De Raad acht geen termen aanwezig om toepassing te geven aan artikel 8:75 van Pro de Algemene wet bestuursrecht.
BESLISSING
De Centrale Raad van Beroep bevestigt de aangevallen uitspraak.
Deze uitspraak is gedaan door E.E.V. Lenos in tegenwoordigheid van G.J. van Gendt als griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 5 oktober 2012.
(getekend) E.E.V. Lenos
(getekend) G.J. van Gendt