Uitspraak
GERECHTSHOF AMSTERDAM
1.Verder verloop van het geding
2.Verdere beoordeling
- i) [D] was volgens [A] in de groep de zwakste schakel, hij was het meest beperkt en had de grootste afstand tot de arbeidsmarkt.
- ii) [E] heeft mij verteld dat [geïntimeerde] hem en [D] een filmpje liet zien met het beeldscherm van zijn telefoon naar de leerlingen toe gedraaid, waarbij hij zoiets zei als: lekker hé? [E] voegde daar aan toe dat toen het filmpje getoond werd hij achter in het vliegtuig naar mevrouw [A] en ene mevrouw [B] (voorvrouw van Asito) liep omdat hij haar over het filmpje wilde vertellen. [A] en [B] schonken echter op dat moment niet veel aandacht aan hem. [C] heeft mij op zaterdag 28 mei 2016 gebeld en gezegd dat hij had gezien dat [geïntimeerde] een pornografisch filmpje aan de leerlingen had getoond.
- iii) en (iv) [E] heeft mij verteld dat [D] bang dat [geïntimeerde] hem bij het werk zou opwachten en dat [D] in het vliegtuig tegen [A] heeft gezegd dat hij zijn telefoonnummer aan [geïntimeerde] had gegeven. [D] heeft mij verteld dat er iets was gezegd van na rijlessen op een locatie. [C] heeft mij op zaterdag 28 mei 2016 gebeld en gezegd dat een telefoonnummer was gegeven.
- i) Het waren enigszins kwetsbare leerlingen.
- ii) Alle drie de jongens vertelden het zelfde over het filmpje, misschien dat alleen de details afweken.
- iii) Alle drie de jongens vertelden het zelfde over het telefoonnummer, misschien dat alleen de details afweken.
- iv) Hierover heeft [operationeel manager] niets verklaard.
- v) [operationeel manager] heeft verklaard dat de weergave van de gesprekken van 27 mei en 1 juni 2016 in de ontslagbrief juist is. Toevoeging van het hof: In deze ontslagbrief staat dat [geïntimeerde] op 27 mei 2016 in het gesprek waar [operationeel manager] bij aanwezig was verklaarde dat hij zich niet bewust was iets fout te hebben gedaan of dat hij iets anders had moeten doen; hij antwoordde toen ontkennend dat hij pornografische filmpjes aan de leerlingen had laten zien, dat hij geen onaanvaardbare grapjes had gemaakt en dat het woord ‘seks’ of soortgelijke woorden niet was gevallen, hij had geen afspraak met een leerling gemaakt om naar de Wallen te gaan en had geen telefoonnummer gevraagd. Op 1 juni 2016 herhaalde [geïntimeerde] in het gesprek waar [operationeel manager] bij aanwezig was dat hij geen pornografische filmpjes had laten zien en dat hij niet een van de leerlingen had voorgesteld om op zaterdag 28 mei 2016 naar de Wallen te gaan. [personeelsmanager ] en [operationeel manager] hebben [geïntimeerde] meermalen, constructief, uitgenodigd openheid van zaken te geven en dat oprecht geprobeerd.
- i) Op 24 mei 2016 vertelde de begeleidster van het luchtvaartcollege wat voor soort jongens er zouden komen; mevrouw [A] vertelde iets over een achterstand en dat het moeilijk opvoedbare leerlingen waren. De leerlingen waren niet helemaal normaal. Ze waren vrolijk, baldadig en een beetje kinderlijk, brutaal ook wel. Ze waren overal en nergens.
- ii) In het vliegtuig stonden een aantal leerlingen en mijn collega [geïntimeerde] bij de middenkeuken. De leerlingen stonden om mijn collega heen om naar het filmpje te kijken. Ze waren daar enthousiast over. Ik was eerst doorgegaan met beladen. Ik heb toen even gekeken om wat voor filmpje het ging. Het was een seksueel filmpje. Iedereen kon meekijken.
- iii) Mijn collega heeft één van de leerlingen zijn telefoonnummer gevraagd.
- iv) Mijn collega heeft één van de leerlingen voorgesteld om wat te gaan drinken en naar de wallen te gaan.
- v) Toen ik op 27 mei 2016 bij KCS moest komen had ik niet echt een idee waarover het ging. Ik kwam [geïntimeerde] daar tegen. Ik denk dat [geïntimeerde] wel wist dat het over 24 mei 2016 ging. Dat vermoed ik omdat hij zag dat hij en ik samen moesten komen.
- i) In de hierboven genoemde verklaring van [A] staat: In de ochtend van 24 mei 2016 was ik aan boord van de CZ308 met 9 leerlingen van het Luchtvaartcollege die voor Asito B.V. schoonmaakwerkzaamheden doen voor KLM. Deze kwetsbare leerlingen hebben een achterstand tot de arbeidsmarkt, zijn 18 jaar oud, maar functioneren gemiddeld als 12 jarigen ten gevolge van gedragsproblemen en leerachterstand. Dit heb ik in de ochtend aan boord duidelijk aan de Chauffeur ( [geïntimeerde] ) en de Belader ( [C] ) medegedeeld. Voorts heeft [A] , samengevat, verklaard: Ik heb ze gezegd dat ze zich niet moesten mengen in een gesprek over een stagevergoeding, ik heb hen toen ook verteld over de achtergrond van de leerlingen. Ik heb duidelijk gemaakt aan [geïntimeerde] en [C] dat het grote stoere jongens lijken maar dat ze een ontwikkelingsniveau hebben als van een twaalfjarige. Dat geldt niet voor allemaal, maar het gaat om een groep en dat is dan wat je hanteert. Ze hebben een achterstand op de arbeidsmarkt en daarom hebben ze daar ook hulp bij nodig.
- ii) In de hierboven genoemde verklaring van [A] staat: De volgende ochtend in het vliegtuig hoorde ik pas dat een paar leerlingen het hadden over seks en pornografische filmpjes dat de chauffeur aan een paar leerlingen had laten zien. Het filmpje betrof geen kinderporno. Wat ik van ze begreep is dat [geïntimeerde] ze het filmpje echt onder de neus had gedrukt. [geïntimeerde] had wel gevraagd zijn jullie 18.
- iii) In de hierboven genoemde verklaring van [A] staat: Eén leerling heeft die volgende ochtend aan mij verteld dat hij zijn mobiele telefoonnummer aan de chauffeur heeft gegeven en dat deze het nummer had opgeslagen.
- iv) In de hierboven genoemde verklaring van [A] staat: Eén leerling heeft die volgende ochtend aan mij verteld dat de chauffeur hem zaterdag 28 mei zou bellen en meenemen naar de Wallen en dat hij voldoende geld moest meenemen. Hij vertelde ook dat de chauffeur de afspraak zou filmen opdat hij het aan zijn vrienden kon laten zien dat hij “het” gedaan heeft. De jongen vertelde ook dat er een gedetailleerde afspraak is gemaakt wat betreft tijdstip en locatie. Ik begreep van [D] dat hij met [geïntimeerde] echt besproken had wanneer hij naar de wallen zou kunnen gaan. Hij had in zijn hoofd zijn agenda daarbij geraadpleegd. Pas later kwam het besef dat hij dat niet wilde. Hij had het in een opwelling gedaan, maar schaamde er zich nu voor en had angst. Voorts heeft [A] , samengevat, verklaard: Onderling hebben ze het veel over seks en vriendinnetjes. Dat vind ik niet vreemd, wel dat [geïntimeerde] het daar met hen over had gehad. [D] vroeg me ook wat hij moest doen als hij door [geïntimeerde] gebeld zou worden voor die afspraak. Ik heb gezegd dat hij dan niet moest opnemen.
- v) Hierover heeft [A] niets verklaard.
- i) Hierover heeft [E] niets verklaard.
- ii) De mijnheer die hier aanwezig is ( [geïntimeerde] , toevoeging hof) liet samen met de belader een video zien. Dat was een pornografisch filmpje. Hij liet dat filmpje met zijn telefoon echt zien, het was niet per ongeluk. Wij moesten er een beetje om lachen.
- iii) en (iv) Later, na het tonen van het filmpje, werd [D] door die mijnheer terug geroepen. Mijnheer vroeg of hij [D] telefoonnummer mocht om samen naar de wallen te gaan. Dat telefoonnummer heeft [D] hem gegeven. Ik heb dat gesprek een beetje gehoord, maar ik liep ook door. [D] heeft dit ons in het busje verteld. Toen hij het ons in het busje vertelde vond hij het al ongemakkelijk. Ik weet niet precies hoe lang het filmpje duurde. Ik heb het niet helemaal afgekeken. Ik denk eerder in minuten dan in seconden.
- i) Op 24 mei 2016 was ik aan het werk als belader van een vliegtuig. Op een gegeven moment trof ik in het vliegtuig een aantal personen die aan het schoonmaken waren. Niemand had mij van te voren gezegd wie dit waren. Ik wist niet dat het scholieren waren. Ik ging er van uit dat het gewoon schoonmaakpersoneel was. Er waren wel twee begeleiders bij aanwezig. Dat er schoonmaakpersoneel in het vliegtuig was, was voor mij geen verrassing: dat komt wel vaker voor. De schoonmakers, die scholieren bleken te zijn, waren overal in het vliegtuig. Het komt wel vaker voor dat Asito uitzendkrachten inschakelt. Op een nadere vraag van mr. Wellenberg of het ooit is voorgekomen dat KLM tegen mij heeft gezegd dat er leerlingen van een ROC met een mentale beperking bij ons langskomen zeg ik: nee.
- ii) Op een gegeven moment kreeg ik een appje van een vriend van mij op mijn telefoon. Dat heb ik geopend. Het was niet mijn bedoeling, maar achter mij stonden meerdere scholieren mee te kijken. Op een gegeven moment was er een heel groepje om mij heen. Ze hebben meegekeken en toen ben ik weer verder gegaan met mijn werk. Ik heb een Samsung telefoon, het is een normaal formaat iPhone. Ik hield de telefoon een stukje voor me om het filmpje te kunnen zien. Toen keken enkele scholieren voor mij onbedoeld mee. Vervolgens kwamen er meer scholieren aan, die ook aan de voorkant van mij gingen staan. Toen heb ik de telefoon zo gehouden dat zij ook mee konden kijken. Ik heb met geen van de scholieren over de inhoud van het filmpje gesproken. Ik herhaal: ik heb met de scholieren geen enkel woord gewisseld over de inhoud van het filmpje. Toen ik het filmpje op mijn telefoon had ontvangen zijn er over en weer grapjes gemaakt. Het zou kunnen dat ik zelf ook grapjes heb gemaakt. Het filmpje duurde denk ik tussen 30 en 45 seconden. Behalve dat ik grapjes heb gemaakt heb ik niets tegen de scholieren gezegd.
- iii) Ik heb niemand een telefoonnummer gevraagd en ik heb dus ook van niemand een telefoonnummer gekregen.
- iv) Ik heb met niemand over de Wallen gesproken. Ik moest volgens mijn rooster op zaterdag 28 mei 2016 werken van 13.00 uur tot 21.30 uur. Dat betekent dat ik dan om 11.30 of 11.45 uur uit huis ga. Na afloop van de dienst heb ik één à anderhalf uur reistijd naar huis. Ik kleed mij altijd thuis al om in mijn KLM-kleding. Op 24 mei 2016 heb ik met [C] niet meer gesproken over de scholieren. Het was voor mij een gewone dag geweest. Na 24 mei 2016 heb ik drie gesprekken gehad met KLM. Als mijn advocaat mij vraagt of ik mij daardoor overvallen voelde, en of het klopt dat ik moeilijk uit mijn woorden kom zeg ik: ja dat klopt. Ik heb tijdens dat gesprek zo goed als ik kon mijn verhaal gedaan. Ik kende op dat moment [personeelsmanager ] niet goed. Ik begreep niet goed waarom ze mij haar kaartje gaf. Ik heb tijdens die gesprekken niet van KLM begrepen dat er andere oplossingen dan ontslag mogelijk waren wanneer ik meer openheid van zaken zou geven.
- v) Het eerste gesprek met KLM vond plaats met de heer [operationeel manager] en [personeelsmanager ] en nog een manager. Dat gesprek was niet prettig. Bij het tweede gesprek had ik iemand meegenomen. Ook dat gesprek was niet prettig. Ik heb tijden een gesprek aan [personeelsmanager ] gezegd dat ik een pornografisch filmpje had ontvangen. Ik weet niet meer of dit het eerste, tweede of derde gesprek was. Het klopt dat ik aan het eind van het derde gesprek aan [personeelsmanager ] heb gevraagd: kunnen we nog een schikking treffen? Nogmaals: ik weet niet meer goed in welk gesprek ik aan [personeelsmanager ] over de inhoud van het filmpje heb verteld.
- i) Er is aan mij door KLM-catering nooit iets gezegd over scholieren met een mentale beperking. Ik weet zelf van niks. Niemand van de chauffeurs is ervan op de hoogte van wat er rondloopt. Ik heb zelf nadien ook wel meegemaakt dat scholieren via Asito in het vliegtuig waren en dat die dan om je heen komen en dat ze het allemaal erg interessant vinden. Ik zie dan wel dat het scholieren zijn, want ze zijn heel jong en druk. Veel werknemers van Asito werken er al heel lang en die ken je van gezicht. Ze hebben ook wel uitzendkrachten, maar die zijn vaak wat ouder dan scholieren en de meesten spreken ook geen Nederlands.
- ii) Hierover heeft [H] niets verklaard.
- iii) Hierover heeft [H] niets verklaard.
- iv) Hierover heeft [H] niets verklaard.
- v) Ik ben met het laatste gesprek met [geïntimeerde] mee geweest naar KLM-catering. Namens KLM zat daar de P&O-manager en de manager Distributie. Het gesprek duurde niet heel lang. Er heerste een heel erg gespannen sfeer. Ik had zelf ook veel moeite met hoe er gesproken werd. Het was heel strak. Er was totaal geen ruimte. Er was geen normaal open gesprek mogelijk. De spanning was erg hoog. De sfeer was zo alsof er al besloten was tot ontslag. Nadien heb ik het gesprek moeten verwerken, het heeft mij gegrepen. Zo een gesprek is moeilijk als je geen prater bent.
- i) Die dag was ik begeleider van een groep scholieren, zeven jongens. Ze liepen stage, drie dagen in de week, dinsdag, woensdag en donderdag. Het zijn jongens van 18 of 19 jaar met misschien 50 procent hersens. Ik noemde die scholieren zojuist autistisch, of zwakbegaafd. In Suriname zeggen wij ook wel voor 50 procent hersens hebben. Dat is hetzelfde en het betekent dat ze moeilijk kunnen leren.
- ii) Ik heb aan het eind van die dag niks gehoord dat er iets bijzonders was gebeurd. De volgende dag zag ik de groep scholieren weer. Ik zei tegen één van de jongens dat hij moest gaan stofzuigen. Hij zei nee. Ik zei dat hij het toch moest leren maar hij wilde het niet. Toen kwam de begeleidster, […] ( [A] , toevoeging hof), naar mij toe en zei dat er gisteren iets was gebeurd. De jongen had verdriet of zo. Ik vroeg wat is er dan gebeurd, waarom heb ik dat dan niet gemerkt. […] zei dat ze het nu ook pas gehoord had. Ik zei: dan klopt er iets niet want ik heb gisteren niks gemerkt. De scholieren hebben me die dag niet verteld dat er iets bijzonders was gebeurd. Ik heb ook niks bijzonders aan ze gemerkt. De volgende dag heeft niemand over iets bijzonders gesproken. Ze waren vrolijk. Ik hou van luisteren, maar ik heb niks gehoord.
- iii) Zie (ii).
- iv) Zie (ii).
- v) Later werd ik opgeroepen voor een gesprek met drie mensen. Ik kende ze niet. Ik werd op een gegeven moment echt boos, omdat ik de indruk kreeg dat ze wilden dat ik iets zou zeggen wat ik niet gezien had.