Uitspraak
GERECHTSHOF DEN HAAG
Afdeling Civiel recht
Zaaknummer : 200.148.407/01
Zaaknummer rechtbank : 1386463/CV EXPL 12-49613
arrest van 15 november 2016
inzake
FitnessLease B.V.,
gevestigd te Hengelo,
appellante,
hierna te noemen: FitnessLease,
advocaat: mr. F.J.M. Kobossen te Apeldoorn,
tegen
1. Woman's World Formule Noord B.V.,
gevestigd te Rotterdam,
2. [geïntimeerde sub 2],
voorheen h.o.d.n. Woman’s World Ladies Health Club,
wonende te [woonplaats],
geïntimeerden,
hierna te noemen: Woman’s World Formule Noord, [geïntimeerde sub 2], en tezamen Woman’s World,
advocaat: mr. D.L.A. van Voskuilen te Rotterdam.
Het geding
1. Bij exploot van 17 januari 2014 is FitnessLease in hoger beroep gekomen van een door de rechtbank Rotterdam, locatie Rotterdam sector kanton (hierna ook: de kantonrechter) tussen partijen gewezen vonnis van 18 oktober 2013. Bij arrest van 3 juni 2014 is een comparitie van partijen gelast. De comparitie heeft plaatsgevonden op 4 september 2014. Van de comparitie is proces-verbaal gemaakt. Bij memorie van grieven met één productie heeft FitnessLease één grief aangevoerd. Bij memorie van antwoord heeft Woman's World de grief bestreden. Vervolgens zijn de stukken overgelegd en is arrest gevraagd.
Beoordeling van het hoger beroep
2. De in het vonnis van 18 oktober 2013 vastgestelde feiten zijn niet in geschil. Ook het hof zal daarvan uitgaan. Het gaat in deze zaak om het volgende:
2.1
FitnessLease exploiteert een bedrijf dat zich bezig houdt met het financieren en verhuren van onder meer fitnessapparatuur.
2.2
[geïntimeerde sub 2] exploiteerde sinds september 2003 in de vorm van een eenmanszaak onder de naam Woman's World Ladies Health Club een fitnesscentrum voor vrouwen. In juli 2007 heeft [geïntimeerde sub 2] deze eenmanszaak ingebracht in een besloten vennootschap, Woman's World Formule Noord.
2.3
Op 4 oktober 2006 heeft [geïntimeerde sub 2], handelend namens Woman's World Ladies Health Club, een operational lease-overeenkomst getekend met betrekking tot de verhuur van fitnessapparatuur aan Woman's World Ladies Club door FitnessLease (hierna: de overeenkomst). Van de zijde van FitnessLease is de overeenkomst ondertekend door […], directeur van FitnessLease.
2.4
De overeenkomst bepaalt dat deze wordt aangegaan voor 60 maanden en dat de huurtermijn € 1.988,07 per maand bedraagt, exclusief BTW. Artikel 1 van Pro de overeenkomst luidt als volgt:
“Huurder verklaart van verhuurder te hebben gehuurd en in goede staat in huur te hebben ontvangen (…)diverse fitnessapparatuur zoals vermeld in de bijlagen(…).”
2.5
P&A Sports B.V. (hierna: P&A) is de leverancier van de betreffende fitnessapparatuur.
2.6
Op 5 oktober 2006 is van de bankrekening van FitnessLease een bedrag van
€ 109.937,73 overgeboekt naar de rekening van P&A met daarbij de vermelding ‘faktuurnummer 2060974’. De factuur met dit nummer, die is verzonden aan FitnessLease, is gedateerd 4 oktober 2006 en vermeldt als te betalen bedrag
€ 109.937,73. De factuur, waarop onderaan de naam van P&A is te zien, vermeldt als referentie “Woman's World Ladies Health” en als omschrijving “Levering apparatuur Woman's World Ladies”.
2.7
Bij brief van 20 oktober 2006, gericht aan Woman’s World Ladies Health Club, ter attentie van [geïntimeerde sub 2], heeft […], directeur van FitnessLease. het volgende geschreven:
“Bijgaand de getekende Operational lease-overeenkomst (…).
Voor vragen omtrent service en onderhoud kunt u zich te wenden tot P en A sports.
Wij feliciteren u met uw nieuwe inrichting en wensen u veel succes met uw onderneming.”
2.8
Op 22 januari 2007 heeft [geïntimeerde sub 2], handelend namens Woman's World Ladies Health Club, een huurovereenkomst getekend met Boval Lease B.V. (hierna: Boval). Ook deze overeenkomst heeft betrekking op de verhuur van fitnessapparatuur aan Woman's World Ladies Health Club. De huurperiode is bepaald op 60 maanden en de huurprijs bedraagt € 1.988,00 per maand, exclusief BTW.
2.9
Door P&A is bij Woman's World Ladies Health Club fitnessapparatuur afgeleverd.
2.1
Bij brief van 1 december 2009 gericht aan Woman's World Health Club schrijft FitnessLease, voor zover hier van belang, het volgende:
“Met u en P en A Sports B.V. hadden wij, FitnessLease B.V., een afspraak dat de leasetermijnen van uw lease (…) door P en A Sports B.V. betaald zouden worden. Wij zijn daarmee akkoord gegaan onder voorwaarde dat de betalingen zouden plaats vinden. Deze afspraak werd echter, zoals u reeds lang bekend is, door P en A Sports B.V. niet nagekomen. Zoals u wellicht bekend is zal dat ook in de toekomst niet meer gebeuren daar P en A Sports B.V. failliet verklaard is.
De betaling van de openstaande en komende termijnen zal daarom direct door u moeten gebeuren. (…)
Bijgevoegd de facturen die nog open staan. Wij vragen u deze facturen voor 15 december 2009 te voldoen (…).”
3. FitnessLease vorderde in eerste aanleg hoofdelijke veroordeling van [geïntimeerde sub 2] en Woman's World Formule Noord tot betaling van € 14.194,80, te vermeerderen met rente en kosten. FitnessLease heeft hieraan het volgende ten grondslag gelegd. FitnessLease heeft op 4 oktober 2006 met [geïntimeerde sub 2], destijds handelend onder de naam Woman's World Ladies Health Club, een overeenkomst gesloten met betrekking tot de verhuur van fitnessapparatuur. De betreffende apparatuur is ter beschikking is gesteld aan Woman's World Ladies Health Club, althans vanaf juli 2007 aan Woman's World Formule Noord. In 2008 zijn zes maandelijkse termijnen van € 2.365,80 (inclusief BTW) onbetaald gebleven.
4. De kantonrechter heeft de vorderingen afgewezen. Voor zover het gevorderde ziet op [geïntimeerde sub 2] heeft de kantonrechter overwogen dat FitnessLease niet heeft gesteld op welke grondslag [geïntimeerde sub 2] naast Woman's World Formule Noord aansprakelijk is voor de niet betaalde huurtermijnen. De vordering jegens Woman's World Formule Noord is afgewezen omdat de vordering van FitnessLease om verschillende redenen niet heel helder is voor wat betreft haar rechtmatigheid.
5. FitnessLease vordert in hoger beroep dat het hof het vonnis van de kantonrechter vernietigt en de vorderingen alsnog toewijst. De tegen het vonnis gerichte grief houdt kort gezegd, in (a) dat FitnessLease op grond van een rechtsgeldige overeenkomst fitnessapparatuur ter beschikking heeft gesteld van Woman's World Ladies Health Club en dat Woman's World gehouden is om de gevorderde huurtermijnen te betalen, en (b) dat ook [geïntimeerde sub 2] (naast Woman's World Formule Noord) aansprakelijk is voor betaling van de huurtermijnen.
(a) Verschuldigdheid huurtermijnen
6. Woman’s World betwist dat zij enig bedrag aan FitnessLease verschuldigd is. [geïntimeerde sub 2] heeft als eigenaar van Woman's World Ladies Health Club de overeenkomst met FitnessLease wel getekend, maar partijen hebben daar nooit uitvoering aan gegeven. De leverancier van de fitnessapparatuur, P&A, heeft een paar dagen na ondertekening van die overeenkomst, voordat de fitnessapparatuur was geleverd, te kennen gegeven dat de financieringsovereenkomst met FitnessLease niet tot stand zou komen en dat de financiering alsnog geregeld zou worden met De Lage Landen B.V. (hierna: DLL). Daarop heeft [geïntimeerde sub 2] een nieuwe leaseovereenkomst gesloten met DLL, zijnde de hiervoor bij 2.8 weergegeven huurovereenkomst. Uit hoofde van die overeenkomst met DLL is vervolgens fitnessapparatuur aan Woman’s World Ladies Health Club ter beschikking gesteld. [geïntimeerde sub 2] is de leasetermijnen aan DLL gaan betalen en zij heeft inmiddels volledig aan haar verplichtingen uit hoofde van dat contract voldaan. Kortom, Woman's World heeft uiteindelijk niet met FitnessLease gecontracteerd en zij mocht erop vertrouwen dat de later gesloten overeenkomst met DLL, die ook naar de letter volledig is nagekomen, de enige verplichting was die Woman's World was aangegaan.
7. Hiertegenover stelt FitnessLease dat zij naar aanleiding van de overeenkomst fitnessapparatuur heeft gekocht en dat deze aan Woman’s World Ladies Health Club ter beschikking is gesteld. FitnessLease heeft nooit ingestemd met het ongedaan maken of de beëindiging van de overeenkomst. Woman's World heeft vertrouwd op mededelingen van een derde (P&A) die FitnessLease niet kon binden of vertegenwoordigen. Het kan FitnessLease niet worden aangerekend dat Woman’s World maanden later contracteert met een andere partij (DLL) zonder contact op te nemen met FitnessLease.
8. Het hof overweegt als volgt. Woman's World heeft erkend dat [geïntimeerde sub 2], handelend onder de naam Woman's World Ladies Health Club, de overeenkomst met FitnessLease heeft ondertekend. Vast staat verder dat FitnessLease niet zelf aan [geïntimeerde sub 2] heeft laten weten dat zij instemde met de beëindiging van de aangegane overeenkomst en dat [geïntimeerde sub 2] van haar kant ook niet zelf contact heeft opgenomen met FitnessLease over de beëindiging. De vraag die voorligt is of [geïntimeerde sub 2] mocht vertrouwen op de mededeling van P&A dat de overeenkomst met FitnessLease bij nader inzien toch niet zou worden uitgevoerd, met als gevolg dat [geïntimeerde sub 2] op basis van die mededeling ervan uit mocht gaan dat zij geen verplichtingen meer had jegens FitnessLease.
9. Woman's World heeft weliswaar gesteld dat FitnessLease ervoor heeft gekozen om P&A namens haar contracten te laten sluiten met derden en derhalve als gevolmachtigde voor FitnessLease optrad (memorie van antwoord, nr. 11), maar dat heeft zij niet onderbouwd. De overeenkomst is door de directeur van FitnessLease ondertekend en door haar aan [geïntimeerde sub 2] toegezonden. De vraag is vervolgens of [geïntimeerde sub 2] gerechtvaardigd heeft vertrouwd op de bevoegdheid van P&A om de overeenkomst met FitnessLease te beëindigen op grond van feiten en omstandigheden die voor rekening en risico van FitnessLease komen en waaruit naar verkeersopvattingen een schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid kan worden afgeleid. Ook dit is door Woman's World niet afdoende onderbouwd. Dat P&A als leverancier van fitnessapparatuur heeft ‘bemiddeld’ bij de totstandkoming van de financiering van de fitnessapparatuur door FitnessLease is in dit verband onvoldoende. Het voorgaande betekent dat [geïntimeerde sub 2] niet mocht afgaan op de mededeling van P&A dat de overeenkomst met FitnessLease was beëindigd.
10. Woman's World heeft daarnaast aangevoerd, voor het geval de overeenkomst niet rechtsgeldig zou zijn beëindigd, dat zij niet gehouden is om huurtermijnen aan FitnessLease te betalen omdat FitnessLease de tegenprestatie, te weten het ter beschikking stellen van de fitnessapparatuur, niet heeft geleverd. P&A heeft wel fitnessapparatuur bij Woman's World Ladies Health Club afgeleverd, maar deze is uit hoofde van de overeenkomst met DLL namens DLL aan haar ter beschikking gesteld en niet uit hoofde van de overeenkomst met FitnessLease. Bovendien komt de fitnessapparatuur die bij Woman's World Ladies Health Club is afgeleverd niet overeen met de apparatuur die door FitnessLease van P&A gekocht zou zijn.
11. Het hof constateert dat in artikel 1 van Pro de overeenkomst staat dat huurder ([geïntimeerde sub 2]) verklaart dat zij de fitnessapparatuur (in goede staat) heeft ontvangen. Bovendien blijkt uit het bankafschrift dat FitnessLease heeft overgelegd dat zij onmiddellijk na het ondertekenen van de overeenkomst door [geïntimeerde sub 2] de koopsom voor de betreffende fitnessapparatuur aan de leverancier van deze apparatuur, P&A, heeft betaald. Op de daarop betrekking hebbende factuur is vermeld ‘levering apparatuur Woman's World Ladies’ (zie 2.5). Vast staat verder dat P&A (op enig moment) fitnessapparatuur bij Woman's World Ladies Health Club heeft afgeleverd. Gelet op dit alles is het verweer van [geïntimeerde sub 2] dat FitnessLease niet aan haar leveringsverplichting heeft voldaan, onvoldoende gemotiveerd. Dat de fitnessapparatuur die aan Woman's World Ladies Health Club ter beschikking was gesteld niet overeenkwam met de apparatuur die zij volgens de overeenkomst met FitnessLease had moeten ontvangen, is door Woman's World niet onderbouwd, zodat ook hieraan voorbij wordt gegaan. Het hof komt op deze onderdelen niet toe aan een bewijsopdracht.
12. De conclusie tot zover is dat FitnessLease uit hoofde van de overeenkomst aanspraak kan maken op betaling van de door haar gevorderde zes huurtermijnen over 2008. Het voorgaande houdt tevens in dat het door Woman’s World gedane beroep op ontbinding van de overeenkomst (akte uitlating na comparitie van 17 september 2013) niet opgaat.
13. Woman's World heeft nog aangevoerd dat nu FitnessLease volkomen in het midden laat hoe de betalingen (aan haar) in het verleden (het hof begrijpt: voor 2008) hebben plaatsgevonden en hoe zij ertoe komt om Woman's World alleen voor de thans gevorderde termijnen aan te spreken, de totale grondslag van de ingestelde vordering een compleet raadsel is.
14. Het hof is van oordeel dat de grondslag van de vordering helder is: FitnessLease vordert nakoming van de overeenkomst ten aanzien van zes niet betaalde huurtermijnen over 2008. Ten aanzien van de eerdere termijnen heeft FitnessLease gesteld dat er een afspraak was met P&A dat [geïntimeerde sub 2] de huurtermijnen aan P&A zou betalen en dat P&A deze vervolgens zou doorbetalen aan FitnessLease, en dat P&A in de beginperiode (2006/2007) conform deze afspraak bedragen aan FitnessLease heeft betaald. Dat FitnessLease er om haar moverende redenen voor kiest om haar vordering te beperken tot de zes termijnen over 2008, maakt niet dat de grondslag van deze vordering een raadsel is.
15. Woman's World heeft voorts nog aangevoerd dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid apert onredelijk zou zijn als zij het risico zou moeten dragen van de dubieuze praktijken van P&A (die de koopsom voor de fitnessapparatuur die aan Woman’s World ter beschikking is gesteld kennelijk tweemaal heeft ontvangen: van FitnessLease en van DLL). Woman's World wijst er in dit verband op dat P&A door FitnessLease is ingeschakeld. Daarbij komt dat FitnessLease ook vanuit een andere procedure al op hoogte was van de dubieuze praktijken van P&A en zelf het risico dat er mogelijk door P&A zou zijn gefraudeerd voor lief heeft genomen (zie memorie van antwoord, nr. 13).
16. Het hof heeft hiervoor reeds overwogen dat het voor rekening en risico van [geïntimeerde sub 2] komt dat zij zich er niet van heeft vergewist dat de overeenkomst met FitnessLease op de juiste wijze was beëindigd. Dat FitnessLease een partij was die in de financiering van bij P&A bestelde fitnessapparatuur voorzag, maakt nog niet dat zij daarmee aansprakelijk is voor de handelwijze van P&A. Nu Woman’s World niet heeft gesteld (en in ieder geval niet heeft onderbouwd) dat FitnessLease ten tijde van het sluiten van de overeenkomst al op de hoogte was van (eventuele) dubieuze praktijken van P&A, gaat ook dat onderdeel van de redenering van Woman’s World niet op.
17. Het voorgaande betekent dat de grief van FitnessLease slaagt voor zover die is gericht tegen het oordeel dat geen aanspraak kan worden gemaakt op de gevorderde huurtermijnen.
(b) Aansprakelijkheid [geïntimeerde sub 2]
18. Volgens FitnessLease is [geïntimeerde sub 2] - anders dan de kantonrechter heeft geoordeeld - wel aansprakelijk voor de gevorderde huurtermijnen. FitnessLease heeft met [geïntimeerde sub 2] gecontracteerd en zij heeft FitnessLease niets laten weten over een contractsovername (door Woman’s World Formule Noord) noch heeft zij daarvoor toestemming aan FitnessLease gevraagd.
19. Woman's World heeft daartegenover gesteld dat FitnessLease wat betreft de vordering tegen [geïntimeerde sub 2] wel degelijk niet-ontvankelijk moet worden verklaard omdat de eenmanszaak in juli 2007 is ingebracht in een B.V., Woman's World Formule Noord. Nu alle lopende verplichtingen toen bij notariële akte zijn ingebracht in de vennootschap kan [geïntimeerde sub 2] daarvoor niet meer aansprakelijk worden gehouden. Bij memorie van antwoord heeft [geïntimeerde sub 2] haar stelling nader aangevuld door te betogen dat de B.V. i.o., zijnde de eenmanszaak van [geïntimeerde sub 2], in zijn geheel bij notariële akte in de B.V. is ingebracht en dat toestemming bij inbreng van een B.V. i.o. in een vennootschap bij notariële akte niet is vereist.
20. Vast staat dat FitnessLease de overeenkomst heeft gesloten met [geïntimeerde sub 2], handelend onder de naam Woman's World Ladies Health Club (de eenmanszaak van [geïntimeerde sub 2]), en niet met een B.V. i.o. In dat geval geldt dat de inbreng van de eenmanszaak in de B.V. bij notariële akte niet voldoende is om de lopende verplichtingen van de eenmanszaak in relatie tot een derde over te doen gaan op de B.V. Voor een dergelijke overgang dient aan de vereisten voor contractoverneming (artikel 6:159 BW Pro) te zijn voldaan. Dit houdt in dat de wederpartij (FitnessLease) toestemming moet verlenen voor de overgang van de overeenkomst naar de B.V. Woman's World heeft niet gesteld dat FitnessLease deze toestemming heeft verleend. Dit betekent dat [geïntimeerde sub 2] aansprakelijk is gebleven voor de huurverplichtingen en dat de grief van FitnessLease ook in dit opzicht slaagt.
Slotoverwegingen
21. Het voorgaande betekent dat het vonnis van de kantonrechter niet in stand kan blijven en dat de vordering tot betaling van € 14.194,80 zal worden toegewezen, zowel tegen Woman's World Formule Noord (nu Woman’s World zelf het standpunt inneemt dat Woman’s World Formule Noord de aan te spreken entiteit is omdat de eenmanszaak in deze vennootschap is ingebracht) als tegen [geïntimeerde sub 2]. Het hof zal tevens toewijzen de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 1 januari 2010 en de gevorderde buitengerechtelijke incassokosten, nu Woman's World deze niet heeft betwist. Gelet op het feit dat Woman’s World blijkens de door haar overgelegde renteberekening (productie 7 bij inleidende dagvaarding) uitgaat van de wettelijke rente in de zin van artikel 6:119 BW Pro, zal het hof deze wettelijke rente toewijzen.
Beslissing
Het hof:
- vernietigt het tussen partijen gewezen vonnis van de kantonrechter, zitting houdende te Rotterdam, van 18 oktober 2013;
en opnieuw rechtdoende:
- veroordeelt [geïntimeerde sub 2] en Woman's World Formule Noord hoofdelijk tot betaling van
€ 14.194,80 aan FitnessLease, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW Pro vanaf 1 januari 2010 tot de dag van algehele voldoening;
- veroordeelt [geïntimeerde sub 2] en Woman's World Formule Noord hoofdelijk tot betaling van € 200,- aan buitengerechtelijke incassokosten,
- veroordeelt [geïntimeerde sub 2] en Woman's World Formule Noord hoofdelijk in de proceskosten van de eerste aanleg, aan de zijde van FitnessLease begroot op € 967,33 aan verschotten en € 750,-- voor het salaris van de gemachtigde, en in de proceskosten van het hoger beroep, aan de zijde van FitnessLease tot op heden begroot op € 1.999,15 aan verschotten en € 1.788,-- aan salaris voor de advocaat;
- verklaart de veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad.
Dit arrest is gewezen door mrs. H.J.M. Burg, E.J. van Sandick en M.E. Honée en is uitgesproken ter openbare terechtzitting van 15 november 2016 in aanwezigheid van de griffier.