Uitspraak
7 november 2006
Strafkamer
nr. 02389/05 A
JB/AM
Hoge Raad der Nederlanden
Arrest
op het beroep in cassatie tegen een vonnis van het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba van 29 maart 2005, nummer H 197/04, in de strafzaak tegen:
[verdachte], geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1952, wonende te [woonplaats].
1. De bestreden uitspraak
Het Hof heeft in hoger beroep - met vernietiging van een vonnis van het Gerecht in Eerste Aanleg van de Nederlandse Antillen, zittingsplaats Curaçao, van 22 september 2004 - de verdachte ter aanzien van 1 primair "een gewoonte maken van het opzettelijk kopen van door misdrijf verkregen voorwerpen, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij aan de verboden gedraging feitelijk leiding heeft gegeven" en 2 primair "opzettelijk waren, welke zelf of op haar verpakking valselijk voorzien zijn van het merk waarop een ander recht heeft of op welke of wier verpakking zodanige merk, zij het ook met een geringe afwijking zijn nagebootst ten verkoop in voorraad hebben, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij aan de verboden gedraging feitelijk leiding heeft gegeven" ontslagen van alle rechtsvervolging en hem voorts ter zake van 3 primair "valsheid in geschrifte, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij aan de verboden gedraging feitelijk leiding heeft gegeven, meermalen gepleegd" en 4 primair "opzettelijk gebruik maken van een vervalst geschrift als ware het echt en onvervalst terwijl uit dat gebruik enig nadeel kan ontstaan, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij aan de verboden gedraging feitelijk leiding heeft gegeven, meermalen gepleegd" veroordeeld tot een geldboete van tienduizend NAF subsidiair 200 dagen hechtenis.
2. Geding in cassatie
2.1. De beroepen zijn ingesteld door de Procureur-Generaal bij het Gemeenschappelijk Hof en de verdachte. De Procureur-Generaal bij het Hof heeft bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit. De raadsman van de verdachte, mr. G. Spong, advocaat te Amsterdam, heeft het cassatieberoep tegengesproken.
2.2. Namens de verdachte heeft mr. G. Spong, voornoemd bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
2.3. De Advocaat-Generaal Knigge heeft geconcludeerd dat de Hoge Raad de bestreden uitspraak zal vernietigen, doch uitsluitend wat betreft het oordeel van het Hof over de strafbaarheid van de eerste twee bewezenverklaarde feiten, de strafoplegging en het oordeel met betrekking tot de inbeslaggenomen voorwerpen, een zodanige op art. 440 Sv Pro berustende beslissing als de Hoge Raad gepast voorkomt zal nemen en het beroep voor het overige zal verwerpen.
2.4. De Hoge Raad heeft kennisgenomen van het schriftelijk commentaar van de raadsman op de conclusie van de Advocaat-Generaal.
3. Beoordeling van de door de Procureur-Generaal voorgestelde middelen
3.1. Het eerste middel richt zich tegen het oordeel van het Gemeenschappelijk Hof met betrekking tot het onder 2 bewezenverklaarde feit (merkenfraude). Het behelst de klacht dat het Hof een onjuiste uitleg heeft gegeven aan art. 350 SrNA Pro door het daarin na 'invoer' opgenomen bestanddeel 'zonder klaarblijkelijke bedoeling weder te worden uitgevoerd' tevens van toepassing te achten op het bewezenverklaarde ten verkoop in voorraad hebben. Het tweede en het derde middel richten zich onder meer tegen het op deze uitleg van art. 350 SrNA Pro gebaseerde ontslag van alle rechtsvervolging voor feit 1 (heling). Het vierde middel richt zich tegen de beslissing omtrent de inbeslaggenomen goederen die eveneens is gegrond op de uitleg van art. 350 SrNA Pro. De middelen lenen zich voor een gezamenlijke bespreking.
3.2.1. Overeenkomstig hetgeen onder 1 primair en 2 primair aan de verdachte is tenlastegelegd, is bewezenverklaard dat:
(1) "dat [A] N.V. (voorheen [B] N.V.) op tijdstippen in de periode van 15 juni 2000 tot en met 24 november 2003 op het eiland Curaçao een gewoonte heeft gemaakt van het opzettelijk kopen van
- door valsheid in geschrifte (op de verpakking van sigaretten) en/of
- door zonder toestemming van de rechthebbenden verveelvuldigen van beeldmerken en/of
- door het opzettelijk door een derde aan [A] N.V. (voorheen [B] N.V.) verkopen van waren die op hun verpakking valselijk voorzien waren van het merk waarop een ander recht heeft en/of op welke verpakking de merken, zij het met geringe afwijkingen, waren nagebootst, verkregen voorwerpen, immers heeft [A] N.V. (voorheen [B] N.V.) telkens opzettelijk sigaretten gekocht, welke op de verpakking valselijk voorzien waren van de merken Marlboro en/of Benson & Hedges en/of Belmont en/of Consul en/of Camel en/of Kent, op welke merken Philip Morris en/of British American Tobacco en/of JTI International ("JTI") recht hebben, aan welke verboden gedraging verdachte feitelijk leiding heeft gegeven"
(2) "dat [A] N.V. (voorheen [B] N.V.) in de periode van 15 juni 2000 tot en met eind november 2003 op het eiland Curaçao opzettelijk waren, welke op hun verpakking valselijk voorzien waren van het merk waarop een ander recht heeft en/of op wier verpakking zodanig merk, zij het met geringe afwijkingen, was nagebootst, ten verkoop in voorraad heeft gehad, immers heeft [A] N.V. (voorheen [B] N.V.) toen en daar een hoeveelheid mastercases sigaretten welke op hun verpakking valselijk voorzien waren van de merken Marlboro en/of Benson & Hedges en/of Belmont en/of Consul en/of Camel en/of Kent, op welke merken Philip Morris en/of British American Tobacco en/of JTI International ("JTI") recht hebben, ten verkoop in een loods en containers op het terrein van de Vrije Zone bij de luchthaven Hato in voorraad gehad, aan welke verboden gedraging verdachte feitelijk leiding heeft gegeven."
3.2.2. Het Hof heeft de verdachte ten aanzien van de feiten 1 en 2 ontslagen van alle rechtsvervolging en daartoe het volgende overwogen:
"Doorvoer
Voor de strafbaarheid van de feiten 1 en 2 is het volgende van belang. Uit het proces-verbaal is voldoende aannemelijk geworden - en van de kant van het openbaar ministerie is ook met zoveel woorden erkend - dat de "counterfeit-sigaretten" door verdachte's bedrijf werden doorgevoerd. Het was niet de bedoeling ze op de Nederlands-Antilliaanse markt te brengen, maar om ze na invoer weer uit te voeren naar andere landen. Dit blijkt ook uit het feit dat de sigaretten de zogenaamde Vrije Zone niet hebben verlaten en uit de in beslag genomen douanedocumenten. Blijkens de zinsnede "in de Nederlandse Antillen invoert zonder klaarblijkelijke bestemming om weder te worden uitgevoerd", heeft de wetgever in artikel 350 Sr Pro deze doorvoer van valse merkartikelen uitdrukkelijk niet strafbaar willen stellen.
De officier van justitie heeft de betreffende zinsnede in de inleidende tenlastelegging niet opgenomen, doch heeft - voorzover thans van belang - tenlastegelegd dat verdachte de vervalste sigaretten ten verkoop in voorraad heeft gehad. Dit is feitelijk juist en is daarom ook bewezen verklaard. Van belang is echter dat ook dit ten verkoop in voorraad hebben geschiedde met het oog op de wederuitvoer van de sigaretten. Niet in te zien valt dat de wetgever zulks wel strafwaardig heeft geacht, nu deze de doorvoer uitdrukkelijk niet strafwaardig heeft geoordeeld. Het Hof is dan ook van oordeel dat het in strijd met de bedoeling van de wetgever zou zijn om het onder 2 primair bewezenverklaarde strafbaar te achten. Voor het onder 2 subsidiair telastegelegde geldt, indien dit bewezen zou worden, hetzelfde. Zoals hiervoor overwogen, kan artikel 350 Sr Pro in beginsel niet als specialis ten opzichte van artikel 431/432 Sr worden beschouwd. In casu is echter de kern van het verwijt dat verdachte op grond van artikel 431/432 Sr wordt gemaakt identiek aan hetgeen hem op grond van artikel 350 Sr Pro wordt verweten. Het element "door misdrijf verkregen" wordt door de steller van de telastelegging immers nader ingevuld en feitelijk beperkt tot "van een vals merk voorzien". Waar, zoals hiervoor overwogen, het handelen van verdachte onder artikel 350 Sr Pro door de wetgever niet strafbaar is gesteld, zou deze uitdrukkelijke bedoeling van de wetgever geweld worden aangedaan indien ditzelfde handelen toch strafbaar zou worden geoordeeld onder artikel 431/432 Sr. Het Hof verklaart daarom ook het onder 1 primair bewezenverklaarde niet strafbaar. Voor het onder 1 subsidiair, meer subsidiair en meest subsidiair telastegelegde geldt, indien dit bewezen zou worden, hetzelfde."
3.2.3. Met betrekking tot de inbeslaggenomen voorwerpen heeft het Hof het volgende overwogen:
"De door de (fungerend) procureur-generaal gevorderde onttrekking aan het verkeer van de inbeslaggenomen sigaretten zal niet worden uitgesproken, nu - gelet op het hiervoor overwogene - niet gezegd kan worden dat het ongecontroleerde bezit ervan in strijd is met de wet of met het algemeen belang."
3.2.4. Art. 350, eerste lid, SrNA luidt als volgt:
"Hij die opzettelijk waren, welke zelf of op haar verpakking valselijk voorzien zijn van de naam, de firma of het merk waarop een ander recht heeft, of, ter aanduiding van herkomst, van de naam ener bepaalde plaats, met bijvoeging van een verdichte naam of firma, of op welke of op wier verpakking zodanige naam, firma of merk, zij het ook met een geringe afwijking, zijn nagebootst, in de Nederlandse Antillen invoert zonder klaarblijkelijke bestemming om weder te worden uitgevoerd, verkoopt, te koop aanbiedt, aflevert, uitdeelt of ten verkoop of ter uitdeling in voorraad heeft, wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of geldboete van ten hoogste zes honderd gulden."
3.3. Gelet op de tekst van de strafbepaling, waarin het onderdeel 'zonder klaarblijkelijke bestemming om weder te worden uitgevoerd' onmiskenbaar als beperking van de strafbaarheid van het invoeren is opgenomen, en in aanmerking genomen dat niets erop wijst dat de wetgever bedoelde beperking van de strafbaarheid eveneens van toepassing heeft willen laten zijn op het ten verkoop in voorraad hebben, getuigt het oordeel van de Hof van een onjuiste rechtsopvatting. De middelen zijn terecht voorgesteld.
4. Beoordeling van de namens de verdachte voorgestelde middelen
De middelen kunnen niet tot cassatie leiden. Dit behoeft, gezien art. 81 RO Pro, geen nadere motivering nu de middelen niet nopen tot beantwoording van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.
5. Slotsom
Nu de Hoge Raad geen grond aanwezig oordeelt waarop de bestreden uitspraak ambtshalve zou behoren te worden vernietigd, brengt hetgeen hiervoor is overwogen mee dat als volgt moet worden beslist.
6. Beslissing
De Hoge Raad:
Vernietigt de bestreden uitspraak, doch uitsluitend wat betreft de beslissing over de strafbaarheid van het onder 1 en 2 bewezenverklaarde alsmede de strafoplegging en de beslissing over de inbeslaggenomen voorwerpen;
Verwijst de zaak naar het Gemeenschappelijk Hof opdat de zaak op het bestaande hoger beroep verder wordt berecht en afgedaan;
Verwerpt het beroep van de verdachte.
Dit arrest is gewezen door de vice-president F.H. Koster als voorzitter, en de raadsheren A.J.A. van Dorst en J. de Hullu, in bijzijn van de waarnemend griffier J.D.M. Hart, en uitgesproken op 7 november 2006.