Conclusie
Nr. 01770/05 B
Mr. Knigge
Zitting: 7 maart 2006
Conclusie inzake:
[Klager]
1. Het cassatieberoep is gericht tegen een beschikking van de Rechtbank te Breda van 20 mei 2005. Bij deze beschikking heeft de Rechtbank ongegrond verklaard het beklag strekkende tot teruggave aan de betrokkene van een pand te [plaats] (Verenigd Koninkrijk).
2. Namens de verdachte heeft mr. A.G. van der Plas, advocaat te Amsterdam, twee middelen van cassatie voorgesteld.
3. De zaken met nummers 01769/05B t/m 01776/05B hangen samen. In al deze zaken zal ik vandaag concluderen.
4. In beide middelen wordt aangevoerd dat de Rechtbank het beklag ten onrechte, dan wel onvoldoende gemotiveerd ongegrond heeft verklaard.
5. De bestreden beschikking houdt onder het hoofd "de beoordeling" onder meer het volgende in:
"De rechtbank overweegt naar aanleiding van het klaagschrift en het verhandelde in raadkamer van de rechtbank het volgende.
Op 27 maart 1998 is de volgende zaak in beslag genomen:
- het pand, gelegen [a-straat 1], [plaats].
De officier van justitie heeft ter terechtzitting naar aanleiding van het klaagschrift medegedeeld dat voormeld beslag naar het daarop van toepassing zijnde recht ten onrechte is gelegd. Hij heeft geconcludeerd tot teruggave van de betreffende zaken.
De rechtbank stelt dat de betreffende onroerende zaak onderwerp van een door veroordeelde ingediend klaagschrift is geweest. In de beslissing van 1 juli 2003 heeft de rechtbank het volgende overwogen. "Wat betreft het beslag op [a-straat 1] overweegt de rechtbank dat uit voormeld onderzoek ( verwezen wordt naar voormelde samenvatting) blijkt dat [betrokkene 1] met zijn gezin dit pand bewoonde en dat de drie broers met hun gezin dit pand thans nog bewonen. Uit dit onderzoek zijn diverse tegenstrijdigheden met betrekking tot de eigendom naar voren gekomen. In een van de verhoren is bijvoorbeeld naar voren gekomen dat het pand door klagers gezamenlijk is gekocht. Waar de rechtbank onvoldoende aannemelijk is gemaakt dat dit pand uitsluitend aan een derde in eigendom toebehoort, moet worden geoordeeld dat het beslag op deze zaak op goede gronden berust".
Deze beslissing van de rechtbank is, voorzover het bovenstaande overweging en het daaraan verbonden oordeel betreft, in rechte onaantastbaar geworden.
In de bijlage bij het klaagschrift is een persoonlijke verklaring opgenomen, waarin hij onder meer verklaart de enige eigenaar van de in beslag genomen zaak te zijn. Deze louter subjectieve verklaring kan niet afdoen aan voormelde overwegingen van de rechtbank. Dit betekent dat niet buiten twijfel staat dat de betreffende zaak uitsluitend in eigendom aan klager toebehoort. De zaak komt derhalve niet voor teruggave aan klager in aanmerking. Voor zover klager mede-eigenaar is van de zaak, is naar het oordeel van de rechtbank niet hoogst onwaarschijnlijk dat een eventueel aan de veroordeelde/beslagene op te leggen betalingsverplichting kan worden verhaald op diens aandeel in de in beslag genomen zaak, zodat zij tot zekerheid kan strekken voor de nakoming van die verplichting.
Uit het vorenstaande volgt dat het klaagschrift ongegrond dient te worden verklaard."
6. In het eerste middel wordt geklaagd over het oordeel van de Rechtbank dat niet buiten twijfel staat dat het inbeslaggenomen pand uitsluitend in eigendom aan de klager toebehoort. Het tweede middel is gericht tegen het oordeel van de Rechtbank dat de eerdere beschikking van de Rechtbank in rechte onaantastbaar is geworden. Beide middelen lenen zich voor gezamenlijke bespreking.
7. Vooropgesteld zij dat ik op grond van eerdere jurisprudentie aanneem dat de beklagprocedure van art. 552a Sv ook van toepassing kan zijn in geval van inbeslagneming van (onroerende) goederen in het buitenland.(1)
8. Dan de beoordeling der middelen. Het gaat in deze zaak om een hernieuwd beklag. Immers heeft de klager al eerder geklaagd over de inbeslagneming van het pand dat is gelegen aan [a-straat 1]. De Rechtbank te Breda heeft dit beklag op 1 juli 2003 ongegrond verklaard.
9. Hernieuwd beklag is slechts mogelijk op grond van nieuwe feiten en omstandigheden.(2) De achtergrond hiervan is dat zich in de loop van het geding ontwikkelingen kunnen voordoen die teruggave aannemelijk kunnen maken.(3) Indien geen sprake is van nieuwe feiten en omstandigheden, dient de klager niet-ontvankelijk te worden verklaard in zijn beklag.
10. In het onderhavige geval heeft de Rechtbank in de eerdere beklagzaak geoordeeld dat niet buiten redelijke twijfel staat dat de klager enig eigenaar is van het bedoelde pand.(4) De Rechtbank heeft daarom bij het hernieuwde beklag terecht beoordeeld of er sprake was van nieuwe feiten en omstandigheden die aannemelijk maken dat het eerdere oordeel nu anders zou moeten uitvallen.
11. Kennelijk heeft de Rechtbank geoordeeld dat de bij het klaagschrift gehechte verklaring van de klager van 26 juli 2000, welke is afgelegd bij "The High Court of Justice", met nummer 45/98, niet kan worden aangemerkt als behelzende nieuwe feiten en omstandigheden als vorenbedoeld. Dit oordeel is, nu het slechts gaat om een verklaring van de klager die kort gezegd inhoudt dat hij enig eigenaar is van het bedoelde pand, naar mijn mening niet onbegrijpelijk.
12. Voorzover in de middelen wordt geklaagd over (de inhoud van) de beschikking van de Rechtbank van 1 juli 2003, kan daarop op grond van het voorgaande geen acht worden geslagen.
13. Op grond van het voorgaande falen de middelen, behalve voorzover daarin wordt geklaagd dat de Rechtbank het beklag ten onrechte ongegrond heeft verklaard. De Rechtbank had de klager immers niet-ontvankelijk moeten verklaren in zijn beklag. De Hoge Raad zal alsnog kunnen doen wat de Rechtbank had behoren te doen.
14. Gronden voor ambtshalve cassatie heb ik niet aangetroffen.
15. Deze conclusie strekt tot vernietiging van de bestreden beschikking, doch uitsluitend voorzover het beklag daarin ongegrond is verklaard, tot niet-ontvankelijkverklaring van de klager in zijn beklag, en tot verwerping van het beroep voor het overige.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG
1 Vgl. bijvoorbeeld HR 21 september 1999, NJ 2000, 161, waarin het ging om een beklag dat onder meer strekte tot opheffing van in Nederland, Engeland en Turkije gelegde beslagen.
2 Vgl. HR 21 oktober 1997, NJ 1998, 172 en HR 1 oktober 1991, DD 92.069.
3 Vgl. Melai e.a., art. 552a Sv, aant. 11.
4 Vgl. omtrent deze maatstaf R. Kuiper, Beklag tegen beslag, NJB 2005, nr. 4.