Conclusie
Nr. 01208/05
Mr Machielse
Zitting 18 april 2006
Aanvullende conclusie inzake:
[verdachte]
1. Op 14 maart 2006 concludeerde ik tot niet-ontvankelijkverklaring van het cassatieberoep van verdachte, omdat de cassatieschriftuur te laat bij de Hoge Raad zou zijn ontvangen. Deze conclusie gaf de advocaat van verdachte aanleiding tot een reactie, waarin werd gesteld en met bijlagen gestaafd dat de schriftuur op 2 augustus 2005 voor 12:00 's nachts op een faxnummer van de Hoge Raad is ontvangen. Nader onderzoek heeft geleerd dat het standpunt van de advocaat van verdachte correct is. Dat geeft mij aanleiding om een aanvullende conclusie te nemen.
2.1. Het Gerechtshof te Arnhem heeft op 28 februari 2005 verdachte niet ontvankelijk verklaard in haar hoger beroep tegen het vonnis van de politierechter in de Rechtbank Arnhem van 31 augustus 2004. Het hof heeft deze beslissing als volgt gemotiveerd:
"Ontvankelijkheid van het hoger beroep
Naar de bewoordingen van de appelakte heeft de verdachte het hoger beroep ingesteld tegen het eindvonnis van de politierechter van de rechtbank te Arnhem van 31 augustus 2004. Redelijke lezing van het document met het opschrift 'proces-verbaal terechtzitting' brengt mee dat de verdachte klaarblijkelijk hoger beroep heeft willen instellen tegen dat gedeelte van voormeld document waarbij de politierechter de oproeping nietig heeft verklaard. Dat gedeelte wordt door het hof opgevat als een uitspraak als bedoeld in artikel 138 van Pro het Wetboek van Strafvordering. Die uitspraak geldt evenwel blijkens de omschrijving in de laatste zinsnede van voormeld artikel niet als een einduitspraak, zodat verdachte ingevolge artikel 404, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering niet-ontvankelijk in haar hoger geroep dient te worden verklaard."
2.2. Het proces-verbaal van de terechtzitting van de politierechter van 31 augustus 2004 houdt in dat de politierechter vaststelt dat de oproeping nietig is, nu verdachte middels een inleidende dagvaarding had dienen te worden opgeroepen aangezien het Gerechtshof bij uitspraak van 17 februari 2004 de dagvaarding in eerste aanleg nietig heeft verklaard. De appèlakte vermeldt dat comparant, een voor verdachte optredend advocaat, beroep in wil stellen tegen het eindvonnis van 31 augustus 2004, alsmede tegen alle ter terechtzitting genomen beslissingen.
2.3. De steller van het middel beweert dat de overweging van het hof onbegrijpelijk is omdat het proces-verbaal van de terechtzitting van de politierechter maar één beslissing bevat en omdat het hof, gezien de bewoordingen van de motivering van zijn beslissing, kennelijk een splitsing heeft aangebracht tussen het dictum in het proces-verbaal en de motivering daarvan.
2.4. Eerlijk gezegd begrijp ik niet welk belang voor verdachte erin is gelegen om tegen deze overweging van het hof op te komen, nu het hof kennelijk (wèl) de moeite heeft genomen een blik te werpen op de appelakte. Duidelijk is dat de politierechter de oproeping nietig heeft verklaard omdat verdachte gedagvaard had moeten worden. Het hof heeft het hoger beroep aldus verstaan dat het gericht is tegen die beslissing van de politierechter. En in de visie van het hof is dat een tussenbeslissing en geen eindbeslissing. Dat de namens verdachte opgemaakte appelakte meldt dat verdachte ook nog in beroep wil tegen alle tussenbeslissingen plaatste het hof voor een onduidelijkheid die het vanzelfsprekend heeft opgelost als hiervoor aangegeven. Om welke andere tussenbeslissingen zou het immers moeten gaan? Dat de terechtzitting van de politierechter in het openbaar is gehouden, dat de politierechter besloten heeft de zaak uit te roepen? Helaas kan ik er niet veel meer van maken.
2.5. Voorts komt het middel op tegen de beslissing van het hof dat de nietigverklaring van de oproeping geen einduitspraak is als bedoeld in artikel 138 Sv Pro. Door de oproeping zou een strafrechtelijke procedure tegen verdachte aanhangig zijn gemaakt hetgeen ook zou blijken uit het feit dat de zaak daadwerkelijk ter terechtzitting van 31 augustus 2004 van de politierechter te Arnhem is uitgeroepen en behandeld. Door de nietigverklaring van de oproeping is een einde gekomen aan de verkeerd ingeleide procedure en daarom, aldus het middel, is dat een eindbeslissing.
2.6. Onder einduitspraken verstaat art. 138 Sv Pro de uitspraken tot schorsing der vervolging of tot verklaring van onbevoegdheid, niet-ontvankelijkheid of nietigheid van dagvaarding, en die welke na afloop van het gehele onderzoek op de terechtzitting over de zaak worden gedaan.(1) Volgens Blok/Besier gaat het om uitspraken, die voorlopig aan de zaak een einde maken (dat wil zeggen behoudens voortzetting, of nieuwe behandeling), en die, welke na afloop van het gehele onderzoek op de terechtzitting over de zaak worden gedaan.(2) De nietigverklaring van een oproeping is niet genoemd. Zo een nietigverklaring is ook geen uitspraak die na afloop van het gehele onderzoek ter terechtzitting over de zaak is gedaan. Evenmin geeft zij antwoord op een in art. 348 of Pro 350 Sv gestelde vraag. Daarom is het geen einduitspraak en stond hoger beroep niet open.
2.7. Ik heb mij nog afgevraagd welk redelijk, rechtens te beschermen belang verdachte zou kunnen hebben bij het hoger beroep tegen de nietigverklaring van de oproeping. Ook het hof heeft al gewezen op het ontbreken van zo een belang. De steller van het middel voert wel aan dat de beslissing van de politierechter van 31 augustus 2004 tot nietigverklaring van de oproeping wel een einduitspraak moet zijn omdat een andere opvatting tot gevolg zou hebben dat tegen een dergelijke beslissing nooit appèl zou kunnen worden ingesteld omdat er geen einduitspraak komt. Dat kan wel zo zijn, maar dat betekent nog niet dat een redelijk belang gemoeid is met het hoger beroep. Want wat zou het gevolg zijn geweest als het hof verdachte wel ontvankelijk had verklaard en vervolgens, hetgeen toch de achterliggende bedoeling van het hoger beroep moet zijn geweest, de beslissing van de politierechter had vernietigd. Dan had de politierechter het geding weer op moeten nemen op basis van de oproeping, hoewel de steller van het middel zelf al aangeeft dat door de nietigverklaring van de dagvaarding in eerste aanleg door het hof op 17 februari 2004 de zaak niet meer bij oproeping kon worden hervat.
Op dezelfde grond heeft verdachte ook geen belang bij het cassatieberoep. Als de Hoge Raad immers het arrest van het hof zou vernietigen, zou terugwijzen voor de hand liggen en zou het hof alsnog de beslissing van de politierechter van 31 augustus 2004 hebben te beoordelen.
2.8. Het voorgaande brengt mij tot de conclusie dat het cassatieberoep, wegens het gebrek aan belang, niet ontvankelijk is.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
1 Corstens, Het Nederlands strafprocesrecht, 5e druk, p. 717.
2 Blok/Besier, Eerste Deel, p. 411.
Nr. 01208/05
Mr Machielse
Zitting 14 maart 2006
Conclusie inzake:
[verdachte]
1. In deze zaak is op 3 augustus 2005 een door mr. B. Kramer, advocaat te Amsterdam, ingediende schriftuur op de griffie van de Hoge Raad ingekomen.
2. De aanzegging ingevolge art. 435, eerste lid, Sv is op 3 juni 2005 rechtsgeldig betekend. Dat betekent dat de schriftuur te laat is ingediend.
3. Deze conclusie strekt ertoe dat de verdachte niet-ontvankelijk zal worden verklaard in het beroep.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden