ECLI:NL:RBAMS:2018:3639

• Datum uitspraak: 1 maart 2018
• Publicatiedatum: 28 mei 2018
• Zaaknummer: 13.751.957-17
• Instantie: Rechtbank Amsterdam
• Type: Uitspraak
• Rechtsgebied: Strafrecht; Europees strafrecht
• Uitkomst: Toewijzend
• Procedures: Eerste en enige aanleg
• Rechters: J. Edgar; C.M. Degenaar; M.T.C. de Vries
• Vindplaatsen: Rechtspraak.nl

AI samenvatting door Lexboost • Automatisch gegenereerd

Toestemming overlevering Nederlandse verdachte naar België ondanks zorgen detentieomstandigheden

De rechtbank Amsterdam behandelde een verzoek tot overlevering van een Nederlandse en Marokkaanse verdachte aan België op grond van een Europees aanhoudingsbevel (EAB) uitgevaardigd op 31 augustus 2017. De verdachte wordt verdacht van georganiseerde of gewapende diefstal, een feit dat volgens de Overleveringswet op de lijst van strafbare feiten staat waarvoor dubbele strafbaarheid niet hoeft te worden onderzocht.

De rechtbank onderzocht de identiteit van de verdachte en bevestigde diens nationaliteiten en verblijfplaats. De Belgische autoriteiten gaven een garantie dat de verdachte, indien veroordeeld, de opgelegde straf in Nederland zal kunnen ondergaan. De verdediging betoogde dat deze garantie onvoldoende was omdat deze deels in het Frans was opgesteld, maar de rechtbank verwierp dit verweer omdat de relevante informatie in het Nederlands was en duidelijk betrekking had op de verdachte.

Er waren zorgen over de detentieomstandigheden in België, onder meer vanwege een brief van de Commissie van Toezicht in de penitentiaire inrichting Sint-Gilles waarin problemen werden genoemd zoals overbevolking. De rechtbank oordeelde echter dat de recente garanties van de Belgische minister van Justitie en de algemene waarborgen voldoende waren om de overlevering toe te staan. De rechtbank concludeerde dat geen reëel gevaar bestaat voor onmenselijke of vernederende behandeling van de verdachte in België.

Uiteindelijk stond de rechtbank de overlevering toe omdat het EAB voldeed aan de wettelijke eisen en er geen weigeringsgronden waren. Tegen deze uitspraak is geen gewoon rechtsmiddel mogelijk.

Uitkomst: De rechtbank staat de overlevering van de Nederlandse verdachte aan België toe ondanks zorgen over detentieomstandigheden.

Uitspraak

RECHTBANK AMSTERDAM

INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER

Parketnummer: 13.751.957-17

RK-nummer: 17/8139

Datum uitspraak: 1 maart 2018

UITSPRAAK

op de vordering ex artikel 23 van de Overleveringswet (OLW), ingediend door de officier van justitie bij deze rechtbank. Deze vordering dateert van 20 december 2017 en betreft onder meer het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB). Dit EAB is uitgevaardigd op 31 augustus 2017 door
de Onderzoeksrechter bij de Rechtbank van Eerste Aanleg Luik – Afdeling Verviers (België) en strekt tot de aanhouding en overlevering van:

[opgeëiste persoon],

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1998,

ingeschreven in de Basisregistratie personen en verblijvend op het adres
[adres],

thans gedetineerd in het [detentieadres],

hierna te noemen “de opgeëiste persoon”.

1. Procesgang

De vordering is behandeld op de openbare zitting van 15 februari 2018. Het onderzoek heeft plaatsgevonden in tegenwoordigheid van de officier van justitie mr. J.J.M. Asbroek.

De opgeëiste persoon heeft afstand gedaan van zijn recht om ter zitting aanwezig te zijn en heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn raadsman, mr. J.P.W. Nijboer, advocaat te Utrecht.

De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van artikel 22, eerste lid, OLW uitspraak moet doen met dertig dagen verlengd omdat zij die verlenging nodig heeft om over de verzochte overlevering te beslissen.

2. Identiteit van de opgeëiste persoon

De rechtbank heeft de identiteit van de opgeëiste persoon onderzocht en vastgesteld dat de bovenvermelde personalia kloppen en dat de opgeëiste persoon de Nederlandse en de Marokkaanse nationaliteit heeft.

3. Grondslag en inhoud van het EAB

In het EAB wordt melding gemaakt van een
arrestatiebevel bij verstek van 31 augustus 2017.

De overlevering wordt verzocht ten behoeve van een door de justitiële autoriteiten van de uitvaardigende lidstaat ingesteld strafrechtelijk onderzoek ter zake van het vermoeden dat de opgeëiste persoon zich schuldig heeft gemaakt aan een naar het recht van België strafbaar feit.

Dit feit is omschreven in onderdeel e) van het EAB. Een door de griffier gewaarmerkte fotokopie van dit onderdeel is als bijlage aan deze uitspraak gehecht.

4. Strafbaarheid

Feit vermeld op bijlage 1 bij de OLW

Onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van het feit waarvoor de overlevering wordt verzocht moet achterwege blijven, nu de uitvaardigende justitiële autoriteit het strafbare feit heeft aangeduid als een feit vermeld in de lijst van bijlage 1 bij de OLW. Het feit valt op deze lijst onder nummer 18, te weten:

Georganiseerde of gewapende diefstal

Volgens de in rubriek c) van het EAB vermelde gegevens is op dit feit naar het recht van België een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren gesteld.

5. De garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van de OLW

De opgeëiste persoon heeft de Nederlandse nationaliteit. Zijn overlevering kan daarom alleen worden toegestaan, als naar het oordeel van de rechtbank is gewaarborgd dat, als hij voor de feiten waarvoor de overlevering kan worden toegestaan in de uitvaardigende lidstaat tot een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf wordt veroordeeld, hij deze straf in Nederland zal mogen ondergaan.

Het
Parquet du Procureur du Roi te Luik heeft bij schrijven van 23 januari 2018 de volgende garantie gegeven:

Overeenkomstig artikel 5 §3 van het kaderbesluit dd. 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel bied ik u de garantie voor de terugkeer naar Nederland van de door u overgeleverde Nederlandse onderdaan of ingezetene, in casu de Nederlandse onderdaan [opgeëiste persoon].

Deze garantie houdt in dat, eens betrokkene in België onherroepelijk tot een vrijheidsbenemende straf of maatregel is veroordeeld, deze persoon naar Nederland zal terugkeren teneinde deze straf of maatregel aldaar te ondergaan. De terugkeer zal gebeuren op basis van het Europees Kaderbesluit toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op de vrijheidsbenemende straffen of maatregelen uitgesproken in een lidstaat van de Europese Unie (2008/909/JBZ).

De raadsman heeft betoogd, zakelijk weergegeven, dat de verstrekte garantie niet genoegzaam is omdat deze deels in het Nederlands en deels in het Frans is opgesteld. Processtukken in overleveringszaken dienen in het Nederlands of het Engels te zijn opgesteld. De overlevering moet dan ook worden geweigerd wegens een niet genoegzame terugkeergarantie.

Met de officier van justitie is de rechtbank van oordeel dat het verweer moet worden verworpen. Slechts de aanhef en de slotzin van de brief zijn in de Franse taal opgesteld. De voor de beoordeling van de terugkeergarantie relevante informatie is echter in de Nederlandse taal opgesteld en er kan geen twijfel over bestaan dat de garantie op de opgeëiste persoon ziet. De verstrekte terugkeergarantie is aldus genoegzaam.

Uit artikel 2:13, eerste lid, aanhef en onder f, van de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en voorwaardelijke sancties volgt dat deze garantie alleen kan worden geëffectueerd, indien het feit ook naar Nederlands recht een strafbaar feit oplevert.

Het onder 4. bedoelde feit is naar Nederlands recht strafbaar en levert op:

diefstal, voorafgegaan en vergezeld van geweld en bedreiging met geweld tegen

personen, gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en gemakkelijk

te maken, terwijl het feit wordt gepleegd door twee of meer verenigde personen

Aan deze voorwaarde is voldaan.

Naar het oordeel van de rechtbank is de hiervoor vermelde garantie voldoende.

6. Detentieomstandigheden in België

De raadsman heeft weigering van de overlevering bepleit. De brief van de Belgische justitiële autoriteiten van 12 februari 2018 komt onvoldoende tegemoet aan de zorgen die ten aanzien van de penitentiaire inrichtingen in België bestaan. In dat verband overlegt de raadsman een in de Franse taal opgestelde brief van de Commissie van Toezicht in de penitentiaire inrichting Sint-Gilles in België, van 4 januari 2018, met daarin opgenomen een lijst aan zaken die verbeterd moeten worden in die inrichting. Er wordt onder meer geklaagd over het aantal gedetineerden, dat fors hoger is dan de capaciteit in de inrichting toelaat.

In de Waalse penitentiarie inrichtingen zouden geen problemen zijn volgens de brief van
12 februari 2018, maar het is de vraag of de opgeëiste persoon in een Waalse penitentiaire inrichting terecht komt.

De situatie is aldus nog steeds zeer onduidelijk en de beschikbare informatie kan er niet toe leiden dat de twijfels van de rechtbank ten aanzien van de detentieomstandigheden in België hierdoor zijn weggenomen.

De officier van justitie heeft, kort weergegeven, geconcludeerd dat de overlevering van de opgeëiste persoon kan worden toegestaan gelet op de uitspraak die de rechtbank op 15 februari 2018 heeft gedaan (ECLI:NL:RBAMS:2018:868), over welke uitspraak zij zeer kort voor de behandeling van het onderhavige overleveringsverzoek de beschikking heeft gekregen.

De rechtbank overweegt als volgt.

In voornoemde uitspraak heeft de rechtbank het volgende overwogen:

“
De rechtbank heeft kennis genomen van de brief van 12 februari 2018 namens de Belgische minister van justitie. In deze brief wordt ingegaan op de stand van zaken rond stakingen in het gevangeniswezen in België en een eerdere mededeling van de Belgische minister van justitie in antwoord op Kamervragen op 7 februari 2018, dat momenteel 125 gedetineerden in België op extra matrassen op de grond slapen

In deze brief is verder vermeld:

“Als algemene regel, kunnen in België de volgende algemene waarborgen gegeven worden bij een overlevering in het kader van de tenuitvoerlegging van een Europees Arrestatiebevel:

-
De overgeleverde persoon zal in een cel worden opgesloten waarvan de oppervlakte en de inrichting beantwoordt aan de normen van het CPT van de Europese Raad. Dit zowel wanneer hij alleen verblijft in een cel als wanneer hij een daarvoor aangepaste en grotere cel deelt met een persoon.

-
De sanitaire blokken, doorgaans voorzien van een wasbak en toilet, zijn afgescheiden van de rest van de cel door een muur of door een scherm. Soms is er ook een douche voorzien. In dat geval is het sanitair complex afgescheiden van de rest van de cel.

-
De gedetineerden kunnen binnen het gewone regime deelnemen aan activiteiten buiten de cel. De concrete activiteiten hangen af van gevangenis tot gevangenis en houden naast algemene regimeactiviteiten zoals de collectieve wandeling en familiebezoek, volgende activiteiten in: sport en fitness, bibliotheekbezoek, culturele- en ontspanningsactiviteiten, opleidingen en tewerkstelling.

-
Tenzij er in hoofde van betrokkene uitzonderlijke veiligheidsmaatregelen zouden zijn, is het gewone detentieregime van toepassing. Of een gedetineerde al dan niet in dergelijke regime wordt geplaatst, is resultaat van een geïndividualiseerde beslissing en op basis van individuele aanwijzingen die dergelijk regime rechtvaardigen. De oplegging van een veiligheidsmaatregel dient gemotiveerd te worden volgens de wettelijke vereisten en kan onderworpen worden aan een rechterlijke controle.”

De rechtbank is daarom van oordeel dat zij geen bewijzen heeft dat gedetineerden die door Nederland aan België wordt overgeleverd, bij de huidige stand van zaken en gelet op de gegeven algemene waarborgen, een reëel gevaar voor een onmenselijke of vernederende behandeling bestaat (HvJ EU 5 april 2016, C-404/15 en C-659/15 PPU, ECLI:EU:C:2016:198 ( Aranyosi en Căldăraru ), punten 88 en 89).

De detentieomstandigheden in België vormen dan ook geen reden de overlevering van de opgeëiste persoon naar België niet toe te staan. ”

De brief van de Commissie van Toezicht in de penitentiaire inrichting Sint-Gilles bevestigt de zorgen van de rechtbank over de detentieomstandigheden in België. De brief dateert echter van 4 januari 2018 en de rechtbank is dan ook van oordeel dat deze brief niet afdoet aan de informatie en de algemene waarborgen die door de Belgische justitiële autoriteiten zijn verstrekt in de brief van 12 februari 2018.

Het verweer slaagt niet.

7. Slotsom

Nu is vastgesteld dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW en ook overigens geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg staan, dient de overlevering te worden toegestaan.

8. Toepasselijke wetsartikelen

De artikelen 312 Wetboek van Strafrecht en 2, 5, 6 en 7, OLW.

9. Beslissing

STAAT TOE de overlevering van
[opgeëiste persoon] aan
de Onderzoeksrechter bij de Rechtbank van Eerste Aanleg Luik – Afdeling Verviers ten behoeve van het in België tegen hem gerichte strafrechtelijk onderzoek naar het feit waarvoor zijn overlevering wordt verzocht.

Aldus gedaan door

mr. J. Edgar, voorzitter,

mrs. C.M. Degenaar en M.T.C. de Vries, rechters,

in tegenwoordigheid van mr. Y.M.E. Jurgens, griffier,

en uitgesproken ter openbare zitting van 1 maart 2018.

Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open.