Uitspraak
vonnis
RECHTBANK ARNHEM
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 167618 / HA ZA 08-422
Vonnis van 10 september 2008
in de zaak van
de naamloze vennootschap
FORTIS ASR SCHADEVERZEKERING N.V.,
gevestigd te Utrecht,
eiseres in conventie,
verweerster in reconventie,
advocaat mr. H. van Ravenhorst te Arnhem,
tegen
[gedaagde],
wonende te [woonplaats],
gedaagde in conventie,
eiser in reconventie,
advocaat mr. J.B.M. Nijhuis te Enspijk.
Partijen zullen hierna Fortis en [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- het tussenvonnis van 28 mei 2008
- de conclusie van antwoord in reconventie
- het proces-verbaal van comparitie van 25 juli 2008.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. Op 20 november 2006 heeft [voorletters] [betrokkene] aangifte gedaan van diefstal van zijn op 18 november 2006 gestolen [auto] met kenteken [kenteken] (hierna: de auto). [betrokkene] was bij Fortis verzekerd tegen wettelijke aansprakelijkheid en cascoschade. [betrokkene] heeft de eigendom van de auto bij verklaring van eigendomsoverdracht van 22 november 2006 overgedragen aan Fortis.
2.2. Op 26 november 2006 heeft de politie [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] aangehouden in de auto. De betreffende verbalisant heeft over de staat van de auto opgenomen:
“Aangever heeft zijn (meeste) goederen teruggevonden in zijn auto. Aangever mist onder meer sleutels van zijn woning. Aangever gaf wel aan dat zijn auto beschadigd was. Ik, verbalisant, zag inderdaad dat de auto beschadigd was. De schade betrof deuk en krasschade aan de beide voorportieren.”
2.3. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] was destijds niet in het bezit van een rijbewijs.
2.4. Tegenover de politie heeft [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] onder meer verklaard:
‘Ik heb die auto niet gestolen. (…) Ik heb die auto op huurleen en de auto is van iemand van wie ik wel vaker een auto huur. Ik heb 200 euro betaald voor drie dagen. (…) Ik weet niet meer van wie ik de auto heb gehuurd. Ik ken ze alleen van hun voornaam. (…) Ik heb de auto geloof ik vrijdag gehuurd, toen was het geld van mijn uitkering binnen. Ik heb toen geld gepind bij het Kwadrant en daarmee heb ik toen betaald. Ik zou de auto vanavond of morgen terugbrengen. (…) De auto is een vrij nieuwe grijze metallic [merk]. De auto is volgens mij een 4 deurs uitvoering. (…) Meestal zijn het oudere auto’s die ik huur maar dit leek een hagelnieuwe. (…) Ik heb geen braakschade aan de auto gezien. (…) U vraagt mij waar ik de auto voor nodig had. Dat was niet voor een speciale reden. Het was gewoon joy-riding. Ik heb niet eens een rijbewijs.(…)”
2.5. Bij vonnis van de politierechter van 19 juli 2007 is [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] veroordeeld wegens schuld- en opzetheling (artikelen 416 en 417bis Wetboek van Strafrecht).
2.6. Bureau Van Ameyde (thans: Extenso) heeft in opdracht van Fortis onderzoek verricht naar het voorval en de schade aan de auto. In haar rapport van 13 december 2006 staat onder meer:
‘De personenauto werd door de heer [betrokkene] op 10 januari 2006 nieuw gekocht (…). Na aankoop heeft de auto alleen een controlebeurt gehad. Verder had de heer [betrokkene] nog geen onderhoud aan de auto laten verrichten. (…) Na aankoop heeft de auto geen schade gehad.Ten tijde van de diefstal was de auto eveneens schadevrij en had een kilometerstand van ongeveer 9.000. (…) De auto werd door de politie op 27 november 2006 aangetroffen. Het voertuig vertoonde geen braakschade. Wel was de auto aan de binnen- en de buitenzijde erg smerig en was er schade aan de rechterzijde.”.
2.7. In het rapport is een schadecalculatie opgenomen. De herstelkosten bedragen
volgens die calculatie EUR 4.652,60, de expertisekosten EUR 624,87, de dagvergoeding voor autohuur bedraagt EUR 375,-- en de transportkosten bedragen EUR 361,33.
3. Het geschil
in conventie
3.1. Fortis vordert veroordeling van [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] tot betaling van de totale schade ad
EUR 6.013,80 (zie rov. 2.7), vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 18 november 2006, althans vanaf een door de rechtbank te bepalen datum, tot aan de dag der voldoening, alsmede te vermeerderen met de buitengerechtelijke kosten van EUR 768,-- en met veroordeling van [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] in de kosten van de procedure, waaronder het salaris van de gemachtigde en de kosten van eventuele executie.
3.2. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
in reconventie
3.3. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] vordert dat de vorderingen van Fortis in conventie worden teruggebracht tot een door de rechtbank in goede justitie te bepalen bedrag.
3.4. Fortis voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
in conventie
4.1. Fortis heeft aan haar vordering onder meer ten grondslag gelegd dat [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] onrechtmatig jegens haar heeft gehandeld doordat hij de auto heeft beschadigd die, sinds 22 november 2006, eigendom is van Fortis.
4.2. Tussen partijen staat niet ter discussie dat wanneer [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] de auto zou hebben beschadigd, hij onrechtmatig jegens Fortis heeft gehandeld. In dat geval heeft [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] immers ongeoorloofd inbreuk gemaakt op het eigendomsrecht van Fortis. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] bestrijdt echter dát hij de auto heeft beschadigd. In dat verband heeft hij aangevoerd dat de auto wellicht voor de diefstal al was beschadigd dan wel dat deze is beschadigd in de periode na de diefstal en voordat hij de auto onder zich kreeg. Het enkele feit dat [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] tegenover de politie heeft verklaard dat de auto wel hagelnieuw leek, kan in dit verband niet bepalend zijn. Die mededeling moet worden afgezet tegen de staat van de eerdere auto’s die [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] had ‘gehuurd’ en die veel ouder waren, aldus [gedaagde in conventie / eiser in reconventie].
4.3. Tegenover die betwisting heeft Fortis ter zitting toegelicht dat de auto, die in januari 2006 nieuw was gekocht, ten tijde van de diefstal in nieuwstaat verkeerde. De auto had pas 9.000 kilometer gereden en er was geen eerdere schademelding gedaan bij de verzekeraar. Verder heeft Fortis er op gewezen dat het onderzoek van Extenso er mede op was gericht om te onderzoeken of het ‘verse’ of oude schade betrof. Het betrof hier verse schade. Wanneer zou zijn gebleken dat het oude schade betrof, zou er immers niet zonder meer aanleiding hebben bestaan om die schade te vergoeden. Ook heeft Fortis er nog op gewezen dat als er wel sprake was geweest van schade, het voor de hand had gelegen dat [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] daarvan dan melding had gemaakt tijdens het verhoor door de politie. Dat hij de auto omschrijft als hagelnieuw kan niet stroken met de toestand waarin de auto is aangetroffen door de politie, aldus Fortis.
4.4. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] is zelf ter zitting niet verschenen. Tegenover de nadere toelichting van Fortis heeft de raadsman van [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] ter zitting slechts herhaald dat zijn cliënt heeft betwist dat er schade is ontstaan aan de auto in de periode dat hij die in zijn bezit had en dat de verklaring van zijn cliënt dat het ging om een hagelnieuwe auto moet worden bezien tegen de achtergrond van de staat van de eerdere auto’s die [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] had gehuurd.
4.5. Daarmee kon [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] in de gegeven omstandigheden niet volstaan. Ten minste had [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] opheldering moeten geven over zijn verklaring tegenover de politie. Het ligt immers niet voor de hand om een auto als ‘vrij nieuw, hagelnieuw en zonder braakschade’ te omschrijven, wanneer sprake is van schade met een omvang zoals genoemd in het rapport van Extenso, te weten onder meer schade aan de rechterzijde van de auto en een smerig interieur. Het had op de weg van [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] gelegen om meer opheldering te verschaffen over zijn verklaring aan de politie op dit punt en over de precieze staat waarin hij de auto aantrof toen hij deze verkreeg. Daarvoor bestond de gelegenheid tijdens de comparitie waar [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] echter niet is verschenen. De rechtbank kan daaraan de conclusie verbinden die haar geraden voorkomt. In dit geval verbindt de rechtbank daaraan de conclusie dat [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] onvoldoende gemotiveerd heeft weersproken dat de auto onbeschadigd was toen [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] de auto onder zich kreeg, zodat dit vaststaat.
4.6. Het moet er dus voor worden gehouden dat de auto onbeschadigd was toen [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] de auto ter fine van joyriding onder zich kreeg en dat de auto daarna beschadigd en vervuild was. De door Extenso omschreven staat van de auto heeft [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] immers niet gemotiveerd weersproken. Op grond daarvan moet voorshands als vaststaand worden aangenomen dat [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] de schade aan de auto heeft toegebracht en daarmee onrechtmatig jegens Fortis heeft gehandeld. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] heeft in zijn conclusie geen tegenbewijs aangeboden. Ook ter zitting heeft de raadsman van [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] op dit onderdeel – maar ook in algemene zin – geen bewijs aangeboden, terwijl hierover wel uitvoerig is gesproken. De rechtbank ziet dan ook geen aanleiding [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] ambtshalve tot bewijslevering toe te laten. Daarmee staat vast dat [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] de auto heeft beschadigd en voor de schade aansprakelijk is.
4.7. Dan resteert nog de omvang van de schade. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] merkt daarover slechts op (onder 5 conclusie van antwoord in conventie) dat in het rapport van Extenso wordt gesproken over schade aan de rechterzijde terwijl in de schadecalculatie ook wordt vermeld dat sprake is van werkzaamheden in verband met de voorruitlijst, de stoelzittingen, de achterklep en de bumper. Ook zijn er poetskosten opgenomen in de schadecalculatie. Naar het oordeel van de rechtbank sluit schade aan de rechterzijde niet uit dat er ook werkzaamheden aan de bumper, voorruitlijst en achterklep, die alle ook grenzen aan de rechterzijde van de auto, moeten worden verricht. Verder vermeldt het rapport van Extenso dat de auto van binnen erg smerig was, hetgeen verklaart dat er ook herstelkosten voor het interieur en poetskosten in de schadeberekening zijn opgenomen. Voor het overige heeft [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] geen bezwaar geuit tegen de door Extenso begrote schade. De gevorderde schade zal dan ook worden toegewezen. De wettelijke rente zal worden toegewezen vanaf 24 november 2006 (de dag waarop [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] de auto volgens zijn eigen verklaring heeft ‘gehuurd’) omdat niet is komen vast te staan dat [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] eerder onrechtmatig jegens Fortis heeft gehandeld en Fortis ter zitting heeft verklaard daarvan ook geen bewijs aan te bieden.
4.8. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] heeft nog een beroep gedaan op matiging (onder 4 in zijn conclusie van antwoord in reconventie) maar dat beroep heeft hij op geen enkele wijze met ter zake dienende omstandigheden onderbouwd. De rechtbank gaat daaraan dan ook voorbij. Verder heeft [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] in zijn conclusie van antwoord in conventie nog aangevoerd dat uit de overgelegde processen-verbaal niet duidelijk naar voren komt of [betrokkene] de auto wel had afgesloten. Volgens [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] heeft [betrokkene] in ieder geval onzorgvuldig gehandeld door het kentekenbewijs in de auto achter te laten. Dat Fortis desondanks reden heeft gezien de schade aan [betrokkene] te vergoeden, komt dan ook voor rekening en risico van Fortis, aldus [gedaagde in conventie / eiser in reconventie]. Die stelling gaat niet op. Wat er speelt in de verhouding tussen Fortis als verzekeraar en [betrokkene] als verzekerde, regardeert [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] niet. Ten aanzien van [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] is slechts relevant of sprake is van eigen schuld aan de zijde van [betrokkene]/Fortis. De omstandigheden die [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] heeft aangevoerd, rechtvaardigen die conclusie echter niet. Als al sprake is van onzorgvuldigheid aan de zijde van [betrokkene] waardoor het eenvoudiger was om de auto te stelen, dan is daarmee nog niet gegeven dat de schade die aan de auto door toedoen van [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] is ontstaan mede een gevolg is van die aan [betrokkene] toe te rekenen onzorgvuldigheid, nog daargelaten of dit vervolgens aan Fortis zou moeten worden toegerekend.
4.9. De gevorderde buitengerechtelijke kosten worden afgewezen nu gesteld noch gebleken is dat werkzaamheden zijn verricht die als buitengerechtelijk moeten worden aangemerkt en met die omvang dat de gevorderde vergoeding op zijn plaats is. De verwijzing naar drie verzonden sommatiebrieven is in dat verband onvoldoende.
4.10. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Fortis worden begroot op:
- dagvaarding EUR 85,44
- vast recht 303,00
- salaris advocaat 768,00 (2,0 punten × tarief EUR 384,00)
Totaal EUR 1.156,44
in reconventie
4.11. Hetgeen [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] in reconventie heeft gevorderd komt neer op een vordering tot afwijzing van de vordering in conventie. Van een zelfstandige vordering in reconventie is geen sprake. Die vordering is dus nodeloos ingesteld.
4.12. [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Fortis worden begroot EUR 384,00 (1 punt x tarief EUR 384,00).
5. De beslissing
De rechtbank
in conventie
5.1. veroordeelt [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] om aan Fortis te betalen een bedrag van EUR 6.013,80, vermeerderd met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6:119 BW Pro over het nog niet betaalde deel van het toegewezen bedrag vanaf 24 november 2006 tot de dag van volledige betaling,
5.2. veroordeelt [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] in de proceskosten, aan de zijde van Fortis tot op heden begroot op EUR 1.156,44,
5.3. veroordeelt [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] tevens in de nakosten, aan de zijde van Fortis bepaald op EUR 131,00 voor nasalaris advocaat, te vermeerderen, voor het geval betekening van dit vonnis heeft plaatsgevonden en nodig is geweest, met EUR 68,00 voor nasalaris advocaat en de werkelijk gemaakte kosten voor het doen uitbrengen van een exploot van betekening,
5.4. verklaart dit vonnis in conventie uitvoerbaar bij voorraad,
5.5. wijst af hetgeen anders of meer is gevorderd,
in reconventie
5.6. wijst de vordering af,
5.7. veroordeelt [gedaagde in conventie / eiser in reconventie] in de proceskosten, aan de zijde van Fortis tot op heden begroot op EUR 384,00.
Dit vonnis is gewezen door mr. S.C.P. Giesen en in het openbaar uitgesproken op 10 september 2008.