Uitspraak
Vonnis
RECHTBANK ARNHEM
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 233793 / KG ZA 12-466
Vonnis in kort geding van 4 oktober 2012
in de zaak van
de stichting
WONINGSTICHTING PORTAAL NIJMEGEN,
gevestigd te Nijmegen,
eiseres,
advocaat mr. R.J. Verweij te Nijmegen,
tegen
[krakers]
gedaagden,
van wie zich vóór de zitting bekend heeft gemaakt:
[betrokkene1],
verblijvende te [verblijfplaats],
en voor wie mr. F.G.W.M. Huijbers te Nijmegen optreedt als advocaat.
Eiseres zal verder worden genoemd ‘Portaal’. Gedaagden zullen gezamenlijk worden aangeduid als ‘de krakers’ dan wel afzonderlijk als ‘[betrokkene1]’.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de mondelinge behandeling
- de pleitnota van ‘[betrokkene1]’.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De verstekverlening tegen de niet verschenen gedaagden
2.1. Portaal heeft voldoende aannemelijk gemaakt dat de woningen ([adres], (hierna: [het gebouw]), naast de hiervoor met naam genoemde [betrokkene1], door verscheidene andere personen anders dan krachtens een persoonlijk of zakelijk recht wordt bewoond en/of gebruikt, en dat zij in redelijkheid de identiteit van deze bewoners niet heeft kunnen achterhalen. Portaal heeft dus de in artikel 45 lid 3 juncto Pro artikel 61 van Pro het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna: Rv) omschreven wijze van dagvaarden mogen toepassen. Bij de uitvoering daarvan zijn vervolgens de wettelijk vereiste formaliteiten in acht genomen. Overeenkomstig het verzoek van Portaal wordt dan ook verstek verleend tegen deze krakers, met uitzondering van [betrokkene1].
3. De feiten
3.1. Portaal is werkzaam op het gebied van de volkshuisvesting, onder meer in de provincie Gelderland. Portaal is eigenaar van [het gebouw].
3.2. Het [gebouw] is gelegen in een bouwproject dat Portaal wenst te ontwikkelen in het gebied Plan [plangebied] (hierna: het plangebied). In 2011 is Portaal in het plangebied gestart met de sloop van 150 woningen aan het [plangebied] en omgeving. Het [gebouw] is niet gesloopt, maar wel alle woningen er omheen. Het [gebouw] is een beschermd stadsbeeld. In de herontwikkeling zal [het gebouw] worden gerestaureerd en herbestemd voor het gebruik als woningen.
3.3. In augustus 2012 is [het gebouw] gekraakt door een aantal personen, waaronder [betrokkene1].
3.4. Bij deurwaardersexploten van 24 augustus 2012 heeft Portaal de personen die verblijven in de woningen aan het [adres] gesommeerd [het gebouw] te verlaten. Zij zijn tot op heden hier niet toe overgegaan.
4. Het geschil
4.1. Portaal vordert, samengevat, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:
I. de krakers te veroordelen om zowel tezamen als ieder afzonderlijk [het gebouw] onmiddellijk na betekening van dit vonnis met alle zich daarop en daarin bevindende personen en roerende zaken, te (doen) verlaten en ontruimen, [het gebouw] in goede staat aan Portaal op te leveren en ter vrije en algehele beschikking van Portaal te stellen en het desbetreffende [gebouw] niet meer te betreden;
II. de krakers te veroordelen om voor iedere dag dat zij, na betekening van dit vonnis, in gebreke zullen blijven aan de daarin uitgesproken veroordeling te voldoen aan en ten behoeve van Portaal een dwangsom te betalen van € 500,00;
III. te bepalen dat dit vonnis binnen de in artikel 557a lid 3 Rv genoemde termijn van een jaar ook kan worden tenuitvoergelegd tegen een ieder die ten tijde van de tenuitvoerlegging zich in [het gebouw] bevindt of daar binnentreedt en telkens wanneer zich dat voordoet;
IV. de krakers hoofdelijk te veroordelen, des dat de een betaalt de ander zal zijn bevrijd, in de kosten van dit geding, zulks met de bepaling dat daarover de wettelijke rente verschuldigd zal zijn met ingang van de vijftiende dag na de datum van dit vonnis;
V. de krakers hoofdelijk te veroordelen, des dat de een betaalt de ander zal zijn bevrijd, in de nakosten, conform het liquidatietarief begroot op € 131,00 dan wel, in geval van betekening, € 199,00.
4.2. [betrokkene1] voert verweer en betwist onder meer het spoedeisend belang aan de zijde van Portaal.
4.3. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.
5. De beoordeling
5.1. Vast staat dat de krakers [het gebouw], althans een gedeelte daarvan, zonder recht of titel in gebruik hebben genomen. Daarmee maken zij inbreuk op het eigendomsrecht van Portaal. Voorop staat dat het eigendomsrecht ingevolge artikel 5:1 van Pro het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) het meest omvattende recht is dat een persoon op een zaak kan hebben. Het staat de eigenaar met uitsluiting van een ieder vrij van de zaak gebruik te maken, mits dit gebruik niet strijdt met rechten van anderen en op de wettelijke voorschriften en regels van ongeschreven recht gegronde beperkingen daarbij in acht worden genomen. Artikel 5:2 BW Pro geeft de eigenaar van een zaak de bevoegdheid om zijn eigendom op te eisen van iedereen die haar zonder recht onder zich houdt. Dit betekent dat de eigenaar zijn eigendomsrecht kan handhaven tegenover iedereen die er inbreuk op maakt. Onbetwist is dat Portaal als eigenaar van [het gebouw] de gelegitimeerde keuze heeft gemaakt het plangebied [plangebied] te ontwikkelen, [het gebouw] te willen renoveren en op deze locatie nieuwe woningen te gaan bouwen.
5.2. Het belang van Portaal is gelegen in het beëindigen van het onrechtmatige karakter van de onderhavige situatie. Een ontruimingsvordering in kort geding is even wel slechts toewijsbaar, indien de eigenaar van de onroerende zaak daarbij een spoedeisend belang heeft, waarbij als uitgangspunt heeft te gelden dat ontruiming niet tot ongerechtvaardigde leegstand mag leiden. Dit betekent dat Portaal voldoende spoedeisend belang moet hebben bij haar ontruimingsvordering en dat dit belang zwaarder moet wegen dan het belang van de krakers bij een afwijzing van de vordering.
5.3. Niet weersproken is dat het bodemonderzoek veel tijd in beslag heeft genomen en recent is afgerond. Portaal heeft voorshands oordelend voldoende aannemelijk gemaakt dat, nu het bodemonderzoek is afgerond, de sloop- en saneringswerkzaamheden op korte termijn worden hervat, waarbij medio oktober 2012 zal worden gestart met het verwijderen van resten van funderingen uit de grond op het terrein rondom [het gebouw]. Portaal heeft voorts onweersproken gesteld dat bij deze werkzaamheden in het plangebied groot materieel wordt gebruikt wat een gevaarlijke situatie voor de op het terrein aanwezige personen en dieren met zich brengt. De voorzieningenrechter is met Portaal van oordeel dat op Portaal een risicoaansprakelijkheid rust indien bij de ontwikkeling van het plangebied schade wordt geleden door derden. Daarnaast behoort het tot de zorgplicht van Portaal om alle in redelijkheid te verwachten maatregelen te treffen om te voorkomen dat derden worden blootgesteld aan gevaarlijke situaties tijdens de sloop- en saneringswerkzaamheden.
5.4. Gelet hierop en mede in aanmerking genomen dat de reeds eerder door Portaal genomen veiligheidsmaatregelen, zoals omheining van het terrein en het blokkeren van toegangsdeuren en ramen van [het gebouw], de krakers er niet van heeft weerhouden zich de toegang te verschaffen tot [het gebouw] en het omliggende terrein, is voorshands aannemelijk dat er veiligheidsrisico’s zijn verbonden aan de wijze waarop [het gebouw] en het omliggende terrein thans door de krakers wordt gebruikt. Hoe groot het risico op schade is, kan thans niet worden vastgesteld. Een gering gevaar is echter genoeg om over te gaan tot het nemen van risico beperkende maatregelen. Portaal heeft dan ook een spoedeisend belang bij haar vorderingen tegen de krakers.
5.5. [betrokkene1] heeft ter zitting zich bereid verklaard afspraken te maken over het verlaten van [het gebouw] door alle krakers op het moment dat de sloopwerkzaamheden daadwerkelijk een aanvang nemen en Portaal hen verzoekt [het gebouw] te verlaten. Dit aanbod doet evenwel geen afbreuk aan het spoedeisend belang van Portaal om reeds nu maatregelen te kunnen nemen teneinde de risico’s op gevaar tijdens de sloop- en saneringswerkzaamheden in het Plangebied te minimaliseren. Bovendien heeft Portaal recht en belang het nodige te doen ter realisatie van het project zonder daarin gehinderd te worden door personen zonder recht of titel. De voorzieningenrechter ziet echter wel, gelet op de onbetwiste stelling van Portaal dat de werkzaamheden medio oktober 2012 zullen aanvangen, aanleiding de termijn waarop ontruimd dient te worden te bepalen op 2 weken na datum uitspraak van dit vonnis. De gevorderde dwangsom zal, mede gelet op de omstandigheid dat de reeds door Portaal genomen (veiligheids)maatregelen niet tot het beoogde resultaat hebben geleid, worden toegewezen zoals hierna zal worden vermeld.
5.6. De voorzieningenrechter acht het onverenigbaar met het belang dat Portaal bij de vordering heeft om inlichtingen als bedoeld in artikel 557a lid 2 Rv in te winnen.
5.7. De krakers zullen als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Portaal worden begroot op:
- dagvaarding € 90,64
- griffierecht 575,00
- salaris advocaat 816,00
Totaal € 1.481,64
5.8. De gevorderde veroordeling in de nakosten is in het kader van deze procedure slechts toewijsbaar voor zover deze kosten op dit moment reeds kunnen worden begroot. De nakosten zullen dan ook worden toegewezen op de wijze zoals in de beslissing vermeld.
6. De beslissing
De voorzieningenrechter
6.1. veroordeelt de krakers om binnen 2 weken na betekening van dit vonnis [het gebouw], staande en gelegen aan het [adres], te (doen) verlaten en te ontruimen met alle zich daarop en daarin bevindende personen en roerende zaken en het desbetreffende [gebouw] niet meer te betreden;
6.2. veroordeelt de krakers om aan Portaal een dwangsom te betalen van € 500,00 voor iedere dag dat zij niet aan de in 6.1. uitgesproken veroordeling voldoen, tot een maximum van € 25.000,00 is bereikt,
6.3. bepaalt dat deze veroordeling binnen de in art. 557a lid 3 Rv genoemde termijn van een jaar ook ten uitvoer zal kunnen worden gelegd tegen een ieder die zich ten tijde van de tenuitvoerlegging daar bevindt of daar binnentreedt en telkens wanneer dat zich voordoet,
6.4. veroordeelt de krakers hoofdelijk, dat wil zeggen dat door betaling van de één de ander zal zijn gekweten, in de proceskosten, aan de zijde van Portaal tot op heden begroot op € 1.481,64, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6:119 BW Pro over dit bedrag met ingang van de 15e dag na betekening van dit vonnis tot de dag van volledige betaling,
6.5. veroordeelt de krakers hoofdelijk, dat wil zeggen dat door betaling van de één de ander zal zijn gekweten, in de na dit vonnis ontstane kosten, begroot op € 131,00 aan salaris advocaat, te vermeerderen, onder de voorwaarde dat de krakers niet binnen 14 dagen na aanschrijving aan het vonnis hebben voldaan en er vervolgens betekening van de uitspraak heeft plaatsgevonden, met een bedrag van € 68,00 aan salaris advocaat en de explootkosten van betekening van de uitspraak,
6.6. verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
6.7. wijst het meer of anders gevorderde af.
Dit vonnis is gewezen door mr. S.C.P. Giesen en in het openbaar uitgesproken in tegenwoordigheid van de griffier I.W.H.M. Verheijen op 4 oktober 2012.