Uitspraak
vonnis
RECHTBANK BREDA
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 248734 / KG ZA 12-218
Vonnis in kort geding van 30 mei 2012
in de zaak van
de vereniging met volledige rechtsbevoegdheid
NEDERLANDSE ZUIVEL ORGANISATIE,
gevestigd te Zoetermeer,
eiseres,
advocaat mr. D.J. Straathof,
tegen
de besloten vennootschap
ALPRO NEDERLAND B.V.,
gevestigd te Breda,
gedaagde,
advocaat mr. M.G. lutje Beerenbroek.
Eiseres zal hierna worden aangeduid als ‘NZO’. Gedaagde zal ‘Alpro’ worden genoemd.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de op 4 mei 2012 aan Alpro betekende dagvaarding;
- de producties 1 tot en met 6 van NZO;
- de producties 1 tot en met 5 van Alpro;
- de mondelinge behandeling ter zitting van 16 mei 2012;
- de ter zitting genomen akte wijziging eis van NZO;
- de pleitnota van mr. Straathof;
- de pleitnota van mr. lutje Beerenbroek.
1.2. Het vonnis is bepaald op heden.
2. De beoordeling
2.1. Op grond van de niet of onvoldoende weersproken stellingen en de overgelegde producties wordt in dit kort geding uitgegaan van de navolgende feiten:
- NZO behartigt de belangen van Nederlandse zuivelproducenten. Vrijwel alle Nederlandse zuivelproducenten zijn aangesloten bij NZO.
- Alpro produceert en verhandelt sojaproducten en andere plantaardige producten.
- In maart 2012 heeft Alpro een persbericht uitgebracht over een nieuw product met de naam Mild & Creamy. In het bericht schrijft Alpro onder meer:
Alpro innoveert opnieuw met Alpro Mild & Creamy, een heerlijke yoghurtvariatie met een zachte, milde smaak. De yoghurt is mooi romig en tegelijk lekker licht. Mild & Creamy is verkrijgbaar in twee smaken, naturel en vanille. Je schenkt de yoghurt simpel en makkelijk uit in een kommetje. Mild & Creamy bevat amper verzadigde vetten en is een gezonde, plantaardige voedingsbron van eiwitten. Bovendien leveren ze vitamines B2, D en calcium, die je elke dag weer nodig hebt. Net als andere Alpro producten is Mild & Creamy 100% plantaardig en vrij van dierlijke vetten.
- In een advertentie van Alpro op de voorzijde van het business-to-businessblad Distrifood van 24 maart 2012 staat onder meer:
Alpro Mild & Creamy
de nieuwe generatie plantaardige yoghurt
en:
Alpro yoghurtvariaties hebben de afgelopen jaren het yoghurtschap veroverd. Daar waar het volume van de traditionele yoghurt stabiel bleef, gaf Alpro een plus van maar liefst 46%. Inspelend op de vraag van de consument naar lekkere en gezonde plantaardige producten, zet Alpro nu ook de stap naar het segment schenkbare yoghurt met Alpro Mild & Creamy.
- In een advertentie op de achterpagina van hetzelfde blad schrijft Alpro onder meer:
De yoghurtvariaties van Alpro – de enige op 100% plantaardige basis – behoren tot de snelste groeiers binnen de yoghurtcategorie. (…) In 2012 bouwen we verder aan deze groei met de introductie van Mild & Creamy. Deze nieuwe generatie plantaardige yoghurtvariatie zit in een handige 750ml schenkverpakking.
- Sinds week 12 adverteert Alpro op de televisie met een reclamespot voor Mild & Creamy. Daarin spreekt een voice-over onder meer de zin uit:
Ontdek de verse milde yoghurtvariatie van Alpro.
- Het product Mild & Creamy wordt door Alpro aangeboden in een schenkverpakking van 750ml met een schroefdop. Op de voorzijde van deze verpakking staat de naam Mild & Creamy, met daaronder de tekst ‘plantaardig soya’ in een groene bladvorm en daaronder de tekst ‘yoghurtculturen’ in blauwe letters tegen een witte achtergrond. Op de zijkant van de verpakking wordt onder de ingrediënten onder meer vermeld ‘yoghurtculturen (S. thermophilus. L. bulgaricus)’.
2.2. In dit geding vordert NZO na wijziging van eis, kort gezegd:
A. Alpro te veroordelen om binnen drie dagen na betekening van dit vonnis te gebieden elk gebruik van benamingen van zuivelproducten, waaronder de aanduiding ‘yoghurt’ als woord of bestanddeel van een woord, ter aanduiding of aanprijzing van niet-zuivelproducten te staken en gestaakt te houden, op straffe van verbeurte van een dwangsom voor elk product en voor elke dag dat Alpro deze veroordeling niet nakomt;
B. Alpro te bevelen om binnen zeven dagen na betekening van dit vonnis opgave te laten doen middels een door een registeraccountant geaccordeerde verklaring van onder meer het aantal keren dat de tv-commercial is uitgezonden en het aantal keren dat de reclame in andere media is verschenen, op straffe van verbeurte van een dwangsom voor iedere dag of iedere keer dat Alpro dit bevel niet nakomt;
C. Alpro te bevelen binnen drie dagen na betekening van dit vonnis een duidelijk leesbare rectificatie op de homepage van haar website te plaatsen, op straffe van verbeurte van een dwangsom voor iedere dag of iedere keer dat Alpro dit bevel niet nakomt;
een en ander met veroordeling van Alpro in de proceskosten.
2.3. Aan haar vorderingen legt NZO ten grondslag dat Alpro woorden als yoghurt, schenkbare yoghurt, yoghurtvariatie, yoghurtschap en yoghurtculturen niet mag gebruiken voor haar niet-zuivelproducten. Deze benamingen zijn in strijd met EG-Verordening nr. 1234/2007 en het Warenwetbesluit Zuivel. Verder is er sprake van misleidende reclame in de zin van artikel 6:194 onder Pro a van het Burgerlijk Wetboek (BW) en van ongeoorloofde vergelijkende reclame als bedoeld in artikel 6:194a van het BW. De unieke en wettelijk gegarandeerde benaming ‘yoghurt’ als zuivelproduct dreigt verloren te gaan, zodat de uitingen door Alpro onrechtmatig jegens NZO zijn.
2.4. Alpro verweert zich tegen de vorderingen. Volgens Alpro is niet in geschil dat zij haar producten niet mag aanprijzen met de term ‘yoghurt’, maar wil NZO een principiële uitspraak dat varianten op die benaming ook niet mogen worden gebruikt. Het kort geding leent zich daar niet voor. NZO heeft geen spoedeisend belang omdat Alpro de aanduidingen ‘yoghurtculturen’ en ‘yoghurtvariatie’ al sinds 2008 gebruikt. Bij een toewijzing van de vorderingen van NZO zal Alpro een enorme en onherstelbare schade lijden. Inhoudelijk voert Alpro aan dat de EG-Verordening nr. 1234/2007 alleen het gebruik van het woord ‘yoghurt’ verbiedt maar niet een variatie op die aanduiding. Verder zijn de aangevallen aanduidingen niet misleidend omdat de consument weet dat Alpro geen zuivelproducten heeft. Van vergelijkende reclame is evenmin sprake. In het product Mild & Creamy zitten echte yoghurtculturen, zodat de vermelding op de verpakking correct is. De consument weet dat het gaat om een plantaardig product.
2.5. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter heeft NZO een spoedeisend belang om zich te verzetten tegen het gebruik van zuivelbenamingen voor het plantaardige product dat Alpro recent op de markt heeft gebracht onder de naam Mild & Creamy. In dit geding zal de voorzieningenrechter zich beperken tot een beoordeling van de reclameaanduidingen van Alpro voor dit nieuwe product, niet voor oudere producten.
2.6. Tussen partijen is niet in geschil dat Mild & Creamy een product op plantaardige basis is en geen melk of zuivelproduct. Op grond van artikel III lid 2 van Bijlage XII bij de EG-Verordening nr. 1234/2007 is het verboden om voor andere levensmiddelen dan melk of zuivel in etiketten, handelsdocumenten, reclame en andere presentatievormen aan te geven, te impliceren of te suggereren dat het betrokken product een zuivelproduct is. Dit verbod gaat verder dan het gebruik van de term ‘yoghurt’. Impliciete of suggestieve aanduidingen zijn eveneens verboden. Hierna zal de voorzieningenrechter de reclameaanduidingen, bezien in de context van de betreffende uiting, van Alpro voor Mild & Creamy aan deze Europese norm toetsen.
2.7. De voorzieningenrechter constateert dat Alpro een aantal keren de zuivelterm ‘yoghurt’ gebruikt om haar product aan te duiden. Daarmee wekt zij de suggestie dat het product Mild & Creamy een zuivelproduct is. Dat gebeurt in de volgende teksten: ‘Alpro - Schenkbare yoghurt’, ‘vermeng de yoghurt met muesli of cornflakes en een healthy lunch is ready’, ‘de yoghurt is mooi romig en tegelijk lekker licht’, ‘Je schenkt de yoghurt simpel en makkelijk uit in een kommetje’ en ‘…zet Alpro nu ook de stap naar het segment schenkbare yoghurt’. Al deze aanduidingen van Mild & Creamy zijn in strijd met de EG-Verordening alsmede met de definitie van yoghurt in artikel 8 lid 1 van Pro het Warenwetbesluit Zuivel. Niet onrechtmatig is de slogan ‘als je van yoghurt houdt: probeer Alpro Mild & Creamy’. In die context wordt met yoghurt immers het echte zuivelproduct bedoeld.
2.8. Een aantal keren gebruikt Alpro de aanduiding ‘yoghurt’ in combinatie met het woord ‘variatie’ of een ander woord. Anders dan Alpro stelt betekent ‘yoghurtvariatie’ niet dat er sprake is van een alternatief voor yoghurt. De aanduiding ‘yoghurtvariatie’ suggereert dat er sprake is van een product op yoghurtbasis, zeker in een advertentie waarin tevens een op vla of yoghurt gelijkende dessertschaal wordt afgebeeld, behalve in combinatie met het bijvoeglijk naamwoord ‘plantaardig’. Het woord ‘yoghurtcategorie’ wekt dezelfde onjuiste suggestie. Onrechtmatig zijn daarom de slogans ‘Alpro - Yoghurt variatie’, ‘Alpro yoghurtvariaties’, ‘een romige yoghurtvariatie’, ‘een heerlijke yoghurtvariatie’, ‘geniet van de frisse variatie op yoghurt’, ‘de yoghurtvariaties van Alpro’ en ‘de snelste groeiers binnen de yoghurtcategorie’. De slogan ‘Alpro heeft het yoghurtschap veroverd’ is niet onrechtmatig, omdat het woord ‘yoghurtschap’ verwijst naar de vindplaats van het echte zuivelproduct.
2.9. Ten slotte is op de voorzijde van de verpakking van Mild & Creamy het woord ‘yoghurtculturen’ duidelijk zichtbaar. Dat woord verwijst naar de yoghurtculturen die in de ingrediëntenlijst staan genoemd. Voor echte yoghurt zijn specifieke yoghurtculturen nodig om de koemelk te laten verzuren tot het eindproduct. Ter zitting stelt NZO onweersproken dat de yoghurtculturen in Mild & Creamy niet dezelfde zijn als die nodig is voor het maken van yoghurt en dat de yoghurtculturen in Mild & Creamy ook niet dezelfde werking hebben als de micro-organismen in koemelk. Met de opvallende vermelding van ‘yoghurtculturen’ op de voorzijde van beide verpakkingen van Mild & Creamy wordt naar het oordeel van de voorzieningenrechter dan ook aangehaakt bij de eigenschappen van dergelijke culturen in echte yoghurt, terwijl de gebruikte culturen niet dezelfde zijn en ook niet dezelfde werking hebben. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter is dit daarom een verboden impliciete verwijzing naar (de eigenschappen van) echte yoghurt.
2.10. De in de voorgaande overwegingen geconstateerde strijdigheden met de Europese regelgeving leiden de voorzieningenrechter ertoe om de gevorderde voorzieningen toe te wijzen als navolgend zal blijken. Aan het beoordelen van de andere grondslagen van NZO voor haar vorderingen komt de voorzieningenrechter niet toe. De vordering sub A zal de voorzieningenrechter nader toespitsen op concreet gebruikte slogans. Voor het wijzigen van de tekst op de verpakkingen van het product Mild & Creamy zal Alpro een ruimere termijn worden gegund. In dat verband stelt Alpro dat zij binnen tien weken een nieuwe verpakking op de markt kan brengen, terwijl NZO aangeeft dat een terugroep van de reeds in de winkels liggende verpakkingen niet wordt verlangd. De vordering sub B wordt toegewezen conform hetgeen door Alpro ter zitting als uitvoerbaar is erkend. Tegen het doen van deze opgave door een registeraccountant heeft Alpro geen bezwaar gemaakt. De onder C gevorderde rectificatie zal worden geconcretiseerd als uit het dictum zal blijken. Verder zal Alpro daarvoor een ruimere termijn worden gegund. De gevorderde dwangsommen zullen worden gematigd en gemaximeerd. De dwangsom op het wijzigen van de verpakkingen zal niet worden gesteld op het aantal verpakkingen dat naderhand wordt aangetroffen maar per dag dat het gebod niet wordt nagekomen.
2.11. Als de in het ongelijk te stellen partij zal Alpro worden veroordeeld in de kosten van dit geding. De kosten aan de zijde van NZO worden begroot op EURO 1.467,17, welk bedrag is samengesteld uit EURO 76,17 aan explootkosten, EURO 575,- aan vast recht en EURO 816,- aan salaris advocaat.
3. De beslissing
De voorzieningenrechter:
gebiedt gedaagde om binnen tien weken na betekening van dit vonnis de vermelding van het woord ‘yoghurtculturen’ op de voorzijde van alle verpakkingen van haar product Mild & Creamy te staken en gestaakt te houden, op straffe van verbeurte van een dwangsom van EURO 25.000,- voor iedere dag dat zij dit gebod niet nakomt, tot een maximum van EURO 500.000,-;
gebiedt gedaagde om binnen drie dagen na betekening van dit vonnis het gebruik van het woord ‘yoghurt’ en alle varianten op dat woord die suggereren of impliceren dat sprake is van een zuivelproduct, zoals ‘variatie op yoghurt’, ‘yoghurtvariatie’ en ‘yoghurtcategorie’, in haar eigen publicaties en reclame-uitingen over haar product Mild & Creamy te staken en gestaakt te houden, op straffe van verbeurte van een dwangsom van EURO 25.000,- voor iedere dag dat zij dit gebod niet nakomt, tot een maximum van EURO 500.000,-;
beveelt gedaagde om binnen veertien dagen na betekening van dit vonnis aan eiseres door middel van een door een registeraccountant geaccordeerde verklaring schriftelijk opgave te doen van:
a. het totaal aantal keren dat de in dit vonnis bedoelde tv-commercial voor het product Mild & Creamy is uitgezonden, met specificatie van de datum, het tijdstip, het televisienet en de kijkcijfers van die uitzendingen;
b. het totaal aantal door gedaagde geïnitieerde openbaarmakingen in gedrukte media van de hiervoor in de rechtsoverwegingen 2.7 en 2.8 als onrechtmatig aangemerkte reclame-uitingen over het product Mild & Creamy, met specificatie van de datum, de titel en de oplage van het betreffende medium;
c. de adressen van de websites waarop op initiatie van gedaagde de hiervoor in de rechtsoverwegingen 2.7 en 2.8 als onrechtmatig aangemerkte reclame-uitingen over het product Mild & Creamy openbaar zijn gemaakt, met specificatie van de datum waarop deze openbaarmakingen zijn aangevangen en het aantal bezoekers van die websites sinds die datum van openbaarmaking;
op straffe van verbeurte van een dwangsom van EURO 10.000,- voor iedere dag dat gedaagde dit bevel niet tijdig en volledig nakomt, tot een maximum van EURO 50.000,-;
beveelt gedaagde om binnen veertien dagen na betekening van dit vonnis en gedurende een periode van vier weken een duidelijk leesbare rectificatie te plaatsen op de homepage van de website http://www.alpro.com/nl, die tenminste een kwart van de volledige paginagrootte beslaat en met de volgende tekst, zonder enige toevoeging of weglating:
Rectificatie Alpro
In de afgelopen periode heeft Alpro Nederland in publicaties en reclame-uitingen over haar plantaardige product Mild & Creamy gebruik gemaakt van de aanduidingen ‘yoghurt’ en ‘yoghurtvariatie’. Verder heeft Alpro Nederland op de voorzijde van de verpakkingen van dit product het woord ‘yoghurtculturen’ vermeld.
In een door de Nederlandse Zuivel Organisatie aangespannen kort geding heeft de rechter geoordeeld dat deze aanduidingen suggereren of impliceren dat Mild & Creamy een zuivelproduct is, hetgeen niet het geval is. Door deze aanduidingen te gebruiken heeft Alpro Nederland gehandeld in strijd met Europese regelgeving ter bescherming van de aanduiding van zuivelproducten.
Bij vonnis van 30 mei 2012 heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank te Breda Alpro Nederland dan ook verboden door te gaan met deze onrechtmatige aanduidingen voor het product Mild & Creamy. Verder heeft de voorzieningenrechter Alpro Nederland geboden deze rectificatie te publiceren.
Alpro Nederland B.V.
op straffe van verbeurte van een dwangsom van EURO 10.000,- voor iedere dag dat gedaagde dit bevel niet onverkort nakomt, tot een maximum van EURO 50.000,-
veroordeelt gedaagde in de proceskosten, tot op heden aan de zijde van eiseres begroot op EURO 1.467,17;
verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;
wijst af het meer of anders gevorderde.
Dit vonnis is gewezen door mr. Leijten in aanwezigheid van mr. De Baar en in het openbaar uitgesproken op 30 mei 2012.