Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Bestuursrecht
zaaknummer: SGR 22/7072
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 10 mei 2023 in de zaak tussen
[eiser], uit [woonplaats], eiser
(gemachtigde: mr. M.J.G. Schroeder),
en
het bestuur van de Raad voor Rechtsbijstand, verweerder
(gemachtigde: G. van Dort).
Procesverloop
Bij besluiten van 20 juni 2022 (de primaire besluiten) heeft verweerder de aanvragen van eiser om een toevoeging voor verlening van rechtsbijstand afgewezen.
Bij besluit van 18 oktober 2022 (het bestreden besluit) heeft verweerder – voor zover hier van belang – het bezwaar van eiser ongegrond verklaard.
Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld.
Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 25 april 2023.
Aanwezig waren de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van verweerder.
Overwegingen
Waar gaat deze zaak over?
1. Er zijn twee toevoegingen aangevraagd voor rechtsbijstand bij het horen door de Officier van Justitie (OvJ) in verband met het voornemen een strafbeschikking op te leggen. Het horen betreft de overtreding rijden zonder geldig rijbewijs, tweemaal geconstateerd. Deze zaak gaat over de vraag of verweerder de toevoegingen mocht weigeren op de grond dat het gaat om een belang waarvan de behartiging redelijkerwijs aan eiser zelf kan worden overgelaten (zelfredzaamheid).
Wat vinden partijen?
2. Eiser vindt de door verweerder gehanteerde werkinstructie innerlijk tegenstrijdig. Hij stelt dat hij niet zelfredzaam is. Er is sprake van recidive zodat er een zwaarwegend belang is om rechtsbijstand te verkrijgen. Het standpunt van verweerder dat eiser mogelijk in aanmerking komt voor een adviestoevoeging zelfredzaamheid (Atz) is strijdig met de afwijzingsgrond dat sprake is van zelfredzaamheid.
Eiser stelt verder dat wellicht kan worden volstaan met één toevoeging, maar voegt daaraan toe dat dit het bereik van de toevoeging betreft en dat geen geschilpunt over het bereik voorligt.
3. Verweerder stelt dat zijn werkinstructie niet tegenstrijdig is en dat de toevoegingen terecht overeenkomstig die werkinstructie zijn geweigerd.
Wat is het oordeel van de rechtbank?
Is verweerders werkinstructie tegenstrijdig?
4.1.
Eiser stelt dat de werkinstructie S041 [1] van verweerder innerlijk tegenstrijdig is. Er wordt volgens die werkinstructie getoetst aan het criterium of sprake is van zwaarwegende belangen van de rechtszoekende (artikel 12, tweede lid, onderdeel b, van de Wet op de rechtsbijstand (Wrb). Indien dat niet het geval is wordt volgens de instructie echter afgewezen op grond van zelfredzaamheid (artikel 12, tweede lid, onderdeel g, van de Wrb.
4.2.
De rechtbank acht de werkinstructie van verweerder niet tegenstrijdig. De grondslag van de afwijzing is artikel 12, tweede lid, aanhef en onder g, van de Wrb.
De werkinstructie gaat er van uit dat alleen een toevoeging wordt verleend bij een verdenking van een misdrijf. Bij een oproeping officierszitting voor een overtreding wordt alleen een toevoeging verleend indien bijkomende zwaarwegende belangen een rol spelen. Indien dat niet het geval is kan de betrokkene zijn belangen zelf behartigen.
Zelfredzaamheid?
5. Eiser stelt dat geen sprake is van zelfredzaamheid. De zaak is complex omdat er sprake is van recidive.
De rechtbank is van oordeel dat verweerder zich in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat het feit dat er sprake is van recidive niet meebrengt dat sprake is van zodanig zwaarwegende belangen dat eiser die belangen niet zelf kan behartigen.
6. De rechtbank acht het niet tegenstrijdig dat verweerder in de afwijzende primaire besluiten heeft opgenomen dat eiser mogelijk in aanmerking komt voor een Atz, waartoe hij zich kan wenden tot het Juridisch Loket. De Atz kan worden toegekend op grond van de Regeling advies toevoeging zelfredzaamheid (Ratz). Deze regeling is ingevoerd naar aanleiding van de Toeslagenaffaire voor mensen die tussen wal en schip vallen en is bedoeld voor gevallen waarin volgens het beleid van verweerder geen toevoeging wordt verstrekt op grond van zelfredzaamheid, maar door in de persoon van de rechtzoekende gelegen omstandigheden toch moet worden aangenomen dat rechtsbijstand verstrekt zou moeten worden. [2]
Twee of één toevoeging?
8. Het geschil gaat niet over het bereik van de toevoeging, zoals beide partijen beamen. De toevoegingen zijn immers geweigerd. De rechtbank zal daarover dan ook geen oordeel geven.
Conclusie
9. Het beroep is ongegrond.
10. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. G.P. Kleijn, rechter, in aanwezigheid van mr. J.A. Leijten, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 10 mei 2023.
griffier rechter
Afschrift verzonden aan partijen op:
Bent u het niet eens met deze uitspraak?
Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 6 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.
Bijlage
S041 OM-afdoening / strafbeschikking
(…)
Toevoegbeleid
Oproeping OM afdoening buiten rechte (officierszitting) / voornemen tot strafbeschikking
Je verstrekt een toevoeging voor een oproeping officierszitting of oproeping om gehoord te worden over het voornemen om een strafbeschikking op te leggen als blijkt dat sprake is van een misdrijf (artikel 257c Sv).
Als uit de oproeping of het voornemen blijkt dat sprake is van een overtreding dan toets je of sprake is van zwaarwegende belangen van de rechtzoekende. Bijvoorbeeld het Nederlanderschap komt in het geding als gevolg van de strafbeschikking vanaf € 470. De advocaat moet in de aanvraag duidelijk motiveren waarom een toevoeging gerechtvaardigd is. Als je een toevoeging verstrekt, codeer je de zaak op S010. Als uit de aanvraag niet blijkt dat sprake is van een uitzonderingssituatie dan wijs je de aanvraag af met tekstcode 130 (zelfredzaamheid).
(…)