Uitspraak
Rechtbank DEN HAAG
Strafrecht
Meervoudige kamer
Parketnummer: 09/842135-21 (ontneming)
Datum uitspraak: 11 juli 2025
Vonnis ingevolge artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht
De rechtbank Den Haag heeft op de vordering van het openbaar ministerie en naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting het navolgende vonnis gewezen in de zaak ten aanzien van de veroordeelde:
[veroordeelde],
geboren op [geboortedag] 1983 te [geboorteplaats] ,
BRP-adres: [adres] , [postcode] te [plaats 1] ,
op dit moment gedetineerd in de penitentiaire inrichting [plaats 2] .
1.Het onderzoek op de terechtzitting
Het onderzoek is gehouden op de terechtzittingen van 2 december 2021, 10 februari 2022, 21 april 2022, 14 juli 2022 en 30 maart 2023 (alle regie) en 20 juni 2025 (inhoudelijk).
Er heeft een schriftelijke voorbereiding plaatsgevonden met een conclusiewisseling tussen de officier van justitie en de raadsman van de veroordeelde. De rechtbank heeft kennisgenomen van de inhoud daarvan.
De rechtbank heeft kennisgenomen van het standpunt dat de officier van justitie mr. R.P. Tuinenburg op de terechtzitting heeft ingenomen en van hetgeen door de raadsvrouw van de veroordeelde mr. E.M. van Egmond, waarnemend voor mr. R.A. Kaarls, op de terechtzitting naar voren is gebracht.
2.De inhoud van de vordering
De inleidende schriftelijke vordering van het openbaar ministerie strekt ertoe dat de rechtbank het door de veroordeelde wederrechtelijk verkregen voordeel zal schatten en vaststellen op een bedrag van € 3.458.494,46 en aan de veroordeelde de verplichting oplegt tot betaling van dat bedrag aan de staat.
3.De beoordeling van de vordering
3.1.
Het arrest
De veroordeelde is op 20 november 2024 door het gerechtshof Den Haag, voor zover van belang, veroordeeld wegens de volgende strafbare feiten:
- medeplegen van opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 2 onder Pro A en onder B van de Opiumwet gegeven verbod, meermalen gepleegd;
- deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven als bedoeld in de artikelen 10, derde, vierde en vijfde lid en 10a eerste lid van de Opiumwet.
3.2.
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de grondslag voor ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel ligt in het eerste, tweede en derde lid van artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht (hierna: Sr).
De officier van justitie heeft de vordering gewijzigd in die zin, dat het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat op een bedrag van € 3.556.871,70. Hij heeft zich bij de berekening onder andere gebaseerd op het rapport berekening wederrechtelijk verkregen voordeel, opgemaakt op 10 september 2021 (hierna: het ontnemingsrapport).
De officier van justitie is bij conclusie van repliek op een ander bedrag uitgekomen dan het ontnemingsrapport en de inleidende vordering, omdat de kosten voor het afsluiten en in stand houden van een EncroChat-account, bij nader inzien als vaste lasten aangemerkt moeten worden, aangezien de hoogte constant van aard is en dus niet in mindering moeten worden gebracht op de vordering. De kosten van de dummytransporten dienen niet afgetrokken te worden omdat deze geen wederrechtelijk voordeel hebben opgeleverd. Derhalve dient een bedrag ter hoogte van € 31.707,55 niet te worden afgetrokken. Daarnaast wordt de vordering met € 3,- vermeerderd vanwege een verschrijving in de eerdere berekening van de opbrengsten in periode 1. Tevens is volgens de officier van justitie uit het dossier gebleken dat de veroordeelde extra wederrechtelijk voordeel heeft verkregen door afbetaling van een schuld van de medeveroordeelde [medeveroordeelde] , ter hoogte van € 66.666,67.
Dat leidt tot de volgende berekening:
Periode 1 (04-05-2020 t/m 29-05-2020)
Opbrengst (€ 2.000,- x 882,5 kg cocaïne)
€ 1.765.000,-
Kosten transport
- € 525.101,14
Nettowinst totaal
= € 1.239.898,86
Netto winst Nederlandse zijde (50%)
= € 580.981,61
Kosten Nederlandse zijde
- € 38.967,82
1/3 deel nettowinst Nederlandse zijde als wederrechtelijk verkregen vermogen
= € 193.660,54
Periode 2 (16-04-2018 t/m 04-02-2020)
Opbrengst (€ 1.500,- x 7614 kg cocaïne)
€11.421.000,-
Kosten transporten
- € 5.007.059,-
Nettowinst
= € 6.413.941,-
1/4 deel nettowinst Nederlandse zijde als wederrechtelijk verkregen vermogen
= € 1.603.485,25
Periode 3 (19-08-2015 t/m 24-08-2025)
Opbrengst (€ 1.500,- x 8140 kg cocaïne)
€ 12.210.000,-
Kosten transporten
- € 5.437.763,04
Nettowinst
= € 6.772.236,96
1/4 deel nettowinst Nederlandse zijde als wederrechtelijk verkregen vermogen
= € 1.693.059,24
Totaal wederrechtelijk verkregen voordeel
€ 3.490.205,03
Extra wederrechtelijk verkregen voordeel artikel 36e, derde lid, Sr
€ 66.666,67
Totaal wederrechtelijk verkregen voordeel
= € 3.556.871,70
3.3.
Het standpunt van de verdediging
De verdediging heeft zich ten aanzien van periode 1 primair op het standpunt gesteld dat de veroordeelde niet kan worden gezien als één van de leiders van de criminele organisatie en dat het verkregen wederrechtelijk voordeel op een lager bedrag moet worden geschat, te weten: € 55.000,- . In dat kader heeft de verdediging ten aanzien van transport 1 aangevoerd dat de gebruiker van het EncroChat-account [account] te weinig per kilo cocaïne heeft betaald waardoor sprake was van een lagere opbrengst. De verdediging stelt ten aanzien van transport 2 dat de veroordeelde de opbrengsten heeft verkregen over een kleinere hoeveelheid kilogram cocaïne dan in het ontnemingsrapport wordt gesteld. Ten aanzien van transport 3 stelt de verdediging dat de veroordeelde geen wederrechtelijk voordeel heeft verkregen, aangezien het transport is onderschept. De verdediging heeft zich ten aanzien van periode 2 en 3 op het standpunt gesteld dat er onvoldoende aanwijzingen bestaan dat de veroordeelde betrokken was bij de transporten en enig wederrechtelijk verkregen voordeel heeft genoten. Ten aanzien van het extra wederrechtelijk verkregen voordeel heeft de verdediging zich op het standpunt gesteld dat daar geen sprake van is omdat niet kan worden vastgesteld dat het bedrag afkomstig is uit enig misdrijf. Voorts dienen de kosten voor het EncroChat-account en de dummytransporten volgens de verdediging in mindering te worden gebracht op het wederrechtelijk verkregen voordeel.
3.4.
Het oordeel van de rechtbank
3.4.1.
Bewijsmiddelen
De rechtbank gebruikt de volgende bewijsmiddelen.
1. Het in de strafzaak tegen de veroordeelde op 20 mei 2024 gewezen arrest van het gerechtshof Den Haag:
De bewezenverklaring:
1.
hij in de periode van 27 maart 2020 tot en met 29 mei 2020 in Nederland en Engeland, tezamen en in vereniging met anderen, (telkens) opzettelijk buiten het grondgebied van Nederland heeft gebracht en vervoerd, 192,5 kilogram cocaïne en 343 kilogram cocaïne en 347 kilogram cocaïne, zijnde cocaïne telkens een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst I.
2.
hij in de periode van 27 maart 2020 tot en met 12 juni 2020 te ‘s-Gravenhage heeft deelgenomen aan een organisatie, bestaande uit een samenwerkingsverband van natuurlijke personen, te weten [naam 1] en [naam 2] en [naam 3] en [naam 4] en [naam 5] en [medeveroordeelde] en [naam 6] en een of meer andere (onbekende) personen, welke organisatie tot oogmerk had het plegen van misdrijven als bedoeld in artikel 10 derde Pro, vierde, vijfde lid
en10a eerste lid.
en10a eerste lid.
De voor de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel redengevende feiten en omstandigheden ontleent de rechtbank rechtstreeks aan de in de strafzaak gebezigde bewijsmiddelen. In de ontnemingszaak verbindt de rechtbank op grond van dezelfde overwegingen dezelfde gevolgtrekkingen aan die bewijsmiddelen als in de strafzaak.
2. Het rapport berekening wederrechtelijk verkregen voordeel dat op 15 september 2021 is opgemaakt, onderdelen 5.1, 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3, 5.2.4 (m.u.v. ‘periode 3’).
3.4.2.
Wederrechtelijk verkregen voordeel uit periode 1 (art. 36e, eerste lid, Sr)
De rechtbank stelt vast dat de veroordeelde voor het medeplegen van drie transporten in de periode 27 maart 2020 tot en met 29 mei 2020 is veroordeeld bij arrest van 20 november 2024. De betrokkenheid van de veroordeelde staat daarmee in de ontnemingszaak vast. De rechtbank is derhalve met de officier van justitie en de verdediging van oordeel dat de veroordeelde ten aanzien van periode 1 (4 mei 2020 tot en met 29 mei 2020) wederrechtelijk voordeel heeft verkregen.
Uit de bewijsmiddelen volgt dat de veroordeelde leiding gaf aan de criminele organisatie en dat hij de opbrengsten verdeelde. De opbrengsten van de transporten werden voor de helft gedeeld met de Engelse criminele organisatie. De helft van de winst voor het crimineel samenwerkingsverband in Nederland werd weer onderverdeeld onder de veroordeelde en de andere twee leidinggevenden. Het primaire standpunt van de verdediging wordt dan ook niet gevolgd.
De verdediging heeft gesteld dat [naam 7] per kilogram cocaïne minder heeft betaald waardoor hij een betalingsachterstand opliep bij de leidinggevenden van de criminele organisatie. Hierdoor hebben zij minder opbrengsten uit de transporten 1 en 2 verkregen. Uit de chatberichten volgt echter dat [naam 7] , geïdentificeerd als de gebruiker van het EncroChat-account ‘ [account] ’, een betalingsregeling voor deze achterstand heeft getroffen waarmee hij op zijn schuld kon inlopen. De rechtbank zal gelet op het voorgaande de kosten van de betalingsachterstand van [naam 7] niet in mindering brengen op het wederrechtelijk verkregen voordeel.
De rechtbank overweegt ten aanzien van de opbrengsten uit het onderschepte transport het volgende. Uit het dossier en hetgeen ter terechtzitting is verhandeld volgen geen aanwijzingen die het standpunt van de verdediging onderbouwen dat er geen of een geringe opbrengst is verkregen met dit transport. Nu de veroordeelde zelf ook niets heeft verklaard over het moment van betaling aan de Nederlandse criminele organisatie gaat de rechtbank ervan uit dat met dit transport ook een opbrengst is verkregen.
De rechtbank gaat voor de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel uit van de volgende berekening.
Periode 1
Nr. transport
1
2
3
Totaal
Verzenddatum uit Nederland
04-05-2020
18-05-2020
25-05-2020
Aantal kg. cocaïne
192,50
343
347
882,50
Opbrengst (€ 2000,- x kg cocaïne)
€ 385.000,-
€ 686.000,-
€ 694.000,-
€ 1.765.000,-
Kosten transport
- €123.205,50
- € 183.000,-
- € 218.895,64
- € 525.101,14
Netto winst Nederland (1/2)
= € 130.897,25
= € 251.500,-
= € 237.552,18
= € 619.949,43
Kosten Nederland
- € 38.967,82
- € 38.967,82
Wederrechtelijk verkregen voordeel (1/3)
= € 43.632,42
= € 70.844,06
= € 79.184,06
= € 193.660,54
De bij deze berekening gebruikte aantallen en bedragen ontleent de rechtbank aan de inhoud van de genoemde wettige bewijsmiddelen. Redengevend voor deze schatting zijn de daar vermelde feiten, omstandigheden en gevolgtrekkingen.
Kosten EncroChat-toestel
Met betrekking tot de kosten voor het afsluiten en in stand houden van een EncroChat-account overweegt de rechtbank als volgt.
Op de voet van artikel 36e, achtste lid Sr kunnen kosten die rechtstreeks in verband staan met het begaan van de strafbare feiten waarvoor de ontnemingsmaatregel wordt opgelegd en die redelijkerwijs voor aftrek in aanmerking komen bij de bepaling van de hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel in mindering worden gebracht.. De wetgever heeft de rechter daarbij grote vrijheid gelaten of en zo ja, in welke mate, hij rekening wil houden met zodanige kosten. De aftrek van kosten dient zich te beperken tot bijzondere gevallen waarin de redelijkheid dit gebiedt. Daarvan zal geen sprake zijn bij de aanschaf van voorwerpen die in aanmerking komen voor onttrekking aan het verkeer of verbeurdverklaring. Een EncroChat-toestel is volgens artikel 36d Sr vatbaar voor onttrekking aan het verkeer. Ten gevolge daarvan dienen de daarmee samenhangende kosten voor het EncroChat-toestel in het geheel voor rekening van de veroordeelde te blijven. De rechtbank zal de gestelde abonnementskosten ad € 1.500,- om die reden niet in mindering brengen op het wederrechtelijk verkregen voordeel (ECLI:NL:GHAMS:2025:272).
Kosten dummytransporten
De kosten voor de dummytransporten voor de veroordeelde, te weten € 207,55 zijnde zijn aandeel daarin, worden in mindering gebracht op het wederrechtelijk verkregen voordeel. Met de dummytransporten werd getest of de transportlijn werkte en of uiteindelijk de cocaïne via de lijn kon worden getransporteerd. Deze kosten staan daarmee in rechtstreeks verband met het begaan van de strafbare feiten.
Tussenconclusie
Op grond van het vorenstaande wordt geconcludeerd dat de veroordeelde ten aanzien van de transporten in de genoemde periode een wederrechtelijk voordeel heeft verkregen van
€ 193.452,99. Dit voordeel is verkregen door middel van of uit de baten van het bewezenverklaarde strafbare feit in de strafzaak. De grondslag voor ontneming van dit voordeel is daarom een veroordeling als bedoeld in artikel 36e, eerste lid Sr.
3.4.3.
Wederrechtelijk verkregen voordeel uit periode 2 en 3 (36e, tweede lid, Sr)
3.4.3.1. Het kader voor de berekening van het wederrechtelijk voordeel
De rechtbank moet het wederrechtelijk voordeel van de veroordeelde ten aanzien van periode 2 en 3 berekenen op basis van artikel 36e, lid 2 Sr. Dat betekent dat de rechtbank zal moeten berekenen wat veroordeelde met het plegen van bepaalde strafbare feiten heeft verdiend. Het wederrechtelijk verkregen voordeel van de veroordeelde is door de politie berekend voor de export van cocaïne van Nederland naar Engeland door de organisatie waar de veroordeelde deel van uitmaakte. De taak van de veroordeelde betrof het leidinggeven aan de criminele organisatie en het verdelen van de opbrengsten. De periodes 2 en 3 die door de politie zijn meegenomen in het bepalen van het voordeel voor de export van cocaïne van Nederland naar Engeland zijn niet ten laste gelegd in de hoofdzaak. Dat betekent dat het voor deze transporten gaat om zogenaamde ‘andere strafbare feiten’. De rechtbank zal daarom moeten vaststellen of er ‘voldoende aanwijzingen’ zijn dat de veroordeelde deze andere strafbare feiten heeft begaan. Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad is er alleen sprake van ‘voldoende aanwijzingen’ als de rechter buiten redelijke twijfel kan vaststellen dat die andere strafbare feiten door de veroordeelde zijn begaan.
De rechtbank zal de afzonderlijke periodes waarop het voordeel is berekend achtereenvolgens bespreken aan de hand van genoemd kader.
3.4.3.2. Periode 2
Berekening
Het wederrechtelijk verkregen voordeel ten aanzien van periode 2 is door de politie in het ontnemingsrapport als volgt berekend. Naar aanleiding van de inbeslagname door de Engelse politie op 29 mei 2020 van een deel van het transport, zijn door DHL in Engeland twee lijsten met historische transporten aan de Engelse politie verstrekt. Uit het proces-verbaal van bevindingen ‘berekening historische transporten naar Engeland (DHRAA20027-183)’ blijkt dat er in de periode van 16 april 2018 tot en met 4 februari 2020 77 transporten zijn geweest. Aan de hand van de drie voltooide transporten in periode 1, waarvan gegevens over het brutogewicht van de pallets (inclusief cocaïne en deklading cartridges), en de hoeveelheid getransporteerde cocaïne bekend zijn uit de EncroChat-berichten, is door de politie berekend dat 50% van het brutogewicht van de pallets bestond uit cocaïne. Op basis van het brutogewicht van die 77 transporten heeft de politie geconcludeerd dat er 7614 kilogram cocaïne voor € 1500,- per kilogram cocaïne zou zijn getransporteerd.
Oordeel van de rechtbank
De rechtbank is van oordeel dat er voldoende aanwijzingen zijn dat de veroordeelde reeds in periode 2 deel uitmaakte van de criminele organisatie, welke organisatie verantwoordelijk is voor de uitvoer van 7614 kilogram cocaïne van 16 april 2018 tot en met 4 februari 2020 verdeeld over 77 transporten van Nederland naar Engeland, en dat hij als gevolg daarvan wederrechtelijk voordeel heeft verkregen. De rechtbank baseert dit oordeel op de hiervoor genoemde bewijsmiddelen. In onderling verband en in samenhang bezien brengen deze de rechtbank tot de conclusie dat buiten redelijke twijfel kan worden vastgesteld dat de veroordeelde reeds in periode 2 betrokken is geweest bij de criminele organisatie en het vervoer van cocaïne via de transportlijn. De veroordeelde deelde daarbij de winst met de andere drie leidinggevenden.
De rechtbank gaat voor de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel uit van de volgende berekening.
Periode 2
Aantal kg. cocaïne
7614
Opbrengst (€ 1500 x kg cocaïne)
€ 11.421.000,-
Kosten transporten
- € 5.007.059,-
Wederrechtelijk verkregen voordeel (1/4)
= € 1.603.485,25
De bij deze berekening gebruikte aantallen en bedragen ontleent de rechtbank aan de inhoud van de genoemde wettige bewijsmiddelen. Redengevend voor deze schatting zijn de daar vermelde feiten, omstandigheden en gevolgtrekkingen.
Kosten EncroChat-toestel
De rechtbank zal, zoals reeds overwogen onder 3.4.2, de gestelde abonnementskosten voor het afsluiten en in stand houden van een EncroChat-account over periode 2 ad € 10.500,- niet in mindering brengen op de opbrengsten.
Tussenconclusie
Gelet op het voorgaande leidt de rechtbank af dat er voldoende aanwijzingen bestaan dat door de veroordeelde andere strafbare feiten zijn begaan, door middel waarvan of uit baten waaruit, de veroordeelde wederrechtelijk voordeel heeft verkregen van € 1.603.485,25. Het plegen van andere strafbare feiten door de veroordeelde kan op grond daarvan buiten redelijke twijfel worden vastgesteld. De grondslag voor ontneming van dat voordeel is daarom, naast de bewezen verklaarde strafbare feiten, een ander feit of andere feiten als bedoeld in artikel 36e, Sr.
3.4.3.3. Periode 3
Berekening
Voor het berekenen van het wederrechtelijk verkregen voordeel ten aanzien van periode 3 is door de politie dezelfde berekeningsmethode gehanteerd als voor periode 2. Ten aanzien van deze periode geldt dat, gelet op de processen-verbaal van bevindingen ‘berekening historische transporten naar Engeland (DHRAA20027-183)’ en ‘berekening historische transporten aan de hand van lijst DHL Nederland (DHRAA20027-993)’, er sprake is van 130 transporten tussen 19 augustus 2015 en 24 augustus 2018. Het brutogewicht met pallets waar cocaïne in vervoerd zou worden is door de politie vastgesteld op 16.280,80 kilogram. Door de politie wordt verondersteld dat 50% van dit gewicht, het nettogewicht verzonden cocaïne betreft en dat er met die 130 transporten in totaal 8140 kilogram cocaïne voor € 1.500,- per kilogram cocaïne van Nederland naar Engeland werd vervoerd.
Oordeel van de rechtbank
Hoewel de rechtbank in het dossier aanwijzingen ziet dat de transportlijn ook eerder actief was dan de in de hoofdzaak bewezenverklaarde periode, ziet de rechtbank op basis van het dossier en het verhandelde ter terechtzitting onvoldoende aanwijzingen om buiten redelijke twijfel te kunnen vaststellen in welke mate de veroordeelde in periode 3 betrokken zou zijn geweest bij de transportlijn en welk concreet wederrechtelijk voordeel hij daar uit zou hebben verkregen.
Tussenconclusie
Gelet op het voorgaande leidt de rechtbank af dat er onvoldoende aanwijzingen bestaan dat door de veroordeelde andere strafbare feiten in periode 3 zijn begaan, door middel waarvan of uit baten waaruit, de veroordeelde wederrechtelijk voordeel heeft verkregen en de rechtbank betrekt dit bedrag daarom niet bij de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel.
3.5.
Wederrechtelijk verkregen voordeel op grond van artikel 36e, derde lid, Sr
Uit artikel 36e, derde lid Sr, volgt dat ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel ook mogelijk is, indien aannemelijk is dat andere strafbare feiten op enigerlei wijze ertoe hebben geleid dat de veroordeelde wederrechtelijk voordeel heeft verkregen. Dat kan als de veroordeling een misdrijf betreft dat bedreigd wordt met een geldboete van de vijfde categorie. In het geval van ontneming op grond van artikel 36e, derde lid, van het Wetboek van Strafrecht, is de rechtbank niet gehouden te concretiseren welke strafbare feiten hebben geleid tot wederrechtelijk voordeel bij de veroordeelde.
Uit het onderzoek leidt de rechtbank af dat de veroordeling misdrijven betreft waarvoor, zonder daarbij strafverhogende omstandigheden in aanmerking te nemen, een geldboete van de vijfde categorie kan worden opgelegd. De rechtbank komt echter tot het oordeel dat –
hoewel de € 66.666,67 direct of indirect afkomstig is uit enig misdrijf – de afbetaling van deze schuld door [medeveroordeelde] aan de veroordeelde geen wederrechtelijk verkregen voordeel heeft opgeleverd. Het bedrag behoorde al tot de criminele organisatie waardoor er bij de berekening van het wederrechtelijk voordeel al rekening is gehouden met dit bedrag. Met het afbetalen van de in totaal € 200.000,- aan de leidinggevenden werd enkel een schuld vereffend. De rechtbank betrekt dit bedrag daarom niet bij de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel.
3.6.
Conclusie schatting wederrechtelijk verkregen voordeel
Op grond van het voorgaande schat de rechtbank het door de veroordeelde wederrechtelijk verkregen voordeel op een bedrag van € 1.796.938,24 (€ 193.452,99 + € 1.603.485,25).
4.De vaststelling van de betalingsverplichting
4.1.
Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de betalingsverplichting moet worden vastgesteld op hetzelfde bedrag als het door de officier van justitie geschatte wederrechtelijk verkregen voordeel, namelijk € 3.556.871,70 omdat enkel moet worden volstaan met de vaststelling dat de redelijke termijn is overschreden.
4.2.
Het standpunt van de verdediging
De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat de betalingsverplichting moet worden vastgesteld op een lager bedrag dan het wederrechtelijk verkregen voordeel en gematigd moet worden met 10%, omdat rekening moet worden gehouden met de overschrijding van de redelijke termijn. Daarnaast dient ook rekening te worden gehouden met de draagkracht van de veroordeelde.
4.3.
Het oordeel van de rechtbank
Overschrijding redelijke termijn
De rechtbank stelt voorop dat in artikel 6, eerste lid, van het EVRM het recht van iedere veroordeelde is gewaarborgd dat binnen een redelijke termijn op een ontnemingsvordering wordt beslist. In zijn standaardarrest van 17 juni 2008 heeft de Hoge Raad overwogen dat de redelijke termijn in ontnemingszaken begint op het moment dat vanwege de staat jegens de betrokkene een handeling is verricht waaraan deze in redelijkheid de verwachting kan ontlenen dat tegen hem een vordering tot ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel aanhangig zal worden gemaakt.
Het uitgangspunt is vervolgens dat de behandeling ter terechtzitting, behoudens bijzondere omstandigheden, dient te zijn afgerond met een eindvonnis binnen twee jaar nadat de redelijke termijn is aangevangen. In dit geval stelt de rechtbank vast dat deze termijn is gestart op 2 december 2021, de dag waarop de ontnemingsvordering ter terechtzitting aanhangig is gemaakt. Het vonnis in de ontnemingszaak is op 11 juli 2025 gewezen. Dat betekent dat de redelijke termijn met één jaar en zeven maanden is overschreden.
Volgens de uitgangspunten voor vermindering van het ontnemingsbedrag van de Hoge Raad kan een overschrijding van de redelijke termijn in de cassatiefase met meer dan zes maanden doch niet meer dan twaalf maanden worden gecompenseerd met een korting van 10% van het ontnemingsbedrag. In de gevallen waarin de redelijke termijn met meer dan twaalf maanden is overschreden handelt de rechter naar bevind van zaken. Daarbij geldt ook dat de vermindering van het ontnemingsbedrag volgens diezelfde maatstaven in beginsel niet meer dan € 5.000,- zal bedragen. Gelet op het feit dat de redelijke termijn in deze ontnemingsprocedure met meer dan twaalf maanden is overschreden, maar dat de korting van 10% van het vastgestelde ontnemingsbedrag ver boven de gemaximeerde € 5.000,- uitkomt, zal de rechtbank de betalingsverplichting matigen met 5%. Zijnde een bedrag van
€ 89.846,91.
Draagkrachtverweer
Uitgangspunt is dat de draagkracht aan de orde wordt gesteld in de executiefase. Reden daarvoor is dat de rechter in de ontnemingsprocedure doorgaans niet met zekerheid zal kunnen vaststellen hoe de draagkracht van de veroordeelde zich in de aanloop naar de executiefase zal ontwikkelen, en dat de mogelijkheid om aan de opgelegde betalingsverplichting te voldoen zich beter laat beoordelen in de executiefase (ECLI:NL:HR:2021:376). In de ontnemingsprocedure bestaat alleen grond voor matiging van de betalingsverplichting als aanstonds duidelijk is dat de veroordeelde op dat moment en in de toekomst geen draagkracht heeft of zal hebben (ECLI:NL:HR:2007:AZ7747). Het gaat dan om het geval waarin de rechter zonder nader onderzoek kan vaststellen dat de veroordeelde op het moment van de ontnemingsprocedure geen draagkracht heeft en dat het zeer waarschijnlijk is dat daarin in de toekomst geen verandering zal komen.
De verdediging heeft aannemelijk gemaakt dat de veroordeelde op dit moment over onvoldoende financiële middelen beschikt om aan diens betalingsverplichting te voldoen. De rechtbank is echter van oordeel dat het prematuur is om te stellen dat de veroordeelde naar redelijke verwachting ook in de toekomst geen draagkracht zal hebben, zodat het verweer van de verdediging wordt verworpen. De veroordeelde kan tijdens de executiefase op grond van het in artikel 6:6:26 Wetboek Pro van Strafvordering bepaalde aan de rechter het verzoek doen het vastgestelde bedrag van de betalingsverplichting te verminderen of kwijt te schelden, waarbij dat verzoek in relatie tot de draagkracht mede mag worden gebaseerd op de feiten en omstandigheden die de ontnemingsrechter al bekend waren (ECLI:NL:HR:2017:970).
4.4.
Conclusie vaststelling betalingsverplichting
Op grond van het voorgaande stelt de rechtbank de betalingsverplichting vast op een bedrag van € 1.707.091,33.
5.Het toepasselijke wetsartikel
De op te leggen maatregel is gegrond op artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht.
6.De beslissing
De rechtbank:
stelt het bedrag waarop het door de veroordeelde wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat vast op
€ 1.796.938,21;
€ 1.796.938,21;
legt de veroordeelde de verplichting op tot betaling van
€ 1.707.091,30aan de staat ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel;
€ 1.707.091,30aan de staat ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel;
bepaalt de duur van de gijzeling die met toepassing van artikel 6:6:25 van Pro het Wetboek van Strafvordering ten hoogste kan worden gevorderd op
1080 dagen.
1080 dagen.
Dit vonnis is gewezen door
mr. P. van Essen, voorzitter,
mr. M.R. Aaron, rechter,
mr. J. Herfkens, rechter,
in tegenwoordigheid van mr. C.W.I. Ostendorf en V. Grampon, griffiers,
en uitgesproken op de openbare terechtzitting van deze rechtbank van 11 juli 2025.