Uitspraak
Rechtbank DEN HAAG
Enkelvoudige Kamer
Rekestnummer: FA RK 25-893
Zaaknummer: C/09/679821
Datum beschikking: 1 april 2026
Vaststellen geboortegegevens, wijziging vermelding geslacht in geboorteakte en voornaamswijziging
Beschikking op het op 13 januari 2025 ingekomen verzoekschrift van:
[verzoeker] ,
hierna: [verzoeker] ,
wonende op een bij de rechtbank bekend adres,
advocaat: mr. F. Engelbertink in Amsterdam.
Als belanghebbende ten aanzien van het verzoek tot vaststelling geboortegegevens en wijziging vermelding geslacht in geboorteakte wordt aangemerkt:
de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente ’s-Gravenhage,
hierna: de ambtenaar,
zetelend in ’s-Gravenhage.
Procedure
De rechtbank heeft kennisgenomen van de stukken, waaronder:
- het verzoekschrift, met bijlagen;
- het bericht van 21 maart 2025 van de ambtenaar;
- het bericht van 5 juni 2025 van de ambtenaar;
- het bericht van 19 juni 2025 van [verzoeker] ;
- het bericht van 7 oktober 2025 van [verzoeker] , met bijlage.
Feiten
- Volgens een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) is [verzoeker] geboren op [geboortedatum] 2000 in [geboorteplaats] , [geboorteland] .
- In de BRP staat als geslachtsaanduiding van [verzoeker] : vrouw.
- [verzoeker] heeft op grond van artikel 8 onder Pro c van de Vreemdelingenwet 2000 een verblijfsvergunning asiel bepaalde tijd tot 26 maart 2027.
- [verzoeker] heeft de Russische nationaliteit.
- Van [verzoeker] is geen geboorteakte opgenomen in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente ’s-Gravenhage.
Verzoek en verweer
[verzoeker] verzoekt:
- de geboortegegevens vast te stellen en, zo begrijpt de rechtbank, de ambtenaar te gelasten eerdere wijzigingen van de voor- en geslachtsnaam van [verzoeker] toe te voegen aan de op te maken akte;
- de ambtenaar te gelasten om aan de geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van wijziging in het geslacht, in die zin dat het geslacht zal zijn: X;
- de wijziging van de voornaam te gelasten, in die zin dat de voornaam zal zijn: [voornaam] .
De ambtenaar heeft geadviseerd om de geboortegegevens van [verzoeker] als volgt vast te stellen:
Geslachtsnaam : [geslachtsnaam]
Voornamen : [voornamen]
Plaats van geboorte : [geboorteplaats] , [geboorteland]
Dag van geboorte : [geboortedatum] 2000
Geslacht : vrouwelijk.
De ambtenaar heeft zich ten aanzien van het verzoek tot wijziging van de vermelding van het geslacht in de geboorteakte en ten aanzien van het verzoek om aan de op te maken akte de eerdere wijzigingen van de voor- en geslachtsnaam toe te voegen, gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank.
Beoordeling
Rechtsmacht en toepasselijk recht
Omdat [verzoeker] in Nederland woont, heeft de Nederlandse rechter op grond van artikel
3 aanhef en onder a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering rechtsmacht.
3 aanhef en onder a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering rechtsmacht.
Het verzoek tot vaststelling van de geboortegegevens is gegrond op artikel 1:25c van het Burgerlijk Wetboek (BW). De rechtbank zal op dit verzoek Nederlands recht als haar interne recht toepassen.
Op het verzoek tot wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte is Nederlands recht van toepassing, omdat het een Nederlandse akte betreft.
Op grond van artikel 10:19 BW Pro worden de namen van een vreemdeling in beginsel beheerst door het recht van de staat waarvan hij de nationaliteit bezit. [verzoeker] heeft de Russische nationaliteit, zodat in beginsel Russisch recht op het verzoek tot voornaamswijziging van toepassing is. Artikel 10:17 BW Pro bepaalt echter dat de persoonlijke staat van een vreemdeling aan wie een verblijfsvergunning als bedoeld in artikel 28 van Pro de Vreemdelingenwet 2000 – te weten een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd – is verleend, wordt beheerst door het recht van zijn woonplaats. De rechtbank zal daarom Nederlands recht op het verzoek tot voornaamswijziging toepassen.
Vaststellen geboortegegevens
Ontvankelijkheid
Op grond van artikel 1:25c lid 1 BW kan deze rechtbank, indien ten aanzien van een buiten Nederland geboren persoon geen akte van geboorte overeenkomstig de plaatselijke voorschriften door een bevoegde instantie is opgemaakt of kan worden overgelegd, op verzoek van het openbaar ministerie, van een belanghebbende of van de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente ’s-Gravenhage, de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens vaststellen, indien:
die persoon Nederlander is of te eniger tijd Nederlander dan wel Nederlands onderdaan niet-Nederlander is geweest;
die persoon rechtmatig verblijft op grond van artikel 8 onder Pro c en d van de Vreemdelingenwet 2000;
op grond van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek een latere vermelding aan de akte van geboorte moet worden toegevoegd.
Omdat [verzoeker] rechtmatig in Nederland verblijft op grond van artikel 8 onder Pro c van de Vreemdelingenwet 2000, kan [verzoeker] worden ontvangen in diens verzoek.
Inhoudelijke beoordeling
De ambtenaar heeft geen bezwaar tegen vaststelling van de geboortegegevens van [verzoeker] zoals verzocht, met dien verstande dat als geboorteplaats [geboorteplaats] , [geboorteland] , moet worden opgenomen. [verzoeker] is het hiermee eens.
De rechtbank is van oordeel dat uit de inhoud van de in de procedure gebrachte stukken voldoende aanwijzingen zijn verkregen over de omstandigheden waaronder, de datum waarop en de plaats waar de geboorte van [verzoeker] moet hebben plaatsgehad, zodat de rechtbank de geboortegegevens zal vaststellen, zoals na te melden.
De ambtenaar stelt zich op het standpunt dat er voldoende aanwijzingen zijn waaronder de eerdere naamswijzigingen hebben plaatsgevonden. De ambtenaar verzoekt het toevoegen van deze wijzigingen te gelasten in de rubriek ‘vermeldingen’ van de op te maken akte.
Aangezien [verzoeker] heeft aangegeven hiermee in te stemmen zal de rechtbank ook dit verzoek toewijzen, zoals na te melden.
Wijziging vermelding geslacht in geboorteakte
[verzoeker] heeft ter onderbouwing van het verzoek aangevoerd de overtuiging te hebben noch tot het vrouwelijke noch tot het mannelijke geslacht te behoren en dat [verzoeker] zich identificeert als non-binair.
De ambtenaar heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank ten aanzien van de wijziging van het geslacht in ‘X’.
De rechtbank overweegt dat de wet op dit moment geen mogelijkheid biedt om het onderhavige verzoek toe te wijzen, aangezien er geen wettelijke bepaling bestaat die het voor non-binaire personen mogelijk maakt zich als genderneutraal te registreren.
Zoals in de uitspraak van deze rechtbank van 16 december 2025 [1] is toegelicht levert het ontbreken van deze mogelijkheid een ongeoorloofd onderscheid op tussen transgender en genderneutrale personen en aldus een onderscheid naar geslacht, zoals bedoeld in artikel 26 van Pro het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) en artikel 1 lid 2 van Pro het Protocol nummer 12 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). De rechtbank is van oordeel dat het individuele belang van [verzoeker] bij de mogelijkheid tot verbetering van de geboorteakte onder deze omstandigheden zwaarder weegt dan het algemene belang van strikte handhaving van de huidige wettelijke regeling.
De rechtbank zal artikel 1:28 BW Pro daarom analoog toepassen op het verzoek van [verzoeker] .
[verzoeker] heeft een verklaring overgelegd van 1 oktober 2025 van [naam] , GZ psycholoog, waaruit de rechtbank afleidt dat [verzoeker] zich langdurig en op consistente wijze als non-binair identificeert.
Omdat niet is gebleken dat de GZ-psycholoog is aangewezen als deskundige in de zin van artikel 1:28a BW, kwalificeert de verklaring van de huisarts ook niet als een deskundigenverklaring in de zin van artikel 1:28a BW.
In de hiervoor genoemde uitspraak van deze rechtbank is toegelicht dat en waarom de rechtbank niet verlangt dat de deskundigenverklaring voldoet aan de eisen van artikel 1:28a BW. Onder verwijzing naar die motivering komt de rechtbank tot het oordeel dat deze verklaring in dit geval kan dienen als onderbouwing van het verzoek van [verzoeker] .
De rechtbank is van oordeel dat [verzoeker] voldoende heeft aangetoond de overtuiging te hebben een non-binair persoon te zijn. Uit de door de rechtbank geaccepteerde verklaring leidt de rechtbank af dat bij [verzoeker] sprake is van een weloverwogen keuze om de vermelding van het geslacht in de geboorteakte te laten wijzigen.
De rechtbank zal de ambtenaar dan ook gelasten om aan de geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van de wijziging van het geslacht, in die zin dat het geslacht zal zijn: “X”.
Voornaamswijziging
Naar het oordeel van de rechtbank is voldoende gebleken van een zwaarwichtig belang bij toewijzing van het verzoek tot voornaamswijziging. De gevraagde voornaam is geoorloofd naar de maatstaven van artikel 1:4 lid 2 BW Pro. De rechtbank zal dat verzoek daarom toewijzen.
Beslissing
De rechtbank:
*
stelt de volgende voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens vast:
Geslachtnaam : [geslachtsnaam]
Voornamen : [voornamen]
Plaats van geboorte : [geboorteplaats] , [geboorteland]
Dag van geboorte : [geboortedatum] 2000
Geslacht : V (vrouwelijk);
*
gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand om aan de (nog op te maken) geboorteakte in de rubriek ‘vermeldingen’ toe te voegen dat per 17 mei 2019 de naam van verzoeker is gewijzigd in:
Geslachtsnaam : [nieuwe geslachtsnaam]
Voornamen : [voornamen]
*
gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand om aan de (nog op te maken) geboorteakte in de rubriek ‘vermeldingen’ toe te voegen dat per 24 maart 2020 de naam van verzoeker is gewijzigd in:
Geslachtsnaam : [nieuwe geslachtsnaam]
Voornamen : [nieuwe voornamen]
*
gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand om aan de (nog op te maken) geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van de wijziging van het geslacht, in die zin dat het geslacht zal zijn: “X”;
*
gelast de wijziging van de voornamen van [verzoeker] , in die zin dat de voornaam zal luiden: “ [voornaam] ”;
*
wijst af het meer of anders verzochte.
Deze beschikking is gegeven door mr. A.P. de Klerk, rechter, in tegenwoordigheid van
mr. S. Sluijmer als griffier, en uitgesproken op de openbare zitting van 1 april 2026.