Vrijdag webinar: live demo van Lexboost

ECLI:NL:RBDHA:2026:8640

Rechtbank Den Haag

Datum uitspraak
11 maart 2026
Publicatiedatum
12 april 2026
Zaaknummer
C/09/680252 / FA RK 25-1110
Instantie
Rechtbank Den Haag
Type
Uitspraak
Uitkomst
Toewijzend
Procedures
  • Beschikking
Vindplaatsen
  • Rechtspraak.nl
Aangehaalde wetgeving Pro
Art. 1:25c BWArt. 1:28 BWArt. 1:28a BWArt. 10:17 BWArt. 10:19 BW
AI samenvatting door LexboostAutomatisch gegenereerd

Vaststelling geboortegegevens, wijziging geslachtsvermelding naar X en voornaamswijziging

De rechtbank Den Haag behandelde het verzoek van een persoon met de Russische nationaliteit en rechtmatig verblijf in Nederland om de geboortegegevens vast te stellen, de geslachtsvermelding in de geboorteakte te wijzigen naar 'X' en de voornaam te wijzigen. De verzoeker identificeert zich als non-binair en kan geen geboorteakte overleggen uit het geboorteland.

De rechtbank oordeelde dat de verzoeker ontvankelijk is op grond van artikel 1:25c BW en dat Nederlands recht van toepassing is, mede vanwege het rechtmatig verblijf en de verblijfsvergunning. De rechtbank stelde vast dat de verzoeker geen geboorteakte kan verkrijgen en dat de geboortegegevens daarom worden vastgesteld op basis van de beschikbare stukken.

Ten aanzien van de wijziging van de geslachtsvermelding naar 'X' erkende de rechtbank dat de wet geen expliciete regeling kent voor non-binaire personen, maar paste artikel 1:28 BW Pro analoog toe vanwege het individuele belang van de verzoeker en het ontbreken van een wettelijke mogelijkheid. Een verklaring van een gezondheidszorgpsycholoog werd als voldoende onderbouwing geaccepteerd.

De rechtbank wees ook het verzoek tot voornaamswijziging toe, omdat de gevraagde naam geoorloofd is en er een zwaarwichtig belang bestaat. De ambtenaar van de burgerlijke stand werd gelast de latere vermeldingen van de wijzigingen in de geboorteakte op te nemen.

De beschikking werd uitgesproken op 11 maart 2026 door rechter C. de Jong-Kwestro.

Uitkomst: De rechtbank wijst het verzoek toe tot vaststelling geboortegegevens, wijziging geslachtsvermelding naar 'X' en voornaamswijziging.

Uitspraak

Rechtbank DEN HAAG
Enkelvoudige kamer
Rekestnummer: FA RK 25-1110
Zaaknummer: C/09/680252
Datum beschikking: 11 maart 2026
Vaststellen geboortegegevens, wijziging vermelding geslacht en voornaamswijziging

Beschikking op het op 14 januari 2025 ingekomen verzoekschrift van:

[betrokkene] ,

hierna te noemen: [betrokkene] ,
wonende in [woonplaats] ,
advocaat: mr. F. Engelbertink in Amsterdam.
Als belanghebbende wordt aangemerkt:

de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente ’s-Gravenhage,

zetelend in ’s-Gravenhage,
de ambtenaar.

Procedure

De rechtbank heeft kennisgenomen van de stukken, waaronder:
  • het verzoekschrift, met bijlagen, namens [betrokkene] ;
  • de brief van 25 maart 2025 van de ambtenaar;
  • de brief van 5 juni 2025 van de ambtenaar;
  • de brief van 19 juni 2025 namens [betrokkene] ;
  • het bericht van 16 januari 2026, met bijlage, namens [betrokkene] ;
  • het bericht van 22 februari 2026, met gewijzigd verzoek, namens [betrokkene] .

Feiten

  • Uit de Basisregistratie personen (BRP) blijkt dat [betrokkene] is geboren op [geboortedatum] 1998 in [geboorteplaats] , [geboorteland] .
  • [betrokkene] heeft de Russische nationaliteit.
  • Op 8 november 2016 zijn bij akte van het bestuur van [plaats] de voor- en achternaam van [betrokkene] gewijzigd van “[voornamen 1] [achternaam 1]” in “[voornamen 2] [achternaam 2] ”.
  • Op 27 maart 2018 zijn bij akte van het bestuur van [plaats] de voor- en achternaam van [betrokkene] gewijzigd van “[voornamen 2] [achternaam 1]” in “ [voornaam 1] [achternaam 2] ”.
  • [betrokkene] verblijft rechtmatig in Nederland op grond van artikel 8 onder Pro c van de Vreemdelingenwet 2000.
  • Van [betrokkene] is geen geboorteakte opgenomen in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente ’s-Gravenhage.

Verzoek

Het verzoekschrift strekt – na wijziging – ertoe dat de rechtbank:
de geboortegegevens van [betrokkene] als volgt zal vaststellen:
Voornaam: [voornamen 1]
Achternaam: [achternaam 1]
Geboortedatum: [geboortedatum]1998
Geboorteplaats: [geboorteplaats] , [geboorteland]
Geslacht: M (mannelijk)
Wijziging per 8 november 2016:
Voornaam: [voornamen 2]
Achternaam: [achternaam 2]
Wijziging per 27 maart 2018:
Voornaam: [voornaam 1]
Achternaam: [achternaam 2]
de ambtenaar van de burgerlijke stand te gelasten om aan de geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van wijziging in het geslacht, in die zin dat het geslacht zal zijn: X;
de wijziging van de voornaam van [betrokkene] te gelasten en diens voornaam van "[voornaam 1]" te wijzigen naar "[voornaam 2]".
De ambtenaar heeft geen bezwaar tegen vaststelling van de verzochte geboortegegevens. De ambtenaar heeft zich ten aanzien van de wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank. De ambtenaar is geen belanghebbende ten aanzien van de verzochte voornaamswijziging, zodat hij daartegen geen verweer voert.

Beoordeling

Rechtsmacht en toepasselijk recht
Aangezien [betrokkene] in Nederland woont, heeft de Nederlandse rechter rechtsmacht op grond van artikel 3 aanhef Pro en onder a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
Het verzoek tot vaststelling van de geboortegegevens is gegrond op artikel 1:25c van het Burgerlijk Wetboek (BW). De rechtbank zal op dit verzoek Nederlands recht als haar interne recht toepassen.
Op het verzoek tot wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte is Nederlands recht van toepassing, omdat het een Nederlandse akte betreft.
In beginsel worden de namen van een vreemdeling beheerst door het recht van de staat waarvan hij de nationaliteit bezit (artikel 10:19 BW Pro). [betrokkene] heeft de Russische nationaliteit, zodat in beginsel Russisch recht op het verzoek tot voornaamswijziging van toepassing is. Artikel 10:17 BW Pro bepaalt echter dat de persoonlijke staat van een vreemdeling aan wie een verblijfsvergunning als bedoeld in artikel 28 van Pro de Vreemdelingenwet 2000 – te weten een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd – is verleend, wordt beheerst door het recht van zijn woonplaats, in dit geval dus door Nederlands recht. De rechtbank ziet aanleiding om in dit geval artikel 10:17 BW Pro naar analogie toe te passen, nu de rechtbank niet uitsluit dat [betrokkene] een verblijfsvergunning als bedoeld in artikel 28 van Pro de Vreemdelingenwet 2000 zal worden verleend. De rechtbank zal daarom Nederlands recht op het verzoek tot voornaamswijziging toepassen.
Vaststellen geboortegegevens.
Ontvankelijkheid
Op grond van het eerste lid van artikel 1:25c BW kan, indien ten aanzien van een buiten Nederland geboren persoon geen akte van geboorte overeenkomstig de plaatselijke voorschriften door een bevoegde instantie is opgemaakt of kan worden overgelegd, op verzoek van het openbaar ministerie, van een belanghebbende of van de ambtenaar de rechtbank te Den Haag de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens vaststellen, indien:
die persoon Nederlander is of te eniger tijd Nederlander dan wel Nederlands onderdaan niet-Nederlander is geweest;
die persoon rechtmatig verblijft op grond van artikel 8, onder c en d, van de Vreemdelingenwet 2000;
op grond van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek een latere vermelding aan de akte van geboorte moet worden toegevoegd.
[betrokkene] heeft op dit moment een rechtmatig verblijf op grond van artikel 8 onder Pro c van de Vreemdelingenwet 2000, zodat wordt voldaan aan de onder artikel 1:25c lid 1 onder b BW gestelde voorwaarde. [betrokkene] is daarom ontvankelijk in diens verzoek.
Inhoudelijke beoordeling
[betrokkene] heeft aangevoerd de overtuiging te hebben noch tot het vrouwelijke noch tot het mannelijke geslacht te behoren en zich te identificeren als non-binair. Dat wil [betrokkene] hebben aangepast in de gemeentelijke registers. Aangezien [betrokkene] geen geboorteakte heeft, althans geen (gelegaliseerde) geboorteakte kan overleggen, wordt nu eerst verzocht om de geboortegegevens vast te stellen, zodat daarna op grond van artikel 1:28 BW Pro de geslachtsgegevens kunnen worden gewijzigd.
Hier te lande is geen geboorteakte ten name van [betrokkene] ingeschreven en onder de overgelegde stukken bevindt zich evenmin een gelegaliseerde geboorteakte. [betrokkene] heeft belang bij vaststelling van de geboortegegevens, zodat de geslachtsaanduiding kan worden gewijzigd. [betrokkene] kan geen beroep doen op de autoriteiten in [land] in verband met diens asielvergunning en [betrokkene] heeft aangegeven dat het ook niet mogelijk is om een beroep te doen op familie in [land] .
De rechtbank is van oordeel dat [betrokkene] voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat die niet beschikt over een overeenkomstig de plaatselijke voorschriften door een bevoegde instantie opgemaakte akte van geboorte en deze ook niet kan verkrijgen. De rechtbank zal daarom overgaan tot vaststelling van de geboortegegevens van [betrokkene] .
De ambtenaar heeft geen bezwaar tegen vaststelling van de geboortegegevens van [betrokkene] zoals – na wijziging – verzocht.
De rechtbank is van oordeel dat uit de inhoud van de in de procedure gebrachte stukken voldoende aanwijzingen zijn verkregen over de omstandigheden waaronder, de datum waarop en de plaats waar de geboorte van [betrokkene] moet hebben plaatsgehad, zodat zij de geboortegegevens zal vaststellen als na te melden.
Wijziging vermelding geslacht in geboorteakte
Ter onderbouwing van het verzoek wordt aangevoerd dat [betrokkene] de overtuiging heeft noch tot het vrouwelijke noch tot het mannelijke geslacht te behoren en dat [betrokkene] zich identificeert als non-binair.
De ambtenaar heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank ten aanzien van de wijziging van het geslacht in “X”.
De rechtbank overweegt dat de wet op dit moment geen mogelijkheid biedt om het onderhavige verzoek toe te wijzen, aangezien er geen wettelijke bepaling bestaat die het voor non-binaire personen mogelijk maakt zich als genderneutraal te registreren.
Zoals in de uitspraak van deze rechtbank van 16 december 2025 (ECLI:NL:RBDHA:2025:24053) is toegelicht, levert het ontbreken van deze mogelijkheid een ongeoorloofd onderscheid op tussen transgender en genderneutrale personen en aldus een onderscheid naar geslacht zoals bedoeld in artikel 26 van Pro het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en artikel 1 lid 2 van Pro het Protocol nummer 12 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De rechtbank is van oordeel dat het individuele belang van [betrokkene] bij de mogelijkheid tot verbetering van de geboorteakte onder deze omstandigheden zwaarder weegt dan het algemene belang van strikte handhaving van de huidige wettelijke regeling.
De rechtbank zal artikel 1:28 BW Pro daarom analoog toepassen op het verzoek van [betrokkene] .
Deskundigenverklaring
[betrokkene] heeft een verklaring overgelegd van 16 oktober 2025 van de heer [naam], behandelend gezondheidszorgpsycholoog bij INTER-PSY, waaruit de rechtbank afleidt dat bij [betrokkene] sprake is van een duurzame overtuiging zich niet met één gender te identificeren en om die reden een non-binaire beleving van diens gender heeft.
Niet gebleken is dat [naam] is aangewezen als deskundige in de zin van artikel 1:28a BW. De verklaring van [naam] kwalificeert daarom niet als een deskundigenverklaring in de zin van artikel 1:28a BW.
In de hiervoor genoemde uitspraak van deze rechtbank is toegelicht dat en waarom de rechtbank niet verlangt dat de deskundigenverklaring voldoet aan de eisen van artikel 1:28a BW. Onder verwijzing naar die motivering komt de rechtbank tot het oordeel dat de verklaring van [naam] kan dienen als onderbouwing van het verzoek.
De rechtbank is van oordeel dat [betrokkene] voldoende heeft aangetoond dat die de overtuiging heeft een non-binaire persoon te zijn. In de door de rechtbank geaccepteerde verklaring van [naam] leest de rechtbank dat bij [betrokkene] sprake is van een authentieke, weloverwogen, duidelijke en goed geïnformeerde keuze om de vermelding van het geslacht in de geboorteakte te laten wijzigen.
De rechtbank zal de ambtenaar dan ook gelasten om aan de (nog op te maken) geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van de wijziging van het geslacht in die zin dat het geslacht zal zijn: “X”.
Voornaamswijziging
Naar het oordeel van de rechtbank is voldoende gebleken van een zwaarwichtig belang bij toewijzing van het verzoek tot voornaamswijziging. De gevraagde voornaam is geoorloofd naar de maatstaven van artikel 1:4 lid 2 BW Pro. De rechtbank zal dat verzoek daarom toewijzen.
Van de voornaamswijziging, en van de eerdere naamswijzigingen bij akte van het bestuur van [plaats] in [land] zoals voornoemd, zal een latere vermelding worden toegevoegd aan de op te maken geboorteakte. Het eindresultaat zal zijn dat de voornaam van [betrokkene] “[voornaam 2]” zal luiden en de geslachtsnaam “ [achternaam 2] ”.

Beslissing

De rechtbank:
*
stelt van [betrokkene] de volgende geboortegegevens vast:
Geslachtsnaam : [achternaam 1]
Voornamen : [voornamen 1]
Geboortedatum : [geboortedatum]1998
Geboorteplaats : [geboorteplaats] , [geboorteland]
Geslacht : mannelijk
*
gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand om aan de (nog op te maken) geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van de wijziging van het geslacht in die zin dat het geslacht zal zijn: “X”;
*
gelast de wijziging van de voornamen van [betrokkene] in die zin dat de voornaam zal luiden: “[voornaam 2]”.
Deze beschikking is gegeven door mr. C. de Jong-Kwestro, rechter, bijgestaan door mr. P.M.A. van Oosten als griffier, en uitgesproken op de openbare zitting van 11 maart 2026.