Uitspraak
zaaknummer / rolnummer: 53667 / HA ZA 06-365
Vonnis van 25 juli 2007
in de zaak van
de maatschap ADRIAANSE & VAN DER WEEL,
gevestigd en kantoorhoudende te Middelburg,
eiseres in conventie,
verweerster in reconventie,
procureur mr. L.A. Broekhuysen,
tegen
[gedaagde in conventie, eiser in reconventie],
wonende te Terneuzen,
gedaagde in conventie,
eiser in reconventie,
procureur mr. R.R.E. Nobus.
De procedure
Bij tussenvonnis van 4 april 2007 heeft de rechtbank een comparitie van partijen bepaald. Deze zitting heeft plaatsgevonden op 4 juni 2007. Hiervan is proces-verbaal opgemaakt.
De feiten
2.1. In 2003 is [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] gedagvaard door Nemar Woensdrecht B.V. in verband met onbetaalde facturen ter zake van meerwerk door genoemde onderaannemer voor de nieuwbouwwoning die Bouwbedrijf Imotec B.V. (voorheen projectbouw Zeeland) voor [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] had gebouwd. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft zich tot Adriaanse & Van der Weel gewend om hem bij te staan in deze procedure. In opdracht van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft aanvankelijk mr. S.B. Lhachmi en later mr. A.A.J. van Dijk namens Adriaanse & Van der Weel werkzaamheden verricht. Op 7 april 2004 vond in deze zaak een comparitie van partijen plaats. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] werd bijgestaan door mr. Van Dijk. Ter comparitie zijn [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] en Nemar overeengekomen hun onderhandelingen in de minne voort te zetten, waarbij ze tevens Imotec B.V., de hoofdaannemer, zouden betrekken. Op 3 mei 2004 heeft een bespreking plaatsgevonden tussen [gedaagde in conventie, eiser in reconventie], bijgestaan door mr. Van Dijk, Nemar, bijgestaan door haar advocaat en Imotec. Na deze bespreking heeft mr. Van Dijk een vaststellingsovereenkomst opgesteld die [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft ondertekend. De ondertekende vaststellingsovereenkomst is naar Nemar en Imotec gefaxt.
2.2. Adriaanse & Van der Weel heeft voor haar werkzaamheden in 2004 twee facturen gestuurd tot een bedrag van in totaal € 5.059,06, die [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] onbetaald heeft gelaten.
Het geschil
in conventie
Adriaanse & Van der Weel vordert om [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] bij vonnis - uitvoerbaar bij voorraad - te veroordelen tot betaling van een hoofdsom van € 5.059,06, € 29,75 administratiekosten, € 653,41 buitengerechtelijke incassokosten en de wettelijke rente over € 5.742,22 vanaf 4 mei 2005, met veroordeling van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] in de proceskosten. Zij stelt daartoe dat zij [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] meermaals tevergeefs heeft gesommeerd de aan hem gestuurde rekeningen te betalen.
3.2. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] stelt dat Adriaanse & Van der Weel onrechtmatig heeft gehandeld, dan wel toerekenbaar tekortgeschoten is in de nakoming van de overeenkomst van opdracht en dat hij als gevolg daarvan schade lijdt ter hoogte van ongeveer € 300.000,--. Mr. Van Dijk heeft niet de zorgvuldigheid in acht genomen die van een redelijk handelend en redelijk bekwaam advocaat mag worden verwacht. Zo heeft zij nagelaten belangrijke stukken over te leggen, conflicterende belangen gediend, druk uitgeoefend op [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] om hem te bewegen de vaststellingsovereenkomst te tekenen en die overeenkomst tegen zijn wil verzonden. Om deze reden dient de vordering van Adriaanse & Van der Weel volgens [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] te worden afgewezen. De buitengerechtelijke kosten dienen eveneens te worden afgewezen.
In (voorwaardelijke) reconventie
3.3. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] vordert in reconventie om voor recht te verklaren primair dat Adriaanse & Van der Weel / mr. Van Dijk onrechtmatig heeft gehandeld jegens [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] en subsidiair dat Adriaanse & Van der Weel / mr. Van Dijk toerekenbaar tekortgeschoten is in de nakoming van de op haar rustende verplichtingen jegens [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] op grond waarvan Adriaanse & Van der Weel / mr. Van Dijk schadeplichtig is jegens [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] met bepaling dat de door [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] geleden en nog te lijden schade zal worden opgemaakt bij staat en vereffend volgens de wet. Indien de rechtbank zal oordelen dat de vordering in conventie toewijsbaar is, vordert [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] in voorwaardelijke reconventie de overeenkomst van opdracht tussen [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] en Adriaanse & Van der Weel / mr. Van Dijk partieel te ontbinden met inachtneming van een verminderingsmaatstaf die erin resulteert dat [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] niet meer aan Adriaanse & Van der Weel / mr. Van Dijk zal dienen te betalen dan hij reeds heeft betaald.
Ten slotte vordert [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] om in conventie, reconventie en voorwaardelijke reconventie een voorziening te treffen als in de lijn en strekking van het gevorderde zoals de rechtbank in goede justitie zal vermenen te behoren en Adriaanse & Van der Weel te veroordelen in de kosten van het geding.
Ter onderbouwing van zijn vorderingen verwijst [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] naar hetgeen hij in conventie heeft gesteld.
3.4. Adriaanse & Van der Weel betwist dat zij of mr. Van Dijk onrechtmatig heeft gehandeld of is tekortgeschoten in de nakoming van de op haar rustende verbintenis.
Mr. Van Dijk heeft de vaststellingsovereenkomst opgesteld als onderdeel van de getroffen schikking. Zij heeft dus geen opdracht van een wederpartij aanvaard. Imotec had voorgesteld om de vordering van Nemar te voldoen als [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] Imotec finale kwijting zou verlenen. Een voorwaarde was echter dat mr. Van Dijk de overeenkomst zou opstellen.
Ook overigens was van belangenverstrengeling geen sprake. Dat Nemar mr. IJdema, verbonden aan het kantoor van Adriaanse & Van der Weel, als procureur had, brengt dat ook niet mee. Weliswaar heeft een kantoorgenoot van mr. Van Dijk Imotec vanaf eind maart bijgestaan in een arbeidszaak, maar hiervan heeft zij pas eind mei 2004 kennis genomen.
Ook is niet verzuimd om belangrijke stukken in te dienen. De stukken waar [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] op doelt, waren in de procedure tegen Nemar niet van belang.
3.5. Ondanks verzoeken van mr. Van Dijk heeft [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] nagelaten zijn schade te concretiseren. Bij de onderhandelingen met Nemar en Imotec is daarom uitgegaan van het door hem genoemde bedrag van omstreeks € 7.000,--. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] stemde met het voorstel van Imotec in. Mr. Van Dijk heeft [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] niet onder druk gezet om een schikking te accepteren. Zij heeft enkel gewezen op de kosten van doorprocederen. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft zelf steeds benadrukt dat hij de zaak met Nemar wilde regelen en geen procedure tegen Imotec wenste teneinde verdere kosten te voorkomen. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft ook niet aangegeven dat mr. Van Dijk de overeenkomst niet mocht verzenden. Tot verrassing van mr. Van Dijk deelde [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] op 26 mei 2004 mee dat hij wilde terugkomen op de overeenkomst met Nemar en Imotec. Zijn schade zou aanmerkelijk hoger zijn dan [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] aanvankelijk had ingeschat. Omdat mr. Van Dijk zich niet met het openbreken van de schikking kon verenigen, heeft zij zich als advocaat teruggetrokken en [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] geadviseerd een andere advocaat te zoeken.
3.6. Adriaanse & Van der Weel betwist voorts de vordering in voorwaardelijke reconventie. Er is volgens haar geen reden om de overeenkomst van opdracht al dan niet gedeeltelijk te ontbinden. Ten slotte betwist zij ook de gestelde schade en het causaal verband tussen de gestelde schade en het handelen van Adriaanse & Van der Weel. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft de stelling dat een zodanig causaal verband bestaat in het geheel niet onderbouwd.
De beoordeling
in conventie
[gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft aan zijn stelling dat Adriaanse & Van der Weel onrechtmatig heeft gehandeld, dan wel toerekenbaar tekort geschoten is in de nakoming van de overeenkomst van opdracht meerdere verwijten ten grondslag gelegd. Deze verwijten zullen achtereenvolgens worden besproken.
4.2. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] verwijt Adriaanse & Van der Weel onder meer belangenverstrengeling: zij zou tevens de belangen van de wederpartij hebben gediend. Hetgeen hij in dit verband heeft aangevoerd, kan naar het oordeel van de rechtbank echter niet tot die conclusie leiden.
4.2.1. Het feit dat mr. Van Dijk naar aanleiding van het driepartijenoverleg de vaststellingsovereenkomst heeft opgesteld die de afspraken tussen partijen diende vast te leggen, brengt niet mee dat zij een opdracht van de wederpartij heeft aanvaard. Het is algemeen gebruikelijk en voor de hand liggend dat een dergelijke overeenkomst door (de advocaat van) een der partijen wordt opgesteld. Partijen betrekken dit gewoonlijk in hun onderhandelingen. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] is bij die onderhandelingen zelf aanwezig geweest en heeft niet bestreden dat het opstellen van de vaststellingsovereenkomst door mr. Van Dijk onderdeel uitmaakte van de overeenkomst. Hij heeft ook niet gesteld dat hij er niet mee instemde dat mr. Van Dijk deze taak op zich nam. De rechtbank gaat er derhalve van uit dat de vaststellingsovereenkomst is opgesteld ter uitvoering van de opdracht van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] en niet in opdracht van Imotec of Nemar.
4.2.2. Ook het enkele feit dat mr. IJdema van het kantoor van Adriaanse & Van der Weel als procureur van Nemar optrad, brengt geen belangenverstrengeling met zich. De procureur hield zich in deze zaak uitsluitend bezig met de formele handelingen in de procedure, terwijl de zaak inhoudelijk door een andere advocaat werd behandeld.
4.2.3. Adriaanse & Van der Weel heeft ter comparitie nog gesteld dat een andere advocaat dan mr. Van Dijk Imotec vanaf eind maart 2004 heeft bijgestaan in een arbeidszaak. Niet valt in te zien waarom deze omstandigheid op zichzelf de dienstverlening van mr. Van Dijk aan [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft kunnen beïnvloeden, mede gelet op het gegeven dat mr. Van Dijk hiervan – naar onbestreden is gesteld – pas eind mei 2004 kennis nam. Ook hiervan kan dus niet worden gezegd dat sprake is van belangenverstrengeling.
4.3. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] verwijt mr. Van Dijk voorts dat zij heeft nagelaten belangrijke stukken over te leggen. Hij verwijst daarbij naar de stukken die als bijlage 630 bij productie 3 zijn overgelegd, te weten een brief aan Nemar van 19 februari 2001 en een verslag van een bespreking op 28 augustus 2003. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] voert echter niet aan in welk opzicht deze stukken voor zijn zaak van belang waren en welke schade hij heeft geleden door het niet overleggen van deze stukken in de procedure. Nu de procedure uiteindelijk is doorgehaald en er dus geen vonnis is gewezen valt zonder nadere toelichting, die dus ontbreekt, niet in te zien in welk opzicht het al dan niet overleggen van deze stukken bij [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] tot schade heeft kunnen leiden.
4.4. Voorts verwijt [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] mr. Van Dijk dat zij hem onder druk heeft gezet om de vaststellingsovereenkomst te ondertekenen en deze tegen zijn wil heeft verzonden. Ter comparitie heeft [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] toegelicht dat hij zich gedwongen voelde om de vaststellingsovereenkomst te ondertekenen omdat de advocaatkosten zich opstapelden en mr. Van Dijk had gedreigd zich terug te trekken indien hij niet zou ondertekenen. In het midden kan blijven of deze omstandigheden zich inderdaad hebben voorgedaan.
4.4.1. Of de advocaatkosten zich opstapelden zal hebben afgehangen van de hoeveelheid werk die de zaak meebracht en het met Adriaanse & Van der Weel overeengekomen uurtarief. De verdere kosten kunnen een rol hebben gespeeld bij de overwegingen van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] om al dan niet met een schikking akkoord te gaan, maar kunnen op zichzelf redelijkerwijs niet worden aangemerkt als drukmiddel voor mr. Van Dijk om [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] tot ondertekenen te bewegen.
4.4.2. Ook als juist is dat mr. Van Dijk te kennen zou hebben gegeven dat zij zich zou terugtrekken als advocaat indien [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] de overeenkomst niet zou ondertekenen, kan deze mededeling redelijkerwijs niet zodanig worden opgevat dat [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] niets anders meer kon dan de overeenkomst ondertekenen. Het stond [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] immers in dat geval vrij om een andere advocaat te zoeken om zijn belangen te behartigen. Mr. Van Dijk heeft in haar brief van 27 april 2004 aan [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] nog gewezen op de mogelijkheid van gefinancierde rechthulp en haar bereidheid uitgesproken om te helpen bij het zoeken van een advocaat die hem op die basis kon bijstaan, indien hij daarvoor in aanmerking zou komen. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft van dit aanbod klaarblijkelijk geen gebruik gemaakt.
4.4.3. Het verwijt van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] dat mr. Van Dijk de door hem ondertekende vaststellingsovereenkomst tegen zijn wil heeft verzonden is zonder nadere toelichting, die ontbreekt, onbegrijpelijk. De vaststellingsovereenkomst had immers tot doel de geschillen tussen partijen en de lopende procedure te beëindigen. Mr. Van Dijk mocht uit de ondertekening door [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] afleiden dat hij met de inhoud ervan instemde en dit ook aan Nemar en Imotec kenbaar wilde maken. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] stelt niet op grond waarvan hij de ondertekende overeenkomst niet ter kennis van zijn wederpartijen wilde brengen en dat hij dit ook uitdrukkelijk aan mr. Van Dijk heeft medegedeeld. Onder deze omstandigheden kan niet worden gezegd dat mr. Van Dijk onzorgvuldig heeft gehandeld door de ondertekende overeenkomst door te sturen.
4.5. Uit het voorgaande volgt dat hetgeen [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] heeft gesteld niet tot de conclusie kan leiden dat Adriaanse & Van der Weel onrechtmatig heeft gehandeld of is tekort geschoten in de nakoming van de op haar rustende verbintenissen. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] dient de openstaande facturen, in totaal € 5.059,06, derhalve alsnog te betalen. Ook de buitengerechtelijke incassokosten zullen tot het gevorderde bedrag van € 653,41 worden toegewezen. Adriaanse & Van der Weel heeft na het verzenden van de facturen [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] zes maal schriftelijk gesommeerd om tot betaling over te gaan, op welke sommaties [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] niet heeft gereageerd. Hij is dus voorafgaand aan de procedure ruimschoots in de gelegenheid gesteld om te betalen. Tegen het tevens gevorderde bedrag van € 29,75 aan administratiekosten en de wettelijke rente vanaf 4 mei 2005 is geen verweer gevoerd. Deze onderdelen van de vordering zijn daarom eveneens toewijsbaar.
4.6. Nu [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] in het ongelijk is gesteld, zal hij worden veroordeeld tot betaling van de door Adriaanse & Van der Weel gemaakte proceskosten in conventie.
in (voorwaardelijke) reconventie
4.7. De vorderingen in reconventie en voorwaardelijke reconventie berusten op dezelfde stellingen als het verweer van [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] in conventie. De rechtbank verwijst naar hetgeen hiervoor in conventie dienaangaande is overwogen. Daaruit vloeit voort dat voor toewijzing van de vorderingen in conventie en voorwaardelijke reconventie geen grond is. Deze vorderingen zullen daarom worden afgewezen.
4.8. [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] zal ook in (voorwaardelijke) reconventie worden veroordeeld tot betaling van de door Adriaanse & Van der Weel gemaakte proceskosten, nu hij in het ongelijk is gesteld. De gevorderde (voorwaardelijke) veroordeling in de nakosten wordt afgewezen. Dergelijke kosten dienen na afloop van de procedure te worden begroot volgens de bijzondere procedure die is voorgeschreven in artikel 237 lid 4 Rv Pro. De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten is toewijsbaar op de hierna te vermelden wijze.
De beslissing
De rechtbank:
in conventie
veroordeelt [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] om aan Adriaanse & Van der Weel tegen kwijting te betalen het bedrag van € 5.742,22 vermeerderd met de wettelijke rente over dat bedrag met ingang van 4 mei 2005 tot de dag der voldoening;
veroordeelt [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] in de kosten van het geding welke aan de zijde van Adriaanse & Van der Weel tot aan dit moment worden begroot op € 296,-- wegens griffierecht, € 71,32 wegens overige verschotten en € 768,-- wegens procureurssalaris;
in (voorwaardelijke) reconventie
wijst de vordering af;
veroordeelt [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] in de kosten van het geding in (voorwaardelijke) reconventie welke aan de zijde van Adriaanse & Van der Weel tot aan dit moment worden begroot op € 384,-- wegens procureurssalaris, te vermeerderen met de wettelijke rente over dat bedrag vanaf de dag dat [gedaagde in conventie, eiser in reconventie] in verzuim zal zijn met de betaling daarvan;
in conventie en (voorwaardelijke) reconventie
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. J. de Graaf en in het openbaar uitgesproken op 25 juli 2007.