Uitspraak
RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummer: UTR 23/2398
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 25 januari 2024 in de zaak tussen
[eiseres] , te [plaats] , eiseres
(gemachtigde: mr. G.J.A.M. Gloudi),
en
de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen, verweerder
(gemachtigde: W.A. Postma).
Inleiding
Eiseres is geboren op [geboortedatum] 2004. Op 20 oktober 2022 heeft eiseres bij het Uwv om een beoordeling van haar arbeidsvermogen in het kader van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten 2015 (Wajong) aangevraagd. Eiseres heeft een autisme spectrum stoornis en een licht verstandelijke beperking. Ook zijn er aanwijzingen voor een angststoornis.
Bij besluit van 15 december 2022 (het primaire besluit) heeft het Uwv bepaald dat eiseres geen recht heeft op een Wajong-uitkering.
Bij besluit van 24 april 2023 (het bestreden besluit) heeft het Uwv het bezwaar van eiseres ongegrond verklaard.
Eiseres heeft vervolgens beroep ingesteld. Het Uwv heeft een verweerschrift ingediend.
Het onderzoek op de zitting heeft plaatsgevonden op 2 november 2023. Eiseres is in persoon verschenen, bijgestaan door haar gemachtigde en haar begeleidster [begeleidster] . Het Uwv heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Beoordeling door de rechtbank
Het geschil
1. Partijen zijn het er op zichzelf over eens dat eiseres momenteel geen arbeidsvermogen heeft. Zij beschikt op dit moment namelijk niet over basale werknemersvaardigheden. Volgens eiseres heeft zij echter bovendien geen arbeidsvermogen omdat zij – anders dan het Uwv heeft aangenomen – niet in staat is om vier uur per dag te werken. Tussen partijen is daarnaast in geschil of het ontbreken van arbeidsvermogen duurzaam is. Volgens het Uwv is dat niet het geval, omdat eiseres in de toekomst nog basale werknemersvaardigheden kan ontwikkelen. Hierdoor heeft eiseres geen recht op een Wajong-uitkering, aldus het Uwv. Eiseres vindt dat het Uwv ten onrechte heeft geconcludeerd dat zij in de toekomst nog arbeidsvermogen kan ontwikkelen en dat zij wel recht heeft op een Wajong-uitkering. Het ontbreken van arbeidsvermogen is volgens eiseres duurzaam.
2. De rechtbank zal aan de hand van de door eiseres aangevoerde beroepsgronden beoordelen of het Uwv zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat eiseres geen recht heeft op een Wajong-uitkering.
Beoordelingskader
3. Recht op een Wajong-uitkering kan ontstaan als een betrokkene als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling, duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie (geen arbeidsvermogen) heeft. [1] Iemand heeft geen arbeidsvermogen indien diegene:
a. geen taak kan uitvoeren in een arbeidsorganisatie;
b. niet over basale werknemersvaardigheden beschikt;
c. niet aaneengesloten kan werken gedurende ten minste een periode van een uur; of
d. niet ten minste vier uur per dag belastbaar is, tenzij hij ten minste twee uur per dag belastbaar is en in staat is per uur ten minste een bedrag te verdienen dat gelijk is aan het minimumloon.
Onder “duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben” wordt de situatie verstaan waarin de mogelijkheden tot arbeidsparticipatie zich niet kunnen ontwikkelen. [2]
4. Voor het recht op een Wajong-uitkering moet het Uwv dus beoordelen of (ten minste) één van de vier hierboven genoemde situaties zich voordoet. Is dat zo, dan ontbreekt het arbeidsvermogen. Het Uwv moet daarna beoordelen of dat duurzaam is. Het duurzaam ontbreken van arbeidsvermogen betekent dat de mogelijkheden niet door medisch herstel, behandeling, begeleiding of door training (bijvoorbeeld scholing) kunnen verbeteren.
Ontbreken arbeidsvermogen
5. Eiseres voert aan dat tijdens het werk dat zij eerder verricht heeft, is gebleken dat zij niet in staat is om vier uur per dag te werken. Eiseres heeft gemerkt dat zij bij het eerste beste moment van overvraging meteen dichtklapt en wegloopt. Ook op die basis had het Uwv moeten aannemen dat eiseres geen arbeidsvermogen heeft.
6. De rechtbank volg eiseres niet in dat standpunt. Zij heeft haar stelling – dat zij niet in staat is om vier uur per dag te werken – niet met medische stukken onderbouwd. Ook uit de door eiseres overgelegde psychodiagnostische rapportage van ’s Heeren Loo van 8 september 2023 volgt niet dat eiseres niet in staat is om vier uur per dag ter werken. De rechtbank heeft dan ook geen aanknopingspunt om te twijfelen aan de juistheid van het oordeel van de verzekeringsarts bezwaar en beroep op dit punt. Eiseres heeft weliswaar de ervaring dat het in het verleden meermalen niet voor langere duur gelukt is om een baan te volbrengen. Zoals de arbeidsdeskundige bezwaar en beroep heeft opgemerkt werden die eerdere werkzaamheden (bij Lidl en Albert Heijn) echter gekenmerkt door blootstelling aan veel zintuigelijke prikkels waarbij bovendien een appèl op communicatieve vaardigheden werd gedaan. Die werkzaamheden waren gelet daarop niet passend voor eiseres. Dat betekent niet dat eiseres niet vier uur per dag belastbaar is in werkzaamheden die de arbeidsdeskundige bezwaar en beroep wel passend acht. Het gaat daarbij om eenvoudig, routinematig werk zonder veel prikkels en zonder veel eisen. De rechtbank kan dit volgen. De beroepsgrond slaagt dan ook niet.
Duurzaamheid
7. Eiseres voert verder aan dat het ontbreken van arbeidsvermogen naar haar mening duurzaam is. De rechtbank overweegt in dat verband het volgende.
8. In het rapport van 17 april 2023 concludeert de verzekeringsarts bezwaar en beroep dat de belastbaarheid van eiseres kan verbeteren en dat er ook een verdere ontwikkeling van haar sociaal-emotionele en communicatieve vaardigheden kan plaatsvinden. Voorwaarde is wel dat aanvullend psychodiagnostisch onderzoek gaat plaatsvinden en vervolgens ook een behandelings-/begeleidingstraject. De verwachting is dat met name haar sociale weerbaarheid en communicatieve vermogens kunnen verbeteren. Het is volgens de verzekeringsarts bezwaar en beroep niet uitgesloten dat verbetering in het functioneren, met name ten aanzien van het nakomen van afspraken, wel tot de reële mogelijkheden behoort.
9. In het rapport van 11 oktober 2023 merkt de verzekeringsarts bezwaar en beroep op dat uit het door eiseres ingebrachte rapport van ’s Heeren Loo van 8 september 2023 blijkt dat de verstandelijke ontwikkelingsstoornis matig is met de aantekening dat eiseres geen goed voorbeeld had in haar jeugd, zodat ze hierover nog veel te leren heeft (adaptieve vaardigheden). Angsten staan eiseres nu in de weg en in dat kader wordt therapie geadviseerd waarbij diagnostiek naar eventueel onderliggende trauma’s en sociale angst mogelijk helpend kan zijn. Eiseres geeft ook aan dat zij graag therapie zou willen hebben, zo volgt uit het rapport. De verzekeringsarts bezwaar en beroep concludeert dat ook uit het rapport van ’s Heeren Loo blijkt dat diagnostiek en behandeling nog niet heeft aangevangen. Volgens de verzekeringsarts bezwaar en beroep moet de conclusie daardoor nog steeds zijn dat er behandelmogelijkheden zijn en dat het verlies aan arbeidsvermogen niet duurzaam is.
10. In het rapport van 18 april 2023 geeft de arbeidsdeskundige bezwaar en beroep aan dat ook zij van mening is dat eiseres op termijn basale werknemersvaardigheden kan ontwikkelen. Er kan nog een verdere ontwikkeling van haar sociaal-emotionele en communicatieve vaardigheden plaatsvinden. De arbeidsdeskundige bezwaar en beroep merkt in dat verband nog op dat eiseres tot nu toe ook geen gerichte ondersteuning heeft gekregen bij het vinden en behouden van passend werk. De eerdere werkzaamheden bij Lidl en Albert Heijn waren volgens de arbeidsdeskundige bezwaar en beroep als gezegd niet passend.
11. De rechtbank is van oordeel dat de verzekeringsarts bezwaar en beroep en de arbeidsdeskundige bezwaar en beroep gelet op het bovenstaande voldoende hebben gemotiveerd dat eiseres haar basale werknemersvaardigheden in de toekomst nog zou kunnen ontwikkelen. De verzekeringsarts bezwaar en beroep en de arbeidsdeskundige bezwaar en beroep hebben aangegeven dat er momenteel nog geen sprake is van adequate en intensieve begeleiding en/of behandeling, maar dat er wel gerichte behandeling mogelijk is als er duidelijkheid is over de diagnose. Ook uit het rapport van ’s Heeren Loo volgt dat zij een verbetering van de belastbaarheid van eiseres niet uitsluiten. Daarin staat immers dat “de toekomst zal uitwijzen in hoeverre [eiseres] zich kan ontwikkelen op adaptief gebied”. Ook wordt daarin het advies gegeven “om therapie te ontvangen om nare ervaringen te verwerken en meer zelfvertrouwen en vertrouwen in anderen op te bouwen”. Daarnaast zou aanvullende diagnostiek naar het emotionele ontwikkelingsniveau van eiseres aanvullend inzicht kunnen geven in het dagelijks functioneren van eiseres, zo volgt uit het rapport van ’s Heeren Loo. Van de kant van eiseres is in dat verband ter zitting desgevraagd aangegeven dat zij op een wachtlijst staat voor een onderzoek naar een mogelijke angststoornis en voor behandeling bij ’s Heeren Loo. Bij die stand van zaken kan de rechtbank de verzekeringsarts bezwaar en beroep en de arbeidsdeskundige bezwaar en beroep volgen in de conclusie dat op dit moment niet gezegd kan worden dat de basale werknemersvaardigheden van eiseres zich niet meer kunnen ontwikkelen. De beroepsgrond slaagt dus niet.
Conclusie
12. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat het Uwv de Wajong-aanvraag van eiseres terecht heeft afgewezen, omdat het ontbreken van arbeidsvermogen bij eiseres niet duurzaam is. Eiseres krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M.W.A. Schimmel, rechter, in aanwezigheid van mr. A. Belhadi, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 25 januari 2024.
griffier rechter
Afschrift verzonden aan partijen op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan binnen zes weken na de dag van verzending daarvan hoger beroep worden ingesteld bij de Centrale Raad van Beroep.